Hội kín xứ An Nam

by Georges Coulet, Nguyễn Thanh Xuân (Translator), Phan Tín Dụng (Translator)

Cuốn sách này nghiên cứu về hội kín ở xứ An Nam, khởi từ sự bất ngờ và ngỡ ngàng của người Pháp về chuỗi sự kiện mưu loạn bạo động diễn ra ở khắp 3 kỳ vương quốc An Nam kéo dài từ cuối thế kỷ 19 đến trước năm 1930; đặc biệt là sự kiện 1913 ở Chợ Lớn (Phan Xích Long và các huynh đệ) và vụ Khám Lớn Sài Gòn năm 1916. Georges Coulet đã không hiểu làm thế nào mà tại cùng một thời điểm, ở khắp nơi trên toàn cõi Nam kỳ lại đồng loạt bùng nổ khởi nghĩa.

Đào sâu nghiên cứu, tác giả Coulet nhận ra đây không thể là ngẫu nhiên, là sự bột phát của đám đông quần chúng mà phải có sự sắp xếp và tổ chức tinh vi. Từ đây mà ông tìm kiếm để bóc tách hòng tìm hiểu về hội kín.

Bắt đầu từ tìm hiểu văn bản luật qua các bộ luật xưa cũ phong kiến, ông nhận ra ngay cả các triều đình phong kiến cũng “đụng độ” các hội kín:

“Vài thế kỷ sau, tất cả các văn bản pháp lý này [Bộ luật Hồng Đức, Bộ luật Gia Long] đều thuận cho việc đàn áp các hội có dự tính hoặc bộc phát, luôn chịu trách nhiệm cho trộm cắp, cướp bóc, đốt nhà và thảm sát cũng như mưu loạn, dấy loạn và khởi nghĩa. Cùng với sự nghi ngại người ta xác định rằng họ có những thầy phù thủy và phù phép, từ quan điểm chính trị đơn nhất, họ cũng ngờ vực tất cả các học thuyết nguy hại có thể ảnh hưởng đến tâm hồn quần chúng.

Sự cẩn trọng tỉ mỉ được các nhà lập pháp dựng lên để chống lại các hội kín chứng tỏ rằng những hội như vậy luôn tồn tại ở An Nam []” Và tất nhiên, bộ máy cái trị của người Pháp tất yếu phải đụng độ với các hội kín xứ An Nam.

Và qua quá trình nghiên cứu này, tác giả Coulet đã tìm hiểu được không ít điều về hội kín xứ An Nam.

Đây cũng là một cuốn nằm trong loạt đề tài sách nghiên cứu của nhiều học giả Pháp và châu Âu về hội kín Á Đông (Thiên Địa Hội Trung Hoa, Nghĩa Hòa Đoàn…)

Cuốn sách này cũng được các nhà nghiên cứu khác tham khảo rất nhiều để làm tư liệu cho các sách viết về văn hóa, tâm lý, tập tục Việt Nam. Đây cũng không phải là bản dịch đầu tiên xuất hiện ở Việt Nam, nhưng có thể xem là lần đầu tiên “Hội kín xứ An Nam” được xuất hiện một cách chính thức trong làng xuất bản Việt Nam.

Genres: History

480 pages, Paperback

First published January 1, 1927

Reviews

[Linh B. · Rating 3 out of 5]

3.5/5
Tác phẩm cung cấp nhiều thông tin và số liệu hữu ích về hội kín cùng các phong trào chống chính quyền thực dân Pháp đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên do đã ra đời từ cách đây gần 100 năm và dựa trên các báo cáo nên phong cách viết hơi khô khan, ngoài ra bản dịch chưa thực sự thuần Việt (khách quan mà nói là do nội dung khó đọc cộng với lối hành văn phương Tây). Cũng cần ghi nhận rằng các dịch giả đã bỏ nhiều công sức tra cứu và chú thích rất tỉ mỉ, kể cả những chú thích nguyên bản dành cho độc giả Pháp - nhờ đó mới nắm rõ được thêm nghĩa của nhiều từ trong tiếng Việt, ví dụ trong "phù thủy" thì "thủy" nghĩa là "nước".

[Nguyễn Linh · Rating 2 out of 5]

Mình thấy cuốn sách này dịch hơi chán, nhiều điểm thì không đào sâu và thực sự không có điểm nhấn đáng chú ý.

[Song Ngu · Rating 3 out of 5]

Xứ nào cũng thế, chủ nghĩa dân tộc luôn lên ngôi, những kẻ xâm lược làm sao hiểu được.

[Lucas · Rating 4 out of 5]

Rất chi tiết..