Jump to ratings and reviews
Rate this book

Wiedźmin. Historia fenomenu

Rate this book
Wiedźmin jest dla Polaków tym, czym Superman dla Amerykanów i Asteriks dla Francuzów: narodową marką o zasięgu globalnym. Nie stał się nią od razu; szlak ku wielkości był trudny i pełen niebezpieczeństw. Ostatecznie jednak Geralt z Rivii, łowca potworów, osiągnął coś, co udało się nielicznym. Stał się ikoną gatunku fantasy i najlepszym polskim towarem eksportowym.

Adam Flamma opisuje genezę fenomenu Wiedźmina, odsłania kulisy powstawania opowiadań, powieści, komiksów, gier, filmu i seriali. Rozkłada popularność Białego Wilka na czynniki pierwsze i tłumaczy, dlaczego Andrzej Sapkowski, powołując go do życia, nie popełnił żadnego błędu.

Bogato ilustrowana, pełna ciekawostek i nieznanych faktów książka zawiera również 17 wywiadów, m.in. z samym Andrzejem Sapkowskim, a także z Bogusławem Polchem, Markiem Brodzkim, Jackiem Rozenkiem, Tomaszem Bagińskim i muzykami Percival Schuttenbach. Dzięki tym ludziom o Geralcie z Rivii słyszeli wszyscy miłośnicy kultury popularnej pod każdą szerokością geograficzną.

To pierwsza i jedyna biografia Wiedźmina. Biografia, na którą w pełni zasłużył.

I na którą wszyscy czekali.

504 pages, Hardcover

First published June 3, 2020

8 people are currently reading
100 people want to read

About the author

Adam Flamma

3 books1 follower

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
15 (13%)
4 stars
51 (47%)
3 stars
34 (31%)
2 stars
8 (7%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
Profile Image for Tomasz Kutera.
29 reviews3 followers
June 19, 2020
Mogła być z tego bardzo dobra książka!

Krytyka "Historii fenomenu" przychodzi mi z trudem, bo te 500 kredowych, pięknie wydanych stron to nie dość, że list miłosny, to jeszcze taki znojnie wydrapany z dna serca. Czuć tu i wielką pasję do wszystkiego co wiedźmińskie, i godziny pracy, jakie kosztowało zebranie tych ton archiwów, anegdot, wywiadów, faktów. Trudno tego nie docenić. Chapeau bas!

Jednocześnie ciężko mi obojętnie przejść obok ewidentnych niedociągnięć. Po pierwsze: styl i warsztat. Niestety literacko "Historia fenomenu" nie broni się zupełnie.

W najlepszych momentach pod tym względem przypomina dość średni w porywach do niezły artykuł w, dajmy na to, jakimś serwisie gamingowym. Da się to czytać, czemu nie, ale brakuje polotu, luzu, lekkości w języku, swady w opowiadaniu. Jednocześnie dużo tu powtórzeń i zbędnych zaimków; trywialnych, nagromadzonych w jednym miejscu i często niepotrzebnych przymiotników; od groma koślawo skonstruowanych zdań. W rezultacie, gdy autor chce porwać, pokazując sukces gier czy książek, często po prostu przynudza, męczy.

Nie pomaga przy tym czysto faktograficzna konstrukcja. Książka to ekspresowy przelot przez historię. Wymienia chyba dosłownie WSZYSTKO, co się da - nie omijając nawet takich kuriozów jak "Wiedźmun" czy "Bitcher". Nagromadzenie informacji robi wrażenie, ale jednocześnie przytłacza. Zamiast chronologicznego odbębnienia kolejnych wydarzeń brakuje tu śmielszych tez, konkluzji, głębszego przekazu. Przy tym autor podchodzi do większości dzieł wręcz bałwochwalczo, co tylko potęguje efekt.

Nie dziwi więc, że zdecydowanie najciekawsze są przeprowadzone wywiady, których szczęśliwie jest całkiem sporo. Świetnie czyta się np. rozmowę z autorką wystawy wiedźminskiej, reżyserem musicalu, twórcami polskiego filmu. Tu, swoją drogą, szczególnie widoczne są braki warsztatowe, bo pisanie wywiadów to prawdziwa dziennikarska sztuka - bywa ciężko i siermiężnie, bez znamion prawdziwej rozmowy. Ale też tak to nie boli, bo rozmówcy mają wiele ciekawego do powiedzenia, nawet jeśli forma pozostawia do życzenia.

Jednocześnie za ogromne niedopatrzenie należy uznać brak wywiadu z kimkolwiek (!!!) z osób, które pracowały nad W2 i W3. OK, jest Jacek Rozenek i zespół Percival Schuttenbach, ale to nie pracownicy CDP Red. Jest Aleksandra Motyka, ale rozmowa z nią dotyczy głównie komiksu. Z kolei Rysław pracował aż i tylko przy W1. To wszystko świetne wywiady, ale bez innych i bez obecnych przedstawicieli firmy książka jest po prostu niepełna. Gdzie producenci, designerzy, główni scenarzyści? Zakładam oczywiście możliwość, że autorowi do studia będącego globalną marką w przededniu premiery nowej gry nie udało się po prostu dobić. Jednak, cóż, zdecydował się na wydanie książki i taką ją oceniam.

Kuriozum jest również wywiad z Sapkowskim. Pisarz jest oczywiście znany z tego, jak podchodzi do wywiadów i jak pożera dziennikarzy, ale jeśli bronią na niego jest sprawność warsztatowa, erudycja i nietuzinkowe pytania, to niestety autor poległ. Co zresztą AS mu wypomina (!), choćby krytykując, słusznie zresztą, pytanie o zmienność trendów. Naprawdę, to rozmowa tylko o poziom wyżej od osławionego wywiadu dla Mennicy Gdańskiej.

To naprawdę mogła być świetna lektura! Gdyby w większym stopniu oprzeć ją o wywiady (i przy okazji porządnie je zredagować), skrócić część faktograficzną do niezbędnego minimum... A jest przecież tyle osób, z którymi jeszcze można by porozmawiać! To rozmowy są tu naprawdę fascynujące i pokazują niewykorzystany w pełni potencjał. Mogłaby to być książka tak idealnie na cztery gwiazdki - ale jest, jak jest i choć wywiady są świetne, to oceniam całość.
Profile Image for Ettelwen.
621 reviews165 followers
February 5, 2025
3.5

Tohle bylo dost fajn, informačně zajímavé. Co se týče Netflixovské iniciativy, klidně si to mohlo sáhnout i hloub. Neříkám, že je to fanouškovská nutnost, ale je tam plno pocitově zabarvených názorů a úhlů pohledů, které mají výpovědní hodnotu. Plno otázek zůstalo nezodpovězených a některé už na svoji odpověď nemají nárok. Ale i to je život.

Kolem a kolem to není špatný počin na občasné brouzdání si různými formami zaklínačské popkultury.
Profile Image for Zuzana Švecová.
63 reviews3 followers
December 18, 2024
Adam Flamma zmapoval vo svojej encyklopedickej knihe Zaklínač História fenoménu fascinujúci svet vytvorený Andrzejom Sapkowskim. Dozviete sa, ako vznikali zmluvy a dohody medzi spisovateľom a tými, ktorí chceli Geralta z Rivie pretaviť do ďalšieho formátu, prečítate si rozhovory s hercami účinkujúcimi v poľskej rozhlasovej hre, odhalí sa pred vami proces vzniku jednotlivých videohier a peripetie s tým spojené, zistíte, koľko amuletov inšpirovaných Zaklínačom bolo vytvorených, kto s kým vychádzal a kto s kým nie, ako je dnes vnímaný prvý poľský film a seriál o Zaklínačovi, ktorý má už viac ako 20 rokov a mnoho iného. Pre mňa ako milovníčku literárneho Zaklínača to bolo úžasné čítanie, pretože som sa dozvedela veľa o všetkých možných fenoménoch Geralta, o ktorých som netušila.

Čítať tohto Zaklínača ako históriu fenoménu, ktorým svet vytvorený Andrzejom Sapkowskim bez debaty je, však môže viesť k tomu, že si opäť budete chcieť prečítať celú ságu / pozrieť seriál / zahrať hru / vypočuť koncert skupiny Percival Schuttenbach. Nebráňte sa tomu.
Profile Image for Milva.
462 reviews17 followers
June 18, 2020
To rzetelne kompendium wiedzy na temat Wiedźmina w literaturze, komiksie, animacji i grach. Nie ma tu analizy oryginalnych tekstów Sapkowskiego, a i też pozycja ta nie aspiruje do literackiego rozbioru opowiadań czy sagi.
Jest za to mnóstwo wywiadów z ludźmi, którzy mieli swój udział w tworzeniu wszelkich około-Wiedźminowych rzeczy co pozwala na poznanie produkcji od podszewki.
Jak dla mnie była to bardzo ciekawa lektura, w której powtarzały się podobne do moich opinii o wielkości prozy Sapkowskiego. Sporo zdjęć i ładna szata graficzna to duży plus tej pozycji.
Jednym z minusow jest lśniący, "magazynowy" papier od którego odbija się światło i który sprawia, że książka jest ciężka, a przez to nieporęczna.
Oczywiście, marzyloby mi się więcej wywiadów np z Henrym Cavillem czy z showrunnerka Netflix owego Wiedźmina czy choćby z samym Sapkowskim, ale jest to rzetelna, ciekawa i solidna pozycja. Polecam!
Profile Image for Romulus.
972 reviews57 followers
June 3, 2020
Dobra książka. Kompendium wiedzy nie tyle o samej twórczości wiedźmińskiej Sapkowskiego, co o tym co się z nią działo po wydaniu. O adaptacjach filmowych/serialowych, o rock-operze, grach, kolejnej adaptacji itd. Autor odwalił poważną i szeroko zakrojoną robotę researcherską. Doprawił ją zdjęciami i wywiadami począwszy od samego Andrzeja Sapkowskiego na tłumaczach, grafikach, czy projektantach kończąc.

Jednak trzy gwiazdki dlatego, że w tym kompendium brakowało mi trochę głębszej analizy, krytycznego ujęcia zarówno samej twórczości wiedźmińskiej, jaki i dzieł, które zainspirowała. To zapewne nie było celem autora. Ściśle podszedł do tematu skupiając się na historii. Stąd i moje umiarkowane rozczarowanie wynikające z tego, że oczekiwałem czegoś co nie było zamiarem autora i nie kryje go przecież nawet tytuł.
Profile Image for Ondra Král.
1,452 reviews122 followers
January 12, 2025
Nejsem nějak extra velkej fanda Zaklínače, spíš mě zajímá jako popkulturní fenomén. Kniha přehledně mapuje různá zpracování (knihy, komiks, videohra, divadlo, seriál) a Sapkowský je opěvován pomalu jako bůh.

Pokládají to rozhovory, který jsou místy dost nuda.
3,5* - bavilo
Profile Image for wandersea.
380 reviews28 followers
August 19, 2020
3.5/5 W sumie to odnoszę wrażenie, że niewielka część jest poświęcona samym książkom A. Sapkowskiego, ale pewnie takie było założenie autora - aby opisać całe zjawisko bardziej przekrojowo. Dlatego mamy tutaj dość szeroki przegląd tego, jak literacki pierwowzór został wykorzystany w innych formach, tj. komiksach, ekranizacjach, musicalu, grach, czy fanowskich projektach. Rozdziały te zestawiono naprzemiennie z wywiadami z osobami związanymi z poszczególnymi adaptacjami. Nie wszystkie z nich są szczególnie interesujące, ale były też fragmenty, które zdecydowanie przykuły moja uwagę (kulisy powstania filmu i serialu TVP, gry). Sama książka jest solidnie wydana, tylko bardzo ciężka. Polecam tym, którzy interesują się tematem.
Profile Image for Piotr Prądzyński.
14 reviews40 followers
August 1, 2020
Być może można czepiać się szczegółów, tak jak widać to w innych recenzjach. Ja tu jedna widzę przede wszystkim kawał przekopanej i uporządkowanej historii, a także miłość do tego o czym autor piszę. I za to 5 gwiazdek.
Profile Image for mysilicielka.
731 reviews7 followers
July 5, 2021
Książka jest fenomenalna zarówno w treści jak i w formie. To, jak książka wygląda, to uczta dla oczu i gratka dla kolekcjonera. Wita nas solidna twarda okładka ze zbliżeniem na medalion wilka zawieszony na szyi Geralta. Twarzy bohatera nie widać, co jest świetnym pomysłem, bo tutaj każdy w wyobraźni może sobie dopełnić wizerunek wiedźmina w zależności od tego, z którego medium najlepiej go kojarzy. Treść rozdziałów uzupełniają liczne zdjęcia i grafiki. Jeśli jest mowa np. o zagranicznych wydaniach prozy Sapkowskiego, to autor pokaże nam również jak te zagraniczne książki wyglądały.

Adam Flamma nie ukrywa, że jest wielkim fanem serii i byłoby to widać w jego pracy, nawet gdyby się nie przyznał. Swoim entuzjazmem i pasją potrafi zarazić również czytelnika, a jednocześnie pozostaje rzetelnym badaczem, który potrafi się w licznych wiadomościach odnaleźć. Zgromadzony materiał jest uporządkowany, autor trzyma się tematyki swoich rozdziałów, wzbogaca książkę licznymi wywiadami. Rozmowy prowadzone są w ciekawy sposób, pytania są przemyślane i odpowiednio dobrane do rozmówcy.

"Wiedźmina. Historię fenomenu" można przeczytać od deski do deski, a można też kartkować, w poszukiwaniu konkretnych informacji. W wyłapywaniu treści pomagają kluczowe zdania "doczepione" do głównego tekstu na marginesie. Tak bezproblemowe w odbiorze i estetycznie wydane kompendium wiedzy mogłoby służyć jako wzór dla badaczy innych uniwersów. Naprawdę jestem pod wrażeniem i cieszę się, że książkę kupiłam właściwie w ciemno, jak tylko zobaczyłam ją w księgarni internetowej w okolicach premiery.

Wiedziałam już wcześniej, że przygody Geralta były publikowane różne i w różnych formach przekazu. Niemniej, i tak byłam zaskoczona w trakcie lektury, jak popularną i inspirującą jest jego historia. Dowiedzieć się od początku do końca jak wyglądał choćby proces publikowania pierwszych komiksów ze świata wiedźmina, to uzmysłowić sobie, że Biały Wilk naprawdę jest polskim bohaterem międzypokoleniowym i międzynarodowym. Polecam!
Profile Image for Haunted.Reader.
33 reviews9 followers
January 7, 2022

Historia fenomenu to świetna książka dla fanów uniwersum wiedźmińskiego, której zdecydowanie nie polecam osobnom, które książek nie czytały/nie grały w gry (są spoilery, nawiązania i dużo mrugnięć okiem do fanów). Książka jest świetnie skonstruowana, eseje przeplatają się zgrabnie z wywiadami, każdy temat poruszony w następnym rozdziale w poprzednim był przynajmniej wzmiankowany. Poza nawiązaniami i konstrukcyjnymi zaletami rozdziały nie są ze sobą powiązane i można czytać je osobno.

Autor postarał się zebrać informacje dotyczące większości śladów wiedźmina w popkulturze, poza książkami, grami i rzecz jasna złotym smokiem z polskiego filmu (któremu poświęcony jest cały wywiad!” znajdziemy tu rozdziały dotyczące komiksów, wystawy muzealnej, musicalu i nawet rosyjskiej rock opery. Temat opracowany jest z wielu perspektyw i wielu interlokutorów autora ma inne zdanie co do tego, dlaczego to akurat Geralt stał się eksportowym towarem Polski. Każdą z hipotez jest ciekawa i każda skłania do refleksji nad kształtem literatury w ogóle.

Autor stara się podejść pozytywnie do każdego ze zjawisk, w związku z czym nie znajdziemy tu zjadliwej krytyki nawet netflixowego koszmarka (któremu również poświecono ostatnie kilka rozdziałów). Do tematów podchodzi z otwartą głową dając szanse poszczególnym twórcom na przedstawienie swojej perspektywy oraz zalet własnej wizji.

Książka zawiera sporo ciekawych anegdot oraz zabawnych żartów, jest bardzo ciepła i treściwa. Obowiązkowa pozycja dla każdego fana!
Profile Image for Matej Hudáček.
125 reviews4 followers
May 5, 2025
Zbierka doku-textov o vzniku jednej prekrásnej literárnej série, ktorú o dvadsať rokov neskôr globálne preslávila videohra.

Úprimne ma mrzí silný lokálny rozmer. Flamma je vo svojom hľadaní veľmi poctivý a dôsledný, ide však veľmi do šírky a málo do hĺbky. Čítať si o ruskojazyčnej fanfiction rock-opere alebo muzeálnej poľskej expozícii nie je úplne niečo, čo by moje fanúšikovské srdiečko veľmi obohatilo. Moje očakávania boli skôr nastavené na reakciu zahraničnej kritiky, ako pri príbehoch, tak videohrách.

Áno, čitateľ dostane napríklad zaujímavú reportáž z literárneho útoku na španielsky trh alebo historky z preprodukcie netflixovského seriálu. V druhom prípade to však vyznieva ako celé zle, keďže Flamma knihu ukončil ešte skôr, než sa seriál kriticky krásne zhovädil, a oslavné ódy na chudáka Cavilla, veľkolepé scenáre a úžasnú showrunnerku sa čítajú nesmierne antipaticky.

Nájdeme však aj prínosné a milé miesta, napríklad som nostalgicky pookrial pri kapitolách o pôvodnej poľskej filmovej adaptácii, ktorej vizuály a výprava sú pre mňa pri čítaní dodnes smerodajné.

Ako pri všetkých dokumentoch platí, že ich sila je priamo úmerná váhe respondentov, ktorých sa podarí autorovi presvedčiť, aby sa o téme rozhovorili. Nepovažujem za spoiler, že ten najpovolanejší medzi nimi chýba a nahrádzajú ho len vyjadrenia zo sekundárnych zdrojov.

Ako História fenoménu preto kniha pôsobí pomerne polovičato a predstavujem si, že z nej bude mať radosť len poľská fanbase a nekritickí zberatelia.

Verdikt: Komu sa páči Búrková sezóna, poteší sa aj tomuto.
Profile Image for Midnight.reads.
223 reviews69 followers
July 22, 2025
- zaklínačská biblia plná info
- komplexný prehľad fenoménu
- analýza kníh od Sapkowského
- herný aspekt The witcher
- filmové a seriálové adaptácie
- fanúšikovská komunita
- vplyv na fantasy žáner
- kontext poľskej histórie a foklóru

To, že som obrovským fanúšikom Zaklínača, asi nemusím veľmi prezrádzať. Bolo teda jasné, že túto hrubú knihu plnú historického kontextu musím prelúskať. Dozvedela som sa nové info, doplnila vedomosti a prečítala aj o veciach, ktoré som už vedela.

Zaklínač už dávno nie je len séria kníh či hier – stal sa popkultúrnym fenoménom, ktorý ovplyvnil fantasy žáner na mnohých úrovniach. Táto hrubá kniha detailne mapuje cestu Geralta z Rivie od prvých poviedok Andrzeja Sapkowského, až po úspešné hry, seriály a komiksy.

Najväčším plusom tejto publikácie, je jej dôkladnosť. Autor sa nesústredí len na vývoj jednotlivých diel, ale ponúka aj širší kontext – ako Zaklínač ovplyvnil fantasy žáner, ako sa líši jeho vnímanie v rôznych krajinách a aké prvky z poľskej kultúry sú v príbehu zakorenené. Kniha sa venuje aj rozboru samotného sveta Zaklínača, jeho inšpirácií a vývoju jednotlivých postáv.

Naopak mínusom knihy je jej grafické spracovanie. Je v nej naozaj veľa textu a sem tam nejaká fotografia, či ilustrácia. Zaklínač je pre mňa poľský folklór a slovanská mytológia. Toto spracovanie je proste nuda a neulahodí oku, iba vedomostnej stránke.

Ak vás fascinuje zaklínačský svet a chcete vedieť viac o jeho ceste, túto knihu určite odporúčam! Ukradol srdce mnohým ľudom po celom svete rovnako, ako mne.
Profile Image for Szczupak.
248 reviews12 followers
August 13, 2023
3.5
Gratka dla fanów Wiedźmina.

...ale raczej nowych fanów.
O ile partie o historii komiksów, PRze polskiej adaptacji czy mniej znanych formach inspirowanych jak rock opera, musical, projekty fanowskie - były interesujące - o tyle połowa tego utworu skupia się na grach a większość ciekawostek jest traktowana powierzchownie.
Jeżeli ktoś siedzi w świecie gier video, o produkcjach o Geralcie nie dowie się wiele nowego. Podobnie o procesie pisania i publikowania opowiadań przez Sapkowskiego, jeśli choć trochę szukało się informacji od strony literackiej.

Jednak dla nowych osób, dopiero wchodzących w ten świat, które chciałyby mieć zebrane w kompedium ciekawostki to naprawdę przyjemnie napisana publikacja.
Profile Image for Michał Hawełka.
54 reviews5 followers
August 31, 2020
Prawdziwa skarbnica wiedzy na temat Wiedźmina - nie tylko książkowego, ale też komiksowego, growego, serialowego i wielu wielu innych. Czyta się to bardzo przyjemnie, ale nie wszystkie części są równej jakości. Mam wrażenie, że za mało tutaj o Wiedźminie książkowym, a za dużo o wszystkich innych, choć rozumiem też że takie chyba było założenie - pokazać pełen przekrój wiedźmińskich kreacji.
Na plus sporo wywiadów z różnymi postaciami powiązanymi z Białym Wilkiem (najbardziej podobały mi się te z samym Sapkowskim, Tomkiem Bagińskim czy Jackiem Rozenkiem), choć nie wszystkie mnie porwały ;)
Profile Image for Norbert Staszak.
75 reviews2 followers
April 12, 2021
Szanuję research. Autor mógłby mieć więcej jaj i nazywać rzeczy imieniu. Trochę zbyt wiele kartek poświęconych paskudnemu polskiemu komiksowi.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for julka.
75 reviews
August 17, 2023
3.5
bardzo ciekawa i wciągająca, chociaż niektóre wywiady mnie nie interesowały (jeden pominelam)
Displaying 1 - 17 of 17 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.