Nesne ve Doğası

by Arda Denkel

"Sürekli değişen bir evrende yaşıyoruz. Çevremizdeki varlıklarla birlikte, biz de bu süregiden akışın içindeyiz. Şimdi yüzeyi düz ve parlak olan bir nesne, daha sonra kırışıyor, sertliği yumuşaklığa dönüşüyor, rengini değiştiriyor. Öte yandan küçük kimi nesneler de büyüyor. Kırışıklıklar geriliyor, zayıflık yerini sağlamlığa, ağırlık ve cüsseliliğe bırakıyor. Hemen her şey deviniyor. Kendi büyüklüğündeki başka varlıklara göre devinmeyenler bile, içinde bulundukları yapı dizgesiyle birlikte yer değiştiriyorlar. Pek çok nesne, ardında başka nesneler bırakarak yok olurken, pek çok yeni nesne de varlık ortamına katılıyor. Bütün bunlar, biz gözlemlesek de gözlemlemesek de, bilsek de bilmesek de durmak bilmeden oluşumunu sürdürüyor. Gerçekten de, aynı 'akarsuya' iki kez girebilmek söz konusu değil.

Nedir böyle bir ortamda var olmak? Nedir bu değişim içinde yer alan kalıcı bir nesne olmak? Nedir bu özdek dediğimiz parça parça varlık, nesnelerin tümünün bir arada oluşturduğu; nesnenin fiziksellik dediğimiz doğası? Bu, felsefi düşüncenin en eski sorusu, yirmi beş yüzyıldır aldığı yol boyunca pek çok yeni sorular doğurarak, açıklamalar, eleştiri ve tartışmalarla zenginleşerek bugünkü daha derin anlayış düzeyimize erişmiş. Oysa soru son yanıtını bulmamış. Bir felsefe sorusu olmasının gereği, belki de önü hiçbir zaman kesin bir son yanıtla kesilmeyecek. Yanıtlar, yeni açıklamalar ve yeni bakış açıları insanın bu soruyu anlayışını daha da derinleştirecek, ancak hiçbiri bu gidişi sonuçlandıramayacak.
...
Varlıkbilim anlamındaki metafiziğe 1950'li yıllardan bu yana giderek artan ilgi, bu alanı canlı bir felsefe etkinliğinin yeşerdiği ve önemli özgün görüşlerin ortaya atıldığı bir düşünsel ortam yapmıştır. Bu kitaptaki amacımız, bu alanın konumuzla ilgili bölümünü ele alarak nesenin doğasına ilişkin bir açıklama sağlamaktır."

217 pages, Paperback

First published January 1, 1986

About the author

Ankara'da doğdu. Saint Benoit Lisesi'nden sonra ODTÜ Mimarlık Fakültesi'nde okudu. 1972 yılında Şehir Planlama lisans derecesi aldı. Aynı yıl Oxford Üniversitesi'nde felsefe öğrenimine başladı. 1977'de bu üniversiteden felsefe dalında doktora derecesini kazandıktan sonra, Boğaziçi Üniversitesi'nde göreve başladı.

1988'de profesör ünvanını alan Denkel, 1985 ve 1989 yıllarında ABD Wisconsin Üniversitesi felsefe bölümünde konuk öğretim üyesi, 1994'te Uludağ Üniversitesi'nde ve 1995-97 yılları arasında da Koç Üniversitesi'nde ek görevli olarak dersler verdi. Türkiye Felsefe Kurumu, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) ve Institut International de Philosophie üyeliği yaptı. Avrupa Analitik Felsefe Kurumu'nun (ESAP) yönetim kurulunda da görev almış olan Denkel, Türkçe ve İngilizce olarak çok sayıda makale yayımladı.

Denkel'in Türkçe olarak yayımlanan, dil felsefesi, felsefe, tarih, bilgi ve varlık felsefelerini konu alan kitapları arasında Anlam ve Nedensellik (Kabalcı, 1996); Düşünceler ve Gerekçeler I-II (Göçebe, 1997); Anlaşma: Anlatma ve Anlama (B.Ü. Yayınları, 1989) sayılabilir. Bunlardan başka, 1996'da Object and Property başlıklı kitabı Cambridge University Press tarafından basılmıştır. The Natural Background of Meaning başlıklı kitabıysa, Kluwer Academic Press tarafından Haziran 1998'de yayımlandı.