Belgisch kunstenaar Fleur Pierets zou met haar partner Julian Boom trouwen in alle 22 landen waar twee vrouwen dat mogen. Om op een positieve manier gelijke huwelijksrechten onder de aandacht te brengen.
Maar deze wereldtournee van de liefde werd ruw onderbroken. Na hun vierde huwelijk, in Parijs, werd Julian gediagnosticeerd met agressieve hersentumoren. Ze stierf zes weken later.
Fleur bleef achter en kon maar één ding doen: schrijven.
Fleur Pierets (1973) is kunstenaar, schrijver, spreker en activist.
Ik had het geniale idee om aan Julian te beginnen toen ik in de trein zat. Al bij de eerste hoofdstukken moest ik huilen. Vier verschillende treinpassagiers vroegen of alles goed met me ging. Met mij wel. Maar Fleur Pierets moet voor altijd verder leven zonder de liefde van haar leven. En dat doet pijn.
Julian is een prachtige ode aan de liefde, waarin verdriet en geluk zo dicht naast elkaar liggen. Fleur verloor haar vrouw aan agressieve hersentumoren en zag haar aftakeling van heel dichtbij. Fleurs toekomstdromen verdwenen, net als het plan om met Julian te trouwen in alle 22 landen waar vrouwen dat mogen. Ze blijft achter vol verdriet.
In dit boek laat ze de lezer van heel dichtbij zien hoeveel liefde zij en Julian deelden, hoe het project 22 tot stand kwam en hoe het veel eerder dan gepland moest eindigen. Ik vind het ontzettend knap dat de schrijver haar eigen verdriet zo open durft te delen, zowel de lijdensweg van haar vrouw als haar zoektocht om te rouwen.
Tegelijkertijd is Julian een en al activisme om gelijke huwelijksrechten onder de aandacht te brengen - evenals meer rolmodellen in het voetlicht te brengen voor de LGBTQ+ gemeenschap. De quotes uit Et alors?, het online magazine van Fleur en Julian, geven deze missie een sterke omkadering. Ook de vele boeken, essays, films, muziek, ... waarnaar de schrijver verwijst geven een kijkje in de LGBTQ+ community en/of het rouwen na het verlies van een partner.
Julian heeft me tranen met tuiten doen huilen en ik kan me niet voorstellen hoe het moet zijn om met deze realiteit te moeten leven. Ik vind het oneindig dapper dat Fleur Pierets op deze wijze open kaart speelt over haar verdriet en haar rouwproces.
Dit soort verhalen kan ik moeilijk appreciëren maar dat ligt volledig aan mezelf. Na het letterlijk doorworstelen van ‘Paula’ en ‘Tonio’ in een ver verleden heb ik lange tijd niets meer van Allende en van der Heijden willen lezen. In ‘Julian’ blijft de toon gelukkig sereen. Hoewel het om een heel triest verhaal gaat wordt het nergens melodramatisch, en dat is positief. Als de liefde van je leven véél te vroeg sterft is dat inderdaad niets minder dan een tragedie. Fleur en Julian hebben elkaar doodgraag gezien, de liefde, het verdriet en gemis stromen van elke pagina af. Dat ik niet tot tranen toe geroerd ben komt volgens mij door de vele bijna essayistische verwijzingen naar het liefdesleven van bekende figuren uit de LGBTQ-gemeenschap die het persoonlijke verhaal op een storende manier onderbreken. Had voor mij niet gehoeven. Pierets wil niet alleen gedenken maar duidelijk ook aan LGBTQ -bewustmaking doen.
Deze vind ik zo een moeilijke om te beoordelen. Het is prachtig geschreven en zo een uniek en persoonlijk verhaal, maar ik heb af en toe moeten fronsen bij bepaalde uitspraken. Fleur deadnamet en misgendert, stelt haar eigen rouw boven anderen en is fan van Musk? Of heb ik alles super verkeerd geïnterpreteerd? Ze maakt grootse uitspraken over de term lgbtq (dat, in haar woorden, "hetzelfde zou zijn als identificeren met alle roodharigen"), maar precies enkel vanuit haar eigen ervaringen en zonder haar eigen privileges daarin te herkennen. Bon, das haar volste recht in haar eigen verhaal, maar ik vond het vervelend.
Ik voel nog steeds een brok in mijn keel. Dit gaat misschien heel raar klinken maar terwijl ik dit boek las, voelde ik een combinatie van een benijdend en misselijkmakend gevoel. Wat Julian en Fleur hadden klonk als DE relatie, het ultieme geluk. Maar, alleen achterblijven en je geliefde zien veranderen, kapot gemaakt worden, onherkenbaar worden, voelde als de hel op aarde. En dat was het ook. De passages die ik las betreffende de laatste weken van Julian grepen mij bij mijn keel. Ik heb meer dan een maand gedaan over dit boek omdat het emotioneel gezien zo zwaar was, maar ik wilde er wel doorheen. Voor Julian, voor Fleur.
Enkele quotes die ik nu meer voor mezelf opschrijf dan voor de lezer of lezeres van deze review maar goed:
“Julian herkende zich in het verhaal dat ik, toen ik klein was, op elk vliegtuig wilde zitten dat ik zag overvliegen. Dat ik elke intrigerende deur wilde binnenstappen om te kijken wat erachter zat. Dat ik elk drankje dronk waarop ‘drink me’ stond. En ze volgde.” (Pagina 104)
“Die nacht kan ik niet slapen en maak een structuur van ons leven op de muur. Van onze ontmoeting in 2010 tot haar dood in 2018. Elke herinnering een post-it. Als ik klaar ben, ga ik op de grond zitten en kijk ik naar de belangrijkste periode van mijn leven. Dan komt de zon op, schijnt door het raam, weerkaatst in de lamp en projecteert een regenboog boven de 100 papiertjes. Sinds haar dood geloof ik niet meer in magie. Maar soms is het moeilijk om dat niet te doen”. (Pagina 120)
“Mensen vertelden ons hoe onverschrokken en moedig we waren. Steeds dachten we dat ze het over iemand anders hadden en keken we als stripfiguurtjes over onze schouders. Maar we hadden elkaar, en we maakten elkaar moedig en we zeiden dat we met wachten nooit iets zouden bereiken. Dat veiligheid en dure illusie was. Dit laatste stond op een label van een Yogi-theezakje”. (Pagina 186)
“Ik zal nooit meer níét smoorverliefd op mijn vrouw zijn, maar ik kan wel kiezen of ik mijn bed uitkom. Wat ik daarna doe, maakt niet uit. Liggen. Opstaan. Kleine mogelijkheden, maar wel degelijk een keuze. Instinctief weet ik dat mijn volledige toekomst hier van afhangt en dus kies ik er elke dag voor mijn ogen te openen en te proberen mijn voeten naast mijn bed te plaatsen. Soms lukt het, soms lukt het niet. Maar ik doe het wanneer ik voel dat het een haalbare dag wordt, maar ook wanneer ik liever niet meer wakker wil worden. Ik doe het wanneer ik naar iets uitkijk en wanneer ik vind dat ik nooit meer iets zou hebben om naar uit te kijken. Rechtstaan is geen garantie voor het einde van mijn verdriet, integendeel. Maar het is wel een actie. Als het leven soms iets minder duister voelt, probeer ik het moment met handen en voeten vast te houden. Omdat ik weet dat het de volgende minuut weer voorbij kan zijn”. (Pagina 203)
“Ik ben kwaad, triest, teleurgesteld, maar ik merk ook dat er een soort fearlessness in de maak is. Want elke keer als ik val, sta ik opnieuw op, recht ik mijn schouders en klop ik het stof van mijn kleren. Ik laat het diep tot me doordringen dat ik mijn grootste nachtmerrie hebt meegemaakt, de grootste horror die ik me kan voorstellen. Maar elke keer kom ik overeind, kijk ik het leven recht in de ogen en zeg ik luid op: ‘Bring it on!’ Ik weet dat als ik hiermee wil leren leven, angst een luxe is die ik me niet meer kan veroorloven. Moet is angst in beweging.” (Pagina 259)
Mooi verteld en heel emotioneel. Maar toch een aantal dingen die me serieus dwars zaten: deadnamen, foute voornaamwoorden gebruiken, haat voor het begrip lgbtqa+ omdat het zorgt voor een 'wij tegen hen mentaliteit' en dat zichzelf daarmee identificeren hetzelfde zou zijn als zich identificeren met alle roodharigen (?), 'ik ben fan van Elon Musk', veel taalfouten
Het allermooiste boek dat in las. En herlas. En in de toekomst waarschijnlijk nog eens.
Ik heb alles gevoeld. Een intens verdriet dat tranen met zich meebracht, liefde die mijn lijf opwarmde en herkenning die wonden heelde.
Over liefde, verdriet, de wereld. Over alles wat er is in het leven dat er toe doet. Het schoonste, pijnlijkste liefdesverhaal dat ik tot nu toe las. En het is waargebeurd, waardoor het nog harder aankomt.
Hartverscheurend dat dit een non fictie boek is. Daarnaast heel bijzonder en fijn om over deze twee vrouwen hun intense liefde te mogen en kunnen lezen. Die representatie ontbreekt nog weleens in andere soorten media.
Fleur Pierets neemt je mee van het ene moment naar het ander, de afwisseling in de tijdlijn van het verhaal vond ik fijn lezen. Verder ook nog eens veel geleerd door de geschiedenis die ze erbij betrekt!
A.s. dinsdag naar een evenement met Fleur waar ik ook heel benieuwd naar ben :)
Het boek heeft m’n hart een beetje gebroken maar het heeft ook iets in me geheeld (klinkt wat woowoo, maar zoals ik al zei erg bijzonder om dit te kunnen lezen).
‘Wat als al mijn geluk, al mijn enthousiasme, al mijn levenslust, enkel bestond in combinatie met haar? Wat als het niet de zwaartekracht is die me op zijn plaats houdt? Is de zon, die sterretjes van licht maakt in de zee, nog steeds zo mooi en wonderlijk als je de enige bent die kijkt?’
‘Wat me heel erg aantrekt in de liefde en in verliefd zijn is dat je voor een deel iemand anders wordt. Als een slang laat je je oude vel achter. Je neemt de meest essentiële delen met je mee, maar er komt iets bij. In het beste geval word je er een beter mens door.’
‘Ik ben niet eenzaam op zich, maar ik ben eenzaam zonder haar. Soms zo erg dat het fysiek wordt. Als een koude hand die op mijn borst drukt tot ik het gevoel heb dat ik verdrink. Eenzaamheid is niet fataal. Jammer is dat.’
‘'Niet te snel lezen,' zei ze op een dag. 'Anders is het boek uit.’ Ik slikte mijn tranen weg. Ze zou nooit het einde van het boek halen. Hoe snel ik ook las.’
rauw. ontzettend ontroerend. ik las het vaak in de trein en de tranen welden telkens op, ik slikte ze weg want zoals ik al zei dat ik vaak in de trein. ik ben heel benieuwd ook naar het materiaal van 22 en wat het in gang heeft gezet.
ik heb het gevoel ook dat ik Fleur mag zeggen, omdat ik zo dicht bij haar mag komen als lezer. ik ben haar daar dankbaar voor. ook dat ze dit kon, dit schrijven.
What does one say about this beautiful, devastating, profound and intensely personal book?
I can’t form the perfect words to write in order to communicate how reading this book made me feel.
So a little background history.
In 2017, Fleur and her wife Julian conceived an art performance project that would involve them traveling the globe to marry in all the 22 countries (at the time) that allowed same-sex marriages. It was a work of positive activism that would draw attention from media across the world.
Julian died after their fourth wedding.
———
What Fleur has given us here, is a documentation of everything leading up to the project, Julian’s passing, and her survival and growth up to now.
It is a testament to their relationship, their marriage, their life together, their love for each other and of course their deep respect for each other.
Why is this book important then?
It was important for Fleur to write it, so that she could preserve her memories. Memories change and eventually fade. If it’s in print, it’s alive, it’s tangible and it can be referenced. I hope that for Fleur there was some catharsis in writing it.
But it is also an important piece of LGBTQ+ non-fiction literature. It is an unapologetic queer experience through and through. It made me, and our community, feel seen and represented. It documents real queer people’s lives and experiences. It is probably one of the most representational pieces of queer writing I have read in a long time. And for that I applaud Fleur.
It is also filled with the real-life experiences of queer writers and artists. It is such important documentation.
The documentation aspect of the book invokes the work of Annie Ernaux, and there is a clear parallel to Joan Didion. The book is certainly worthy of these accolades.
I’m certain that it will be my top queer literary work of this year.
This morning, I finished JULIAN by Fleur Pierets. The book was in my mind all day and I still have a lot to think about. However, I'd like to share my current thoughts on the book with you, while it's still fresh in my mind. In this book, Pierets describes how she and her late wife Julian, were working on their project '22', in which they were planning to marry in the 22 countries in which same-sex marriages were allowed at the time. During their project, 3 other countries changed their laws on same-sex marriages, so their project would grow in time. However, after their fourth marriage, Julian was diagnosed with cancer and she passed away after 6 weeks. While reading this book, I had a constant lump in my throat. It was a devastating, heart-breaking, but very loving and beautiful book at times. In addition, Pierets shares how they met, their personal journeys, their other projects. I've learned so much about the LGBTQI+ community from this book and I really admire Pierets for her vulnerability. Her grief can be felt in every line and I have to admit, sometimes it got a little too dark for me. I shed some tears and usually after that I feel a little lighter, but not in this case. I cannot even begin to imagine what Pierets is going through, so I'm hesitant in this review, because this is such a personal story, and who am I to judge her writing? I'm glad that this book is out here and that I got to read it, so I want to thank her for that. This book made me realise once again how lucky I am with my partner, my friends, and my family and that we have to make good use of every day of our lives. I am rating this book with ★★★★☆
Ik deed lang over dit boek, ik moest soms pauzes nemen van een paar dagen om even goed na te denken over alles. Het is zo mooi, zo zwaar, maar zo mooi. En als ik ooit de liefde mag ervaren die Fleur voor Julian voelde (en andersom) dan mag ik mijzelf echt de gelukkigste persoon op aarde noemen. Dit zware verhaal over rouw in combinatie met queer (kunst)geschiedenis is zo waardevol. Niet alleen leerde ik zo zo veel over (mijn :)) geschiedenis, maar ik las ook een verhaal over liefde tussen twee vrouwen zoals ik nog nooit heb gelezen/gehoord/gezien. En dat is belangrijk. En geeft hoop. En ik kan dus ook zeker niet anders dan dit boek vijf sterren geven. Dit boek maakte zo’n grote indruk en ik zal nog dagen, weken, altijd over dit boek blijven nadenken.
“Mijn liefde voor haar was zo vol en tastbaar dat je het met een lepel had kunnen opscheppen.”
Je n’ai jamais rien lu d’aussi beau sur l’amour. C’est vraiment la plus belle histoire d’amour que j’aie jamais lu. Et si je ne me remettrais jamais vraiment de cette lecture et de la mort si injuste de cette femme, je ne peux que vous encourager pourtant à lire ce si merveilleux livre.
Na het zien van de film heb ik ook het boek gelezen. Een prachtig eerbetoon van Fleur aan de liefde voor haar vrouw Julian. Ze vertelt over Project 22, hun droom om in alle 22 landen (inmiddels al 39!) waar het mag, met elkaar te trouwen. Mijn activisme wordt in ieder geval behoorlijk aangewakkerd door de manier waarop zij zich zo inzetten voor een LGBTQ+ vriendelijkere wereld 🏳️🌈
Ik vond het hartverscheurend om te lezen hoe het project plots tot een einde kwam. Bij Julian worden er agressieve tumoren in haar hele lijf ontdekt. De lijdensweg en de rouw worden hierin heel openlijk en voelbaar omschreven. De fragiliteit van het leven wordt pijnlijk duidelijk. Een ongelooflijk moedig boek.
“Uiteindelijk zou de mens niet moeten vragen naar de betekenis van zijn leven, maar erkennen dat hij degene is die wordt ondervraagd.”
“Ik zal altijd van je houden. Ik ga je nooit vergeten Je zit voor altijd in mijn hart Ik zal nooit bij je weggaan.
Zes weken lang sprak ik deze zinnen uit. Na elkaar. In dezelfde volgorde. Ik legde haar hand op mijn wang en keek haar aan. Ik maakte een pad aan van mijn hart naar haar beschadigde hersenen en hoopte dat het stand zou houden.”
Na een kwart gelezen te hebben, zei ik tegen mijn lief: "Niet doodgaan, hé." 10 pagina's later zei Fleur hetzelfde tegen Julian. Angstaanjagend en verdrietig en goed :(
Moeilijk om sterren te geven aan zo’n persoonlijk relaas. Alsof je iemands leven of omgang met het lijden sterren geeft. En toch was ik aan het oordelen tijdens het lezen. Niet over de feiten, wel over de status van het boek, als roman, al is het geen roman. Het is een boek, een werk, een afscheid, door iemand die altijd al schrijver wilde worden, maar journalist werd, performancekunstenaar — en uiteindelijk toch schrijver.
Ik wilde vijf sterren geven aan de onmetelijke liefde die zij en Julian voelden (‘Ik groeide in de vorm die ze me toekende’) en het bijhorende, niet te peilen verdriet na de plotse en noodlottige wending, vier sterren aan de referenties aan de lesbische kunstenaarskoppels (Leibovitz en Sontag!), de citaten uit de interviews met lgbtqia-voorvechters, en drie aan de stijl, die beschrijvend is en slechts af en toe echt raak, vond ik.
In een poging om haar diepe en fysieke rouw over te brengen, gebruikt Pierets soms hyperbolen waaruit blijkt dat haar taal daarvoor tekortschiet — misschien zelfs elke taal van wie dan ook. Het bracht me niet dichter bij de ervaring, maar net verder. Ik moet die poging uiteraard niet beoordelen, want iemand met zo’n onmetelijk verdriet moet vooral doen wat die kan en wil, maar het deed voor mij vanuit literair oogpunt wat afbreuk aan de rest.
Het lijkt me sowieso onmogelijk om die rouw te begrijpen als je het zelf niet hebt meegemaakt, dus ik zou de fysieke ervaring en de horror niet proberen te beschrijven. Harten die uit het lijf worden gerukt grijpen minder aan dan een paar scherpe observaties als ‘Er staat iets in elke kamer sinds ze er niet meer is’ en ‘En als ik voel dat ik weer van stoelen begin te glijden, weet ik dat ik naar huis moet’.
Pierets weet dat zelf ook, als ze schrijft ‘In rouw is alles toegestaan en zelfs de meest pathetische beeldspraak kan nog niet tippen aan de werkelijkheid’. En uiteraard ben ik verder blijven lezen. Het is een waardevolle poging om ons deelgenoot te maken van een dergelijk rouwproces, een prachtig eerbetoon aan Julian en een belofte om Julian en hun gezamenlijke missie niet te vergeten, en een belangrijke stap om zelf weer betekenis geven aan de rest van haar leven.
Anders dan ‘Drift’ of ‘Tekenen van het universum’, die ook autobiografisch zijn en inzichten uit literair werk en filosofie vervlechten met hoogst persoonlijke reflecties, was dit geen roman, maar eerder een verslag. Een verslag waarin niet alleen de rouw maar ook de liefde onmetelijk is, en de glimpen van de onmacht en obsessieve zoektocht naar houvast voor mij het sterkst waren.
'Julian noemde me lief, zacht en spannend. Ik groeide in de vorm die ze me toekende. Schoof mijn armen en benen door de juiste gaten en strekte mijn rug tot ze als gegoten zat.'
Ga zitten of liggen als je dit boek leest, want het haalt je onderuit. Weergaloos. In alle betekenissen van het woord.
Ik ben nog steeds heel stil van dit boek. Misschien is ‘mooi’ niet het goede woord, maar dat is dit boek zeker. Heel erg mooi. En intiem. En ook indrukwekkend. Een boek met zoveel liefde, voor en na.