What do you think?
Rate this book
Современный транзактный анализ
Настоящая книга впервые на русском языке дает полное представление о теории и практике современного транзактного анализа. Построенный на конкретных упражнениях материал будет интересен как специалистам в областях психологии, медицины, психотерапии и социологии, так и широкому кругу читателей.
335 pages, Hardcover
First published January 1, 1987
248 people are currently reading
2416 people want to read
About the author
Ian Stewart
13 books10 followersIan Stewart is the Co-Director of the Berne Institute, has been a practising Transactional Analysis psychotherapist for over 30 years, and has presented Transactional Analysis trainings worldwide.
Librarian Note: There is more than one author in the GoodReads database with this name. See other authors with similar names.
Librarian Note: There is more than one author in the GoodReads database with this name. See other authors with similar names.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 72 reviews
August 29, 2017
موضوع:
این کتاب به روز رسانی و تکامل تئوری های روانشناس مشهور اریک برن یعنی تحلیل رفتار مقابل هست.
بررسی و محتوا:
مسئله ای که به نظر من بسیار شگفت و تامل بر انگیز هست تاثیر بسیار شگرف شرایط کودکی در بزرگسالی هست، به حدی که تا سن هفت سالگی اینکه شخص در آینده قاتلی بالفطره باشد یا خیرخواه و حامی بشر، برایش تصمیم گیری می شود.
می گویم تصمیم گیری می شود چون عوامل و شرایط تعیین کننده شخصیت، هیچ یک در کنترل و اراده یک طفل نیستند.
مخاطب این کتاب بیشتر روانشناسان یا دانشجو ها هستن اما هر شخص برای خود -درمانی بهره بسیار زیادی می تونه ازش ببره.
نیازی نیست کسی حتما اختلال روانی یا مشکل روحی جدی داشته باشه تا به چنین کتابی رو بیاره و به اصطلاح خود درمانی رو شروع کنه. همه ما به دلایل اتفاقات و محیط دوران کودکی پیش نویسی از زندگی تهیه کردیم که چون مبانی احساسی دارند و خالی از تفکر بالغانه هستن احتمال وجود مشکلات بسیار در اون ها هست.
پیش نویس زندگی شامل اون دسته تصمیماتی می شه که کودک در هفت سال اولیه زندگی می گیره و بر اساس اون زندگی آیندش رو ادامه می ده. مثلا ممکن هست کودکی، مادری کناره گیر داشته باشه و به نیاز های طفل توجه نکنه، یکی از دستورات پیش نویس کودک که ناخودآگاه و معمولا افراطی ثبت می شه می تونه این باشه که هیچ آدمی قابل اعتماد و اتکا نیست، یا در حالت خفیف تر، هیچ زنی قابل اعتماد و اتکا نیست.
ازین رو بسیاری از احساساتی که روزانه تجربه می کنیم، ریشه در همین عوامل موجود در کودکی دارند که تنها راه حل و فصل کردنشون داشتن آگاهی از ساختار شخصیتی و دانش اولیه تحلیل رفتار متقابل هست.
کتاب خیلی مفصل به جنبه های مختلف این تئوری مشهور و فراگیر از الگوی حالات نفسانی (کودک، بالغ، والد) گرفته تا پیش نویس زندگی، و تئوری بازی ها می پردازه و در بین راه نویسندگان تمرین های بسیاری برای بهره بردن بیشتر و موثرتر از اصول و مفاهیم پیش بینی کرده اند..
این کتاب رو پیشنهاد می کنم به اون دسته از کسانی که علاقه زیادی به کشف گوشه های پنهان شخصیتشون دارند و دوست دارن بعد روانی آدمی رو بهتر و عمیق تر بشنانس.
گزیده هایی از مطالب جالب کتاب:
1. در زبان تحلیل رفتار متقابل هر نوع عملی که درک حضور دیگری در آن وجود داشته باشد نوازش نامیده می شود. انسان ها برای اینکه بتوانند حالت خوب روحی، روانی و جسمی خود را حفظ کنند و حتی زنده بمانند نیاز به نوازش دارند گرچه این نوازش از نوع منفی مثل تنبیه شدن باشد.
2. به عنوان کودک ممکن است یاد گرفته باشیم روش موثر برای جلب توجه مادر یا پدر قهر یا اخم کردن است و اکنون به عنوان یک بزرگ سال ممکن است هنوز گاهی قهر یا بد اخمی کنیم به امید آنکه آنچه را که می خواهیم به دست آوریم.
3. در دنیای واقعی، هر نوع نوازشی، بهتر از نبودن آن است. (به همین خاطر هست که نادیده گرفتن افراد بدترین نوع تنبیه برای آن ها هست). رابرت گرین توی کتاب چهل و هشت قانون قدرت می نویسه: آدم ها می توانند هر نوع توهین را تحمل کنند، اما نادیده گرفته شدن را خیر.
4. خاطرات خوب ما از گذشته منبع عظیمی از نوازش هستند. هرگاه رنج کمبود نوازش بر ما غالب شود، می توانیم از آن بانک نوازش بهره جوییم و از اوقات تلخ خود، خوشی بیرون کشیم.
5. برای توجیه پیش نویس زندگی، واقعیت تحریف می شود.
6. اریک برن معتقد است برنده و بازنده را با یک سوال که "اگر ببازید چه کار می کنید" تشخیص داد. برنده می داند و در مورد آن صحبت نمی کند، بازنده نمی داند ولی دائم در مورد موفقیت صحبت می کند: اگر پول کلانی بدست آورم ... اگر ثروتمند شوم ... او فقط یک راه حل برای خود قرار می دهد و به همین دلیل است که می بازد. شخص بازنده همیشه محافظه کار است و خود را به خطر نمی اندازد.
7. برای رها شدن از پیش نویس زندگی، می بایست نیازهای برطرف نشده دوران کودکی خود را شناسایی کنیم.
8. وابستگی زمانی رخ می دهد که دو یا بیش از دو شخص، به گونه ای رفتار کنند که گویی از بین آن ها یک شخص واحد ایجاد شده است.
این کتاب به روز رسانی و تکامل تئوری های روانشناس مشهور اریک برن یعنی تحلیل رفتار مقابل هست.
بررسی و محتوا:
مسئله ای که به نظر من بسیار شگفت و تامل بر انگیز هست تاثیر بسیار شگرف شرایط کودکی در بزرگسالی هست، به حدی که تا سن هفت سالگی اینکه شخص در آینده قاتلی بالفطره باشد یا خیرخواه و حامی بشر، برایش تصمیم گیری می شود.
می گویم تصمیم گیری می شود چون عوامل و شرایط تعیین کننده شخصیت، هیچ یک در کنترل و اراده یک طفل نیستند.
مخاطب این کتاب بیشتر روانشناسان یا دانشجو ها هستن اما هر شخص برای خود -درمانی بهره بسیار زیادی می تونه ازش ببره.
نیازی نیست کسی حتما اختلال روانی یا مشکل روحی جدی داشته باشه تا به چنین کتابی رو بیاره و به اصطلاح خود درمانی رو شروع کنه. همه ما به دلایل اتفاقات و محیط دوران کودکی پیش نویسی از زندگی تهیه کردیم که چون مبانی احساسی دارند و خالی از تفکر بالغانه هستن احتمال وجود مشکلات بسیار در اون ها هست.
پیش نویس زندگی شامل اون دسته تصمیماتی می شه که کودک در هفت سال اولیه زندگی می گیره و بر اساس اون زندگی آیندش رو ادامه می ده. مثلا ممکن هست کودکی، مادری کناره گیر داشته باشه و به نیاز های طفل توجه نکنه، یکی از دستورات پیش نویس کودک که ناخودآگاه و معمولا افراطی ثبت می شه می تونه این باشه که هیچ آدمی قابل اعتماد و اتکا نیست، یا در حالت خفیف تر، هیچ زنی قابل اعتماد و اتکا نیست.
ازین رو بسیاری از احساساتی که روزانه تجربه می کنیم، ریشه در همین عوامل موجود در کودکی دارند که تنها راه حل و فصل کردنشون داشتن آگاهی از ساختار شخصیتی و دانش اولیه تحلیل رفتار متقابل هست.
کتاب خیلی مفصل به جنبه های مختلف این تئوری مشهور و فراگیر از الگوی حالات نفسانی (کودک، بالغ، والد) گرفته تا پیش نویس زندگی، و تئوری بازی ها می پردازه و در بین راه نویسندگان تمرین های بسیاری برای بهره بردن بیشتر و موثرتر از اصول و مفاهیم پیش بینی کرده اند..
این کتاب رو پیشنهاد می کنم به اون دسته از کسانی که علاقه زیادی به کشف گوشه های پنهان شخصیتشون دارند و دوست دارن بعد روانی آدمی رو بهتر و عمیق تر بشنانس.
گزیده هایی از مطالب جالب کتاب:
1. در زبان تحلیل رفتار متقابل هر نوع عملی که درک حضور دیگری در آن وجود داشته باشد نوازش نامیده می شود. انسان ها برای اینکه بتوانند حالت خوب روحی، روانی و جسمی خود را حفظ کنند و حتی زنده بمانند نیاز به نوازش دارند گرچه این نوازش از نوع منفی مثل تنبیه شدن باشد.
2. به عنوان کودک ممکن است یاد گرفته باشیم روش موثر برای جلب توجه مادر یا پدر قهر یا اخم کردن است و اکنون به عنوان یک بزرگ سال ممکن است هنوز گاهی قهر یا بد اخمی کنیم به امید آنکه آنچه را که می خواهیم به دست آوریم.
3. در دنیای واقعی، هر نوع نوازشی، بهتر از نبودن آن است. (به همین خاطر هست که نادیده گرفتن افراد بدترین نوع تنبیه برای آن ها هست). رابرت گرین توی کتاب چهل و هشت قانون قدرت می نویسه: آدم ها می توانند هر نوع توهین را تحمل کنند، اما نادیده گرفته شدن را خیر.
4. خاطرات خوب ما از گذشته منبع عظیمی از نوازش هستند. هرگاه رنج کمبود نوازش بر ما غالب شود، می توانیم از آن بانک نوازش بهره جوییم و از اوقات تلخ خود، خوشی بیرون کشیم.
5. برای توجیه پیش نویس زندگی، واقعیت تحریف می شود.
6. اریک برن معتقد است برنده و بازنده را با یک سوال که "اگر ببازید چه کار می کنید" تشخیص داد. برنده می داند و در مورد آن صحبت نمی کند، بازنده نمی داند ولی دائم در مورد موفقیت صحبت می کند: اگر پول کلانی بدست آورم ... اگر ثروتمند شوم ... او فقط یک راه حل برای خود قرار می دهد و به همین دلیل است که می بازد. شخص بازنده همیشه محافظه کار است و خود را به خطر نمی اندازد.
7. برای رها شدن از پیش نویس زندگی، می بایست نیازهای برطرف نشده دوران کودکی خود را شناسایی کنیم.
8. وابستگی زمانی رخ می دهد که دو یا بیش از دو شخص، به گونه ای رفتار کنند که گویی از بین آن ها یک شخص واحد ایجاد شده است.
June 1, 2010
هرگز فكر نمي كردم اين كتاب شروعي باشه براي قدم گذاشتن در دنيايي كه خيلي به دنبالش بودم . مفاهيمي مثل عشق و عرفان كه واژه هايي تكراري و بدون معناي واقعي بودند بعد از سالها برام شكل و رنگ گرفت. البته اين كتاب رو حتما بايد در كارگاه عملي و موسساتي كه تدريس تي. اي. مي كنند مطالعه كرد
October 29, 2015
2بار خوندمش. الان خیلی بهتر خودمو میشناسم به همه چیز هم میتونم عمیق تر نگاه کنم. برعکس کتابای سطحی دیگه راجع به موفقیت و به شدن، این کتاب خیلی عمیقه، کمک میکنه علت رفتارامون بفهمیم یا اون چرخه های اشتباهی که مدام تو زندگیمون تکرار میشن، اینکه ما داستان زندگیمون رو در کودکی مینویسم و اگه میخوایم چیزی رو درست کنیم باید برگردیم اون زمان.
March 14, 2021
خیلی خوب بود ولی جا داشت بهتر باشه. به نظرم برای خوانندهی غیرروانشناس گاهی سخت و مبهمه.
جزء کتابهاییه که درمانگران تحلیل رفتار متقابل بهتره از دست ندن.
--------------------
یادگاری از کتاب:
هر نوع عملی که درک حضور دیگری در آن وجود داشته باشد نوازش نامیده میشود.
...
داستان شاه پریان کودکان را شدیدا فریب میدهد. این داستانها به ما میآموزند که اگر بخواهیم اتفاق خوبی برایمان پیش بیاید، باید به حد کافی قربانی باشیم تا مستحق آن اتفاق خوب باشیم.
...
وظیفهی یک درمانگر تحلیل رفتار متقابل این است که «بیمار را شفا بخشد» نه اینکه فقط به او کمک کند تا پیشرفت کند.
...
متخصصین تحلیل رفتار متقابل میگویند: «شما برای اینکه بهتر شوید لازم نیست بیمار باشید. شما نباید حتما معلول، محروم و یا پریشان باشید تا از درمان بهرهمند شوید. در واقع حتی لازم نیست که مشکلاتی داشته باشید. شما میتوانید یک انسان با کنشهای متناسب و کارآمد باشید و به درمان روی آورید صرفا به خاطر اینکه بیشتر از زندگی بهره ببرید.
جزء کتابهاییه که درمانگران تحلیل رفتار متقابل بهتره از دست ندن.
--------------------
یادگاری از کتاب:
هر نوع عملی که درک حضور دیگری در آن وجود داشته باشد نوازش نامیده میشود.
...
داستان شاه پریان کودکان را شدیدا فریب میدهد. این داستانها به ما میآموزند که اگر بخواهیم اتفاق خوبی برایمان پیش بیاید، باید به حد کافی قربانی باشیم تا مستحق آن اتفاق خوب باشیم.
...
وظیفهی یک درمانگر تحلیل رفتار متقابل این است که «بیمار را شفا بخشد» نه اینکه فقط به او کمک کند تا پیشرفت کند.
...
متخصصین تحلیل رفتار متقابل میگویند: «شما برای اینکه بهتر شوید لازم نیست بیمار باشید. شما نباید حتما معلول، محروم و یا پریشان باشید تا از درمان بهرهمند شوید. در واقع حتی لازم نیست که مشکلاتی داشته باشید. شما میتوانید یک انسان با کنشهای متناسب و کارآمد باشید و به درمان روی آورید صرفا به خاطر اینکه بیشتر از زندگی بهره ببرید.
Currently reading
November 5, 2019خب دارم می خونم چون باید تموم ش کنم
...
تمرین هاشو توذهن م تنهایی انجام میدم
و با صد درصد ش موافق نیستم اما ب عنوان یه الگوی ذهنی تا حدی خوبه ب نظرم
...
تمرین هاشو توذهن م تنهایی انجام میدم
و با صد درصد ش موافق نیستم اما ب عنوان یه الگوی ذهنی تا حدی خوبه ب نظرم
June 9, 2019
I was very keen to know more about transactional analysis and started originally with Eric Berne’s Games People Play. However, finding it too hard to digest for some reason switched to this book instead.
I found the TA Today book to be a very easy read. The authors explain many of the necessary concepts in an approachable fashion through examples and exercises.
I am very inspired to learn more about T. A. and have this book and the authors to thank for. Worth the time and totally recommended if you find the topic of T. A. interesting!
I found the TA Today book to be a very easy read. The authors explain many of the necessary concepts in an approachable fashion through examples and exercises.
I am very inspired to learn more about T. A. and have this book and the authors to thank for. Worth the time and totally recommended if you find the topic of T. A. interesting!
August 22, 2017
این کتاب رو خیلی اتفاقی خریدم.در حد دیدن اسمش توی کتابفروشی و برداشتنش!
خب اول بگم که من نمیتونم کتاب رو به صورت قیاسی تحلیل کنم!چون زمینه ی خوندن من روانشناسی نیست و این اولین کتاب از تحلیل رفتار متقابل بود که خوندم
اما میتونم به صورت کلی نکاتی ازش بگم
اول اینکه کتاب اونقدر خوب بود که فک میکنم همه ی آدم ها باید بخوننش!ینی درسته که یک "نظریه" ست اما بسیار کامل و منعطف و دقیق
پس اگه فرصتش رو دارید و یکم علاقه به روانشناسی یا تحلیل رفتار، و علاقه به کشف بیشتر خودتون و ریشه ی رفتارهاتون و مشاهده ی دقیق تر همین مسائل در اطرافیانتون،بهتون پیشنهاد میکنم که حتما کتاب رو بخونید و ازش لذت ببرید و کلی چیزی یاد بگیرید
این کتاب اونقدر آموزنده ست و اونقدر ظرافت یاد میده که مجبوره هی تاکید کنه "تا وقتی مطمئن نشدید که دیگران می خواهند تحلیل شمارا بدانند چیزی نگویید!"
کاملا نویسنده هاش حس کردن که آدم به وجد میاد از این توانایی حداقلی در تحلیل رفتار دیگران و خطر "به رو آوردن ! "ه
از ویژگی های خوب کتاب زبان ساده ی نگارش و البته ترجمه شه ،داشتن فهرست خیلیی کامل که کارتون رو برای مراجعات بعدی برای مرور و بررسی بسیار راحت میکنه و خلاصه نویسی رو هم آسون تر میکنه ، فصل های تفکیک شده ی کاملا دقیق و البته انسجام در کل کتاب
شروع و پایان خوب که شامل توضیح اصطلاحات رایج در این نظریه و قدم قدم جلو رفتن تا تکمیل نظریه و مکاتبش میشه
طول کشید که کتاب رو بخونم اما کلی مرورش کردم و سعی کردم تا میتونم ازش چیزی یاد بگیرم
مجددا از ترجمه ی خیلی ساده و علمی کتاب هم بگم که واقعا بی اشکال بود
خیلی توصیه میشه
خب اول بگم که من نمیتونم کتاب رو به صورت قیاسی تحلیل کنم!چون زمینه ی خوندن من روانشناسی نیست و این اولین کتاب از تحلیل رفتار متقابل بود که خوندم
اما میتونم به صورت کلی نکاتی ازش بگم
اول اینکه کتاب اونقدر خوب بود که فک میکنم همه ی آدم ها باید بخوننش!ینی درسته که یک "نظریه" ست اما بسیار کامل و منعطف و دقیق
پس اگه فرصتش رو دارید و یکم علاقه به روانشناسی یا تحلیل رفتار، و علاقه به کشف بیشتر خودتون و ریشه ی رفتارهاتون و مشاهده ی دقیق تر همین مسائل در اطرافیانتون،بهتون پیشنهاد میکنم که حتما کتاب رو بخونید و ازش لذت ببرید و کلی چیزی یاد بگیرید
این کتاب اونقدر آموزنده ست و اونقدر ظرافت یاد میده که مجبوره هی تاکید کنه "تا وقتی مطمئن نشدید که دیگران می خواهند تحلیل شمارا بدانند چیزی نگویید!"
کاملا نویسنده هاش حس کردن که آدم به وجد میاد از این توانایی حداقلی در تحلیل رفتار دیگران و خطر "به رو آوردن ! "ه
از ویژگی های خوب کتاب زبان ساده ی نگارش و البته ترجمه شه ،داشتن فهرست خیلیی کامل که کارتون رو برای مراجعات بعدی برای مرور و بررسی بسیار راحت میکنه و خلاصه نویسی رو هم آسون تر میکنه ، فصل های تفکیک شده ی کاملا دقیق و البته انسجام در کل کتاب
شروع و پایان خوب که شامل توضیح اصطلاحات رایج در این نظریه و قدم قدم جلو رفتن تا تکمیل نظریه و مکاتبش میشه
طول کشید که کتاب رو بخونم اما کلی مرورش کردم و سعی کردم تا میتونم ازش چیزی یاد بگیرم
مجددا از ترجمه ی خیلی ساده و علمی کتاب هم بگم که واقعا بی اشکال بود
خیلی توصیه میشه
April 18, 2021
To me, this is the best kept secret in the field of psychoanalysis. If you can understand the concepts in this book, you have a blueprint for how to read individuals, and in turn, an excellent guide on how to form solid, foundational relationships with all types.
As the introduction states, the book offers three main benefits to the reader:
(1) "[A] theory of personality, TA gives us a picture of how people are structured psychologically;"
(2) "[A] theory of communication...a method of analyzing systems and relationships"
(3) "[A] theory of child development....the concept of life-script explains...present life patterns originated in childhood."
These sections are presented in an easily digestible format. The reader needs to have a basic understanding of concepts rooted in psychology, psychotherapy, etc; however, the book is written to be understood by patient and practitioner alike.
Highly recommend. Would give 10 stars if possible.
As the introduction states, the book offers three main benefits to the reader:
(1) "[A] theory of personality, TA gives us a picture of how people are structured psychologically;"
(2) "[A] theory of communication...a method of analyzing systems and relationships"
(3) "[A] theory of child development....the concept of life-script explains...present life patterns originated in childhood."
These sections are presented in an easily digestible format. The reader needs to have a basic understanding of concepts rooted in psychology, psychotherapy, etc; however, the book is written to be understood by patient and practitioner alike.
Highly recommend. Would give 10 stars if possible.
January 7, 2018
کتابی که در اواخر 2017 شروع و اوایل 2018 تموم شد! چهارمین کتابیه که در مورد تحلیل رفتار مطالعه کردم. کتابی با متن روان و خوانشی اسان جهت هدف اصلی تحلیل رفتار یعنی خود درمانی. خوندنش رو توصیه میکنم.
August 16, 2019
خیلی کتاب خوب و مفیدی بود. اصلا توی اون طبقه بندی کتابهای زرد روانشناسی نمیگنجه ، اگه اصلا بشه گفت که با اون مفهوم رایج روانشناسی در جامعه این کتاب روانشناسی باشه. طی روند خوندن کتاب کم کم متوجه میشیم که چرا این چیزی هستیم که الان هستیم و چرا اینطور رفتار ، احساس و عمل میکنیم و هر چه بیشتر جلو میریم بیشتر به این واقعیت اعتقاد پیدا میکنیم که واقعیت تنها برداشت من از واقعیته و ممکنه که یک سری حقیقتها رو برای خودم فیلتر کنم. توی قسمتهایی از کتاب متوجه میشیم که چطور یک سری اطلاعات رو که برای حل مسئله امون لازمه رو ناآگاهانه نادیده میگیریم و همین باعث حل نشدنش میشه. و یا اینکه چطور توی یک سری روابط ناسالم گیر میکنیم و یا همیشه یک الگوی روابط رو که ممکنه در نهایت برای ما ناخوشایند باشه رو هی تکرار میکنیم و هر بار خودمون رو به صورت ناآگاهانه توی اون روابط قرار میدیم. در مورد بازیهای اجتماعی صحبت میکنه و روش اینکه چطور تشخیص بدیم که یک رابطه یک رابطه سالم و صمیمی هست و یا نه یک بازیه و روشهایی رو برای گیر نکردن توی بازی و یا بیرون اومدن از اون توی هر مرحله از بازی رو ارائه میده. بحث پیش نویس زندگی یک بحث فوق العاده جذاب بود و اینکه حیرت انگیزه که ما چطور دنیا رو با پیش نویس زندگی خودمون هماهنگ میکنیم در حالی که ممکنه فکر کنیم که این دنیاست که داره اینطور عمل میکنه. اینکه با چه روشهایی ما داریم باورهای پیش نویسی خودمون رو توجیه میکنیم و دست به خرابکاری و یا بازی های روانی میزنیم خیلی خیلی جالب و البته در وهله اول ناراحت کننده و در ادامه امیدوار کننده است. در کل کتاب میتونه در جدا شدن از اون باورها و افکار و احساسهای ناکارامد گذشته که بهش عادت کردیم کمک کننده و مفید باشه. شاید بهترین توصیف از کتاب شعری باشه که توی فصلهای پایانی کتاب گنجانده شده . و کتاب داره سعی میکنه که کمک کنه که از فصل یک به سمت فصل پنجم زندگیمون حرکت کنیم.
زندگی نامه در پنج فصل کوتاه:
1- در خیابان راه میروم،
در پیاده رو چاله ی عمیقی است
من می افتم
گم شده و بی پناهم
تقصیر من نیست
انگار تا ابد طول میکشد تا راهی به بیرون بیابم.
2- من در همان خیابان راه میروم
در پیاده رو چاله ی عمیقی است
وانمود میکنم که آنرا ندیده ام
دوباره در آن می افتم
باورم نمیشود دوباره در همان چاه هستم.
ولی تقصیر من نیست
هنوز هم خیلی طول میکشد تا بیرون بیایم.
3- من در همان خیابان راه میروم.
در پیاده رو چاله ی عمیقی است
آنرا میبینم
باز هم در آن می افتم ... این کار عادت شده است
چشمانم باز هستند
میدانم کجا هستم
تقصیر خودم است
فورا بیرون می آیم.
4- من در همان خیابان راه میروم
در پیاده رو چاله عمیقی است
آنرا دور میزنم
5- در خیابان دیگری راه میروم.
زندگی نامه در پنج فصل کوتاه:
1- در خیابان راه میروم،
در پیاده رو چاله ی عمیقی است
من می افتم
گم شده و بی پناهم
تقصیر من نیست
انگار تا ابد طول میکشد تا راهی به بیرون بیابم.
2- من در همان خیابان راه میروم
در پیاده رو چاله ی عمیقی است
وانمود میکنم که آنرا ندیده ام
دوباره در آن می افتم
باورم نمیشود دوباره در همان چاه هستم.
ولی تقصیر من نیست
هنوز هم خیلی طول میکشد تا بیرون بیایم.
3- من در همان خیابان راه میروم.
در پیاده رو چاله ی عمیقی است
آنرا میبینم
باز هم در آن می افتم ... این کار عادت شده است
چشمانم باز هستند
میدانم کجا هستم
تقصیر خودم است
فورا بیرون می آیم.
4- من در همان خیابان راه میروم
در پیاده رو چاله عمیقی است
آنرا دور میزنم
5- در خیابان دیگری راه میروم.
May 27, 2013
One of my favourite reads during my counselling training and a book I still dip in and out of! Easiest book if you want to learn about Transactional Analysis - Adult/child/parent ego states! Great for coaching, therapy, relationships, parenting, teaching, managing people effective!!
January 7, 2019
Egotoestand = consistent patroon van voelen en ervaren dat direct samengaat met een overeenkomstig consistent patroon van gedragingen; samenstel van gedrag, gedachten en gevoel.
Structurele analyse
Structurele analyse: gaat over de inhoud van de egotoestanden; het wat; hoe iemand op dat moment zich van binnen voelt, hoe zijn persoonlijkheid is opgebouwd.
Functionele analyse: gaat over proces; het hoe; over hoe egotoestanden in het gedrag (met anderen) tot uiting komen; gedragsbeschrijvingen.
Drie structurele egotoestanden:
1. Ouder: gedrag, gedachten en gevoelens overgenomen van ouders en ouderfiguren
2. Volwassene: gedrag, gedachten en gevoelens die een directe respons zijn op het hier-en-nu
3. Kind: gedrag, gedachten en gevoelens zoals geleerd in de kinderjaren en als volwassene herhaald.
Functionele egotoestanden
Functionele kind-egotoestanden:
1. Aangepast kind: gedragingen waartoe ik in mijn kinderjaren besloot om aan de verwachtingen van mijn ouders te voldoen, of ertegen te rebelleren (tegen regels en beperkingen van ouders).
2. Vrij kind: gedragingen geleerd in kindertijd los van ouderlijke druk, regels en beperkingen. Vrij gedrag, ik deed wat ik zelf wilde zonder voldoen aan verwachtingen of rebellie.
Deze kunnen positief (ok) of negatief (niet-ok) zijn:
1. Positief aangepast kind: alle nuttige, functionele regels om te leven en geaccepteerd te worden. Tafelmanieren, verkeersregels, beleefdheid,... leidt tot productieve interactie met anderen.
3. Negatief aangepast kind: geleerde gedragingen als kind die niet meer passen bij volwassen situatie. Pruilen, terugtrekken,... hoofddoek TA is vervangen van achterhaalde patronen door nieuwe die gebruik maken van volwassen mogelijkheden.
4. Positief vrij kind: emoties van verdriet, angst en verlangen in een veilige omgeving tot uiting brengen.
5. Negatief vrij kind: niet uiten van emoties (aan ouders), opkroppen; daardoor fysiek gespannen, depressief, risk seeking, extreem gedrag.
Functionele ouder-egotoestanden:
1. Kritische ouder: gedrag geleerd van ouders waarbij controleerden en bekritiseerden. ‘Doe dit’, ‘doe dat niet’, etc
2. Voedende ouder: nadoen gedrag van ouders wanneer zij lief, troostend en verzorgend waren.
Deze kunnen positief (ok) of negatief (niet-ok) zijn:
1. Positieve kritische ouder: als aanwijzingen van de ouder bedoeld zijn voor bescherming en welzijn. ‘Stop met roken, dat is slecht voor je gezondheid.’
2. Negatieve kritische ouder: gedrag waarbij de ander gedenigreerd en miskend wordt. ‘Je hebt het wéér verkeerd gedaan!’
3. Positieve voedende ouder. Zorgen voor de ander uit daadwerkelijk respect voor de geholpen persoon.
4. Negatieve voedende ouder: er wordt geholpen vanuit een overheersende positie die de ander miskent. ‘Geef maar hier, ik doe het wel...’, de verstikkende moeder.
Contaminatie: deel van de inhoud van ouder of kind voor volwassene aanzien. Uit zich vaak in aangeleerde overtuigingen, vooroordelen. ‘Mensen zijn niet te vertrouwen’, ‘boeren zijn dom’
Uitsluiting: buiten werking stellen een of meer egotoestanden:
- Ouder uitsluiten: handelen zonder regels, zonder scrupules. Sjacheraars, politici, zakenmensen, maffia
- Volwassene uitsluiten: alleen maar inwendige ouder-kind-dialoog, geen volwassen onderzoek van de werkelijkheid. Risico op bizar gedrag, psychotisch.
- Kind uitsluiten: de persoon schakelt jeugdherinneringen uit. Komen vaak over als koude kikker, één en al hoofd.
- Twee van de drie egotoestanden uitsluiten, dan nog maar één actief, de constante egotoestand. Constante ouder kan niet meedoen, is plannenmaker, informatieverzamelaar. Constant kind is alleen maar emotie, hysterisch, onvolwassen.
Transacties
Transactie: basiseenheid van sociale omgang; combi van prikkel en respons:
- Complementair: respons komt uit de egotoestand die door de prikkel wordt aangesproken.
- Kruislings: respons komt uit andere egotoestand dan die wordt aangesproken door de prikkel.
- Met bijbedoelingen: twee boodschappen tegelijk; één is openlijk op het sociale niveau, de ander is verborgen op het psychologisch niveau. Soc niv is meestal inhoud (volw-volw), psych niv meestal ouder-kind, kind-ouder of volw-kind.
- Incongruentie: verbale en non-verbale aanwijzingen niet in overeenstemming.
Regels van communicatie:
1. Zolang transacties complementair blijven, kan de communicatie eindeloos doorgaan.
2. Als een transactie gekruist wordt, is een breuk in de communicatie het gevolg, en een of beide personen zullen hun aanvankelijke ego-toestanden moeten verlaten om de communicatie te herstellen.
3. Een prikkel kan nooit een egotoestand afdwingen, alleen uitnodigen om te reageren vanuit een egotoestand.
4. Het gedrag dat het resultaat is van een transactie met bijbedoelingen wordt bepaald op het psychologische en niet op het sociale niveau.
5. Om een transactie te analyseren moet je naar zowel verbale als non-verbale aanwijzingen kijken.
Opties: nieuwe manieren van transacties kiezen om los te komen van vastzittende uitwisselingen met anderen (bewust kruising aangaan met positieve egotoestand):
- Overgaan naar spelen vanuit ‘vrij kind’ ipv verontschuldigen vanuit ‘aangepast kind’. Oplossen met een grapje.
- Kruising vanuit ‘volwassene’. Feitelijk uitzoeken.
Strooks
Strooks: eenheid van erkenning. We hebben strooks nodig, voelen oms tekortgedaan als we die niet krijgen.
Honger naar prikkels: behoefte aan fysieke en geestelijke prikkels. Bijv honger naar erkenning: behoefte aan bevestiging door anderen.
Strookhuishouding:
- Geven
- Accepteren
- Vragen
- Weigeren
Te onderscheiden naar positieve (voelt prettig aan) en negatieve (voelt pijnlijk aan) strooks.
Tijdstructurering
Tijdstructurering: manieren waarop mensen in groepen en paren tijd kunnen doorbrengen; bevrediging honger naar structuur:
1. Zich terugtrekken. Fysiek, of psychologisch. Vermijden van afwijzing door anderen.
2. Rituelen. Bekende vorm van sociaal verkeer uitvoeren. Bekende positieve strooks.
3. Tijdverdrijf. Praten over iets, maar geen actie ondernemen. Streeft positieve strooks na.
4. Activiteiten. Communicatie gericht op een doel bereiken.
5. (Psychologische) spelen. Serie transacties met bijbedoelingen uitwisselen. Meestal vindt er een omkering van rollen plaats; meestal naar gevoel na afloop. Komt door uitwisseling van miskenningen op psychol niveau. Per definitie vanuit negatieve egotoestanden.
6. Intimiteit. Echte behoeften en gevoelens laten zien zonder censuur. Geen verborgen boodschappen. Paradox: voelt als meest risicovolle interactie, is in werkelijkheid minst riskante vorm want comm zonder miskenning; constructief. Prettig is afh van positieve of negatieve strooks.
Hoe lager op de lijst (meer richting intimiteit), hoe hoger psychologisch risico, hoe hoger onvoorspelbaarheid van de strooks.
Levensscripts
Levensscript: een levensplan, opgesteld in de kinderjaren, bekrachtigd door de ouders, gerechtvaardigd door latere ervaringen, en resulterend in een daartoe besloten uitkomst.
Script is wat iemand in vroege kinderjaren van plan was te doen, levensloop is wat werkelijk gebeurt. Levensloop resultaat van:
- Erfelijkheid
- Externe gebeurtenissen
- Script
- Autonome besluiten (vrij van script, door Volwassene)
Scripttheorie verklaring voor waarom mensen eindeloos pijnlijke uitwisselingen blijven herhalen, ondanks onaangenaam.
Drie soorten inhoudelijke levensscripts:
1. Winnend. Als iemand zijn eigen gestelde doel bereikt.
2. Verliezend. Iemand bereikt niet zijn gestelde doel. Gaat om het doel én om de voldoening die ermee gepaard gaat. Bijv miljonair worden en ongelukkig door stress, dan toch verliezer. Verliezen in gradaties: verliezen die nog sociaal acceptabel zijn, verliezen die dat niet is tot en met ernstige verwondingen, ziekte, dood, gerechtelijk drama.
3. Niet-winnend. Sukkelt door de dagen zonder groot verlies of winst; neemt geen risico’s; banaal script.
Ieder script kan veranderd worden.
Kans op leven volgens script uit kindertijd groot bij leven onder stress.
Overdracht: iemand onbewust identificeren met iemand uit het verleden.
Scriptsignalen: lichamelijke tekenen van ‘in script gaan’; lichaamsscript.
Levensposities
Levenspositie: iemands basale overtuiging omtrent zichzelf en anderen, die gebruikt worden om besluiten en gedrag te rechtvaardigen:
1. Ik ben ok, jij bent ok. Meeste kans op winnend script. ‘Er tegenaan gaan’
2. Ik ben niet-ok, jij bent ok. Kans op banaal of verliezend script, slachtoffergedrag. ‘Depressief’
3. Ik ben ok, jij bent niet-ok. Kans op winnaarsscript maar wel als een bazig type waardoor hij afgewezen kan worden door omgeving. ‘Paranoïde’
4. Ik ben niet-ok, jij bent niet-ok. Grootste kans op verliezend script; wanhoop, gevoel onbemind, afwijzing en afgewezen worden. ‘Futiliteit’
12 veel voorkomende negatieve onderdelen van levensscripts: besta niet, wees niet belangrijk, wees niet jezelf, hoor er niet bij, wees geen kind, kom niet dichterbij, groei niet op, wees niet gezond, slaag niet, denk niet, doe niets, voel niet.
Scriptproces
Scriptproces: de manier waarop wij ons levensscript in de loop van de tijd in de werkelijkheid vorm geven.
6 patronen:
1. Voordat. Iets aangenaams kan niet gebeuren voordat iets negatiefs achter de rug is.
2. Nadat. Iets negatiefs gebeurt nadat iets positiefs is gebeurd: na het feest komt de kater.
3. Nooit. ‘Ik kan nooit krijgen wat ik wil.’
4. Altijd. ‘Waarom moet mij dat altijd overkomen?’
5. Bijna. ‘Dit keer is het me bijna gelukt’. Type 1: het lukt daadwerkelijk niet; type 2: het lukt wel, maar de persoon merkt het nauwelijks of besteedt geen aandacht aan.
6. Open eind. ‘Op een zeker moment in de toekomst zal ik geen raad weten met mezelf.’
Veel voorkomende combinaties:
- Voordat-nooit: ik zal nooit gelukkig worden.
- Nadat-bijna
- Altijd-nooit
Drivers
Driver: groepen van gedragingen die mensen vertonen vlak voordat zij in een scriptmatig gedrag of gevoel terechtkomen.
Een driver kan worden herkend aan geheel van woorden, intonaties, gebaren, lichaamshoudingen en gelaatsuitdrukkingen:
1. Wees perfect. Veel tussenzinnen, punten aftellen, klinkt Volwassen, punten op de vingers aftellen, kin vastpakken, rechtop in balans, ogen naar boven en naar opzij, mondhoeken gespannen naar beneden.
2. Doe de ander een plezier. Zinnen van positief naar negatief (‘maar’), hoge stem, knikken met hoofd, uitgestoken handen, schouders hoog en naar voren gebogen, gezicht iets naar beneden, mond in gespannen glimlach.
3. Doe je best. Gebruikt vaak woord ‘proberen’, moeilijk, vragen, keelspieren aanspannen, hand naast oog of oor, vuisten gebald, zit voorovergebogen, maakt zich klein, knijpt wenkbrauwen samen tot verticale rimpels.
4. Wees sterk. Legt oorzaak buiten zichzelf, men/je/het, onpersoonlijk formuleren, vlakke toon, geen gebaren, gesloten lichaamshouding, gelaat uitdrukkingsloos.
5. Schiet op. Spreekt snel en in staccato, tikken met vingers of voeten, draaien in de stoel, op horloge kijken, fysieke indruk van agitatie, vaak en snel veranderen van blikrichting.
Relatie drivers met scriptproces:
- Wees perfect - voordat
- Doe een plezier - nadat
- Weest sterk - nooit
- Doe je best - altijd
- Doe plezier + doe je best - bijna type 1
- Doe plezier + wees perfect - bijna type 2 of open eind
Drivergedrag is miniatuurversie van scriptproces. Bijv
- Wees perfect: interne Ouder die zegt: je bent alleen OK als je alles precies goed doet. Je luistert in Aangepast kind en bent niet tevreden voordat alles perfect is.
- Wees sterk: je bent alleen OK als je je gevoelens en behoeften voor anderen verbergt. Aangepast kind gehoorzaamt door af te sluiten voor externe prikkels. Uitweg: gevoelens tonen, kwetsbaar zijn, om strooks vragen.
Allower: tegengif tegen drivers:
- wees perfect: je bent goed genoeg zoals je bent
- Doe de ander een plezier: doe jezelf een plezier
- Wees sterk: wees open en uit je behoeften
- Doe je best: doe het maar
- Schiet op: doe het in je eigen tempo
Miskenning
Miskenning: onbewust negeren van informatie die relevant is voor oplossing van het probleem.
Miskenning leidt dus tot onopgeloste problemen.
Vier passieve gedragingen die wijzen op miskenning:
1. Niets doen. Vanuit gevoel van onbehagen en niet-denken.
2. Overaanpassing. Handelt volgens wat hij denkt dat de ander van hem wil.
3. Agitatie. Doelloze activiteit herhalen om onbehagen kwijt te raken. Nagelbijten, roken, dwangmatig eten.
4. Onmacht of geweld. Persoon maakt zich onbekwaam om de ander het probleem te laten oplossen. Ook depressie en verslaving.
Gebieden van miskenning: zichzelf, de ander, de situatie.
Typen miskenning: prikkels, problemen, opties.
Niveaus van miskenning: bestaan van opties, betekenis van opties, veranderbaarheid van de situatie, eigen capaciteiten (incl durf).
Symbiose
Symbiose: twee of meer personen gedragen zich alsof zij samen één enkel persoon zijn.
Kenmerkend:
- Eén persoon sluit Kind uit en is alleen in Ouder en Volwassene
- Andere persoon sluit Ouder en Volwassene uit en is alleen in Kind.
- Samen slechts drie egotoestanden ter beschikking.
Symbiose voelt prettig voor degenen in kwestie. Prijs is dat deze mensen een groot deel van hun volwassen hulpbronnen afsluiten. Op termijn ontwikkelen zij rancune omdat zij miskend worden, met afstand tot gevolg. Als één zich terugtrekt zal de ander zich verzetten.
Een symbiose is ongezond als zij een vorm van miskenning in zich draagt.
Rackets
Racket: aantal scriptmatige gedragingen, onbewust gebruikt als een middel om de omgeving te manipuleren, en resulterend in een racketgevoel van de persoon in kwestie.
Racketgevoel: een ons bekende emotie die in kinderjaren aangeleerd en aangemoedigd werd, die ervaren wordt in veel verschillende stressvolle situaties, maar die ongeschikt is om op een volwassen manier problemen op te lossen.
Racket is onbewust aansturen op een racketgevoel, en dat daadwerkelijk ervaren.
Kenmerken van een racketgevoel:
- Verschillende mensen hebben verschillende gevoelens bij dezelfde situatie.
- Stress levert meestal hetzelfde gevoel op bij een persoon, ongeacht de situatie.
- Het bij stress ervaren gevoel werd in het vroegere gezin voorgeleefd, en andere gevoelens ontmoedigd.
- De ervaren emotie droeg niet bij tot de oplossing van het probleem.
Waarom rackets? Omdat racketgevoel je als kind de gewenste strooks opleverde. Dat herhaal je als volwassene, ook al is het dan niet meer functioneel. Racketgevoel is een substituutgevoel voor een ander gevoel dat in onze jeugd verboden was. Afgedekte gevoel heet ‘authentiek gevoel’, racket heet ‘substituut’ of ‘niet-authentiek’.
Authentieke gevoelens binnen TA:
1. Boos. Gericht op het heden.
2. Bedroefd. Gericht op het verleden.
3. Bang. Gericht op de toekomst.
4. Blij. Tijdloos.
Als je gevoel niet overeenstemt met de gebeurtenis in de tijd, dan is het een racketgevoel. Bijv boos over het verleden.
Verschil authentiek-racket: uitdrukken van authentieke gevoelens is een adequaat middel om problemen in hier-en-nu op te lissen, terwijl uitdrukken van racketgevoelens dat niet is.
Standaardtypen racketgebruik:
1. Hulpeloos
2. Krengig
3. Behulpzaam
4. Bazig
Spelen
Kenmerken van spelen:
1. Spelen herhalen zich.
2. Spelen worden buiten het Volwassen bewustzijn om gespeeld.
3. Aan het einde van een spel ervaren de spelers altijd racketgevoelens.
4. Spelen omvatten altijd transacties met bijbedoelingen.
5. Spelen dragen altijd een moment van verrassing of verwarring in zich.
Dramadriehoek: model voor analyseren van spelen. Drie rollen:
1. Aanklager. Iemand die kleineert. Miskent waarde en waardigheid van anderen.
2. Redder. Biedt hulp aan vanuit superiore positie. Miskent andermans mogelijkheden om zelf te denken.
3. Slachtoffer. Voelt zichzelf minderwaardig en niet-OK. Miskent zichzelf.
De drie rollen zijn niet-authentiek, scriptmatig.
Spelstructuren:
1. Verschuiving van aanklager naar slachtoffer. Net zo lang jennen totdat je zelf klappen krijgt.
2. Verschuiving van slachtoffer naar aanklager. Eerst verleiden en zodra de ander toehapt klappen uitdelen.
3. Verschuiving van redder naar slachtoffer. Eerst hulp aanbieden, daarna afgewezen voelen als de ander de hulp niet aanneemt.
4. Verschuiving van redder naar aanklager. Eerst hulp aanbieden, en als de ander iets anders gaat doen boos worden.
Opties gebruiken om uit een spel te stappen (altijd vanuit positieve egotoestand):
- Als je zelf een spel speelt: stap van negatieve naar positieve egotoestand.
- Als de ander een spel speelt: reageer dwars op de beoogde reactie.
- Laat je nooit verleiden tot dramadriehoek.
- Je kunt niemand dwingen om op te houden met spelen. Met opties kun je eruit stappen.
- Op het moment van de omslag in het spel kiezen voor intimiteit: ‘Ik realiseer me dat ik jou de hele tijd... nu ben ik bang dat jij... terwijl ik juist behoefte heb aan... ‘. Is uitnodiging met authentieke gevoelens om uit spel te stappen.
Verandering
Begin relatie tussen therapeut en hulpzoeker behandelcontract opstellen:
- Wederzijdse overeenstemming. Verborgen agenda’s expliciet maken. Doel van de verandering expliciet maken. In positieve bewoordingen.
- Redelijke vergoeding
- Competentie (wederzijds)
- Legaal en ethisch
Omschrijving doelen in contract:
- Positief formuleren. Geen niet- of stop-formuleringen, dat bevestigt rackets.
- Haalbaar doel
- Specifiek en toetsbaar doel. Geen algemeen doel, of vergelijking met anderen.
- Veilig doel
- Opgesteld vanuit Volwassene in samenwerking met Vrij Kind. Niet vanuit Aangepast kind, dat bevestigt scriptgedrag.
- Eenvoudig taalgebruik.
- Moet wat kosten in geld, tijd, inspanning etc
- Afspraak tot actie.
Autonomie
Hoogste doel van verandering: autonomie. Dit komt tot uiting door vrij komen of herstel van:
- bewustheid: mindfull, meditatief
- spontaniteit: vrij reageren op de wereld vanuit de egotoestanden
- intimiteit: openlijk uitwisselen van gevoelens en behoeften tussen u en de ander, authentiek. Sluit rackets en spel uit. Veelal vanuit Vrij Kind; daarvoor veilige omgeving nodig met contract vanuit Volwassene en bescherming door Ouder.
In autonomie kan iemand vrij kiezen tussen Volwassene, Ouder of Kind; in script gebeurt dat onbewust.
Structurele analyse
Structurele analyse: gaat over de inhoud van de egotoestanden; het wat; hoe iemand op dat moment zich van binnen voelt, hoe zijn persoonlijkheid is opgebouwd.
Functionele analyse: gaat over proces; het hoe; over hoe egotoestanden in het gedrag (met anderen) tot uiting komen; gedragsbeschrijvingen.
Drie structurele egotoestanden:
1. Ouder: gedrag, gedachten en gevoelens overgenomen van ouders en ouderfiguren
2. Volwassene: gedrag, gedachten en gevoelens die een directe respons zijn op het hier-en-nu
3. Kind: gedrag, gedachten en gevoelens zoals geleerd in de kinderjaren en als volwassene herhaald.
Functionele egotoestanden
Functionele kind-egotoestanden:
1. Aangepast kind: gedragingen waartoe ik in mijn kinderjaren besloot om aan de verwachtingen van mijn ouders te voldoen, of ertegen te rebelleren (tegen regels en beperkingen van ouders).
2. Vrij kind: gedragingen geleerd in kindertijd los van ouderlijke druk, regels en beperkingen. Vrij gedrag, ik deed wat ik zelf wilde zonder voldoen aan verwachtingen of rebellie.
Deze kunnen positief (ok) of negatief (niet-ok) zijn:
1. Positief aangepast kind: alle nuttige, functionele regels om te leven en geaccepteerd te worden. Tafelmanieren, verkeersregels, beleefdheid,... leidt tot productieve interactie met anderen.
3. Negatief aangepast kind: geleerde gedragingen als kind die niet meer passen bij volwassen situatie. Pruilen, terugtrekken,... hoofddoek TA is vervangen van achterhaalde patronen door nieuwe die gebruik maken van volwassen mogelijkheden.
4. Positief vrij kind: emoties van verdriet, angst en verlangen in een veilige omgeving tot uiting brengen.
5. Negatief vrij kind: niet uiten van emoties (aan ouders), opkroppen; daardoor fysiek gespannen, depressief, risk seeking, extreem gedrag.
Functionele ouder-egotoestanden:
1. Kritische ouder: gedrag geleerd van ouders waarbij controleerden en bekritiseerden. ‘Doe dit’, ‘doe dat niet’, etc
2. Voedende ouder: nadoen gedrag van ouders wanneer zij lief, troostend en verzorgend waren.
Deze kunnen positief (ok) of negatief (niet-ok) zijn:
1. Positieve kritische ouder: als aanwijzingen van de ouder bedoeld zijn voor bescherming en welzijn. ‘Stop met roken, dat is slecht voor je gezondheid.’
2. Negatieve kritische ouder: gedrag waarbij de ander gedenigreerd en miskend wordt. ‘Je hebt het wéér verkeerd gedaan!’
3. Positieve voedende ouder. Zorgen voor de ander uit daadwerkelijk respect voor de geholpen persoon.
4. Negatieve voedende ouder: er wordt geholpen vanuit een overheersende positie die de ander miskent. ‘Geef maar hier, ik doe het wel...’, de verstikkende moeder.
Contaminatie: deel van de inhoud van ouder of kind voor volwassene aanzien. Uit zich vaak in aangeleerde overtuigingen, vooroordelen. ‘Mensen zijn niet te vertrouwen’, ‘boeren zijn dom’
Uitsluiting: buiten werking stellen een of meer egotoestanden:
- Ouder uitsluiten: handelen zonder regels, zonder scrupules. Sjacheraars, politici, zakenmensen, maffia
- Volwassene uitsluiten: alleen maar inwendige ouder-kind-dialoog, geen volwassen onderzoek van de werkelijkheid. Risico op bizar gedrag, psychotisch.
- Kind uitsluiten: de persoon schakelt jeugdherinneringen uit. Komen vaak over als koude kikker, één en al hoofd.
- Twee van de drie egotoestanden uitsluiten, dan nog maar één actief, de constante egotoestand. Constante ouder kan niet meedoen, is plannenmaker, informatieverzamelaar. Constant kind is alleen maar emotie, hysterisch, onvolwassen.
Transacties
Transactie: basiseenheid van sociale omgang; combi van prikkel en respons:
- Complementair: respons komt uit de egotoestand die door de prikkel wordt aangesproken.
- Kruislings: respons komt uit andere egotoestand dan die wordt aangesproken door de prikkel.
- Met bijbedoelingen: twee boodschappen tegelijk; één is openlijk op het sociale niveau, de ander is verborgen op het psychologisch niveau. Soc niv is meestal inhoud (volw-volw), psych niv meestal ouder-kind, kind-ouder of volw-kind.
- Incongruentie: verbale en non-verbale aanwijzingen niet in overeenstemming.
Regels van communicatie:
1. Zolang transacties complementair blijven, kan de communicatie eindeloos doorgaan.
2. Als een transactie gekruist wordt, is een breuk in de communicatie het gevolg, en een of beide personen zullen hun aanvankelijke ego-toestanden moeten verlaten om de communicatie te herstellen.
3. Een prikkel kan nooit een egotoestand afdwingen, alleen uitnodigen om te reageren vanuit een egotoestand.
4. Het gedrag dat het resultaat is van een transactie met bijbedoelingen wordt bepaald op het psychologische en niet op het sociale niveau.
5. Om een transactie te analyseren moet je naar zowel verbale als non-verbale aanwijzingen kijken.
Opties: nieuwe manieren van transacties kiezen om los te komen van vastzittende uitwisselingen met anderen (bewust kruising aangaan met positieve egotoestand):
- Overgaan naar spelen vanuit ‘vrij kind’ ipv verontschuldigen vanuit ‘aangepast kind’. Oplossen met een grapje.
- Kruising vanuit ‘volwassene’. Feitelijk uitzoeken.
Strooks
Strooks: eenheid van erkenning. We hebben strooks nodig, voelen oms tekortgedaan als we die niet krijgen.
Honger naar prikkels: behoefte aan fysieke en geestelijke prikkels. Bijv honger naar erkenning: behoefte aan bevestiging door anderen.
Strookhuishouding:
- Geven
- Accepteren
- Vragen
- Weigeren
Te onderscheiden naar positieve (voelt prettig aan) en negatieve (voelt pijnlijk aan) strooks.
Tijdstructurering
Tijdstructurering: manieren waarop mensen in groepen en paren tijd kunnen doorbrengen; bevrediging honger naar structuur:
1. Zich terugtrekken. Fysiek, of psychologisch. Vermijden van afwijzing door anderen.
2. Rituelen. Bekende vorm van sociaal verkeer uitvoeren. Bekende positieve strooks.
3. Tijdverdrijf. Praten over iets, maar geen actie ondernemen. Streeft positieve strooks na.
4. Activiteiten. Communicatie gericht op een doel bereiken.
5. (Psychologische) spelen. Serie transacties met bijbedoelingen uitwisselen. Meestal vindt er een omkering van rollen plaats; meestal naar gevoel na afloop. Komt door uitwisseling van miskenningen op psychol niveau. Per definitie vanuit negatieve egotoestanden.
6. Intimiteit. Echte behoeften en gevoelens laten zien zonder censuur. Geen verborgen boodschappen. Paradox: voelt als meest risicovolle interactie, is in werkelijkheid minst riskante vorm want comm zonder miskenning; constructief. Prettig is afh van positieve of negatieve strooks.
Hoe lager op de lijst (meer richting intimiteit), hoe hoger psychologisch risico, hoe hoger onvoorspelbaarheid van de strooks.
Levensscripts
Levensscript: een levensplan, opgesteld in de kinderjaren, bekrachtigd door de ouders, gerechtvaardigd door latere ervaringen, en resulterend in een daartoe besloten uitkomst.
Script is wat iemand in vroege kinderjaren van plan was te doen, levensloop is wat werkelijk gebeurt. Levensloop resultaat van:
- Erfelijkheid
- Externe gebeurtenissen
- Script
- Autonome besluiten (vrij van script, door Volwassene)
Scripttheorie verklaring voor waarom mensen eindeloos pijnlijke uitwisselingen blijven herhalen, ondanks onaangenaam.
Drie soorten inhoudelijke levensscripts:
1. Winnend. Als iemand zijn eigen gestelde doel bereikt.
2. Verliezend. Iemand bereikt niet zijn gestelde doel. Gaat om het doel én om de voldoening die ermee gepaard gaat. Bijv miljonair worden en ongelukkig door stress, dan toch verliezer. Verliezen in gradaties: verliezen die nog sociaal acceptabel zijn, verliezen die dat niet is tot en met ernstige verwondingen, ziekte, dood, gerechtelijk drama.
3. Niet-winnend. Sukkelt door de dagen zonder groot verlies of winst; neemt geen risico’s; banaal script.
Ieder script kan veranderd worden.
Kans op leven volgens script uit kindertijd groot bij leven onder stress.
Overdracht: iemand onbewust identificeren met iemand uit het verleden.
Scriptsignalen: lichamelijke tekenen van ‘in script gaan’; lichaamsscript.
Levensposities
Levenspositie: iemands basale overtuiging omtrent zichzelf en anderen, die gebruikt worden om besluiten en gedrag te rechtvaardigen:
1. Ik ben ok, jij bent ok. Meeste kans op winnend script. ‘Er tegenaan gaan’
2. Ik ben niet-ok, jij bent ok. Kans op banaal of verliezend script, slachtoffergedrag. ‘Depressief’
3. Ik ben ok, jij bent niet-ok. Kans op winnaarsscript maar wel als een bazig type waardoor hij afgewezen kan worden door omgeving. ‘Paranoïde’
4. Ik ben niet-ok, jij bent niet-ok. Grootste kans op verliezend script; wanhoop, gevoel onbemind, afwijzing en afgewezen worden. ‘Futiliteit’
12 veel voorkomende negatieve onderdelen van levensscripts: besta niet, wees niet belangrijk, wees niet jezelf, hoor er niet bij, wees geen kind, kom niet dichterbij, groei niet op, wees niet gezond, slaag niet, denk niet, doe niets, voel niet.
Scriptproces
Scriptproces: de manier waarop wij ons levensscript in de loop van de tijd in de werkelijkheid vorm geven.
6 patronen:
1. Voordat. Iets aangenaams kan niet gebeuren voordat iets negatiefs achter de rug is.
2. Nadat. Iets negatiefs gebeurt nadat iets positiefs is gebeurd: na het feest komt de kater.
3. Nooit. ‘Ik kan nooit krijgen wat ik wil.’
4. Altijd. ‘Waarom moet mij dat altijd overkomen?’
5. Bijna. ‘Dit keer is het me bijna gelukt’. Type 1: het lukt daadwerkelijk niet; type 2: het lukt wel, maar de persoon merkt het nauwelijks of besteedt geen aandacht aan.
6. Open eind. ‘Op een zeker moment in de toekomst zal ik geen raad weten met mezelf.’
Veel voorkomende combinaties:
- Voordat-nooit: ik zal nooit gelukkig worden.
- Nadat-bijna
- Altijd-nooit
Drivers
Driver: groepen van gedragingen die mensen vertonen vlak voordat zij in een scriptmatig gedrag of gevoel terechtkomen.
Een driver kan worden herkend aan geheel van woorden, intonaties, gebaren, lichaamshoudingen en gelaatsuitdrukkingen:
1. Wees perfect. Veel tussenzinnen, punten aftellen, klinkt Volwassen, punten op de vingers aftellen, kin vastpakken, rechtop in balans, ogen naar boven en naar opzij, mondhoeken gespannen naar beneden.
2. Doe de ander een plezier. Zinnen van positief naar negatief (‘maar’), hoge stem, knikken met hoofd, uitgestoken handen, schouders hoog en naar voren gebogen, gezicht iets naar beneden, mond in gespannen glimlach.
3. Doe je best. Gebruikt vaak woord ‘proberen’, moeilijk, vragen, keelspieren aanspannen, hand naast oog of oor, vuisten gebald, zit voorovergebogen, maakt zich klein, knijpt wenkbrauwen samen tot verticale rimpels.
4. Wees sterk. Legt oorzaak buiten zichzelf, men/je/het, onpersoonlijk formuleren, vlakke toon, geen gebaren, gesloten lichaamshouding, gelaat uitdrukkingsloos.
5. Schiet op. Spreekt snel en in staccato, tikken met vingers of voeten, draaien in de stoel, op horloge kijken, fysieke indruk van agitatie, vaak en snel veranderen van blikrichting.
Relatie drivers met scriptproces:
- Wees perfect - voordat
- Doe een plezier - nadat
- Weest sterk - nooit
- Doe je best - altijd
- Doe plezier + doe je best - bijna type 1
- Doe plezier + wees perfect - bijna type 2 of open eind
Drivergedrag is miniatuurversie van scriptproces. Bijv
- Wees perfect: interne Ouder die zegt: je bent alleen OK als je alles precies goed doet. Je luistert in Aangepast kind en bent niet tevreden voordat alles perfect is.
- Wees sterk: je bent alleen OK als je je gevoelens en behoeften voor anderen verbergt. Aangepast kind gehoorzaamt door af te sluiten voor externe prikkels. Uitweg: gevoelens tonen, kwetsbaar zijn, om strooks vragen.
Allower: tegengif tegen drivers:
- wees perfect: je bent goed genoeg zoals je bent
- Doe de ander een plezier: doe jezelf een plezier
- Wees sterk: wees open en uit je behoeften
- Doe je best: doe het maar
- Schiet op: doe het in je eigen tempo
Miskenning
Miskenning: onbewust negeren van informatie die relevant is voor oplossing van het probleem.
Miskenning leidt dus tot onopgeloste problemen.
Vier passieve gedragingen die wijzen op miskenning:
1. Niets doen. Vanuit gevoel van onbehagen en niet-denken.
2. Overaanpassing. Handelt volgens wat hij denkt dat de ander van hem wil.
3. Agitatie. Doelloze activiteit herhalen om onbehagen kwijt te raken. Nagelbijten, roken, dwangmatig eten.
4. Onmacht of geweld. Persoon maakt zich onbekwaam om de ander het probleem te laten oplossen. Ook depressie en verslaving.
Gebieden van miskenning: zichzelf, de ander, de situatie.
Typen miskenning: prikkels, problemen, opties.
Niveaus van miskenning: bestaan van opties, betekenis van opties, veranderbaarheid van de situatie, eigen capaciteiten (incl durf).
Symbiose
Symbiose: twee of meer personen gedragen zich alsof zij samen één enkel persoon zijn.
Kenmerkend:
- Eén persoon sluit Kind uit en is alleen in Ouder en Volwassene
- Andere persoon sluit Ouder en Volwassene uit en is alleen in Kind.
- Samen slechts drie egotoestanden ter beschikking.
Symbiose voelt prettig voor degenen in kwestie. Prijs is dat deze mensen een groot deel van hun volwassen hulpbronnen afsluiten. Op termijn ontwikkelen zij rancune omdat zij miskend worden, met afstand tot gevolg. Als één zich terugtrekt zal de ander zich verzetten.
Een symbiose is ongezond als zij een vorm van miskenning in zich draagt.
Rackets
Racket: aantal scriptmatige gedragingen, onbewust gebruikt als een middel om de omgeving te manipuleren, en resulterend in een racketgevoel van de persoon in kwestie.
Racketgevoel: een ons bekende emotie die in kinderjaren aangeleerd en aangemoedigd werd, die ervaren wordt in veel verschillende stressvolle situaties, maar die ongeschikt is om op een volwassen manier problemen op te lossen.
Racket is onbewust aansturen op een racketgevoel, en dat daadwerkelijk ervaren.
Kenmerken van een racketgevoel:
- Verschillende mensen hebben verschillende gevoelens bij dezelfde situatie.
- Stress levert meestal hetzelfde gevoel op bij een persoon, ongeacht de situatie.
- Het bij stress ervaren gevoel werd in het vroegere gezin voorgeleefd, en andere gevoelens ontmoedigd.
- De ervaren emotie droeg niet bij tot de oplossing van het probleem.
Waarom rackets? Omdat racketgevoel je als kind de gewenste strooks opleverde. Dat herhaal je als volwassene, ook al is het dan niet meer functioneel. Racketgevoel is een substituutgevoel voor een ander gevoel dat in onze jeugd verboden was. Afgedekte gevoel heet ‘authentiek gevoel’, racket heet ‘substituut’ of ‘niet-authentiek’.
Authentieke gevoelens binnen TA:
1. Boos. Gericht op het heden.
2. Bedroefd. Gericht op het verleden.
3. Bang. Gericht op de toekomst.
4. Blij. Tijdloos.
Als je gevoel niet overeenstemt met de gebeurtenis in de tijd, dan is het een racketgevoel. Bijv boos over het verleden.
Verschil authentiek-racket: uitdrukken van authentieke gevoelens is een adequaat middel om problemen in hier-en-nu op te lissen, terwijl uitdrukken van racketgevoelens dat niet is.
Standaardtypen racketgebruik:
1. Hulpeloos
2. Krengig
3. Behulpzaam
4. Bazig
Spelen
Kenmerken van spelen:
1. Spelen herhalen zich.
2. Spelen worden buiten het Volwassen bewustzijn om gespeeld.
3. Aan het einde van een spel ervaren de spelers altijd racketgevoelens.
4. Spelen omvatten altijd transacties met bijbedoelingen.
5. Spelen dragen altijd een moment van verrassing of verwarring in zich.
Dramadriehoek: model voor analyseren van spelen. Drie rollen:
1. Aanklager. Iemand die kleineert. Miskent waarde en waardigheid van anderen.
2. Redder. Biedt hulp aan vanuit superiore positie. Miskent andermans mogelijkheden om zelf te denken.
3. Slachtoffer. Voelt zichzelf minderwaardig en niet-OK. Miskent zichzelf.
De drie rollen zijn niet-authentiek, scriptmatig.
Spelstructuren:
1. Verschuiving van aanklager naar slachtoffer. Net zo lang jennen totdat je zelf klappen krijgt.
2. Verschuiving van slachtoffer naar aanklager. Eerst verleiden en zodra de ander toehapt klappen uitdelen.
3. Verschuiving van redder naar slachtoffer. Eerst hulp aanbieden, daarna afgewezen voelen als de ander de hulp niet aanneemt.
4. Verschuiving van redder naar aanklager. Eerst hulp aanbieden, en als de ander iets anders gaat doen boos worden.
Opties gebruiken om uit een spel te stappen (altijd vanuit positieve egotoestand):
- Als je zelf een spel speelt: stap van negatieve naar positieve egotoestand.
- Als de ander een spel speelt: reageer dwars op de beoogde reactie.
- Laat je nooit verleiden tot dramadriehoek.
- Je kunt niemand dwingen om op te houden met spelen. Met opties kun je eruit stappen.
- Op het moment van de omslag in het spel kiezen voor intimiteit: ‘Ik realiseer me dat ik jou de hele tijd... nu ben ik bang dat jij... terwijl ik juist behoefte heb aan... ‘. Is uitnodiging met authentieke gevoelens om uit spel te stappen.
Verandering
Begin relatie tussen therapeut en hulpzoeker behandelcontract opstellen:
- Wederzijdse overeenstemming. Verborgen agenda’s expliciet maken. Doel van de verandering expliciet maken. In positieve bewoordingen.
- Redelijke vergoeding
- Competentie (wederzijds)
- Legaal en ethisch
Omschrijving doelen in contract:
- Positief formuleren. Geen niet- of stop-formuleringen, dat bevestigt rackets.
- Haalbaar doel
- Specifiek en toetsbaar doel. Geen algemeen doel, of vergelijking met anderen.
- Veilig doel
- Opgesteld vanuit Volwassene in samenwerking met Vrij Kind. Niet vanuit Aangepast kind, dat bevestigt scriptgedrag.
- Eenvoudig taalgebruik.
- Moet wat kosten in geld, tijd, inspanning etc
- Afspraak tot actie.
Autonomie
Hoogste doel van verandering: autonomie. Dit komt tot uiting door vrij komen of herstel van:
- bewustheid: mindfull, meditatief
- spontaniteit: vrij reageren op de wereld vanuit de egotoestanden
- intimiteit: openlijk uitwisselen van gevoelens en behoeften tussen u en de ander, authentiek. Sluit rackets en spel uit. Veelal vanuit Vrij Kind; daarvoor veilige omgeving nodig met contract vanuit Volwassene en bescherming door Ouder.
In autonomie kan iemand vrij kiezen tussen Volwassene, Ouder of Kind; in script gebeurt dat onbewust.
December 21, 2024
kuram olarak enteresan yönleri olduğunu düşünüyorum, ama bazı konularda dinamik kuram ve şema terapiden tam olarak farklı ne söylüyor anlayamadım. insan ilişkilerindeki rol dağılımımıza dair perspektifi genişlettiği ve içgörü kazandırdığı muhakkak fakat o kadar fazla terim var ki bir noktadan sonra kuramın terminolojisini takip edebilmeye takatim kalmadı, dolayısıyla basit de olabilecek şeyleri zorlaştırmış bir kuram olduğu izlenimine kapıldım. kitabın sonunda transaksiyonel analizin pek de benlik olmadığına kanaat getirdim.
December 26, 2023
Uzun süre rafımda beklettim ve uzun denebilecek bir sürede (4 aydan fazla!) okudum.
Bir ders kitabı niteliğinde, belki de bu yüzden biraz yavaş ilerledim. Oldukça kapsamlı bir kitap, yönlendirmeleri de gayet başarılı.
Ben ilgimi çeken konulardan başlayıp bildiğim konuları sona bıraktım.
Transaksiyonel Analiz'le hiçbir şey bilmiyorsanız ya da benim gibi sadece temel kavramlarla ilgili bilgi sahibiyseniz, bu kitap sizin için uygundur.
Bir ders kitabı niteliğinde, belki de bu yüzden biraz yavaş ilerledim. Oldukça kapsamlı bir kitap, yönlendirmeleri de gayet başarılı.
Ben ilgimi çeken konulardan başlayıp bildiğim konuları sona bıraktım.
Transaksiyonel Analiz'le hiçbir şey bilmiyorsanız ya da benim gibi sadece temel kavramlarla ilgili bilgi sahibiyseniz, bu kitap sizin için uygundur.
January 16, 2021
Things I liked in this book:
- clear structure of provided model and approaches
- language of ego states is good for dealing with some situations I experienced in my life; same for racket and Ware's sequences
- the ideals of authenticity and activity the theory proclaims
Things which made this book useless for me:
- I don't share many beliefs this theory uses as basis
- it's not obvious for many approaches why they should work, especially without some cases based explanations
- clear structure of provided model and approaches
- language of ego states is good for dealing with some situations I experienced in my life; same for racket and Ware's sequences
- the ideals of authenticity and activity the theory proclaims
Things which made this book useless for me:
- I don't share many beliefs this theory uses as basis
- it's not obvious for many approaches why they should work, especially without some cases based explanations
March 3, 2015
Absolutely brilliant book on transactional analysis. Clearly explained, with excellent exercises dotted throughout to enhance the reader's understanding. Highly recommended. I borrowed a copy from the library but have ordered my own copy now as it is a must for anyone learning about TA and wishing to have a book that gives good ideas for exercises to carry out with clients.
February 8, 2017
کتاب روان شناسی تحلیل رفتار متقابل کتابی بسیار عالی برای خودشناسی و دگرشناسی که با تمارینی که داره کمک میکنه تا با خوددرمانی اصلاحات فکری، احساسی و رفتاری انجام بدید.
اما متاسفانه ۵-۶ فصل اول کمی خشک هست و اکثرا دوستان در همین فصلا میمونن و ادامه نمیدن.
پیشنهاد میکنم تا فصل ۸ رو سریع تر بخونید و رد شید و اگر خواستید دقیق تر بخونید بعدا برگردید و دوباره بخونید
اما متاسفانه ۵-۶ فصل اول کمی خشک هست و اکثرا دوستان در همین فصلا میمونن و ادامه نمیدن.
پیشنهاد میکنم تا فصل ۸ رو سریع تر بخونید و رد شید و اگر خواستید دقیق تر بخونید بعدا برگردید و دوباره بخونید
January 22, 2008
Pretty dry, but it has a lot of interesting activities to process the information presented and they make TA a lot more user-friendly.
January 15, 2015
Very practical overview of TA approach
May 22, 2017
:)))))) کتاب خیلی خوبیه ، اما باید دوباره بخونم
Read
August 31, 2018دوسال پیش خوندم و تموم کردم ولی دوباره باید بخونم و ملکه کنم
February 28, 2020
این کتاب از سر یه مکالمه بعد از یه مصاحبه ی کاری بهم معرفی شد... وقتی داشتم بخاطر موقعیتی که درش بودم بدون اینکه بدونم فرار میکردم...
بهترین کتاب روانشناسی بود که تا حالا خوندم. یه کتاب کاملا تخصصی که خیلی با کتابهای تجاری و بازاری فرق داره و یه دید کاملا یکپارچه و عمیق بهتون میده. من با این کتاب بهتر خودم رو شناختم و از همه بهتر تونستم دلیل خیلی از رفتارهای بقیه رو متوجه شم... بازی های روانی که راه میندازیم... و بخش جذاب نوازشها برای من همه و همه فوق العاده بودن.
اگر به مباحث روانشناسی علاقه دارید بنظرم تو خوندنش نباید شک کنید... فقط بنظرم این کتابیه که باید مزه مزه اش کنید و آروووووم و با حوصله بخونیدش... حتی اگر اولش براتون حوصله سر بر باشه بنظرم ادامه بدید... یه جاهاییش عمیقا از ته دل میگید آهاااااان پس این بود؟! شعف خودشناسی بینظیره!
بهترین کتاب روانشناسی بود که تا حالا خوندم. یه کتاب کاملا تخصصی که خیلی با کتابهای تجاری و بازاری فرق داره و یه دید کاملا یکپارچه و عمیق بهتون میده. من با این کتاب بهتر خودم رو شناختم و از همه بهتر تونستم دلیل خیلی از رفتارهای بقیه رو متوجه شم... بازی های روانی که راه میندازیم... و بخش جذاب نوازشها برای من همه و همه فوق العاده بودن.
اگر به مباحث روانشناسی علاقه دارید بنظرم تو خوندنش نباید شک کنید... فقط بنظرم این کتابیه که باید مزه مزه اش کنید و آروووووم و با حوصله بخونیدش... حتی اگر اولش براتون حوصله سر بر باشه بنظرم ادامه بدید... یه جاهاییش عمیقا از ته دل میگید آهاااااان پس این بود؟! شعف خودشناسی بینظیره!
October 3, 2020
You cannot give this book less than 5 stars. This is a framework of psychanalysis that was introduced to me by a trainer in Personal Development. Highly valuable, this book gives you an understanding about the three roles you have in this life, child, adult and parent and their various relationships. Also, you can learn a very powerful tool namely drivers, which can be Be Strong, Be Perfect, Hurry Up, Try Hard and Please Others. Try to put yourself in one of these categories and you will start understanding better yourself and your circle of people.
July 14, 2014
The book demands a lot of commitment but it was worthy of every second I spent reading it or doing its exercises. I believe every person can benefit from this book. This book can mark a turning point in life.
Hopefully, the concepts are explained very well which makes them very easy to understand. There are a lot of exercise in the book which I found them amazingly helpful.
Highly recommended.
Hopefully, the concepts are explained very well which makes them very easy to understand. There are a lot of exercise in the book which I found them amazingly helpful.
Highly recommended.
July 15, 2019
Absolutely brilliant book on transactional analysis. Clearly explained, with excellent exercises dotted throughout to enhance the reader's understanding. Highly recommended. I borrowed a copy from the library but have ordered my own copy now as it is a must for anyone learning about TA and wishing to have a book that gives good ideas for exercises to carry out with clients.
March 10, 2020
Zo'n helder, overzichtelijk, inzichtgevend handboek over deze mooie methode voor persoonlijke ontwikkeling. Ook duidelijke voorbeelden die het geheel nog sprekender en toepasselijker maken, en vele nuttige opdrachten om zelf of in groepsverband te maken ten einde jezelf en elkaar beter te leren kennen/duiden. Echt een aanrader als je je de beginselen van de TA eigen wilt maken.
January 17, 2016
Great overview of an interesting theory of human interaction. Only drawback - book is somewhat limited by the scope of the topics it addresses, as sometimes it seems that topics are only being addressed at the surface without a level of explanation that would allow full understanding.
September 29, 2007
Very deep and Inspiring. A model for who we are and how we act.
Read
August 30, 2011now i read it ...i think that `s a better than the other books......
October 4, 2012
Provides good and fairly easy to read overview of TA
Displaying 1 - 30 of 72 reviews