Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński (of the Ciołek coat-of-arms) was a Polish stage writer, poet, critic above all, and translator of over 100 French literary classics into Polish. He was a pediatrician and gynecologist by profession.
A notable personality in the Young Poland movement, Boy was the enfant terrible of the Polish literary scene in the first half of the 20th century. He was murdered in July 1941 during the Nazi occupation of Poland in what became known as the massacre of Lviv professors.
"Boy oh boy!" chcialoby sie rzec, bo Boy pisal zabawnie i czesto dosadnie. Mimo, ze ten zbior jest pelen perelek nie daje 5*, bo kilka utworow, pisanych o wydarzeniach z czasow Mlodej Polski, stracilo na wymowie. Niemniej jednak to jest swietna, inteligentna ironia.
P.S. Nawet boje sie pomyslec co Boy napisalby o slynnym "faku" sprzed kilku dni!!! :-D
3.5 A to pstrokaty gagatek z tego Boya (50% to horny jail); bardzo dobrze napisane - fascynuje kształt, odniesienia dla klasyków lat wcześniejszych i polemika z nimi, użytkowość formy (jako odmóżdżenie to nawet sobie można randomowo poczytać jakiś wierszyk od czasu do czasu). ✨
4,5 Czuć Młodą Polskę, ironię, a przy okazji eleganckie nawiązania do klasyków literatury polskiej, krakowskie życie kawiarniane i obserwacje społeczeństwa z przymrużeniem oka
W tym krótkim materiale przypominam wielki i, moim zdaniem, nadal zabawny zbiór utworów humorystycznych pt. Słówka Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Brakuje mi nad Wisłą współcześnie ambitniejszego poczucia humoru, wszystko jest pokryte pretensjonalnym sarkazmem albo "gruzowaniem", czy zwykłym hejtem. Jak mówiłem we wstępie nie jestem w stanie bez poczucia zażenowania oglądać kabaretów, a wychowałem się na kabaretach w trakcie festiwalu w Opolu, które jeszcze z te 20-30 lat temu starały się trzymać jakiś poziom i nie tworzyć tylko gagów nacelowanych na tani i głupi rechot. Czasem lepszą rozrywkę potrafi zapewnić powrót do czegoś tak klasycznego jak Słówka, które aż skrzą od energii, ciekawych zestawień, humoru, paradoksów. Boy-Żeleński to swoisty Mikołaj Kopernik polskiego humoru i obyczajowści w jednym. Mam nadzieję, że jego zwiększona obecność we współczesnym dyskursie, nawet jeśli motywowana jest często politycznie, pozwoli większej liczbie osób zapoznać się z bardzo ciekawą i różnorodną spuścizną po tym tłumaczu, pisarzu, badaczu, lekarzu i przede wszystkim człowieku o niespożytej energii. Swoim niewielkim materiałem chciałem włączyć się w ten prąd przypominania jego dokonań na niwie kabaretowej. Bo jakoś nie sądzę, żeby którykolwiek z kabareciarzy sam świadomie się miał odwołać do jego dziedzictwa, z wielką szkodą dla nas wszystkich. Jeśli chociaż raz się uśmiechnęłaś przy słuchaniu tego materiału, to pomyśl, co może się wydarzyć, jeśli po niego sięgniesz. https://youtu.be/hcmZxvWdpWY
Spoko jeśli ktoś chce poczuć, zgłębić młodopolski klimat, ale jako zbiór wierszy to średni bardzo. Druga połowa to piosenki napisane z kumplami przy piwku i to widać, i sam Boy napisał, że gdy to było pisane to nie brał pod uwagi, że to będzie kiedyś drukowane. I mogłoby być osobno od pierwszej połowy. Pomimo kilku utworów, twierdzeń feministycznych, to seksistowskie wiersze też są.
Warte uwagi:
•"Naszym hymenografomanom"- o kulcie dziewictwa w polskiej poezji i kulturze ogółem
•"Pieśń o mowie naszej"- o wybrakowaniu polskiego języka w temacie seksu
•"Replika kobiety polskiej"- wkurw na to w jaki sposób kobiety są przedstawiane w poezji, przez wieszczów, i że ludzie uważają to za obiektywny opis
•"Spleen"- wszechogarniający smutek i niechęć
•"Zdarzenie prawdziwe"- niemożliwa do spełnienia chęć bycia produktywnym i bez skazy
Zbiór poezji i piosenek kabaretowych z początku XX wieku, w których widać uszczypliwe poczucie humoru, figlarność i umiejętności językowe Boya. Sporo tu erotyki, ale też komentarza społecznego i krytyki moralności mieszczańskiej.
Boy-Żelenski is a household name in Polish interwar literature, the Young Poland movement. He is mainly known for his translations from French, acerbic poetry, and anticlericalism (in very traditional Cracow). Słówka is a collection of poems, songs, and short stories that he wrote over the years. Not always particularly lofty, but rather catchy and punchy. Some of them were even turned into songs of the Zielony Balonik cabaret. Before reading this book, I did not realise that several popular sayings/catchphrases originate from Boy’s poems. It's good to know this book, but it includes a lot of references that are quite obscure without consulting footnotes [i.e. who was who in the Cracow's literary scene of the early 20th century].