مبانی زبان‌شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی

by ابوالحسن نجفی

Genres: Linguistics

171 pages, Paperback

First published January 1, 1979

About the author

ابوالحسن نجفی، زبان شناس، مترجم، ویراستار بزرگ کشور و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سال ۱۳۰۸ در خانواده‌‌ای مذهبی و سنتی متولد شد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در اصفهان گذراند و در رشته ادبیات فارغ التحصیل شد. در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران زیر نظر استادانی چون پرویز ناتل خانلری، فاطمه سیاح و موسی بروخیم به تحصیل در رشته زبان فرانسه پرداخت. سپس در رشته زبان شناسی در سوربن زیر نظر آندره مارتینه به ادامه تحصیل مشغول شد.

او ابتدا به عنوان دبیر در اصفهان مشغول به کار شد. سپس در گروه ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان به تدریس پرداخت و تا سال ۱۳۴۹ در آنجا بود. در همان سال به تهران آمد و همکاری خود را با موسسه فرانکلین آغاز کرد. همزمان به عنوان استاد مدعو در گروه زبان شناسی دانشگاه تهران نیز مشغول شد. او همچنین مدتی در دانشگاه آزاد (پیش از انقلاب)، مرکز نشر دانشگاهی و گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی نیز همکاری داشت. در مرکز نشر دانشگاهی به تدریس «وزن شعر فارسی»، «مبانی زبان شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی» و «امکانات زبان فارسی در ترجمه» مشغول بود.

او در همان ابتدای کار خود در سال ۱۳۳۲ به همراه عبدالحسین آل رسول و احمد عظیمی، انتشارات نیل را در تهران پایه گذاری کرد. انتشارات نیل به همراه موسسه فرانکلین در ایران جزو نخستین انتشاراتی بودند که مبنای کار خود را بر ویرایش و کنترل ترجمه استوار کرده بودند.
از او که در میان نسل دوم ترجمه در ایران پس از ورود مدرنیته قرار می‌گیرد، به عنوان الگوی نسل خود و نیز نسل سوم از جمله رضا سیدحسینی، فولادوند، لی لی گلستان و… یاد می‌کنند. به لطف ترجمه‌های دقیق و بسیار زیبای آنان بود که ادبیات قرن بیستم فرانسه به ایران معرفی شد.
–
برخی از آثار: غلط ننویسیم، فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی، ۱۳۶۶
مبانی زبان‌شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی، ۱۳۷۱
فرهنگ فارسی عامیانه، ۱۳۷۸
وظیفۀ ادبیات، ۱۳۵۶
بچه‌های کوچک قرن، کریستیان روشفور (ترجمه)، ۱۳۴۴
شیطان و خدا، ژان پل سارْتْر (ترجمه)، ۱۳۴۵
گوشه‌نشینان آلتونا، ژان پل سارْتْر (ترجمه)، ۱۳۴۵
شنبه و یکشنبه در کنار دریا، روبر مرل (ترجمه)، ۱۳۴۶
کالیگولا، آلبر کامو (ترجمه)، ۱۳۴۶
ادبیات چیست؟ ، ژان پل سارْتْر (ترجمه)، ۱۳۴۸
استادکاران، آرتور آدامُف (ترجمه)، ۱۳۴۹
همان طور که بوده‌ایم، آرتور آدامُف (ترجمه)، ۱۳۴۹
پرندگان می‌روند در پرو می‌میرند، رومن گاری (ترجمه)، ۱۳۵۲
ژان پل سارْتْر، هِنری پیر (ترجمه)، ۱۳۵۶
دربارۀ نمایش، ژان پل سارْتْر (ترجمه)، ۱۳۵۷
نژاد و تاریخ، کلود لوی استروس (ترجمه)، ۱۳۵۸
ضدّخاطرات، آندره مالرو (ترجمه)، ۱۳۶۳
نویسندگان معاصر فرانسه (برگزیدۀ داستان‌های کوتاه)، ۱۳۶۶
خانوادۀ تیبو، روژه مارتن دوگار (ترجمه)، ۱۳۶۸
وعده‌گاه شیر بلفور (مجموعۀ داستان)، ژیل پرو (ترجمه)، ۱۳۷۴
شازده کوچولو، آنتوان دوسنت اگزوپری (ترجمه)، ۱۳۷۹
عیش و نیستی، تیری مونیه (ترجمه)، ۱۳۷۹
بیست‌ویک داستان از نویسندگان معاصر فرانسه، (ترجمه)، ۱۳۸۴
گم‌گشته، ژیل پرو (ترجمه)، ۱۳۸۷.

Reviews

[mohsen pourramezani]

کتاب برای دانشجویان زبان‌شناسی نوشته شده و اصول اولیه‌ی این علم را به زبان ساده توضیح می‌دهد.
کتاب ساده و روانی است. علاوه بر دانشجویان زبان‌شناسی، برای کسانی که دوست دارند اطلاعات اولیه در مورد این علم و کاربرد آن در زبان فارسی به دست آوردند، مناسب است. به نظرم آزمون‌های آخرِ کتاب اضافی بود و دوست داشتم به جایش مباحثی که در کتاب مطرح شده بود، چند گام جلوتر می‌رفت.
https://goo.gl/aoUiLq

[amin akbari]

به نام او

کتاب در نهایت سادگی و گویایی مقدمات علم زبان شناسی را بیان میکند و برای شروع این مبحث بسیار مناسب است.
نثر مرحوم نجفی واقعا کم نظیر است، در عین ایجاز، جامع و مانع است.

[محمد یوسفی‌شیرازی]

با این کتاب بود که به دنیای زبان‌شناسی پا گذاشتم و رفته‌رفته به آن علاقه‌مند شدم. زبان و اسلوب کتاب، بسیار بسیار ساده و آسان‌فهم است و برای هرکه خواهان آموختن زبان‌شناسی باشد، کتابی است پایه‌ای و مقدماتی. البته باید توجه کرد که این کتاب، کمی قدیمی شده و امروزه مکتب‌های دیگری از زبان‌شناسی رواج دارد.

[Zahra]

هرچند در عین قدیمی شدن برای کسی که پیش‌زمینه‌ای نداره بد نیست ولی کتاب‌های دیگه‌ای برای شروع بهتر وجود داره که مباحث عنوان شدهٔ مشابه همین کتاب رو بسیار جامع‌تر پوشش می‌دهند.

[Amin]

بیشتر مخصوص دانشجویان زبان شناسی بود و علاقه مندان به زبان شناسی و یا دانشجویان ادبیات در برخی موارد واقعا سردرگم می شوند و حتما به یک استاد یا راهنما نیاز دارند.
فصول اول که در مورد چیستی زبان و تعریف واج و تکواژ و...است برای همه علاقه مندان مفید و ضروری است اما از نصفه کتاب به آخر تخصصی تر می شود و فکر میکنم که مخصوص زبان شناسان است.
کتاب زبان شناسی عمومی سوسور خیلی بیشتر میتونه در فهم و شناخت زبان شناسی به همه ما کمک کنه.

[Soroosh Akef]

در مجموع راضیم، ولی صرفا تمرکز شده روی جنبه‌های خاصی از زبان، از جمله واج و تکواژ، و صرف و نحو.

[Ali Mazari]

بسیار کتابی خواندنی، مفید و کاربردی برای ورود به مباحث زبان‌شناسی است و قلم مرحوم نجفی هم که نیاز به تعریف کردن ندارد.
البته نسبت به این کتاب دو انتقاد دارم، یکی این‌که در فصل‌بندی و تقسیم‌‌بندی مطالب می‌توانست جزئی‌تر و دقیق‌تر عمل کند تا ذهن خواننده منسجم‌تر بشود. و دیگر آن‌که اصرار نویسنده بر ایجاز، باعث حذف برخی مسائل مهمی شده که اتفاقاً در چنین کتابی، به‌عنوان یک کتاب مقدماتی، باید مطرح می‌شده و نشده است.
با این حال، به نظرم شاید بتوان این کتاب را بهترین کتاب «مقدماتی» زبان‌شناسی دانست که به فارسی تألیف شده است.

[Hessam]

1

[Faridfakhr]

بسیار قدیمی است عجیب است که هنوز منبع آزمون ارشد زبان‌شناسی هست

[Mahdi Nasseri]

اگر دوست دارید با مبانی زبانشناسی به زبان ساده، موجز و قابل فهم آشنا شوید این کتاب انتخاب خوبی خواهد بود.

[Elyas]

https://www.goodreads.com/user/show/8...#

[Mobin]

من این کتاب رو برای امتحان کارشناسی دانشگاه مطالعه کردم و به نظرم کتاب خوبی بود. مفاهیم رو بسیار ساده توضیح داده.