What do you think?
Rate this book
In verwarde staat. Kritiek op een politiek van normaliteit
De samenleving krijgt steeds meer te maken met gevaarlijk geachte 'verwarde personen'. Is de samenleving nog wel veilig, zijn burgers terecht bezorgd?
Karlijn Roex, een jonge sociologe die zelf verward is genoemd, draait de vraag om. Zijn het niet juist de verwarde personen die zich steeds onveiliger voelen, door stigmatiserende krantenkoppen, dreigende opsluiting en de dwingende verwachting normaal te doen? Verraadt het debat over verwarde personen niet een weliswaar goedbedoelde, maar in feite neerbuigende en uitsluitende politiek van normaliteit?
In dit fascinerende boek diagnosticeert de auteur niet de verwarde persoon, maar de samenleving die dit begrip in het leven heeft geroepen. Met een meeslepende analyse van het 'verwarde-personendebat' biedt ze een sociologie als zelfverdedigingssport, als vechtkunst - waartoe de befaamde Franse socioloog Pierre Bourdieu al opriep. Karlijn Roex laat verhalen spreken die gewoonlijk geen gehoor vinden en concludeert dat het begrip verwarde persoon gevaarlijker is dan datgene waar het naar verwijst.
Karlijn Roex, een jonge sociologe die zelf verward is genoemd, draait de vraag om. Zijn het niet juist de verwarde personen die zich steeds onveiliger voelen, door stigmatiserende krantenkoppen, dreigende opsluiting en de dwingende verwachting normaal te doen? Verraadt het debat over verwarde personen niet een weliswaar goedbedoelde, maar in feite neerbuigende en uitsluitende politiek van normaliteit?
In dit fascinerende boek diagnosticeert de auteur niet de verwarde persoon, maar de samenleving die dit begrip in het leven heeft geroepen. Met een meeslepende analyse van het 'verwarde-personendebat' biedt ze een sociologie als zelfverdedigingssport, als vechtkunst - waartoe de befaamde Franse socioloog Pierre Bourdieu al opriep. Karlijn Roex laat verhalen spreken die gewoonlijk geen gehoor vinden en concludeert dat het begrip verwarde persoon gevaarlijker is dan datgene waar het naar verwijst.
- GenresSociology
304 pages, Paperback
First published September 17, 2019
3 people are currently reading
57 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
October 27, 2022
In dit prachtig geschreven, vlijmscherp kritische en humaniserende boek lezen we een terechte en zorgwekkende maatschappijkritiek over hoe macht omgaat met mensen die afwijken van de norm, maar ook een liefdevolle oproep tot meer interesse, liefde en compassie naar juist die groep.
Roex laat zien dat we een steeds striktere norm van normaliteit afdwingen en een groeiende angst en afkeer creëren richting mensen die afwijken (die niet alleen vanuit de politiek, maar ook onze cultuur lijkt te komen). Zij die (vermeend) afwijken worden allemaal - hoe divers ze ook zijn - onder de noemer 'verward' geschaard en daarnaast (vaker ten onrechte dan terecht) als (potentieel) gevaarlijk gezien door een morele paniek en angst die wordt gezaaid door onze overheid, media en cultuur, ertoe leidend dat de repressie naar kwetsbare mensen toeneemt. De 'verwarde persoon' is een gevaarlijk sociaal construct dat kan worden misbruikt om mensen die het niet meer trekken in dit systeem (door afbrekende sociale voorzieningen, groeiende ongelijkheid, steeds meer prestatiepijn en daarbij behorende geestelijke ellende) uit te sluiten en onderdrukken. Ik vraag mij daarom nu af: al zouden we aannemen dat er nu meer verwarde personen zijn, zijn zij dan niet een symptoom van een verwarde samenleving of systeem dat een steeds grotere druk op ons bestaan uitoefent?
Roex draait de vraag omtrent het vermeende gevaar over verwarde personen om, door te vragen of een samenleving, media en een politiek die angst voor verwardheid zaaien juist niet een gevaar vormen.
Roex haar maatschappijkritiek is sociologisch en filosofisch sterk onderbouwd door verwijzingen naar en gebruikmaking van intellectuelen uit de sociologie, psychiatrie en filosofie.
Haar boek leest hier en daar als een door Foucault geïnspireerd werk, daar Foucault zich zijn leven lang bezig hield met de vraag hoe in een samenleving of cultuur het Andere, het afwijkende, wordt gedefinieerd en hoe er daarmee samenhangend mee wordt omgegaan. Hij laat zien dat het 'normale' superioriteit claimt boven het 'abnormale', met als gevolg dat het normale een monoloog volgt over het abnormale en laatstgenoemde ook onderwerpt aan allerlei normaliseringsprocessen.
Roex laat knap zien hoe wij nu als cultuur het 'normale' definiëren (namelijk als het consumerende, producerende, autonome, rationele, werkende subject dat diens belastingen en rekeningen betaald en zich materieel verrijkt) en daartegenover het 'abnormale' als 'verward'. De definitie daarvan is, laat ze goed zien, echter zo vaag, onprecies en breed en wordt in verband gebracht met zoveel negativiteit dat 'verward' een soort culturele code is geworden die onze waarneming ervan kleurt, maar dan zodanig negatief, dat het verwarde wordt gestigmatiseerd, gedisciplineerd en onderdrukt. Hoe zich dat voltrekt, duidt ze knap theoretisch, maar ook verrassend praktisch.
Met Byung Chul Han laat Roex zien hoe we in een vermoeide samenleving belandt zijn doordat we de disciplinering die Foucault beschrijft hebben verinnerlijkt en ons leven verheven hebben tot prestatieprojecten die bijna niet meer zijn uit te houden. Wanneer we falen in die projecten, zoeken we de schuld daarvoor bij onszelf, hetgeen leidt tot zelfverwijten en soms zelfs zelf-agressie.
Roex maakt verder gebruik van denkers als Loïs Waqcuant om aan te tonen hoe er een neoliberaal strafsysteem is gecreëerd dat solidariteit afdwingt aan het kapitaal, hoe het daar naartoe permissief is, maar hoe intolerant en punitief het tegelijkertijd is naar de onderkant van de samenleving, namelijk naar hen die niet rendabel zijn of kunnen worden gemaakt voor de markt. De machtsmechanismen waar mensen aan onderworpen zijn komen dus niet alleen van binnen zoals Han beschrijft, maar ook van buiten, zeker voor degenen die de prestatiepijn niet meer trekken.
Met Wolfgang Streeck laat Roex zien dat dit neoliberale systeem failliet aan het gaan is en dat het neoliberaal kapitalisme in haar huidige vorm onverenigbaar is met sociale rechtvaardigheid en democratische burgerrechten. De beheersdrift naar de onderkant van de samenleving groeit hierdoor.
Roex gaat echter verder dan alleen een duiding van sociaal-economische oorzaken, maar kijkt ook kritisch naar hoe onze normaliteitsdwang zich cultureel voltrekt, door de manier waarop het discours over verwardheid vormkrijgt en door een beschrijving van de concrete gevolgen die dit sorteert. Normaal wordt voortdurend gezien als superieur ten aanzien van abnormaal en het abnormale wordt voortdurend gestigmatiseerd en onderdrukt.
Na een diagnose te hebben geleverd, levert Roex ook handvatten aan voor oplossingen. Met Hannah Arendt laat ze zien dat het creëren van open ontmoetingen en gedachtewisselingen we het Andere tegemoet kunnen treden zonder angst, maar op humane, medemenselijke wijze. In verwijzing naar Henk Oosterling stelt ze dat wij als tussen-wezens moeten proberen aan het inter van onze relaties te werken, zodanig dat we vanuit oprechte inter-esse en vanuit een beginnershouding voorbij de negatieve karakteriseringen van het afwijkende, de Ander weer tegemoet kunnen treden. In verwijzing naar Haemin Sunim laat ze zien dat wanneer we het niet-begrijpen of kennen van het gedrag van de ander verwonderend weten te doorstaan, dit de poort kan openen naar meer interesse, liefde en compassie.
Door de scherpe diagnose en de emancipatoire inhoud van het boek doet ze de socioloog Pierre Bourdieu als een van de nog weinig kritische sociologen eer aan: ze laat zien hoe sociologie kan dienen als een zelfverdedigingssport, vooral voor de onderdrukten, en hoe een sociologisch voorstellingsvermogen onze denkkracht en relationele vermogens kan humaniseren, hetgeen bijdraagt aan een gezonde samenleving voor ons allen.
Roex laat zien dat we een steeds striktere norm van normaliteit afdwingen en een groeiende angst en afkeer creëren richting mensen die afwijken (die niet alleen vanuit de politiek, maar ook onze cultuur lijkt te komen). Zij die (vermeend) afwijken worden allemaal - hoe divers ze ook zijn - onder de noemer 'verward' geschaard en daarnaast (vaker ten onrechte dan terecht) als (potentieel) gevaarlijk gezien door een morele paniek en angst die wordt gezaaid door onze overheid, media en cultuur, ertoe leidend dat de repressie naar kwetsbare mensen toeneemt. De 'verwarde persoon' is een gevaarlijk sociaal construct dat kan worden misbruikt om mensen die het niet meer trekken in dit systeem (door afbrekende sociale voorzieningen, groeiende ongelijkheid, steeds meer prestatiepijn en daarbij behorende geestelijke ellende) uit te sluiten en onderdrukken. Ik vraag mij daarom nu af: al zouden we aannemen dat er nu meer verwarde personen zijn, zijn zij dan niet een symptoom van een verwarde samenleving of systeem dat een steeds grotere druk op ons bestaan uitoefent?
Roex draait de vraag omtrent het vermeende gevaar over verwarde personen om, door te vragen of een samenleving, media en een politiek die angst voor verwardheid zaaien juist niet een gevaar vormen.
Roex haar maatschappijkritiek is sociologisch en filosofisch sterk onderbouwd door verwijzingen naar en gebruikmaking van intellectuelen uit de sociologie, psychiatrie en filosofie.
Haar boek leest hier en daar als een door Foucault geïnspireerd werk, daar Foucault zich zijn leven lang bezig hield met de vraag hoe in een samenleving of cultuur het Andere, het afwijkende, wordt gedefinieerd en hoe er daarmee samenhangend mee wordt omgegaan. Hij laat zien dat het 'normale' superioriteit claimt boven het 'abnormale', met als gevolg dat het normale een monoloog volgt over het abnormale en laatstgenoemde ook onderwerpt aan allerlei normaliseringsprocessen.
Roex laat knap zien hoe wij nu als cultuur het 'normale' definiëren (namelijk als het consumerende, producerende, autonome, rationele, werkende subject dat diens belastingen en rekeningen betaald en zich materieel verrijkt) en daartegenover het 'abnormale' als 'verward'. De definitie daarvan is, laat ze goed zien, echter zo vaag, onprecies en breed en wordt in verband gebracht met zoveel negativiteit dat 'verward' een soort culturele code is geworden die onze waarneming ervan kleurt, maar dan zodanig negatief, dat het verwarde wordt gestigmatiseerd, gedisciplineerd en onderdrukt. Hoe zich dat voltrekt, duidt ze knap theoretisch, maar ook verrassend praktisch.
Met Byung Chul Han laat Roex zien hoe we in een vermoeide samenleving belandt zijn doordat we de disciplinering die Foucault beschrijft hebben verinnerlijkt en ons leven verheven hebben tot prestatieprojecten die bijna niet meer zijn uit te houden. Wanneer we falen in die projecten, zoeken we de schuld daarvoor bij onszelf, hetgeen leidt tot zelfverwijten en soms zelfs zelf-agressie.
Roex maakt verder gebruik van denkers als Loïs Waqcuant om aan te tonen hoe er een neoliberaal strafsysteem is gecreëerd dat solidariteit afdwingt aan het kapitaal, hoe het daar naartoe permissief is, maar hoe intolerant en punitief het tegelijkertijd is naar de onderkant van de samenleving, namelijk naar hen die niet rendabel zijn of kunnen worden gemaakt voor de markt. De machtsmechanismen waar mensen aan onderworpen zijn komen dus niet alleen van binnen zoals Han beschrijft, maar ook van buiten, zeker voor degenen die de prestatiepijn niet meer trekken.
Met Wolfgang Streeck laat Roex zien dat dit neoliberale systeem failliet aan het gaan is en dat het neoliberaal kapitalisme in haar huidige vorm onverenigbaar is met sociale rechtvaardigheid en democratische burgerrechten. De beheersdrift naar de onderkant van de samenleving groeit hierdoor.
Roex gaat echter verder dan alleen een duiding van sociaal-economische oorzaken, maar kijkt ook kritisch naar hoe onze normaliteitsdwang zich cultureel voltrekt, door de manier waarop het discours over verwardheid vormkrijgt en door een beschrijving van de concrete gevolgen die dit sorteert. Normaal wordt voortdurend gezien als superieur ten aanzien van abnormaal en het abnormale wordt voortdurend gestigmatiseerd en onderdrukt.
Na een diagnose te hebben geleverd, levert Roex ook handvatten aan voor oplossingen. Met Hannah Arendt laat ze zien dat het creëren van open ontmoetingen en gedachtewisselingen we het Andere tegemoet kunnen treden zonder angst, maar op humane, medemenselijke wijze. In verwijzing naar Henk Oosterling stelt ze dat wij als tussen-wezens moeten proberen aan het inter van onze relaties te werken, zodanig dat we vanuit oprechte inter-esse en vanuit een beginnershouding voorbij de negatieve karakteriseringen van het afwijkende, de Ander weer tegemoet kunnen treden. In verwijzing naar Haemin Sunim laat ze zien dat wanneer we het niet-begrijpen of kennen van het gedrag van de ander verwonderend weten te doorstaan, dit de poort kan openen naar meer interesse, liefde en compassie.
Door de scherpe diagnose en de emancipatoire inhoud van het boek doet ze de socioloog Pierre Bourdieu als een van de nog weinig kritische sociologen eer aan: ze laat zien hoe sociologie kan dienen als een zelfverdedigingssport, vooral voor de onderdrukten, en hoe een sociologisch voorstellingsvermogen onze denkkracht en relationele vermogens kan humaniseren, hetgeen bijdraagt aan een gezonde samenleving voor ons allen.
May 9, 2021
Dit was zo'n onverwacht herkenbaar en boeiend boek; waar het in het begin moeilijk voor me was om er in te komen, hebben mijn ervaringen als verpleegkundige in de GGZ er voor gezorgd dat de dit boek me niet meer losliet. Ik vond het pijnlijk herkenbaar, schetst accuraat de paradox waar ik het gevoel had als psychiatrische verpleegkundige in de GGZ -maar zeker ook in de Nederlandse samenleving- onderdeel van uit te maken. Hoewel het in het begin qua schrijfstijl soms was moeizaam op gang lijkt te komen en de schrijver ook gebruik maakt van (meta)fictieve passages om de belevingen van een overleden persoon te omschrijven, maakt de schrijver een perfecte balans tussen het persoonlijke en het generalistische, het zachte en het activistische. Ze schuwt niet weg van het omschrijven van eigen en andermans ervaringen waarbij ze eigen waardeoordelen duidelijk laat zien doch maakt gebruik van voldoende bronnen om ook de ervaringen van anderen en (met name) theoretische onderlegging van these goed te onderleggen. Het lezen van dit boek was als een teug vol van frisse lucht, een sprankelend, prikkelend, pijnlijk, authentiek en oprecht betoog waar ik me in herken, maar ook van kan leren. Dat me doet reflecteren op mijn positie als 'abnormaal' persoon, eigen handelen als medeplichtige en valideert me in het unheimische gevoel dat werken in de geestelijke gezondheidzorg mij telkens weer opleverde in het verleden. Het is niet alleen waardevol op een persoonlijk niveau, sterker nog in denk dat het waardevoller is op een maatschappelijk niveau. Het maakt processen en tendensen tav het andere/'abnormale'/onverwachte in onze liberaal kapitalistische (controle) samenleving zichtbaar en verklaarbaar (niet alleen de 'verwarde' persoon maar ook tav immigranten etc. Diversiteit komt ook kort aan bod). Ik zou het boek daarom aan iedereen aanbevelen, maar met name mensen in politieke en dienstverlenende beroepen. Prachtig ook hoe de schrijver geen kant en klaren (self help) oplossingen geeft maar Hannah Arendt gebruikt om aan het einde van het boek een pleidooi te houden voor het telkens weer open in contact treden met datgene wat anders wordt gezien.
Ik heb lang nog niet alles gezegd over dit boek maar anders wordt mijn review zo lang en onoverzichtelijk. Ik beveel het ten zeerste aan om het boek zelf te lezen en ben benieuw wat, mocht je dit gedaan hebben, het is dat je is bijgebleven of dat je meeneemt uit dit boek.
English: this was an unexpectedly recognizable and fascinating read. Although it took me a while to 'get into it'(and connect to it's content), the fact that I have amble past experience als als mental health nurse made it impossible to stop reading after the first chapter. It was painfully recognizable in the way it gives a very dilligent (and in my opinion accurate) outline of the paradox that I often found myself to be in as a psychiatric nurse, but maybe even more so as part of Dutch society. The content reasonated with me as the 'abnormal' person, the accomplice and the person living in a liberal capitalistic (control) state. It is personal, yet has excellent theoretical resources. It is caring yet shows scharp activism. It changed my view, made me reflect, think and validated some deep feelings I could not exactly place before. I would recommend this book to anyone, most of all people in politics or service jobs (care, police etc.). Very curious what you think.
Ik heb lang nog niet alles gezegd over dit boek maar anders wordt mijn review zo lang en onoverzichtelijk. Ik beveel het ten zeerste aan om het boek zelf te lezen en ben benieuw wat, mocht je dit gedaan hebben, het is dat je is bijgebleven of dat je meeneemt uit dit boek.
English: this was an unexpectedly recognizable and fascinating read. Although it took me a while to 'get into it'(and connect to it's content), the fact that I have amble past experience als als mental health nurse made it impossible to stop reading after the first chapter. It was painfully recognizable in the way it gives a very dilligent (and in my opinion accurate) outline of the paradox that I often found myself to be in as a psychiatric nurse, but maybe even more so as part of Dutch society. The content reasonated with me as the 'abnormal' person, the accomplice and the person living in a liberal capitalistic (control) state. It is personal, yet has excellent theoretical resources. It is caring yet shows scharp activism. It changed my view, made me reflect, think and validated some deep feelings I could not exactly place before. I would recommend this book to anyone, most of all people in politics or service jobs (care, police etc.). Very curious what you think.
September 23, 2020
Karlijn legt in haar essayistische werk op filosofische en sociologische wijze bloot waarom we kritischer moeten zijn over onze maatschappelijke ideeën rondom “normaliteit”. Dus dat wij in onze maatschappij ‘normaliteit’ als norm zijn gaan zien, en dat we ‘ons vreemde normaal’ verder willen normaliseren. Ze laat in haar boek óók zien dat we daardoor onszelf maar toch ook vooral de kwetsbaren in onze samenleving geen goed doen met deze ideeën. Maar ook dat deze ideeën ook een enorme angst laten zien voor het kwetsbare, en het menselijke in elk van ons. Iets wat we niet weg moeten stoppen, of uit de weg moeten gaan. Karlijn predikt dan ook aan het einde van haar boek dat we dit met nieuwsgierigheid en openheid moeten aangaan en onderzoeken. Ik vond het boek bijzonder aangezien het ook houdingen over normaliteit in verschillende lagen van de maatschappij aankaart. Hoe deze losse partijen elkaar ook beïnvloeden. Ook geeft het een stem aan cliënten van de geestelijke gezondheidszorg, en laat zien dat ze daadwerkelijk een stem hebben binnen de maatschappij en dat we deze serieus moeten nemen.
December 16, 2020
The content of this book triggers from the very start. Very courages how the autor incorporates her own experiences related to so-called "confused people". It gives the book an extra legacy and convinces the reader that there is a serious problem in our society that needs a different approach. Miss Roex is very determined to explain the impact of today's politics on the lives of confused people. She even goes further, by showing policymakers and politicians that they are focussing wrong. Besides her sharp criticism Miss Roex offers also an alternative approach. This book is a very thorough analysis of the actual Dutch debate and policy on confused people. It is well written and sometimes even scary to read about the impact of recent policy making.
October 27, 2019
Beklemmend boek vooral door het mee mogen kijken door de bril van de opgejaagde verwarde. De paniek is voelbaar waar de sterke arm om de hoek komt kijken.
Met het creëeren van het dreigend gevaar van de verwarde persoon die, mede door de coöperatieve burger vroegtijdig gesignaleerd dient te worden, spelen de beleidsmakers voor Pilatus voor wat betreft hun failliete geestelijke gezondheidszorg en wassen hun handen in onschuld met behulp van het in het het leven roepen van het fenomeen van verwarde personen.
Met het creëeren van het dreigend gevaar van de verwarde persoon die, mede door de coöperatieve burger vroegtijdig gesignaleerd dient te worden, spelen de beleidsmakers voor Pilatus voor wat betreft hun failliete geestelijke gezondheidszorg en wassen hun handen in onschuld met behulp van het in het het leven roepen van het fenomeen van verwarde personen.
January 27, 2020
Soms lastig te lezen door verwijzingen naar de diverse filosofen. Tevens goed omschreven hoe de andere kant van het verwarde personen debat is. Soms een eye opener, soms ver gezocht
Displaying 1 - 6 of 6 reviews