Stulecie kryminału

by Ryszard Ćwirlej, Wojciech Chmielarz, Robert Małecki

Stulecie kryminału.
Tysiące możliwych scenariuszy.
Siedemnaście mistrzowskich opowiadań.
I tylko jeden temat: zbrodnia.

W lipcu 1919 roku ogłoszono w Polsce dekret o powołaniu Policji i tym samym narodziła się polska kryminalistyka.
Od ponad stu lat policjanci stanowią niekiedy jedyną pomoc w walce z niesprawiedliwością, ludzką podłością i złem.

Jak wyglądała praca policji wtedy, sto lat temu?
Z jakimi wyzwaniami funkcjonariusze policji mierzą się dziś?
I jak może wyglądać tropienie przestępców za kolejnych sto lat?

***
Zyski ze sprzedaży książki zostaną przeznaczone na Fundację Pomocy Wdowom i Sierotom Po Poległych Policjantach.

Genres: Crime

400 pages, Paperback

First published April 15, 2020

Reviews

[Karolina Suder · Rating 2 out of 5]

Patrząc na opinie innych czytelników, jestem osamotniona w swoich odczuciach, ale niestety zbiór opowiadań „Stulecie kryminału” zupełnie do mnie nie przemówił. Podoba mi się idea stojąca za powstaniem antologii - 18 historii osadzonych w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, których punktem wspólnym jest zbrodnia; no i oddanie głosu przede wszystkim debiutantom. Niestety, tak naprawdę nie znalazłam żadnego opowiadania, które by mnie zachwyciło (nawet wśród tych autorstwa uznanych pisarzy - jury konkursu). Sporo tu historii po prostu przeciętnych; takich które wydają się urwane niejako bez zakończenia, albo kończonych na szybko; a niekiedy nie do końca dla mnie zrozumiałych. Nie zniechęcam się do samej idei kryminalnych zbiorów opowiadań, ale tego konkretnego tytułu nie polecam.

[Johnson · Rating 3 out of 5]

Stulecie Kryminału, Trzysta lat Zbrodni.

Rosnąca w naszym kraju popularność kryminałów została dostrzeżona przez polską Policję i tak oto we współpracy Biura Programu Niepodległa i Komendanta Głównego Policji zorganizowano konkurs z okazji 100 lecia Polskiej Policji, którego celem (jak podaje niepodległa) jest popularyzacja wiedzy o historii polskiej Policji, budowanie pozytywnego wizerunku polskiej Policji, poznanie metod pracy policyjnej i podkreślenie wartości, jakie niesie ze sobą niepodległość kraju. Efektem konkursu z ponad 400 prac wyłoniono czternaście opowiadań nadesłanych przez uczestników konkursu, oraz doklejono do wydania cztery napisane przez uznanych Autorów będących zaraz w żiri konkursowym :)

Jak wyszło? Powiem szczerze, że jak na antologię amatorskich opowiadań – całkiem dobrze!

Tomik opowiadań podzielony jest na 3 kategorie tematyczne: Kryminał sto lat temu, Kryminał współczesny i Kryminał za sto lat. Takie dość osobliwe pomysłowo, ale szczerze mówiąc, zbrodnia towarzyszyć ludzkości będzie zawsze, tak jak śmierć, rozwody, i choroby. Koncepcja ciekawa, samo wydanie książki też jest o tyle ciekawe, że dochód ze sprzedaży ma zasilić Fundację pomocy wdowom i sierotom po poległych Policjantach, a więc jak pisze wydawca na okładce – Czytajcie zatem!

Opowiadania Ćwirleja, Chmielarza, Małeckiego i Bińkowskiej (twórczości tej Pani nie znam) to bardzo dobre opowiadania, w krótkiej formie niespełna dwudziestostronicowej historyjki, które z powodzeniem mogłyby być rozwinięte w pełnowymiarowe książki. Recenzować ich nie ma co, same w sobie są bardziej reklamą niż trzonem książki, ale są dość powiedzieć, dobrze napisane.

Co do reszty aspirujących Autorów, są to również krótkie formy, trzeba w końcu zmieścić 18 opowiadań w 400 stronach, niektórej mniej lub bardziej udane. To znaczy miałem problem z opowiadaniami, które są jakby niedokończone, urwane w jakimś zawieszeniu akcji czy mentalnym zawiasie głównego bohatera – widocznie taki autorski zamysł, ale wolałem po staremu, jak opowiadanie niczym w szkole ma początek rozwinięcie i zakończenie. Trudno zmieścić całą historię w 20 stronach, ale niech to będzie zwięzła historyjka. Ogólnie ocena na plus, choć było kilka słabszych tekstów. Jakież więc musiały być dobre te, które wywindowały ocenę tak wysoko! :)

Szczerze mówiąc w książce jeśli chodzi o 100 lat Policji, czy świętowane przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji sto lat polskiej kryminalistyki – nacisk jakościowy (jakby zmawiając się między sobą, czy też kultywując naszą narodową przywarę) został położony na przeszłość i historię. Najlepiej mi się czytało opowiadania z fabułą z okresu międzywojnia, gdzie i kształtowała się Policja, różne jeszcze było umundurowanie po zaborcach, różne zwyczaje, rodząca się daktyloskopia i utworzenie kobiecej policji (najciekawsze!) poruszane też w dwóch czy trzech opowiadaniach. W tych międzywojennych, odniosłem takie wrażenie, Autorzy postarali się najbardziej – prezentując wiedzę historyczną, z tych opowiadań poza oczywiście niezłą akcją można się czegoś autentycznie dowiedzieć.

Teraźniejszość była też dobrze opisana, jakoś też nacisk został położony na kobiecość w polskiej Policji, nie jest to źle, ale liczyłem na więcej kryminału niż emancypacji. Nie można jednak powiedzieć, że opowiadania z „Kryminału współczesnego” są złe. Powiedziałbym, że niektórzy z autorów mogą dobrze rokować z oryginalnym stylem, gdyby zdecydowali się napisać pełnowartościową książkę 😊 Ale to jak w tym żarciku o koronawirusie - oczywiście nie wszyscy.

Najmniej podobała mi się futurystyczna wizja, może dlatego że fanem SF to tak jestem względnie, choć nie gardzę, ale tutaj najbardziej miałem problem z umiejscowieniem zamysłu autora, odgadnięciem go i ubraniem w formę opowiadania. Tak czy inaczej – ramy konkursu spełnione, do tego zestawienia jak najbardziej trafnie, bo i coś o Policji i coś o zbrodni. Także nie ma źle.

Podsumowując: Wydanie tej książki w dobie popularności kryminałów w Polsce to bardzo dobry sposób na przybliżenie pracy Policji szaraczkom wtryniającym kryminały hurtowo, być może nawet jakąś poprawę wizerunku mundurowych w oczach tychże, opowiadania są (uśredniając) zaskakująco dobre, a jeżeli kasa ze sprzedaży idzie na zbożny cel – to tym bardziej warto po nią sięgnąć.

14.04.2020 r.
Książkę otrzymałem z klubu recenzenta nakanapie.pl

[Katarzyna Nowicka · Rating 3 out of 5]

#stuleciekryminału
#antologiaopowiadań
Ta antologia jest wynikiem konkursu literackiego z okazji uczczenia stulecia działalności policji w Polsce.
Konkurs rozpisano w trzech kategoriach - styl retro, teraźniejszość i przyszłość.
W składzie jury zasiedli min. Robert Małecki, Ryszard Ćwirlej, Wojciech Chmielarz.
Zbiorek to dziewięć zwycięskich opowiadań, prace wyróżnione oraz teksty literackiej części jury.
"Stulecie kryminału" to całkiem udany zbiorek.
Wiem, że krótka forma literacka, nie jest łatwa. Już na samym początku trzeba zainteresować czytelnika. Ja mam z tym problem, bo kiedy wciągnie mnie jakaś historia, chcę pozostać w niej na dłużej. Opowiadania zawsze pozostawiają we mnie jakiś niedosyt i bardzo rzadko się zdarza, że w pełni mnie satysfakcjonują.
Tak, czy inaczej od czasu do czasu sięgam po antologie, a w szczególności te kryminalne. Tym razem najlepsze okazały się opowiadania z kategorii retro.

[Aellirenn Czyta · Rating 4 out of 5]

Lubię antologie, ale nigdy wcześniej nie czytałam kryminałów w tej formie.
Cztery opowiadania zawodowców, czternaście opowiadań amatorów i wszystkie bardzo dobre. Ponadto każdy znajdzie coś dla siebie, bo mamy tu kryminał retro, współczesny, ale również futurystyczny, co znów jest dla mnie nowością. Czytało się dobrze. Opowiadania, mimo różnych autorów i różnych okoliczności, są spójne zarówno warsztatowo jak i fabularnie.
Wniosek z tej książki wyciągam jeden: zbrodnia, czy sto lat temu, czy teraz, czy za sto lat, zawsze ma tę samą twarz.
Polecam!
Ps. Zyski ze sprzedaży książki są przeznaczone na Fundację Pomocy Wdowom i Sierotom Po Poległych Policjantach, a to jest dodatkowy powód by kupić i przeczytać :)

[Karol · Rating 4 out of 5]

Bardzo fajny zbiór opowiadań. Oczywistym jest, że nie każde z nich każdemu przypadnie do gustu. No ale jest ich tutaj kilkanaście i ciężko byłoby trafić w gusta wszystkich czytelników. Mi osobiście nie podobały się za bardzo opowiadania, które dotyczyły spraw kryminalnych za sto lat. Wydaje się, że jury chyba nie miało za bardzo z czego wybierać i ostatecznie do książki trafiły prace z takiej średniej półki jakościowej i tylko to sprawia, że temu zbiorowi nie można wystawić najwyższej możliwej oceny.

#81#21#2020

[Agnieszka Kalus · Rating 3 out of 5]

3.5

[Magdalena · Rating 3 out of 5]

Na zbiorek opowiadań różnych autorów, zatytułowany "Stulecie kryminału" natrafiłam szukając lekkich, krótkich form, nie wymagających specjalnego skupienia i zaangażowania w lekturę.
Okazało się, że książka powstała jako efekt konkursu ogłoszonego z okazji setnej rocznicy powstania polskiej Policji. Mamy tu zarówno prace laureatów w trzech kategoriach – "Kryminał 100 lat temu", "Kryminał dziś" i "Kryminał za 100 lat", jak i opowiadania autorstwa członków jury.

Tematyka utworów skupia się wokół funkcjonowania i działań Policji, przede wszystkim kryminalnej, co jest przewodnim motywem wszystkich opowiadań. Ich poziom jest różny, są mniej i bardziej dopracowane, udane i rozczarowujące. W zależności od preferencji (niektórzy wolą klimaty retro, inni współczesność, jeszcze inni klimaty futurystyczne) odbiór poszczególnych utworów będzie zapewne odmienny.

Najmniej podobały mi się historie, których akcja osadzona jest w przyszłości. Być może dla autorów szczególnie trudne było wykreowanie od podstaw futurystycznego świata i osadzenie w nim funkcjonariuszy policji. Ale i tu jedno z opowiadań wydało mi się niepokojącą diagnozą raczej bliższej niż dalszej przyszłości, a kto wie, czy wizja twórcy nie staje się aktualna już dziś.

Choć nie przepadam z zasady za retro kryminałem, część dotycząca dwudziestolecia międzywojennego była dość wciągająca i przyjemna w odbiorze, w szczególności z uwagi na barwne postacie i akcenty dotyczące powstawania kobiecych formacji policyjnych, o których istnieniu w tym czasie nie miałam pojęcia.

Tak, jak się spodziewałam, najbardziej przypadły mi do gustu opowiadania osadzone "w teraźniejszości" najbliższe klasycznym, współczesnym kryminałom.

Niezależnie od epoki, której dotyczą, niektóre z konkursowych opowiadań to zaczątki doskonałych, wielowątkowych historii, które byłyby świetnym materiałem na dłuższą formę. Z przyjemnością widziałabym je rozbudowane do solidnej powieści kryminalnej.

Niektórzy spośród wyróżnionych, nieznanych jeszcze autorów zdradzają niewątpliwy talent literacki. Wymaga on wprawdzie mnóstwa pracy i szlifowania, ale chętnie śledziłabym rozwój ich warsztatu w przyszłości. Inni dziś wypadają słabiej, co nie oznacza, że tak pozostanie. Być może zaskoczą nas za jakiś czas.

Z opowiadań członków jury żadne nie zapadło mi w pamieć.

"Stulecie kryminału" to lektura łatwa, szybka, przyjemna. Raczej z gatunku "przeczytać i zapomnieć". Ale kto wie, być może któreś z nazwisk laureatów pojawi się za kilka lat wśród autorów najbardziej rozchwytywanych kryminałów?

[Jola (czytanienaplatanie) · Rating 5 out of 5]

Po przeczytaniu zbioru opowiadań kryminalnych, które zwyciężyły w konkursie zorganizowanym z okazji stulecia istnienia Policji Państwowej, nasunęło mi się porównanie do sznura pereł, prawdziwych pereł. I nie tylko dlatego, że znajdziemy tu opowiadania napisane przez szanowne jury, ale i dzięki trzem tematom, w których się można było wykazać. Czy zajrzenie przez ramię policjantom pracującym przed stu laty, współcześnie i za lat sto nie jest intrygujące?

Jak wielki skok technologiczny nastąpił w tym czasie w kryminologii? Jak zmieniały się metody wykrywania przestępstw? Jak wyglądały początki kobiecej policji? Te ciekawe informacje można uznać za bonus czerpany z opowiadań na naprawdę wysokim poziomie.

W kryminałach retro bardzo podobało mi się powoływanie na istniejące dokumenty (Ryszard Ćwirlej „Świnia, czerwona chusteczka i daktyloskopia”), czy wplatanie w fabułę prawdziwych postaci jak Stanisława Paleolog, szefowa kobiecej policji(Anna Bińkowska „Prima inter pares”, Marcel Woźniak „Granatowa cisza”).

Kryminały przyszłości czytało się jak najlepsze science fiction. Czy rzeczywiście rolę człowieka zdominuje technologia, a może modyfikacje genetyczne? Czy prorocze okażą się słowa Wojciecha Chmielarza, że zarobki policjantów nadal będą niskie, za to zwiększą się ich uprawnienia? Oby nie.

Z opowiadań współczesnych jak zwykle nie zawiódł Robert Małecki, ale i zwycięskie były niesamowite, jak choćby „Teczka” Magdaleny Lewandowskiej-Rosy, czy „Tyś jedność, jam pełnia” Katarzyny Skręt.

Gorąco Was zachęcam do zapoznania się z antologią, tym bardziej, że zysk z jej sprzedaży zostanie przeznaczony na Fundację Pomocy Wdowom i Sierotom Po Poległych Policjantach. Można więc połączyć przyjemne z pożytecznym.

[Marta · Rating 2 out of 5]

Całkowicie nijaki, pozbawiony jakiegokolwiek ducha i energii zbiorek opowiadań. Idea jest fajna - kilkanaście opowiadań, które mają być powiązane z historią, rozwojem i przyszłością polskiej policji, ale wykonanie pozostawia wiele do życzenia. Opowiadania albo są przeciętne, albo kiepskie, albo nawet mają ciekawy koncept, ale z jakiegoś powodu zostały urwane w połowie (czyżby limit znaków się wyczerpał?).

Łatwo byłoby stwierdzić, że kiepski poziom wynika z tego, że antologia została zebrana z nagrodzonych opowiadań konkursowych, ale (choć faktycznie teksty amatorskie są takie sobie) tu cały zbiór leży. Prace jurorskie - pisarzy profesjonalistów (Chmielarza czy Małeckiego) - nie odstają od ogólnego poziomu, również są przeciętne i tragicznie nudne.

Myślę, że antologii, górnolotniej nazwanej "Stuleciem kryminału" zaszkodziły same założenia konkursu, ale też wybór jury. Nie wierzę, że nie dało się wybrać opowiadania kryminalnego w stylu, które nie dotyczyło tego, jak cudownym wynalazkiem jest daktyloskopia. Nie wierzę, że nie dało się znaleźć opowiadania z logicznie rozłożoną fabułą, która nie przyspiesza ni stąd ni z owąd, by zmieścić się w określonej liczbie znaków. A jeżeli faktycznie trudno o to było, to może lepiej byłoby opublikować mniejszy wybór. Może byłaby to pozycja skromniejsza, ale przynajmniej może czytałoby się to nieco lepiej.

[Kobietaczytajaca · Rating 4 out of 5]

Ta książka to antologia zawierająca w sobie osiemnaście opowiadań kryminalnych. Mamy tu nie tylko debiutantów, ale również autorów, którzy na swoim koncie posiadają wspaniałe i ciekawe książki kryminalne. Książka została podzielona na trzy części. W pierwszej mamy kryminały retro, dzięki którym możemy zobaczyć jak kiedyś pracowała policja i radziła sobie bez nowoczesnego sprzętu. W drugiej mamy opowiadania w czasie teraźniejszym bazujące na obecnych kryminałach. No i część trzecia zawierająca opowiadania o pracy policji w czasie przyszłym, za sto czy dwieście lat. Tak jak widzicie każdy z nas może znaleźć tu coś dla siebie. Tak jak to w antologiach bywa są opowiadania ciekawe i ciekawsze. Mnie podobały się opowiadania z trzeciej części, które wręcz pożarłam. Nie jest to książka do przeczytania jednym tchem, trzeba czytać ją wolno, gdyż to wtedy te opowiadania smakują najlepiej, a przy okazji lepiej je zrozumiemy. Jest tu grupka debiutantów, których książki z chęcią bym przeczytała. Książkę polecam każdemu miłośnikowi kryminałów, a moja ocena to 8 /10.

[Dominika Sieńko · Rating 4 out of 5]

Muszę przyznać, że "Stulecie kryminału" pozytywnie mnie zaskoczyło. Dostaliśmy kilkanaście naprawdę różnych i ciekawych opowiadań, jedne lepsze, inne trochę gorsze, ale widać, że ktoś naprawdę przyłożył się do wybrania odpowiednich autorów.
Książka idealna na kilka wieczór, przez długość opowiadań każde z nich można komfortowo zakończyć i odłożyć na późniejsze czytanie. Z wielką chęcią przeczytałabym dłuższe wersje niektórych historii.

[Iwona · Rating 2 out of 5]

Opowiadania dość średnie. Przy tych "science fiction" sobie odpuściłam, bo raz że gatunku nie lubię, dwa jakoś mnie nie porwały:(

[Senga Time · Rating 3 out of 5]

Kryminały o różnym poziomie, od perełek do tych słabszych, zwłaszcza tych osadzonych w przyszłości.