Sąsiedzi i inni. Prace zebrane na temat Zagłady

by Jan Tomasz Gross

„Z wielką radością oddaję w ręce Czytelników pełen zbiór moich prac, zarówno książek, jak i artykułów, poświęconych tematyce stosunków polsko-żydowskich. Zacząłem pisać na ten temat trzydzieści lat temu. Pierwodruk eseju «Ten jest z Ojczyzny mojej»…, ale go nie lubię ukazał się w 1987 roku w emigracyjnym kwartalniku «Aneks». Potem napisałem jeszcze kilka artykułów na te tematy, wydałem niewielką książkę Upiorna dekada w 1997 roku, ale dopiero od publikacji Sąsiadów w roku 2000 moja twórczość stała się istotnym punktem odniesienia w dyskusji o II wojnie światowej i relacjach polsko-żydowskich w tym okresie. Wszelako, choć moje nazwisko znajduje się w medialnym obiegu, ilekroć mowa o tych sprawach – a okazuje się, że jest to tematyka, która ciągle przyciąga społeczną uwagę – to studia, które napisałem na te tematy, są już właściwie niedostępne” – pisze we wstępie Jan Tomasz Gross. Opublikowanie ich ponownie, w jednym tomie, pozwoli Czytelnikom wrócić do tych ważnych, wzajemnie się dopełniających tekstów – lub zapoznać się z nimi po raz pierwszy.
W tomie
UPIORNA DEKADA. Eseje o stereotypach na temat Żydów, Polaków, Niemców, komunistów i kolaboracji 1939–1948
SĄSIEDZI. Historia zagłady żydowskiego miasteczka
WOKÓŁ „SĄSIADÓW”. Polemiki i wyjaśnienia
STRACH. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści
ZŁOTE ŻNIWA. Rzecz o tym, co się działo na obrzeżach Zagłady Żydów

oraz eseje i artykuły:
Sprawcy, ofiary i inni
Żydzi jako polski problem? A dlaczego nie część polskiej historii?
Czy Zagłada jest ich historią czy naszą? Plaidoyer w przedmiocie ustanowienia w Polsce „miejsca pamięci” poświęconego Zagładzie

964 pages, Hardcover

First published January 1, 2018

Reviews

[Matt Mayevsky · Rating 3 out of 5]

Zbiór wszystkich publikacji Grossa na temat udziału (niechlubnego) Polaków w Shoah. Pomimo wielu powtórzeń, powierzchownych, żeby nie powiedzieć, płytkich interpretacji, wypaczeniem skali między wydarzeniem, a tłem, uderzenie w publiczny stół, tym razem poskutkowało skrzypiącym dźwiękiem rozwartych nożyc.
Można zżymać się na jakość, styl, sposób przedstawiania faktów przez Grossa, nie można jednak przejść obojętnie obok wywołanego tematu. Poza tym, czas już chyba najwyższy odczarować mity. Wystarczy sięgnąć po książki Jana Sowy, czy Andrzeja Ledera.
Ps. Najlepsze w zbiorze Grossa, w mojej ocenie, są Złote Żniwa.

[Armen · Rating 4 out of 5]

Lektura obowiązkowa.