Når hjertet er en elpisker

by Mette Vedsø

Når hjertet er en elpisker er en hjertevarm og filmisk roman om fire forskellige mennesker i en trappeopgang, der rykker tæt sammen, da livet føles overvældende.



Halvvejs gennem 1. g. falder Pi om på gulvet midt i engelsktimen. Hun har længe følt sig utilpas og presset og må nu sygemeldes på ubestemt tid med angst. Hendes forældre er forstående og overbeviste om, at hun snart kommer tilbage igen, og gymnasievennerne sender søde beskeder med ønsker om god bedring.



Pi selv har svært ved at mærke noget som helst, men et møde med den udviklingshæmmede pige, Vicky, som bor oppe ovenpå, åbner op for nye måder at anskue livet på.



Pressen skriver: 



»Meget smuk og anbefalelsesværdig roman, som man ikke har lyst til at lægge fra sig. Det er en læseoplevelse, som bliver hos læseren længe efter at bogen er slut.«

- Sanne Mendel, Lektør



»Vedsø er kendt for sin stramme stil, sproglige finurligheder, glæde ved matematik og kærlige blik for sine medmennesker […] Romanen er let læst, og et rigtigt fint bud på en frilæsningsbog til dem, som sætter pris på en lavmælt realistisk ungdomsroman.«

- Christina Wung-Sung, Bausagerbooks



»Pi er jeg-fortælleren, og hendes egen undren og tvivl fremstilles fint. Ligeså er det godt beskrevet, hvordan præstationspresset umærkeligt opbygges uden at nogen har andet end gode hensigter; og hvor syret det egentligt er, at en ung pige går rundt og har angst, fordi der nærmest er et strukturelt pres, når hun i stedet kan gøre store ting for sine medmennesker i utallige andre sammenhænge.«

- Birte Strandby, Bogvægten



»Jeg bliver sgu glad af at læse Vedsøs bøger. De er så fulde af håb og tro på mennesket. De viser os vej i en verden hvor unge rammes af stress, angst og depression som aldrig før men de tynger os ikke. Nej, bøger som Når hjertet er en elpisker løfter os op […] læs den nu også for fortællingen, for følelsen og oplevelsen.«

- Katrine Pachniuk, Bibliotekat



»Først og fremmest viser Mette Vedsø endnu engang, at hun har fuldstændig styr på sit sprog. Man kan læne sig roligt tilbage og lade læseoplevelsen udfolde sig foran én. […] Sproget er som altid utrolig skarpt, fint og sårbart. Der gemmer sig en masse mellem linjerne, og flere af passagerne er en fornøjelse at læse gentagne gange. […] Når hjertet er en elpisker er en bog om presset fra omgivelserne, samfundets forventninger og at være i dyb krise. Uanset alder vil man kunne relatere til denne bog, og når det er Mette Vedsøs sprog, bliver det en enorm smuk læseoplevelse.«

8/10 - Bookeater



»Læseoplevelsen bliver løftet af alt det, der foregår mellem linjerne, og som på troværdig vis er med til at skabe et nuanceret billede af især hovedpersonen Pis indre liv og interaktion med de øvrige karakterer i romanen […] Når hjertet er en elpisker er en roman, der henvender sig til et bredt publikum. Den rørte mig fra start til slut og er en fortælling, der vil følge mig i en rum tid.«

***** - Mette Borch Nielsen, PædagogenDK



»Jeg har læst den her fuldstændig fantastiske lille historie - og nu anbefaler jeg den til dig! […] Selvom fortællingen tager udgangspunkt i et angstanfald, er den fyldt med varme, venskaber og forståelse på trods af forskellighed.«

- Børn Af Bøger



»Når hjertet er en elpisker er en hjertevarm og meget fin roman om helt særlige venskaber. En roman om at blive set og hørt af folk, man måske ikke regner med at blive set eller hørt af og til gengæld ikke at blive set af de nærmeste, der burde se og høre en.«

- Jane Andersen, Bogblogger



»Mette Vedsø har skrevet en ungdomsperle af de sjældne.«

- Britta Voergaard Poulsen, Litteratursiden

Genres: Young Adult, Denmark, Fiction, Contemporary

ebook

First published October 3, 2019

Reviews

[teach_book]

2,5 ⭐

Porusza ważny temat, jakim są ataki paniki. Porusza również temat niepełnosprawności. Tematy ważne i istotne, bez wątpienia, natomiast żadna moja emocjonalna struna nie drgnęła...

[Aleksandra Fatic]

Sat vremena je dovoljno da se ova knjiga pročita, uz kafu, pred spavanje, kako god, dovoljno ozbiljna, dovoljno i opuštena, mada malo olako opisuje anksioznost u svemu ovome, te stoga 4⭐️! Super mi je što je iznad svakog poglavlja glavna junakinja crtala oblake, kišu ili sunce u zavisnosti od raspoloženja, što bih voljela da uvrstim i u svoju rutinu! Stvarno slatko, Odiseja briljira u izboru knjigu za adolescente!

[Zaczytana.Querida Maja Wiktorowicz]

7/10
Niepokojąco znajoma…
Prosta i dobra w swojej prostocie.
Największy minus za angielskie wstawki i fragmenty pozostawione bez tłumaczeń, co zmniejsza jej dostępność🥺

[Nora|KnyguDama]

Nieko nenustebisnius pasakydama, kad nerimo sutrikimai kamuoja vis jaunesnijus žmones. Įvairiausi sutrikimai: nuo nemigos, baimės, streso, nevalgymo, persivalgymos, liūdesio, pykčio.. galiu vardint ir vardint. Bet man gerai - aš jau suaugusi, galiu atpažinti, pripažinti ir ieškoti pagalbos. Man pasaulis jau labiau pažįstamas. O ką daryt jaunuoliams, kurie nesupranta kas jiems darosi? Galbūt bijo kreiptis pagalbos? Galbūt, nreduok Dieve, galvoja, kad tai normalu ir leidžia jau grimzti į tas tamsybes? Jiems reikia padėti, nukreipti, nensusisukti, stebėti, paaiškinti ir kartu ieškot atsakymų.

Ši knyga būtent apir tai ir kalba. Pija nualpsta mokykloje, prieš eidama sakyti kalbos. Iki to momento jai temo akyse, viskas tai lėtėjo, tai greitėjo, sukosi ir baigėsi alpimu. Jos fizinė sveikata gera, gydytojai nieko neranda, tačiau viduje verda dalykai, kurių plika akimi nematyti.

Visa knyga parašyta labai lengva forma, trumpais skyreliais, iš kurių - kai kurie yra tiesiog viena mintis ar sakinys. Tačiau tai svarbus kūrinys, padėsiantis suvokti, kad panašias būsenas išgyvenantys jaunuoliai suvoktų - jie ne vieni. Ir yra būdų tuos vidinius demonus sudramdyti. Autorė leidžia įlįsti į nerimo sutrikimą turinčios paauglės galvą ir pamatyti jos apsiniaukusį pasaulį, bei šviesą tunelio gale. Žinoma, susuagusiam skaitytojui čia trūks gelmės, tačiau paaugliams tai puikus skaitinys. Vien tam, kad padėtų atpažinti tą klastingą būseną ir paskatintų ieškoti pagalbos.

[Marta]

Gillian Brown is one of the best written characters i know.

[kam]

Końcówka zapachniała naiwnością, a szkoda.

[Iza Bela]

[3.3] Mówiło o tematach bliskich mi, a jednak nie wywołało we mnie większych emocji. Było to trochę nijakie?

[Magdalena (madeleinebooks)]

Bardzo ciężko jest mi wyrazić zachwyty, ale nie mogę również napisać, że jestem rozczarowana. Jestem gdzieś właśnie pomiędzy, bo sam zamysł brzmi bardzo dobrze i liczyłam może na coś bardziej wzruszającego.

Zakończenie jak dla mnie nie było spójne z całym przekazem, aż do samego końca. Myślę, że nie zostanie ze mną ten tytuł na długo. 🫣

Zastanawia mnie również fakt: dlaczego nie przetłumaczono angielskich zwrotów czy dialogów? Jak dla mnie powinno być wytłumaczenie jak już to w przypisie lub dokonać całkowitego przekładu.

[Ivan]

Veoma slatko, značajno i simpatično. Ima neke preterane lakoće u prevazilaženju stanja, ali samo prividno. Takođe, veoma je prijatna raznolikost koja osvežava. Odiseja ima jako dobar izbor i visok nivo kvaliteta što se tiče knjiga za decu i omladinu.

[Berthe😝😝]

meh

[VT]

Zelo preprosto opisana tema, ki predstavlja velik problem v modernem svetu. Meni je bilo ravno to pri zgodbi všeč, da tako preprosto vključi like v skupno zgodbo. V resnici pa si mislim, da spopadanje s tesnobo še zdaleč ni tako enostavno, kot je opisano v tej zgodbi.

[Mae]

Jestem w szoku jak wiele można przekazać zaledwie w 130 stronach ksiazki. Glowna bohaterka, cierpiaca na depresję poznaje 3 kobiety zmagające się z różnymi problemami. Powaga utrudnień z jakimi muszą żyć zmusza Pi do pomocy. Dzięki temu odkrywa w kobietach prawdziwe przyjaciółki,a to pozwala jej skupić uwagę na czymś innym, na czymś co nie jest związane z jej zaburzeniem. Świetna 😍

[Sarkazm xD]

"Panika to słowo ostre, gwałtowne. "Anxiety" jest jak cicha melodia na ksylofonie."

Ubolewam, że było to takie krótkie. Chciałam się zakochać, ale niestety troszkę jej do tego brakowało. Za to uwielbiam fakt, że dała mi vibe książek cudownej Sary Crossan!

[Gabrysiela]

To nie było to czego spodziewałam się po przeczytaniu opisu. Nie potrzebne angielskie wstawki, napisane jak by Pi miała jakieś 10/11 lat a chodzi do liceum. Ważne tematy ale wykonanie nie takie. W zakończeniu tez mi coś nie pasowało. Zbyt ogólnikowa.

[Patrycja]

Prosta, momentami zbyt prosta ale przecież takie jest spojrzenie dziecka na świat. Bardzo zainteresowała mnie postać Vicky, chętnie poznałabym więcej świata jej oczami.

[Freja Watkin]

en af de bedre bøger vi har læst i skolen men der kunne godt have været sket lidt mere måske

[Hanna K. Brojan]

Not something i would choose on my own but im glad ive read it

[Anna Vladi (Rakhmanko)]

I enjoy reading it. So rare we hear the voices of vulnerable, people suffering from anxiety, especially in that young age. I read book in one day, could not put it away. Very dynamic narrative, short chapters and something charming about this "stiff" way of telling the story. It helps not to over dramatise the story, to keep attention of reader on more essential things.

[Signe Hansen]

Elskede alt ved den her.

(Eller, faktisk elskede næsten jeg alt, for jeg kunne godt have undværet beskrivelserne af Vickys krop. We get it, hun er tyk, men behøver vi pointere hvordan fedtet basically omkranser hendes øjne? Det er ikke vigtigt for historien eller for karakteren, og det eneste jeg får ud af det, er at vi skal synes, Vicky ser ulækker ud - bare fordi hun er tyk.)

[Maria Gajas]

Fantàstica novel·la en primera persona que narra l’experiència d’una jove de 16 anys que té un atac d’angoixa a classe i tot el camí que farà per a recuperar-se.
M’ha agradat molt el to, que sense dramatismes ni voluntat pedagògica, fa un retrat real i commovedor de la malaltia. La Pi és un personatge que es queda amb tu.

[Jane]

Kort og velskrevet ungdomsroman om hvad det vil sige at have angst. Jeg har lyttet til bogen og kan anbefale det. Det er en virkelig god oplæser. Henvender sig til unge fra 14 år og til starten af gymnasiet.

[Lone Damgaard]

Sød lille bog om angst men også om forventninger, venskab og udviklingshæmmede. Så mange emner flettet ind i en en lille nærværende fortælling. Den her bog er så livsbekræftende og varm at den er perfekt til en lidt sortseende teenager 11-18 år. Den viser en vej og en happy ending som ikke består af 12-taller, store drømme eller et ekstraordinært liv men en evne til at arbejde med mennesker, tage livet som det kommer og ikke være bange for at være den man er.

[magdalena [pani nostalgia]]

3.5
myślę, że młodszemu czytelnikowi spodoba się bardziej. rwana narracja i prosty przekaz są naprawdę na plus. trochę mam problem z zakończeniem, bo jest takie oderwane, nie gra mi zupełnie, jakby była historia i było zakończenie, osobno - może to kwestia tego, że jest tak krótka, może

[Nika]

3.5

[karolciax]

czuje się mega zrozumiana przez tę książkę, dodaje otuchy

[Nikola:)]

Niektórzy po prostu nie powinni się brać za pisanie książek.

[akwe]

3.25
po prostu dobra książka, emanująca dobrocią i ciepłem, poruszająca ważne problemy

[Łucja]

I was disappointed by how shallow and bland the book ultimately proved to be. It lacked the depth required to engage seriously with mental health issues; under their influence, the protagonist’s reality shifts dramatically, yet they are treated merely as an add-on. Aside from a few passing mentions of past panic attacks, there is no meaningful reflection, and the book seems to suggest that getting to know one’s neighbors is somehow a far better substitute for psychotherapy or any genuine examination of one’s problems. The protagonist never reaches the root of her struggles, and the subject of anxiety disorders is handled in a cursory, almost dismissive way.

The ending feels rushed and rather strains to manufacture a sense of resolution, drawing conclusions out of thin air. In the final lines, we are suddenly told, for the first time, that “Pi’s nervous system is simply a bit different.” When did the protagonist arrive at this conclusion, and on what basis can she claim any certainty about being neurodivergent? On top of that, the themes of grief and death are awkwardly forced into the narrative, and the “birthday party” borders on farce.

A minor point, perhaps, but a native Brit praising the protagonist’s stiff, clipped English does not seem believable. I understand that the goal the author may have intended to achieve was to prove how blinding insecurity can be (Pi wasn’t confident about her English), but it comes off as artificial.

Although most of what I just wrote isn’t exactly praising, there were a few aspects of this book I liked. The disconnection between Pi and her friends could serve as an example, but sadly it wasn’t explored and eventually got dismissed.

Finally, for reasons unknown, the Polish edition omits passages originally written in English, which reflects poorly on the editing.

[Baba od polskiego]

O stanach lękowych i radzeniu sobie z nimi opowiada “Kwiecień plecień” Mette Versø (tłum. Edyta Stępkowska), powieść ukazuje życie szesnastoletniej Pi, która nagle podczas lekcji upada - okazuje się, że powodem są atakami paniki i zaburzenia lękowe. Rodzice bardzo chcą jej pomóc, więc zapisują córkę na terapię, by szybko poradziła sobie z kryzysem. Oczywiście to nie działa, bo zdrowie psychiczne nie jest bułką z masłem i wymaga wielkiej pracy, by o nie zadbać, zrozumieć przyczynę kryzysu i móc powoli się uzdrawiać. Dziewczyna musi odpowiedzieć sobie na pytanie, skąd przychodzą ataki paniki i dlaczego ma wrażenie, że nad nimi nie panuje - jej rodzice też zdają się tego nie rozumieć, co jest całkowicie naturalne, bo jeśli nie doświadcza się lęku przed oceną, czy fobii szkolnych - trudno jest je poczuć na własnej skórze. Pi będzie starała się zapanować nad tym lękiem, ale nie będzie tu cudownego uzdrowienia, za to przyjdzie czas na mówienie o tym, co się czuje, uczenia się swoich emocji i reakcji.
Pi zamiast skupiać się na swoich emocjach, zacznie podglądać życie innych, także takich, którzy pozornie mają trudniej - będzie to starsza pani Gillian Brown, Bianca i jej córka z niepełnosprawnością umysłową - Vicky. To te kobiety - mądre codziennością i doświadczeniami pomogą - zupełnie przewrotnie, zrozumieć Pi, co ona czuje. Pi nie będzie już musiała odpowiadać: “wszystko dobrze” i słuchać, że zawsze była silna. Jest nadal, ale teraz pozwala sobie na to, by czuć.
Bardzo szybko się czyta i to aż dziw, że w tak lekkiej formie można omówić tak wiele trudnych tematów dotyczących zdrowia psychicznego, które - jak wskazuje polski tytuł - nie są proste do zdefiniowania.

[Kamilė Strach]

🤎Mette Vedsø - 130 dūžių per minutę🤎

✔️Puiki knyga!💫

5✨️ iš 5✨️🤩

Kodėl mano paauglystėje aš tokios knygos neradau? Nes tokios dar nebuvo leidžiamos. Nerimo sutrikimas tada dar buvo tabu. 🤐

PAGALIAU apie nerimo sukeliamus fizinius pojūčius galima rasti informacijos, o kad atsirado ši knyga - aš tik dar labiau dėkinga.

,,130 dūžių" pagrindinė veikėja Pija nualpsta pamokoje prieš tai patyrusi daug įvairių kūno siunčiamų signalų. Ligoninėje gydytojai užtikrina, kad mergaitė sveika, bet... dėl ją ištikusio panikos priepuolio jai skiria beveik mėnesį laiko poilsio.

Vis jaunesni žmonės patiria nerimo ir panikos priepuolius. Kodėl? Kas tai iššaukia? Stresas, maistinių medžiagų ir gryno oro trūkumas, silpnėjanti mūsų psichinė sveikata? Klausimų milijonas, o atsakymų vis dar labai mažai. Tačiau švietimas šia tema PAGALIAU pradėtas!

✔️Knyga parašyta labai lengva forma.

✔️Skyreliai trumpi.

✔️Nenaudojami jokie stiprūs psichologiniai terminai.

REKOMENDUOJU! Privaloma perskaityti kiekvienam, nes tikrai šią dieną dar galima sutikti daug žmonių, kurie nesupranta, ką reiškia TAS nerimas, ne toks kaip prieš pvz., egzaminą. Tokie žmonės netiki psichologo patarimais, savipagalbos knygomis ir pan. O reikia, kad pagaliau šis TABU būtų panaikintas!

Kokia jūsų nuomonė apie tokio tipo knygas? Ar esate jautrūs ir kada nors patyrėte, ką reiškia panikos/nerimo priepuolis? Pasikalbėkime komentaruose.✒️