פונטנלה

by Meir Shalev, מאיר שלו

מיכאל יופה - בן חמישים וחמש, אב לתאומים, והאדם הנורמלי היחיד במשפחת יופה, לדעתו - מספר את תולדות חייו. תחילתן בסבו ובסבתו הבאים אל העמק, הוא הולך והיא רוכבת על גבו; המשכן בבנות המשפחה: בחנה הצמחונית - הקנאית, אמו של מיכאל, שבעלה ובנה בוגדים בה; בפנינה היפה, שנאלצה לתת את בנה לאביה ונסתגרה בביתה; בבתיה, שהתחתנה עם גרמני והוגלתה אתו לאוסטרליה במלחמת-העולם השניה; וברחל הקטנה והחכמה, שבעלה נפל במלחמת השחרור ושוב אינה יכולה לישון לבדה.

סיפורי אהבה ושנאה: בין אב לבנותיו, בין בן לאמותיו, בין נשים לבני זוגן, ב"ימים-ההם" ובזמן הזה - במשפחה שנסתגרה בזיכרונותיה ובחצרה. ובלב הסיפור: פרשת האהבה בין מיכאל לבין אניה הוא נער צעיר והיא אישה צעירה. אהבה שראשיתה הצלת חיים וסופה בסופם.
שמו של הספר בא מן המושג Fontanelle שהוא המרפס - הרווח שבין עצמות הגולגולת של תינוקות בני יומם. רווח זה נסגר בדרך כלל עד לגיל שנה.

Genres: Fiction, Israel, Ebooks, Literature

498 pages, Paperback

First published January 1, 2002

About the author

Meir Shalev (Hebrew: מאיר שלו) was one of Israel’s most celebrated novelists. He received many awards for his work, including the National Jewish Book Award and Israel’s Brenner Prize, both for A Pigeon and a Boy.

A columnist for the Israeli daily Yedioth Ahronoth, Shalev lived in Jerusalem and in northern Israel with his wife and children.

Reviews

[Siv30 · Rating 2 out of 5]

לסקירה מפורטת בעברית, קישור לבלוג שלי -

https://sivi-the-avid-reader.com/פונט...

[Zek · Rating 5 out of 5]

זהו הרומן האחרון מהרומנים הקלאסיים של מאיר שלו אותו התפניתי לקרוא רק לאחר מותו.
למיטב זכרוני ספר זה היה שנוי במחלוקת בקרב אוהבי ספריו של שלו ובכל מקרה אני אהבתי מאד.
כמעט 500 עמודים של קריאה איטית ומענגת.

[Karin Baele · Rating 4 out of 5]

Nu Meir Shalevs oeuvre eindig geworden is wil ik precies nog langer in zijn werelden verblijven.
Graag en traag gelezen.

[Hermien · Rating 5 out of 5]

Beautifully written engrossing story of a large family with many endearing characters.

[Анна Bilenka · Rating 5 out of 5]

Не знаю, получал ли автор награды за его работы, но если бы был орден “За лучшую игру слов и искренний сюжет от Анны Биленькой”, он достался бы Меиру. Возьмите любую книгу Шалева, возьмите “Фотнанеллу” и насладитесь семейной сагой, драматическими историями любви на протяжении трёх поколений и историей Изралия.

[Rita · Rating 5 out of 5]

Dit wordt mijn favoriete schrijver hoor, wat weer een prachtig mooi boek. Wat kan die Shalev vertellen; met wijsheid, met humor, kritisch en met zeer originele wendingen en types. En dat alles liefdevol en relativerend. Heerlijk.

[Stefan · Rating 5 out of 5]

Ein wunderbares Buch voller Leben, Ruhe, Weisheit und Wärme, vor allem aber Witz! Man liest es langsam, lacht oft und möchte nach dem Ende direkt wieder von vorne anfangen.

[gardienne_du_feu · Rating 3 out of 5]

Michael Joffe wächst im noch jungen Staat Israel auf einem Selbstversorgerhof auf, wie auch sein ungefähr gleichaltriger Cousin Gabriel. Während letzterer als frühgeborenes Kind lange recht zart ist und von allen umsorgt wird, gibt es bei Michael eine andere, bleibende Besonderheit: seine Fontanelle, die Knochenlücke am Kopf, die bei Babys noch offen ist, schließt sich nie ganz. Das bedeutet körperlich nicht viel mehr, als dass sich Berührungen dort unangenehm anfühlen, doch seine Fontanelle verleiht Michael besondere Empfindsamkeit für zwischenmenschliche "Schwingungen" und manchmal sogar regelrecht prophetische Fähigkeiten.

Nur wenige Menschen wissen davon, abgesehen von seinen Eltern und seiner Frau. Und Anja, die Frau des Lehrers, die ihn als Kind aus einem brennenden Kornfeld gerettet hat und zu der er eine besondere Bindung entwickelt, wie sie zu ihm.

Ansonsten ist er ein Kind wie alle anderen, das Familienleben ist geprägt von den Gegensätzen zwischen seinen Eltern - der Vater, ein lebenslustiger Kriegsveteran, hat im Einsatz zwar einen Arm, aber nicht die Libido verloren (seine "Zatzkes", Geliebte, sind ein offenes Geheimnis), die Mutter hingegen ist eine verbissene Gesundheitsapostelin, die Fett, Zucker und Fleisch den Kampf angesagt hat und eigentlich nur glücklich ist, wenn sie draußen arbeiten kann - und den Geschichten des Großvaters, regelrechte Legenden, die sich um seine Ankunft in der heutigen Siedlung ranken und um die Schicksale seiner vier Töchter und die man sich immer und immer und immer wieder erzählt.

Shalev präsentiert auf vielen Seiten eine überbordende, ausschweifende Familiengeschichte, die zur britischen Mandatszeit beginnt und sich über die nächsten gut 50 Jahre erstreckt, jedoch nicht linear verläuft, sondern sich in wilden Windungen durch die Zeitebenen schlängelt. Diese mäandernde Erzählweise macht die Lektüre manchmal anstrengend, ebenso wie die vielen schon fast märchenhaft anmutenden Elemente, was bewirkt, dass die Figuren nicht gänzlich lebendig werden, sondern eher Märchen- oder Legendengestalten bleiben.

Nicht nur die Fontanelle als besondere "Antenne" und Hort der Prophetie ist ein solches Element, sondern etwa auch, dass die Joffes allesamt kompletten Gedächtnisverlust erleiden, wenn sie Blut verlieren oder Kinder stillen. Diese und viele andere Anklänge an den magischen Realismus konnten mich nicht so recht begeistern, genausowenig wie verstörende Episoden wie die sexuelle Initiation eines kleinen Jungen durch eine erwachsene Frau oder die Tante, die ihren Verlobten jung verloren hat und seitdem nur einschlafen kann, wenn sich ein junges männliches Familienmitglied im Bett an sie schmiegt.

Geschichten spielen ebenfalls eine wichtige Rolle in diesem Buch. Diesen Prozess der Legendenbildung, bei dem man sich Anekdoten so oft erzählt, bis sie so etwas wie einen innerfamiliären Kanon bilden, und die Entwicklung eines für Außenstehende völlig unverständlichen Familienslangs, der sich wiederum häufig aus den legendären Episödchen von anno dunnemals speist, hat Shalev schön beobachtet und eingefangen. Gar so viele Wiederholungen von Familiendönekens und bestimmten Erzählmotiven wären allerdings nicht nötig gewesen.

Interessant ist der Einblick in den frisch gegründeten Staat Israel, seine Entstehung und seine Weiterentwicklung. Dem Verständnis dabei sehr dienlich ist das recht umfangreiche Glossar am Ende des Buches. Als Familienroman hat mir das Buch jedoch weniger gut gefallen. Es ist natürlich auch kein Buch, dass sich gut in stressigen Phasen lesen lässt, vielleicht war das (mit) der Fehler.

[Avital Gertner-Samet · Rating 5 out of 5]

Shalev’s book was as brilliant as his other books. I always get in love with his great story-telling skills which can get me vacuumed in. I love his sense of humor and most of all I love his sensitivity and his eye for emotional details. His last book – A pigeon and a boy – made me cry frantically at the end. This book just made me flip the last page in disbelief – is it really over ??? I want more !!

I highly recommend all his books. Anyone who can read it in Hebrew is extra lucky, for having a better understanding of all the word games. Truth to be told, one of the appeals in this specific book was the fantastic descriptions of my homeland surroundings (and establishment).

[Alex Knipping · Rating 5 out of 5]

Voor dit boek heb ik veel tijd genomen, deels door drukte en de waan van de dag, maar gaandeweg ook omdat het een boek is dat uitnodigt tot overpeinzen en stukjes herlezen. Kort samengevat is het een levensverhaal, een gefingeerde autobiografie van Michael Joffe, een alter ego van Meir Shalev. De bekende thema’s uit zijn andere romans zijn ook hier weer terug te vinden: de kracht, de vloek en de charme van een familiegeschiedenis, de wordingshistorie van een verdeeld land (maar Shalev neemt geen standpunt in), het belang van de smaak van eten en de manier waarop het bereid wordt, maar bovenal het belang van liefde in al haar verscheidenheid. Ook in dit boek zijn de vrouwen bijna allemaal krachtige persoonlijkheden, leuk of minder leuk. De mannen plooien zich naar wat hun levensverhaal ze dicteert. En zo komen ook zij doorgaans tot hun recht. De roman lijkt op een of andere manier niet helemaal af. Hier en daar lijkt Michael nog niet helemaal zeker van hoe hij sommige zaken wil beschrijven en dan staan er enkele alternatieven opgesomd, bijna altijd even bloemrijk en intrigerend en bijna altijd net zoveel van elkaar verschillend dat daarmee duidelijk wordt dat de werkelijkheid verschillende perspectieven kent.

Ik hoorde onlangs een antwoord op de vraag ‘wie zijn we eigenlijk?’. Dat antwoord luidde ‘we zijn de optelsom van de verhalen die we aan onszelf vertellen’. Deze roman laat zien hoe waar dat is.

Dit boek leest aanvankelijk niet zo eenvoudig. De familie Joffe heeft veel leden en de verteller springt nogal heen en weer in de tijd, zonder aankondiging vooraf. Maar net als een oude foto in een ontwikkelbad ontvouwt zich het verhaal en ga je als lezer snappen hoe het zit.

Onder het verhaal zit nog een bijna magische stroom, die duidelijk maakt hoe een nog open fontanel de toekomst helpt aan te voelen (wat niet hetzelfde is als voorspellen). En ook daar ontvouwt zich een mythologisch verhaal dat duidelijk maakt hoe alles zich van zijn oorsprong verwijdert en ernaar terugkeert. Dan is het mogelijk dat een man zijn jonge bruid op zijn rug neemt en door het halve land loopt, waarbij zij weet waarheen, zonder het bewust te weten en hij de kracht heeft om haar te dragen. Binnen die onderstroom kunnen ook alle vormen van liefde ontluiken en bloeien. Niet levenslang wellicht, maar lang genoeg om een onuitwisbare indruk achter te laten. En een slangenarend, hoog cirkelend in de lucht, heeft alles gezien.

[Christine Bonheure · Rating 5 out of 5]

Meir Shalev toont zich alweer een rasverteller in deze rijke familiekroniek vol tragiek, (taal)humor en warmte. Achterkleinzoon Michaël – met nog steeds open fontanel – beschrijft de geschiedenis van de Joodse familie Joffe en de complexe “relationaliteit” tussen de personages. De onderlinge banden – liefdevol, pijnlijk, soms hatelijk – worden scherp en met mededogen neergezet. Uiteindelijk blijven er een dode, een wees, een homo en een weduwe over. Shalev laat de gebeurtenissen in golven op de lezer afkomen: een detail hier, een suggestie daar, en onthult pas honderden pagina’s later het volledige plaatje. Die gelaagdheid vraagt aandacht, maar doordat hij de kerngebeurtenissen regelmatig herhaalt, blijf je als lezer in het verhaal. De Joodse pionierssfeer, de grillige structuur en de prachtige taal maken van dit boek een meeslepende leeservaring. Ik dacht bij het lezen soms aan John Irving, met diens vergelijkbare liefde voor families en gekte, maar Shalev voegt er iets eigenzinnigs en diepmenselijks aan toe. I like.

[Shira · Rating 2 out of 5]

כביכול מיכאל יופה הוא "הנורמלי היחיד" במשפחה שלו, אבל זה ממש לא נכון. סיפור האהבה הגדול של הספר מתרחש בין אישה נשואה ומבוגרת וילד בן 5, מיכאל, ונמשך בערך עשור. לא הצלחתי להתגבר על אי הנוחות שהקשר עורר בי, במיוחד בהיבטים המיניים שלו. ברור שמדובר במקרה קשה של grooming. וזה לא הדבר היחיד הלא נורמלי בחייו האינטימיים של מיכאל. הוא מדבר על חיי המין של בתו איילת, ישן כמה פעמים בשבוע עם דודה שלו רחל, ושוכב עם בת דודתו אדלייד. כל אלה עוררו בי מידה מסויימת של גועל וגרמו לי לסלידה מהפרוטגניסט של הסיפור. היו רגעים יפים בסיפור, ונוסח הכתיבה היה מעניין: אנחנו קוראים את הסיפור בזמן שהוא נכתב, ונחשפים להערות שוליים שהיו נחתכות בעריכה. אבל הקשרים המטרידים של המשפחה, הקפיצה הבלתי פוסקות הלוך וחזור בציר הזמן, והסיום הלא מספק (אנחנו לא מגלים בפירוש מדוע אניה גורשה מהכפר) גרמו לחוויית הקריאה להרגיש טרחנית ומאולצת. עד היום אהבתי מאוד כל ספר של מאיר שלו שקראתי, לספר הזה פחות התחברתי.

[AnitaK · Rating 3 out of 5]

С "Фонтанеллой" дела обстоят следующим образом: если до сих пор Шалева не читали, но потенциально такое- для вас (мистический реализм в израильском историческом и бытовом антураже с вот-такой-любовью!), то, конечно, у неё есть шансы и ещё какие.

Но. Не нужно начинать с этой книги. Я её читала последней, непрочитанным остался только "Русский роман" и думаю, что зря это сделала. И вам не советую. "Эсав" на порядок превосходит и сюжетом, и красотой, и языком. "В доме своем в пустыне" на порядок превосходит любовной историей.

Всё это Шалев уже писал, причем примерно таким же образом. И, конечно, у каждого своя мера, но мне показалась выморочной и гадкой любовная линия, какой-то просто неестественно притянутой за уши.

[Moshe · Rating 3 out of 5]

סיפור משפחתי של ארבע דורות המסופר מנקודת מבטו הייחודית של הגיבור - מיכאל
יופה (עם ה-"ו"). אדם בגיל העמידה שיש לנו עניין מיסטי כלשהו עם הפונטנלה
והקשר המיוחד שיש במשפחה המוזרה שלו.

לטעמי, הספר היה קצת יותר מידי ארוך ומיגע. יחד עם זאת, הוא מלא בהרבה
משחקי מילים מעניינים ומשעשעים ושזור בלא מעט הומור ייחודי ופיקנטי.

[Daphna · Rating 4 out of 5]

לקח לי חודשיים לקרוא את הספר הזה
וזה לא משהו רע, אני חושבת שיש ספרים שצריך לתת להם את הזמן להבשיל אצלנו במוח
להתחבר לסיפור, להתחבר לדמויות ולהרגיש ממש חלק מהמשפחה. ופה זה חד משמעית התהליך שעברתי. מאיר שלו כותב מדהים, ויש לו תובנות מעניינות על החברה הישראלית. ספר שלם של סיפורי משפחה וסיפורי ארץ ישראל.

[Yaniv Friedman · Rating 5 out of 5]

הספר הכי טוב

[Laura]

von Lisa aufgrund des Schreibstils empfohlen bekommen

[Shani · Rating 4 out of 5]

I enjoyed this book a lot. Beautifully written, but it's not an easy read, you must concentrate on every sentence otherwise you might be lost. The plot moves forward and backwards in time, the family's story told part by part, although there are not a lot of surprises as everything is layed out from the beginning. The amount of detail is amazing, I had to keep reminding myself this is a work of fiction, an entire family history written so well it feels real. I loved the intriguing, quirky characters and the fantasy ideas planted into the story - the knowing fontenella, losing blood, milk or seamen equals losing memory, the giant grandfather turning into a dwarf... really interesting ideas. I would have given it 5 stars but I did not understand the ending. Is Michael dying? Really or metaphorically? Because of Anya? What happened between them in the end? The ending was a little too muddled for me, I was lost...

[Madeleine · Rating 3 out of 5]

Sprookjesachtig, mooi verhaal.

[Peter · Rating 5 out of 5]

fantastic book, one of Shalev's best!

[Robi · Rating 5 out of 5]

עדיין מלקק את השפתיים

[Simona · Rating 5 out of 5]

Wonderfully written, exciting, flowing, funny, sad.

[Leentje · Rating 5 out of 5]

Fenomenaal

[Omer Von Fish · Rating 5 out of 5]

איזה ספר מהמם!

[Olga Arzumanyan · Rating 5 out of 5]

Ещё одна книжка которую стоит читать как редкую, очень сладкую конфету, по кусочку, по вздоху пьянящего запаха, по ожиданию и предвкушению.
Теперь скорее ее забыть и перечитать ещё раз.

[Shlomi Almoslinos · Rating 5 out of 5]

פה התאהבתי בסופר