Abdelhak Nouri wordt alom beschouwd als een van de meest talentvolle voetballers van zijn generatie. Het zou slechts een kwestie van tijd zijn voordat hij definitief door zou breken bij Ajax en ook internationaal naam zou gaan maken. Op 8 juli 2017 verandert echter voorgoed zijn leven, en dat van zijn familie, wanneer hij tijdens een oefenwedstrijd van Ajax tegen Werden Bremen in het Oostenrijkse Hippach twintig minuten voor het eindsignaal in elkaar zakt op het veld. Niet veel later wordt duidelijk dat hij een hartstilstand heeft gehad met ernstige hersenschade tot gevolg. Het nieuws dat hij nooit meer zal kunnen voetballen slaat in als een bom, niet alleen bij zijn naasten, maar bij fans wereldwijd.
Dit boek vertelt voor het eerst het verhaal van Abdelhak vanuit het perspectief van zijn familie en vrienden. Een verhaal over de lange weg die de familie Nouri als migrantengezin afgelegd heeft. Over de droom die zij verwezenlijkt zagen in het onmiskenbare talent van hun zoon. Een verhaal over Abdelhak als voetballer en als mens, over het ongeluk en de nasleep ervan, over de band met Ajax, over verdriet, hoop, geloof en verbinding in tijden van tegenslag.
Het boek beschrijft op een prachtige manier de tragiek van de situatie van Nouri: een wonderkind, van wie het leven op een zomerse dag in 2017 op een wrede manier een scherpe wending heeft gemaakt.
De tragiek van "Appie" wordt in het boek echter overschaduwd door kritiek op de afhandeling van Ajax, die kritiek neemt een groot deel van het boek in. Doordat op deze manier bewust de publiciteit wordt opgezocht met deze negatieve ervaringen zonder ruimte te bieden voor het andere perspectief, en terwijl de familie nog in gesprek is met Ajax over een schadevergoeding, leest het boek meer als een klaagschrift dan als het mooie verhaal dat het had kunnen zijn.
Ik vond dit een gek boek. Aan de ene kant ontzettend onroerend en emotioneel, aan de andere kant kon ik me soms irriteren aan de schrijfstijl, bepaald uitdrukkingen, en hoe je als lezer van verdriet naar woede en weer terug werd gedreven. Vooral in de tweede helft wisselen hoofdstukken met persoonlijke verhalen en gezamenlijke geschiedenis van bijvoorbeeld Frenkie de Jong of coach Marcel Keizer zich in rap tempo af met de juridische inhoud van de struggle die de familie Nouri heeft met Ajax over aansprakelijkheid (en basic empathie). Alle twee belangrijk om te lezen en interessant, alleen samen wringt het. De schrijver probeert in dit boek verschillende verhalen te vertellen: over Abdelhak zelf, over Ajax, over de migratie van een Marokkaanse familie naar Nederland. Hoewel ik er niet zeker van ben dat deze verhalen zo door elkaar geweven succesvol worden verteld, heeft het boek een indruk gemaakt. Appie zat dagen in mijn hoofd, de tranen liepen vaak over mijn wangen, de opstelling van Ajax maakte boos, de geschiedenis van de familie Nouri en hun blik op de wereld ontroerde. Dus toch een aanrader!
Mooi boek over de geschiedenis van Nouri en zijn familie toen zij destijds naar Nederland kwamen en hoe ze hun warme cultuur meenamen. Vanuit meerdere perspectieven wordt hij als mooi mens beschreven. Daarnaast ligt er natuurlijk aandacht op zijn 'ongeluk' waarbij zijn hart ermee stopte en hoe dit wel/niet goed behandeld is, ook lees je over de spannende fases erna en hoe hij langzaam maar zeker revalideert. Een erg bijzonder en pakkend boek, ik heb het in 3 dagen uitgelezen wat voor mij erg knap is.
Het verhaal van Nouri zal zelfs voor de lezers van dit weblog die niets met voetbal hebben niet geheel onbekend zijn: de afgelopen jaren is er al veel over gezegd en geschreven in televisieprogramma’s en kranten. De dromerig kijkende jongen van Marokkaanse komaf was een van de allergrootste talenten van voetbalclub Ajax sinds tijden, net begonnen aan een veelbelovende carrière als prof in het eerste elftal, toen hij tijdens een oefenwedstrijd op een trainingskamp in Oostenrijk op 8 juli 2017 plotseling in elkaar zakte en naar het ziekenhuis werd vervoerd. Aldaar werden de verschrikkelijke gevolgen duidelijk: Nouri was niet alleen levenslang geblesseerd, hij had ook blijvende hersenschade opgelopen, en het was maar de vraag in hoeverre er kans was op enig herstel. Een zwarte periode van collectief ongeloof en rouw voor familie, vrienden, medespelers en fans begon.
De biografie over Nouri begint echter bij het begin, en dat is het leven van zijn (groot)ouders in Marokko. Het is boeiend om te lezen hoe vader daar excelleert als beta-student en zijn studie vervolgt in Nederland, maar uit financiële nood als slager moet werken, om vervolgens faam te maken met zijn gerenommeerde slagerij aan de Haarlemmerdijk en haar beroemde klandizie. Zijn gezin met jonge kinderen zwerft ondertussen zoekend naar een eigen woning door Amsterdam, uiteindelijk belandend in Geuzenveld, waar Abdelhak geboren wordt. Net als voor zijn broers draait hun jeugd maar om twee dingen: voetballen en Ajax.
De jonge Abdelhak is van meet af aan al een voetbalgenie, zo’n jongen bij wie het dribbelen, passen en vrijlopen vanzelf lijkt te gaan, en die met één simpel advies van een trainer direct drie stappen vooruit maakt. De beelden van een jeugdige speler die ballen met effect in de kruising doet belanden, spreken voor zich. Desalniettemin is de weg naar sterrendom lang en vol obstakels, maar de ongedwongen vastberadenheid die Nouri toont in alle jeugdelftallen is bewonderenswaardig. Nog mooier om te lezen is dat hij van kinds af aan zowel op als buiten het voetbalveld een teamplayer is, die zich ook bekommert om het lot van minder bedeelde medespelers en jongens adviseert bij persoonlijke of sportieve kwesties. Niet voor niets bouwen hij en zijn familie hechte vriendschappen op met vele generatiegenoten, waaronder sterspelers bij Ajax als Donny van de Beek, Steven Bergwijn, Frenkie de Jong en trainer Marcel Keizer.
Waar veel voetballers nogal eens worden weggezet als verwende en geldbeluste kinderen, komt van Nouri naarmate hij opgroeit een heel ander beeld naar voren. In zijn vrije tijd bezoekt hij jongeren met allerlei problemen en probeert hen te helpen of inspireren om de juiste weg te vinden, daarbij gesteund door zijn geloof en opvoeding. Vader Nouri betaalde ook altijd anoniem de openstaande kruideniersrekening van een minder bedeelde buurtgenoot. Het zijn van die hartverwarmende anekdotes en voorbeeldverhalen die je te weinig hoort in de zakelijke voetbalwereld. Nouri was een zachte jongen, emotioneel en kwetsbaar, dromerig, maar tegelijkertijd volhardend en toegewijd in werkelijk alles wat hij deed.
Het is mede daardoor des te tragischer voor de buitenwereld dat hij op die zomerdag in Oostenrijk naar de grond gaat en nooit meer opstaat. Al snel rijst natuurlijk de vraag hoe dit kon gebeuren, en of alle betrokken medici adequaat hebben gehandeld. Met name over deze kwestie is de laatste jaren al uitputtend geschreven, wat niet verwonderlijk is gezien de pijnlijke conclusie dat de teamarts van Ajax en aanverwanten veel te laat begonnen zijn met het toepassen van reanimatie, zeker nadat bleek dat er jaren eerder al een (relatief onschuldige) hartafwijking bij Nouri geconstateerd was tijdens een medische keuring. Wat volgt is een lang en slepend proces, waarbij Ajax weinig openheid van zaken biedt en pas na verloop van tijd enige aansprakelijkheid erkent en met de familie in gesprek wil over (financiële) ondersteuning: een kwestie die vandaag de dag nog altijd niet afgerond is. Gezien het grootkapitaal waarover Ajax dankzij de recente successen beschikt en het feit dat Nouri sinds zijn jeugd een kind van de club was, kun je niet anders oordelen dan dat Ajax een slecht figuur slaat, al is niet volledig duidelijk welke machten binnen de club dit proces zo frustreren.
Ondanks dat dit boek veelzijdige en rijke verhalen over de persoon en voetballer Nouri bevat, zitten er toch enkele opmerkelijke en enigszins teleurstellende aspecten aan. Dat begint al bij de auteur van het boek, hoewel het niet mijn gewoonte is om deze bij de recensie van een werk te betrekken, is dat in dit geval onvermijdelijk. Khalid Kassem is namelijk advocaat (en tevens verliezend finalist van De slimste mens), en in die hoedanigheid ook betrokken bij de strijd tussen Ajax en de familie. Hij is daardoor natuurlijk niet onpartijdig, en bovendien lijkt hij het boek ook te willen gebruiken om nog eens zijn kant van het verhaal te willen doen, al dan niet als reactie op de media (i.c. De Telegraaf) die de familie Nouri als geldwolven afschilderen die de door velen gekoesterde voetbalclub in een kwaad daglicht stellen. Dit leidt enerzijds tot eindeloze passages over technische details en zelfs citaten uit e-mails die voor weinigen interessant zijn, maar ook wordt de biografie en nalatenschap van Nouri hierdoor overschaduwd, terwijl Abdelhak juist idolaat was van Ajax en daardoor ook door zijn familie bewust niet op de hoogte wordt gehouden van de voortslepende kwestie.
Kassem heeft verder een vlotte stijl in de vingers, al kiest hij ervoor om iedereen die hij interviewt te parafraseren en herinneringen in zijn eigen woorden na te vertellen, waardoor het relaas wat eenstemmig wordt. Ook heeft hij een nogal rommelige structuur aangebracht, waarbij de chronologie van de gebeurtenissen wordt afgewisseld met portretten van familieleden en medespelers en hun band met Nouri, waardoor je wel een liefdevol en persoonlijk beeld krijgt van de hoofdpersoon, maar de draad af en toe kwijtraakt en allerlei zaken onnodig tot vervelens toe worden herhaald. De biografie wordt hierdoor naar het einde toe ook steeds minder onderhoudend, omdat de fijne en mooie jeugdverhalen ondersneeuwen in de rompslomp van het getouwtrek tussen Ajax en de Nouri’s. Het boek telt driehonderd pagina’s, maar voegt in alle eerlijkheid weinig toe aan de zeer geslaagde, een-na-laatste uitzending van DWDD over Nouri, waarin dezelfde figuren dit hele verhaal korter vertellen en we ontroerende en unieke beelden zien van het geknakte voetbaltalent en zijn aanhang.
Terwijl ik dit boek las, vroeg ik me af of er na deze biografie nu ook nog een sportjournalist zich aan een mooie levensbeschrijving van Nouri zou wagen, om eenzelfde verhaal te vertellen zonder de gekleurde bril van Kassem. Het blijkt echter dat Henk Spaan al in de herfst van 2018 zich van deze taak heeft gekweten, maar over zijn biografie begrijp ik dat vooral de persoon van de auteur op de voorgrond treedt, iets wat je in mindere mate overigens ook over het boek van Kassem kunt stellen. Ook komen beide auteurs superlatieven te kort om het talent van Abdelhak Nouri en de carrière die had kunnen zijn te beschrijven. Dat hij een voorbeeldige jongen en begaafde voetballer was zal niemand echter ontkennen, dus Nouri eindeloos ophemelen als een god op aarde werkt op den duur eerder averechts.
Tegen het einde van de rit snijdt Kassem nog een relevante kwestie aan, namelijk dat veel medici in de sportwereld mogelijk niet voorbereid zijn op situaties als die van Nouri. Daarnaast wordt van topsporters het uiterste gevraagd van hun lichaam, wat op de lange termijn helaas niet altijd goed afloopt. Een breed maatschappelijk debat over de fysieke risico’s waaraan we jonge mensen in de mega-lucratieve sportwereld blootstellen (denk ook aan de dodelijke ongevallen in het wielrennen) blijft vooralsnog uit. Het feit dat Ajacied Daley Blind afgelopen najaar bij een ontstoken hartspier uit voorzorg een kastje kreeg aangemeten dat in noodgevallen de circulatie overneemt, is wellicht een teken van hoop, maar dat hij na twee maanden alweer op het veld stond, blijft met de lessen uit het verleden toch riskant. Als je toch zo veel geld hebt dankzij talentvolle spelers, zou je de onttroonde Nouri best wat beter kunnen verzorgen.
Ondanks mijn kritiek zie ik toch kansen voor dit boek, bijvoorbeeld in het middelbaar onderwijs. Docenten die voetbalgekke jongens (en meisjes) zien worstelen met lezen, raad ik met klem aan dit boek voor te leggen. Niet alleen leren ze dan van alles over de immigratie van gastarbeiders, opgroeien in een multiculturele wijk en wat familiebanden en religie voor betekenis kunnen hebben in iemands leven; de docent kan ook vragen naar bovengenoemde aanmerkingen en de rol van de auteur/verteller in dit boek kritisch bevragen. Dit boek leest echter net als de carrière van Nouri, er had nog zo veel ingezeten.
wat een pijnlijk verhaal, ‘t boek heeft inzicht gegeven in wat er nou precies gebeurd is en daarbij me meerdere malen geëmotioneerd. allahu shafih, allahu kaafi.
Blijft een bijzonder en treurig verhaal over een begenadigd voetballer in spe. Ajax heeft ogenschijnlijk slecht gecommuniceerd en het gehele proces vertraagd wat mij verschrikkelijk lijkt voor de familie. Dat van der Sar pas na 6 maanden op bezoek is gekomen bij Nouri zegt een hoop.
Tóch heeft Ajax na lange tijd, enigszins gedwongen door een rapport waarin medische experts aangeven dat Ajax compleet verkeerd heeft gehandeld, toegegeven dat men fout zit.
Dat de heer Kasem dan alsnog het onderste uit de kan lijkt te willen halen is zijn goed recht maar schrijf dan niet dat het niet om geld gaat.
Meer spelfouten dan gemiddeld of bijvoorbeeld een verkeerd opgeschreven spreekwoord maakt het verhaal niet minder interessant.
De anekdotes zijn prachtig, een inkijkje in de jeugdjaren van Nouri en zijn familie ook. Veel respect voor hun positieve kijk op het leven en de 24/7 zorg die ze aan Nouri geven.
Prachtig. Als groot liefhebber van zowel Ajax als Nouri heeft dit boek mij echt geraakt. Het is zo mooi geschreven, het is meer dan voetbal. Je krijgt inzage in de familie Nouri, in het ongeval en de hele zaak die daardoor ontstaat, enorm veel herinneringen van voormalige teamgenoten en trainers. Maar het allermooiste aan dit boek is hoe het duidelijk wordt, hoe geliefd Abdelhak “Appie” Nouri was als persoon, hoe liefdadig hij was, waar hij allemaal aandacht voor had in het leven. Hij was echt een ster, niet alleen op het veld maar vooral buiten het veld. En de prachtigheid in de overtuiging van het geloof voor familie Nouri. Tranen, glimlachen en soms woede, wat een boek. Hulde.
Khalid Kasem heeft met dit boek een prachtig en emotioneel verhaal neergezet over de mens en voetballer Nouri. Prachtig, omdat zelfs voor mensen die niks met voetbal/Ajax hebben duidelijk wordt wat voor speciaal persoon het Marokkaanse supertalent is. Niet alleen op het voetbalveld, maar zeker ook daarbuiten. Emotioneel, omdat de pijn voor de familie, zijn teamgenoten en iedereen die dicht bij ''Appie'' staat goed voelbaar is (niet in de laatste plaats door de prachtige schrijfwijze van schrijver Kasem) Deze pijn beperkt zich niet alleen tot het persoonlijke leed dat Appie is overkomen, maar helaas ook door de opstelling van Ajax in de (juridische) nasleep van het ongeluk.
Want hoewel er in andere recensies hier wordt gezegd dat de focus teveel ligt op de juridische afhandeling van de zaak (Volgens sommigen zelfs ''het grootste gedeelte van het boek'') vind ik dit juist enorm meevallen. Pas in de laatste drie hoofdstukken wordt er uitgebreid ingegaan op de juridische nasleep en de aansprakelijkheid van Ajax. Er wordt - door harde feiten - pijnlijk duidelijk dat Ajax keihard heeft gefaald. Zowel op die noodlottige 8 juli 2017 in Oostenrijk, als in de maanden daarna. Wellicht was het een betere keuze geweest om deze hoofdstukken niet aan het einde te plaatsen, omdat ze daardoor meer blijven hangen dan de prachtige hoofdstukken daarvóór. Maar het is absoluut een goede keuze geweest om ook deze - heftige - informatie in het boek te vertellen.
Dit boek inspireert. De mindset van Appie en daarbij het islamitische geloof wordt mooi in beeld gebracht. Daarnaast was ik gewoon erg nieuwsgierig naar hoe alles nou echt precies is gelopen, want dat lees je niet zo in de krant. Helaas werd er gedurende het boek steeds meer gefocust op het slechte handelen van Ajax en de onrechtvaardigheid. Ik begrijp goed hoe naar dit moet zijn geweest voor de familie, maar naar mijn mening is de mooie boodschap van het boek hierdoor in de schaduw gezet. Ook was het verhaal door de verschillende perspectieven niet altijd chronologisch en werden dingen vaak herhaald. Dat was storend. Toch vond ik het een mooi boek :)
Khalid Kassem heeft een diepgaand, emotioneel en ook hoopvol portret van Abdelhak Nouri en zijn naasten neergezet met dit boek. Op momenten liepen de tranen over mijn wangen door de tragische gebeurtenis die Abdelhak is overkomen en het effect wat dit heeft gehad op zijn familieleden. En op andere momenten voelde ik mij geward met het beeld van hoe de (Marokkaanse) gemeenschap samen zorg en ondersteuning heeft geboden in deze zware periode voor de familie Nouri. En daarnaast deed het mij persoonlijk enorm veel deugd dat de islam, voor de verandering, op een positieve en vredelievende manier werd neergezet.
Dit boek laat je niet meer los als je begint met lezen. Een relaas van de advocaat van Appie Nouri. Een verhaal over een talentvolle jongen, maar bovenal een weldoener en allemansvriend. Dit had nooit zo mogen aflopen. Natuurlijk moet je in je achterhoofd houden dat voor dit boek minimaal aan wederhoor is gedaan en dat dit slechts het verhaal vanuit één kant is. Maar hoe de communicatie tussen de familie en AJAX is gelopen is op zijn minst bijzonder te noemen. Wat ik vooral uit dit boek meeneem? Is dat je moet genieten van alles wat je kunt, dat dat niet iedereen gegeven is en dat in één seconde je hele leven anders kan zijn.
Het verhaal van Nouri op die gitzwarte zomerdag in 2017 zal altijd indruk op mij blijven maken. Erg interessant om de geschiedenis van Abdelhak en zijn familie te horen in het eerste deel van dit boek. In de tweede helft wordt ingegaan op de hele nasleep van Nouri's hartstilstand. Dit wordt alleen verteld vanuit het perspectief van de familie Nouri, wat zorgt voor een heel eenzijdig en vijandig beeld jegens Ajax. Natuurlijk is het overduidelijk dat er steken zijn laten vallen in het behandelproces van Abdelhak op het veld, maar ik had toch ook graag het verhaal van (de medische staf van) Ajax in dit boek terug willen zien, vandaar drie sterren.
Indrukwekkend en vooral aangrijpend boek over voetbaltalent Nouri, die om bekende redenen dat talent nooit zal kunnen tonen. Khalid Kasem vertelt vanuit de ogen van een familievriend hoe de directe naasten van Nouri de afschuwelijke gebeurtenissen hebben beleefd. Het levert een eerlijk, liefdevol en soms tot tranen roerend boek op. Soms wel heel positief gebracht, waarbij het lijkt alsof de goedaardige Nouri niet eens kattenkwaad kon uithalen, maar al met al een fraai portret van het talent dat altijd een belofte zal blijven.
Indrukwekkend en emotioneel geschreven boek waarin je als lezer meegenomen wordt in de wereld van voetbal in voor- en tegenspoed. De kracht en de liefde van de Nouri's is onuitputtelijk en geeft een bijzondere inkijk op hun manier van leven. Ajax en hoe zij omgaan met de hele situatie is pittig om te lezen. Abdelhak Nouri de verbinder, dat mag nooit vergeten worden.
Hartverscheurend perspectief van de familie op de situatie van Nouri. Echt een gemis dat het zo is gegaan en vooral hoe Ajax ermee om gaat. Hopelijk komt er snel een oplossing, zodat iedereen vooral vooruit kan kijken.
Weer een luisterboek tijdens het wandelen. Eigenlijk wel een interessant verhaal. Meer dan voetbal. Over de Marokkaanse emigratie en integratie. Over de waarden van de Marokkaanse samenleving. Over het falen van Ajax in het medisch handelen en de juridische en ethische afhandeling van deze zaak.
Matige biografie geschreven door de advocaat van Nouri en zijn familie. De nadruk ligt vooral over de medische fouten van de arts van Ajax, de aansprakelijkheid enz. Dus de mens Nouri en de tragiek van de situatie verlies je een beetje uit het oog.
Als Ajax fan (of voetballiefhebber in het algemeen) maakt het je droevig om te lezen wat er gebeurd is met Appie en dat zijn droom inderdaad onvervuld is.
De mooiste hoofdstukken waren die waarin collega voetballers centraal stonden.
Appie... het wonderkind van Ajax. We zullen nooit weten hoe goed hij zou zijn geworden als hem die tijd gegund was. Dat maakt dit boek en de inhoud daarvan extra pijnlijk.
Ontroerend boek dat een mooi inkijkje geeft in het leven van Abdelhak Nouri en de mensen eromheen. De stugge schrijfstijl zorgde dat ik bijna afhaakte, maar het was het uitlezen zeker waard!
Het hele proces rondom Abdelhak Nouri is duidelijk en in een fijne volgorde beschreven. Belangrijke personen in zijn leven komen aan bod en de fascinatie voor voetbal komt goed naar voren.