Jump to ratings and reviews
Rate this book

Człowiek, który wynalazł internet. Biografia Paula Barana

Rate this book
Autor książki Lem. Życie nie z tej ziemi bierze pod lupę historię człowieka, który opracował techniczne założenia internetu. Pierwsze łącze sieci według pomysłu Paula Barana uruchomiono w 1969 roku w Kalifornii, a było to możliwe po tym jak urodzony w polskim Grodnie inżynier przekonał do zainwestowania w swój pomysł amerykańskich generałów. Paul Baran pracował przy konstrukcji pierwszego komercyjnego komputera UNIVAC, pierwszej rakiety typu „cruise missile” i przy narodzinach technologii Hi-Fi. Zanim wprowadzono w życie jego pomysły, Paul Baran przewidział wideokonferencje, internetowe zakupy, a także powszechność prywatnych urządzeń interaktywnych z dostępem do wielkich baz wiedzy, dziś znanych jako laptopy i smartfony. Przewidział też związane z Internetem zagrożenia dla prywatności i demokracji. Niestety, politycy nie dorównywali mu geniuszem i tak zostało do dziś: Internet to arcydzieło inżynierii, ale od strony regulacji prawnych, kompletna fuszerka.

Lubię łączyć podróż rzeczywistą z tą odbywaną w wyobraźni. Tak naprawdę więc po prostu wyjechałem ósemką w kierunku Białegostoku, jak robią codziennie tysiące kierowców. W swojej wyobraźni byłem już jednak popkulturowym bohaterem, który wyrusza do Sudovii szukać śladów inżyniera Barana. - Wojciech Orliński

304 pages, Hardcover

First published September 30, 2019

Loading...
Loading...

About the author

Wojciech Orliński

39 books49 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
20 (18%)
4 stars
60 (54%)
3 stars
27 (24%)
2 stars
3 (2%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
Profile Image for Romulus.
1,033 reviews62 followers
December 1, 2019
Bardzo interesująca i nie przegadana biografia człowieka, którego pewnie nikt w Polsce nie kojarzy. Co chyba nie dziwi, sam odkrywam - i traktuję to już jako hobby - Polaków, którzy wyjechali z Polski i zrobili kariery lub osiągnęli coś znaczącego, a pozostają nieznani. Jak Antoni Patek, twórca zegarka i jednej z najbardziej ekskluzywnych marek zegarków na świecie. Większość kojarzy Pułaskiego, Kościuszkę, Skłodowską - Curie, czy Wojtyłę. Czy to dużo? Nie wiem, bo nie znamy takich polskich bohaterów, jak Patek, czy właśnie Paul Baran.

Aczkolwiek właśnie on nie miał szans poczuć się Polakiem. Jego rodzice emigrowali, kiedy był jeszcze małym dzieckiem. I chyba dobrze, że nie miał szans poczuć się Polakiem. Gdyby zostali mogli zginąć w Holokauście. A gdyby przeżyli, to Paul Baran w 1968 r. zostałby wyrzucony przez komunistyczne antysemickie kreatury. Pokroju tych dzisiejszych, które mówią o "etnicznej spójności".

Kim był Paul Baran? Człowiekiem, któremu zawdzięczamy Internet, czy telewizję kablową. Oczywiście, sam tego nie wymyślił, ale jego wkład jest znaczący a jego postać wpisana do historii informatyki i inżynierii. Do końca życia aktywny, zbił fortunę, ale pozostał skromny. Jak twierdzi autor, gdyby politycy go słuchali dziś Internet byłby lepszym "miejscem", nie zdominowanym wizją żenujących typków, "rewolucjonistów" z Doliny Krzemowej.

Wojciech Orliński napisał żywą i ciekawą biografię, jak pisałem - nie jest to książka przegadana. A Paul Baran w gruncie rzeczy nie wiódł jakiegoś barwnego i pełnego przygód życia. Tym bardziej autorowi należą się brawa.
Profile Image for Dominik.
44 reviews41 followers
October 20, 2019
Świetnie napisana biografia Paula Barana, dobrze pokazująca również historyczny kontekst powstania sieci komputerowych, a w konsekwencji internetu. Sam Baran okazuje się być niezwykle ciekawą postacią, szczególnie w zestawieniu z obecnie wychwalanymi przedsiębiorcami z Krzemowej Doliny.
Profile Image for Wojciech Szot.
Author 16 books1,495 followers
April 9, 2020
Oj, Orliński, Orliński… co kilkanaście stron w mojej głowie pojawiało się jojczenie. Bo to jest tak, że albo się Orlińskiego pokocha, albo no way i idziesz do innej lektury. Opowieść o Paulu Baranie, wybitnym inżynierze, który wymyślił internet i - jak udowadnia autor - powinien nosić dumnie (a raczej jego zombie aktualnie) miano “ojca internetu” to ciekawa opowieść z zakresu historii technologii, umiejętnie przetykana prywatną biografią z… wstawkami odautorskimi. Co prawda czytałem wersję przed jakimiś korektami i Orliński ze smutkiem w oczach poinformował mnie, że chyba niektóre z tych mocno indywidualnych wstawek jednak mu usunięto, ale nie zmienia to faktu, że dużo tam Orlińskiego samego w sobie. I teraz każdy sam sobie musi zdecydować, czy przyjmuje Orlińskiego do własnej biblioteczki, czy jednak niekoniecznie. Ja bym sugerował przyjęcie, ale nie będę w tym zakresie nachalny.

Orliński sprawnie (i ofiarnie) odnajduje polskie, żydowskie korzenie swojego bohatera, skwapliwie korzysta z bogactwa archiwum prywatnego Paula Barana, ale i sam objeżdża Amerykę w poszukiwaniu jego śladów. Autor należy do osób, które uważają, że jak piszą o pobycie Y w miejscowości Z, to warto ją zobaczyć. Osobiście uważam to za działanie bardzo niekonieczne i myślę, że nastrój książki można budować innymi sposobami, ale Orliński chyba by z nudów umarł pisząc tą biografię, gdyby nie opowiedział nam o swojej fascynacji Stanami, gdyby nie wplótł w treść rozważań dotyczących ich uroku (chciałem napisać odruchowo “niezaprzeczalnego”, ale ugryzłem się w palec, bo dla mnie to one mają zdecydowanie zaprzeczalny urok) oraz - co akurat cenne - obszernych wyjaśnień dotyczących historii komputerów, jak i ostrzeżeń w zakresie anonimowości sieci.

Inna sprawa, że nawet jak się nie polubi Orlińskiego, który trochę montypajtonowsko co kilka stron wyskakuje z akapitów, to nie da się nie polubić samego Barana. Geniusz, którego idee zmieniły świat był człowiekiem inteligentnie zabawnym i w książce znajdziecie wiele przykładów. Inna sprawa, że jest to opowieść o wybitnym człowieku, który też dorobił się niesamowitych pieniędzy na firmie produkującej modemy (możecie je nadal mieć w domach), ale bardzo podoba mi się sposób narracji, który przyjął Orliński - zamiast od razu epatować tymi informacjami, długi czas daje nam poczucie, że Baran to taki dość zwykły Amerykanin, który uporem i talentem wypracował swój sukces. Jednocześnie pojawia się tam bardzo interesujący wątek uprzywilejowania poprzez miejsce zamieszkania - Baran mieszkał blisko całkiem dobrej szkoły, do której mógł bez większych wydatków dojeżdżać. Podobnie kolejne etapy edukacji były możliwe dzięki korzystnej lokalizacji. Sporo takiej zaskakującej samoświadomości w biografii Barana znajdujemy. Podobnie gdy czytamy jego teksty poświęcone konsekwencjom powszechności internetu, możemy być zaskoczeni profetycznością autora. Ale cóż - profetycznością właśnie się pan Baran zajmował przez całe życie i dlatego możecie moją recenzję przeczytać teraz na fejsbuku. Myślę, że choćby dlatego warto się z tym panem bliżej zapoznać. A, że przy okazji zapoznacie się z Orlińskim? Umówmy się, że to nie jest aż taka tragedia, to całkiem miłe zdarzenie. Czasem lepsze takie wprost wyrażone fascynacje, bez ukrywania się, niż podskórna identyfikacja, która przeszkadza w lekturze biografii. Może tego nawet zabrakło w książce o Lemie, która choć bardzo udana faktograficznie i opowiedziana w udanym skrócie, wydawała się nużąca i jakby intelektualnie niedopracowana.

Zobaczcie jakiego proroka wydała polska ziemia.
Profile Image for Pawel Szymczak.
143 reviews2 followers
May 3, 2024
Opowieść (bardzo szczegółowa, z doskonałymi przypisami pozwalającymi rozszerzyć wiedzę u źródeł) o początkach technologii komunikacji, na której dzisiaj bazuje internet. Autor trzyma poziom, dzięki któremu możemy dowiedzieć się, jak ambitny inżynier stał się milionerem, z którego pomysłów korzystamy na co dzień nawet w naszym domu.
Profile Image for Łukasz.
16 reviews
April 22, 2023
Jeśli zachwyciliście się dramatem „Żywot i śmierć pana Hersha Libkina z Sacramento w stanie Kalifornia", to tych, którzy, jak ja, nie czytali wcześniej, zachęcam do lektury biografii Paula Barana autorstwa Wojciecha Orlińskiego. „Człowiek, który wynalazł internet” był polskim Żydem z Grodna, którego losy toczyły się w podobnej scenografii historycznej i podobnym przedziale czasowym, ale jakby po innej stronie lustra. Może dlatego, że trafił do USA będąc małym dzieckiem i żył zgodnie z wartościami oraz wymogami ówczesnego społeczeństwa. Ale również był Mensch.
Funfact: pradziadek Paula nazywał się Hersh Lieb Baran.

W tej personal story rodzina szczęśliwie uchodzi z Europy już w 1928 roku. Straty ponosi wśród krewnych co pozostali; jest też starsza pamięć pogromu w Białymstoku. Obecne jest sito Ellis Island. Nie ma niezrealizowanej kariery w Hollywood choć z Buickiem - jest skromne dzieciństwo, a potem zrealizowany american dream w Dolinie Krzemowej. Nie ma też podejrzeń w okresie maccartyzmu - to jeden z kolegów ma problemy z powodu członkostwa w związku zawodowym - Paul ma zlecenie na rzecz Sił Zbrojnych: telemetria rakiet balistycznych Matador (i związana z tym mroczna anegdota ze spotkania na poligonie z twórcą rakiet V2, Wernerem von Braunem, który zapoznając się z rozwiązaniami zastosowanymi przez młodego inżyniera miał zawołać podekscytowany: „Gdybyśmy to mieli, wygralibyśmy wojnę!”). Nie ma marszu śmierci - jest mrożący krew w żyłach marsz mormońskich przodków Evelyn Murphy, żony Paula. Nie ma sklepu z meblami, jest praca w RAND Corporation i pomysł na stworzenie sieci, która będzie w stanie przetrwać III wojnę światową - zalążek internetu, do ojcostwa którego, Paul Baran nigdy nie miał za bardzo ochoty się przyznać (uważał, że to jak budowa katedry - nikt nie może sobie rościć prawa, do twierdzenia, że sam ją zbudował). Nie ma reklamowania materaców - jest za to fenomenalny, zachowany w archiwach opis działania… portalu Amazon, „sklepu ze wszystkim”, w którym zamówienia składa się za pomocą klawiatury nie wychodząc z domu. Pochodzi z wystąpienia Paula Barana w… 1967 roku. Ówcześni prawdziwi Mad Meni pomysł potraktowali ze złością lub z pobłażliwością. Jak niby miałaby działać reklama w takich warunkach?

W tej wersji opowieści o emigranckim żywocie nie ma zbyt wielu tajemnic. Można powiedzieć też, że nie ma mitologicznej osnowy. Ale przecież jest! To realizacja mitu "from rags to riches" w wersji instant. 😉
Dzięki stylistyce autora czyta się równie szparko jak teatralną sztukę.
Profile Image for Marek.
15 reviews
February 13, 2021
Cytaty......

W latach 1968–1969, kiedy Władysław Gomułka wypędzał z Polski ostatnich ocalonych krewnych Barana, w Ameryce kończono prace nad jego wynalazkiem, który zmienił świat.

Paul Baran reprezentował Amerykę imigrantów z Ellis Island z pierwszej połowy XX wieku. Natywiści mnożyli ograniczenia, żeby wpuścić do kraju jak najmniej ludzi takich jak on i jego rodzice. Gdyby postawili na swoim, pozbawiliby Amerykę jej największych wynalazców, inżynierów, biznesmenów, artystów XX wieku. To byłaby Ameryka bez wytwórni filmowych braci Warner, Metro-Goldwyn-Mayer i Twentieth Century Fox, bez Woody’ego Allena, Franka Sinatry, Maxa Factora, Mario Puzo, Isaaka Asimova, Freda Astaire’a, Boba Dylana, Irvinga Berlina, Igora Sikorsky’ego, Marka Zuckerberga, Lee Iacokki, a nawet bez Batmana, Supermana, Spider-Mana, Iron Mana i Ant-Mana (tak się składa, że najsłynniejszych komiksowych herosów wymyślili twórcy będący potomkami środkowoeuropejskich Żydów). I oczywiście bez Paula Barana. Natywiści argumentowali, że to pionierzy pochodzący z Europy Zachodniej i Północnej wybudowali pierwsze miasta, wykarczowali dziewiczą puszczę, przemierzyli bagna i pustynie, stworzyli nowoczesną, transkontynentalną infrastrukturę, a więc ich potomkowie zasługują na uprzywilejowane traktowanie.

Profile Image for Adam.
397 reviews
December 13, 2022
Mam problem z tą książką - napisana błyskotliwie, przystępnym językiem i angażująco czytelnika biografia, to na plus. Na minus - cały czas czekałem na wielkie BAM, a ono nie nastąpiło. Autor znalazł postać, która ewidentnie go zafascynowała i poświęcił czas na zbadanie jego życiorysu a równocześnie napisał o tym książkę. Dla mnie wyszło letnio, bo ok, innowator, twórca koncepcji rozproszonych serwerów, założyciel kilkunastu firm, wielu patentów, wizjoner, który wymyślił jak będzie wyglądał internet, no ale jednak nie wzruszyło mnie tak jak powinno. Nawet korzenie polskie nie ujęły - lekko wyglądało to jak typowe: żona trenera Agassiego pochodzi z Polski. Spodziewałem się więcej, nie żałuję czasu, bo połknąłem w dwa dni, natomiast moje życie nie zmieniło się po tej lekturze. To wyraz szacunku do autora, którego czytam namiętnie od lat, po prostu wysoko postawiona poprzeczka.
233 reviews2 followers
September 7, 2023
Nie wiem kiedy ostatnio przeczytałem książkę w 3 dni co jest lepszą oceną niż jakieś gwiazdki.

Nigdy wcześniej chyba nie słyszałem o Baranie, nie pamiętam czy był wspomniany w Innowatorach a brak indeksu nazwisk nie pozwala tego szybko sprawdzić. W każdym razie kupiłem tylko dlatego że autorem jest Orliński i nie zawiodłem się.

Jedyna wpadka na sam koniec, kiedy napisał o programowaniu w językach "wysokiego rzędu" zamiast wysokopoziomowych. Tego się po Orlińskim nie spodziewałem ale może redaktor mu to podmienił bez wiedzy i zgody :)
Profile Image for Lukasz Lukomski.
93 reviews
August 6, 2025
Sprawnie napisana biografia ważnej ale mało znanej postaci. Może trochę rozczarować, jeśli ktoś się spodziewa fajerwerków albo skandali...
Profile Image for Marek Kaniasty.
43 reviews1 follower
February 26, 2020
Na początku lat 2000. łączono się z siecią za pomocą połączenia telefonicznego. Możliwości sieci były wtedy dość mocno ograniczone, o kosztach już nie wspominając. Pamiętam, że w tamtych czasach (20 lat minęło) łączyłem się „ze światem”- jak to byśmy teraz określili- na co najwyżej 5 minut. Do takiego rodzaju połączenia miałem szacunek, a jednocześnie podchodziłem do niego, myśląc z perspektywy czasu „Podaruj sobie odrobinę luksusu”. Sieć była takowym tworem? Rarytasem? A może jednym i drugim….

Dzisiaj? Hmm…dość łatwo wyszukać informacji, które Nas interesują. Wydaje mi się, że kiedyś brak inernetu, jako rozpowszechniona, umożliwiał większą kreatywność. Cieszę się natomiast , że przyszło mi żyć w czasach, w których nie zagraża (mam nadzieję) wojna światowa. Ale..

Czy problem prywatności w sieci jest stosunkowo nowym problemem?

Z książki dowiemy się między innymi o pochodzeniu Paula Barana, łykniemy trochę historii, aby wreszcie przeczytać o pierwszych komputerach, czy firmie wynalazcy. To wszystko okraszone kilkunastostronicowymi przypisami.
Profile Image for Krzysiek Pilat.
5 reviews1 follower
December 27, 2019
Bardzo ciekawa historia człowieka który dołożył ważna cegiełkę wymyśleniu internetu. Inspiracją jest dla mnie jako inżynier i biznesem który kilkukrotnie stworzył wielo mln biznesy
Displaying 1 - 12 of 12 reviews