Тъмни алеи

by Ivan Bunin, Иван Алексеевич Бунин

За първи път сборникът „Тъмни алеи“ се издава на български език в своята цялост.

Сборникът „Тъмни алеи“, създаван с особена страст в продължение на осем години и издаден в Париж през 1946-а, е кулминацията в творческото дело на Бунин. Сам писателят го определя като най-стойностното свое произведение, а изследователите – като безспорен шедьовър в руската и световната литература.

„Тъмни алеи“ е книга за любовта. За любовта в многообразните й тайнствени проявления – красива, загадъчна, обречена, еротична, болезнено съхранена в паметта, но единствено като мигновение, придаващо смисъл на съществуването. Разказани с фин психологизъм и изтънченост на стила, проникнати от елегантна чувственост, историите в сборника са варианти на мистериозния диалог между Тялото и Душата, деликатно изследване на границите в изобразяването на страстта.

„Тъмни алеи“ е и книга за Русия. За онази неповторима буниновска Русия, опазена в спомена и в красотата на езика, но безмилостно разрушена в повратите на историята.

Превод: Елка Георгиева, Лиляна Герова, Татяна Горчивкина, Румяна Евтимова, Лиляна Минкова, Борис Мисирков, Фьодор Неманов

Genres: Russia, Classics, Short Stories, Fiction, Russian Literature, Nobel Prize, Romance

336 pages, Hardcover

First published January 1, 1943

About the author

Ivan Alekseyevich Bunin (Russian: Иван Алексеевич Бунин) was the first Russian writer to win the Nobel Prize for Literature. He was noted for the strict artistry with which he carried on the classical Russian traditions in the writing of prose and poetry. The texture of his poems and stories, sometimes referred to as "Bunin brocade", is considered to be one of the richest in the language.

Best known for his short novels The Village (1910) and Dry Valley (1912), his autobiographical novel The Life of Arseniev (1933, 1939), the book of short stories Dark Avenues (1946) and his 1917–1918 diary ( Cursed Days, 1926), Bunin was a revered figure among anti-communist White emigres, European critics, and many of his fellow writers, who viewed him as a true heir to the tradition of realism in Russian literature established by Leo Tolstoy and Anton Chekhov.

He died November 8, 1953 in Paris.

Reviews

[Sawsan · Rating 3 out of 5]

مجموعة قصصية للكاتب الروسي ايفان بونين كتبها على مدى تسع سنوات
بدءا من عام 1937 أثناء إقامته في فرنسا بعد رحيله من روسيا عام 1920
قصص عن الوجوه المختلفة للحب من خلال لقطات في حياة الشخصيات
في كل حكاية علاقة ما.. قد تكون حب أو وهم أو خداع
بعيدة عن النهايات السعيدة وكأن مجرد الشعور بالحب هو الأهم والأجمل
القصص متفاوتة وأجواءها قديمة ومتشابهة في الريف الروسي
بعضها مميز في الفكرة وأسلوب الوصف

[Olga · Rating 2 out of 5]

Когда-то давно, ещё в школе, наша заботливая учительница литературы выбрала на свой вкус пару рассказов Бунина, и я точно помню, что они были из сборника «Тёмные аллеи», но даже под угрозой смерти не вспомню, какие именно рассказы это были. Видимо, подсознание их отторгло. Сейчас, конечно, они воспринимаются совершенно иначе.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Иван Бунин работал над сборником рассказов «Тёмные аллеи» будучи в эмиграции во Франции, в возрасте уже под 70 лет и за 70. Это рассказы, как пишут везде в аннотациях, «о любви». Однако если в мире любовь такова, какой её видит Бунин, я предпочту всю жизнь прожить одна. Почему?

Потому что, на мой взгляд, в рассказах речь идёт скорей о страсти (и о том, что было, когда не было Интернета). Главные герои унижают, насилуют и используют женщин. Я не просто так написала «главные герои». Почти все рассказы построены вокруг мужчин и их мироощущения. Женщины противопоставляются им как некие существа, чьи действия неразумны, контролируются мужчинами и чья основная цель услаждать мужской взор.

Обзор на сайте: БукГикРу.

Один рассказ особенно мерзок. ГГ насилует спящую девку, прислуживающую при доме. Потом удивляется, что она на самом деле спала, а не получала от изнасилования удовольствие, как ему показалось. Тут даже добавить особо нечего. Любовь такая любовь, да.

С точки зрения литературы язык книги прекрасен. Читать приятно, ведь Бунин раскрывает русский язык в его полноте. То есть как автор с языком-инструментом он обращается прекрасно. Если бы ещё только сами темы для рассказов были хоть чуть более разнообразными. Уже на третьем рассказе становится ясно, что старый сатир любил полные колени, тяжелые груди, тёмные волосы и брови, румянец на щеках и пухлые губы.

В общем и целом, «Тёмные аллеи» выглядит как воспоминания пожилого человека о том, как было раньше, когда трава была зеленей, а дворовые девки податливей. Oh wait, после 17-го года же дворовые девки исчезли как социальный слой. Какая жалость. Думаю, этот сборник понравится подросткам, тем, кто ещё не окунулся в реальную жизнь, или пожилым, которые хотят вспомнить, как оно было. Всем остальным, кто находится в активной стадии своей жизни, можно пропустить, разве что из сугубо литературного интереса стоит взяться.

[Margarita Garova · Rating 5 out of 5]

В тъмните алеи на руската земя и руската душа Иван Бунин излива цялата си носталгия и лиричен талант на писател в емиграция. Последните години на руското дворянство, с трогателната разточителност на провинциалните имения, където обядът се сервира в 16.00 часа, а книгите се прибират в шкаф. Самоварът къкри в очакване на поредния гост на имението, който лети през дълбокия руски лес с тройката към нова любов. Или пътува с влак, бягайки от нея обратно към Москва.

Най-често обаче пътека от брезички и поточе оформят задължителния декор на любовни драми в най-широк регистър - пошли, трагични, възвишени. Еротиката е осезаема, но органично вплетена в безбожно красиви описания, и затова разнежва.

Разказите са много, но героят в тях сякаш е един и същи човек - представен в различни отрязъци от своя живот, уловени чрез мимолетността на чувствата.

Без да се натрапват велики прозрения и дълбоки поуки, разказите са силни с атмосферата си, с почти материалната чувственост на природните описания. Въпреки че някои от разказите носят екзотичен привкус, Бунин е успял да превърне от личната си емигрантска драма една приказна възстановка на изгубената завинаги Русия с дълбокия лес, порцелана за чай и нещо трето, за което не ми стигат думите да изразя.

[Eadweard · Rating 5 out of 5]

A shiver ran down my spine as I read the final short story and realized that it was all coming to an end. Afterwards, I went back, stared at the list in the content section and mentally went through them one by one. I now know I will never read another russian collection as good as this. I can go back and reread Chekhov, Andreyev and Bunin's other stories but I know I will never read an unread collection as good as Dark Avenues. The amount of pain, poetry, love, eroticism, history and nostalgia in this work is incredible.



Favorite ones:

Rusya
Antigone *
Calling Cards *
In Paris *
Heinrich
The Oaklings
A Cold Autumn
Pure Monday

* Included in my list of Best Short Stories Ever.

I had previously read those and they used to, once in a while, come back to me and I relived them in my head (like we all do with good literature), I finally had the pleasure of reading them once more. I read them slowly, word for word, reread the sentences and paragraphs before moving ahead.

[Ivan · Rating 5 out of 5]

Ne znam kad ću prestat plakati.

[Desislava Filipova · Rating 5 out of 5]

"Тъмни алеи" Иван Бунин е ярък сборник разкази, наситени с различни емоции, но в много от тях все пак преобладават тъгата и меланхолията. По тези алеи срещаме различни герои и съдби, любов в разнообразни форми, съпроводена от разочарования и ревност. Въпреки многото общи мотиви и чувства, всяка история е запомняща се, всеки образ има свое собствено присъствие, всеки детайл има душа.
Разказите се развиват на различни места - в Москва, в затънтени провинциални имения, в чужбина. Като се имат предвид годините на написване на сборника, това е една вече несъществуваща Русия от спомените на Бунин, бляскава и богата, в която дворяните водят един спокоен и често скучен живот между града и провинцията, въпреки различните любовни обрати, в живота има нещо устойчиво, сякаш нищо не може да разтърси и промени ежедневието.
Понякога в ретроспекция се усеща носталгия към миналото и незабравената любов. Миналото е безкрайно и протяжно и все пак отлита за миг и оставя само кратък спомен за щастие, за една студена есенна вечер като сън. В този разказ се появява войната, само като фон, а след нея и тежкия живот, много продават, това което им е останало да оцеляват, много скитат извън родината.
Животът е крехък, обстоятелствата се изпречват на пътя на героите, а миговете щастие са кратки и неуловими. Понякога остава твърде много неизказано. Измамната любов остава горчив вкус и тласната от ревността води до трагедии.

[Aya · Rating 5 out of 5]

Разкош в разкази!

Тази година обърнах внимание на доста нови автори, към които нещо ме теглеше като към магнит. Не е тайна, че обичам да чета разкази, но от отдавна не бях посягала към такива. Иван Бунин и неговите „Тъмни алеи“ искаха да ги прочета – само като видях заглавието в Предстоящи книги в сайта на издателство Колибри, просто знаех. Купих си ги и се потопих в майсторството, с което е писал Бунин. Не на едно място видях споменато, че всъщност разказите в „Тъмни алеи“ обединяват всички аспекти на любовта, а когато добавим и страхотният стил и майсторство на Бунин, се получава нещо феноменално като изживяване. Ако обичате разкази, дайте шанс на Иван Бунин – няма да съжалявате.

[Bob Newman · Rating 5 out of 5]

Russian Romeos Clik in Stix

Bunin definitely had the genius of description and literary construction possessed by the older generations of Russian writers. As an exile from his homeland after the 1917 revolution, he also preserved in loving detail upper-class Russian life (and its accoutrements) for posterity. Snow, carriages and coachmen, servants, samovars, and country houses. He wrote many kinds of stories, as well as poetry, but this book is a collection of forty stories about love. Very few of them end well, most have a desperate or fatalistic tone. On top of that, mores have changed, at least in the West. Outright rapes do not (at least to me) count as "love story" material. But such was that society of Czarist Russia where peasant girls and servants were obviously fair game. Many of the stories concern love affairs conducted at country estates or in summer dachas.
MUZA, a forward upper class girl, ditches her lover, but TANYA, a peasant girl, loses hers to the revolution. Other girls from the lower class are just forgotten, a prostitute is murdered ("Miss Clara"), husbands kill wives, lovers kill rivals, there are suicides and seductions galore, young love, old love, careless love, the faithful and the faithless. Then there is the mystery of why we are attracted to someone, perhaps someone entirely inappropriate ("A Riverside Inn"). Perhaps it would have been better to have a book with all sorts of themes instead of only harping on varieties of love. Dark Avenues indeed if life is so gloomy---if death cancels all the colors and warmth of existence, should we look upon life as always a tragedy? Why not be glad to be alive? It's a gift. Love should banish angst and gloom, not encourage it. I guess I was not entirely satisfied with these stories, even if happy endings are not always realistic. Nevertheless you can't but be impressed with the writing ability of Ivan Bunin who won the Nobel Prize for Literature in 1933.

[Vu K · Rating 4 out of 5]

đúng ra là đọc lại, lần thứ mấy chứ không phải lần đầu, có điều những lần trước sách, vẫn do dịch giả Hà Ngọc dịch, thì tên chỉ là Tuyển truyện Bunin.

cho 4 sao vì đã mê Bunin từ ngày ấy, nay đọc lại cả tập thì ấn tượng ngày cũ lại ùa về, nên tuy cả tập có thể không đồng đều nhưng vẫn có những truyện đặc biệt yêu thích nên không muốn hạ sao, hơn nữa Bunin còn đoạt Nobel cơ mà!!!

lần đọc lại này, mê nhất vẫn là Say nắng, Hơi thở nhẹ, hay Ruxia (theo nguyên văn trong bản dịch). đặc biệt do lần trước đọc đã quá lâu nên chỉ còn nhớ cái ấn tượng mà Say nắng để lại (nhiều bạn bè mình cũng nhớ Say nắng, hoặc trong câu chuyện đời của họ đã dùng đến chữ 'say nắng', rõ ràng là đã đọc truyện này), mà không nhớ thật chi tiết đoạn hai người xuống tàu như thế nào. nay đọc lại mới rõ, Bunin không sa vào mô tả nhục dục (mà trí nhớ của mình không dứt khoát được về điều này). hơn thế, lần đọc lại này mới rõ Bunin đã dành phần lớn của truyện để lột tả tâm trạng trống rỗng, vô nghĩa của chàng sĩ quan trong một ngày trời từ sau khi người thiếu phụ rời đi, những phân tích đó cho thấy ý nghĩa quan trọng của câu chuyện mà Bunin muốn truyền đến người đọc, thay vì cái cảm giác có thể là lạ lùng, hưng phấn của một mối tình một đêm (one-night stand).

có phần nào nhớ đến Turgeniev và 'Bút ký người đi săn' của ông khi đọc Bunin, đều đề cập đến đời sống của giới quý tộc Nga, phần nào đã sa sút, nhất là Bunin, về giới quý tộc Nga ở thời điểm trước năm 1917 và sau đó, khi ở trong nước hay đã lưu vong.

nhưng lần đọc lại này thì lại hơi khắt khe hơn với dịch giả (Hà Ngọc), chỉ xin nêu vài điểm: thứ nhất, trong bản dịch có quá nhiều dấu ba chấm (...), không rõ có phải là trong nguyên bản có như vậy, hay là do dịch giả tự ý thêm vào. thứ hai, dịch giả có lẽ thuộc lớp cũ, nên hay tìm cách chú thích ở dưới trang (sách ở miền Bắc những năm 1960-1970 thường làm vậy) về các địa danh, tên người v.v., trong khi ngày nay việc đó không cần thiết ngoại trừ nếu cần lắm thì đặt chú thích về 1 từ nào đó mà dịch giả cần giải thích tại sao chọn từ đó, hoặc chú thích khi gặp từ không phải tiếng Nga chẳng hạn. cuối cùng, một số từ dịch giả thường có xu hướng dùng một động từ + 'lên' hoặc 'ra" hoặc 'đi', như là cách mà một ngoại động từ (transitive verb) trong tiếng Anh có thể dùng trong trường hợp này, trong khi sự sử dụng những từ này trong câu tiếng Việt cần cân nhắc, ví dụ: cô ây đỏ mặt và cô ấy đỏ mặt lên (hiếm ai nói như vậy).

nhắc lại về văn bản như đã đề cập ở đầu. năm 1987 NXB Văn học đã cho in tập 'Tuyển truyện Bunin', cũng do Hà Ngọc dịch, nay thấy Những lối đi giữa hàng cây tăm tối thì tò mò mua vì sách in mới giấy đẹp, chất lượng in đẹp hơn xưa, mà không thử đối chiếu xem mục lục thế nào, giờ đọc xong đối chiếu lại mới thấy 2 quyển này có mục lục hoàn toàn trùng khớp nhau, chỉ không rõ dịch giả có sửa chữa, bổ sung gì không so với bản dịch trước hay không.

ngoài ra, mình còn một tập truyện khác của Bunin, mang tên 'Nàng Lika', do Phan Hồng Giang dịch (có thể chất lượng dịch tốt hơn), ngoài một số truyện trùng với 2 tập trên mà thực chất là 1 tập, (như Say nắng, Hơi thở nhẹ, Ruxia) thì có bổ sung một số truyện khác so với 2 lần ấn bản do Hà Ngọc dịch.

[Artem Chapeye · Rating 3 out of 5]

автор любит крепкие ноги, крупные колени, лепные зады (каждая фраза употреблена в сборнике не менее пяти раз). не любит большевиков, которые испортили юному мажору-развратнику жизнь своими проблемами бедных.

большой талант, безусловно - но в каждом рассказе слишком уж сквозит самолюбие (ЧСВ) рассказчика.

[Inderjit Sanghera · Rating 5 out of 5]

Bunin is a forgotten figure of Russian literature; his painterly depictions of Russian life and countryside are imbued with the poetry of Turgenev’s best prose and the sensitivity of Chekhov’s short stories, combined with psychological realism. The incandescence of moon-light, the iridescence of star-light on water and the silent fall of light blue snow in the Russian countryside-these are the keys to unlocking Bunin’s genius, to appreciating his aesthetics. Sadly the seeds of the star of Bunin’s literary fame shone too dim to reach a wide an audience as it deserved, his quotidian and quite often brutal tales of love and passion lack any semblance of real plot, rather they are vignettes of Russian life through the prism of pure poetry.
Bunin’s short stories mainly deal with love and heartbreak. There are few, if any, positive or happy endings in his books (in fact, like Chekhov, there are no ‘endings’ per se, but more snapshots into the lives of the characters), instead Bunin chooses to explore the darker sides of love, from jealousy to infidelity to murder, his stories are full of ethereal beauties and caddish men. After a while this can get somewhat repetitious, yet the true them of Bunin’s stories are not the characters, but the countryside and the world around them. Some of his passages are outstanding;
“On a fairy tale icy evening with a lilac hoar frost in the gardens, the cab-man Kasatkin was speeding Glebov in a high narrow sledge…it was still light over Moscow, the clear and transparent sky was turning green towards the west, the bays at the top of the bell towers let the subtle light through, but below, in the grey-blue haze of the frost, it was already getting dark, and motionless and gentle shone the lights of recently lit streetlamps.”
“The nocturnal dark-blue blackness of the sky, covered in quietly floating clouds, everywhere white, but besides the high moon pale blue. If you look closely, it isn’t the clouds floating, it’s the moon and near it, a star’s golden tear is she”
The whimsical wisteria of Bunin’s descriptive prose wanders wonderfully round the Russian countryside, his eye bursting forth with a colour palate which would be the envy of even the most talented of watercolourists. Some would say that his stories are too shallow, too concerned with description over psychology, yet for me Bunin’s prose is the bridge which plugs the gap 19th and 20th century Russian literature, between Tolstoy, Gogol, Turgenev, Chekhov and Fet and Nabokov, Akhmatova, Mandelstam and Bely, yet he is a bridge which has sadly been too often neglected-yet any reader who crosses will be immediately taken by his ethereal prose.

[Tsvetelina Mareva · Rating 4 out of 5]

❤

[Ashkin Ayub · Rating 3 out of 5]

এই গল্পগুলো অনুশোচনা, কোমলতা, অপরাধবোধের সুগভীরে গিয়ে আঘাত করে। সম্ভবত, আধ্যাত্মিক অবস্থার সাথে এত স্পষ্ট অনুরণন করে যেন কেউ প্রত্যক্ষভাবে অভিজ্ঞতা অর্জন করে ফেলেছে অথবা এটির মুখোমুখি হওয়ার কখনও আশা নেই। এর মধ্যে কিছু গল্প পাঠককে এক ধরণের আখ্যানের কানাগলিতে নিয়ে যায়, যেখানে গল্পের নায়ক-নায়িকারা অতিমাত্রায় সংবেদনশীল; ধীরে ধীরে সময়ের পরিক্রমায় ছাপা অক্ষরের সাথে সাথে আত্ম-প্রতারণায় অন্তর্ভুক্ত হয় যাতে, পাঠককে অচেতন আত্ম-বিশ্বাসঘাতকতার ফাঁদে আটকে যেতে হয়। হঠাৎ এক মনস্তাত্ত্বিক বিচ্ছিন্নতা। ব্যাপক ভুল বোঝাবুঝি কিংবা আকস্মিক সমাপ্তি!

এতে কোন সন্দেহ নেই, রুশ সাহিত্যের তল্‌স্তোয় আর চেখভের প্রতিষ্ঠা করা ক্লাসিক্যাল ঘরনার সত্যিকারের উত্তরাধিকারী, নোবেল বিজয়ী ইভান আলেক্সিয়েভিচ বুনিন এর লেখনীর অসাধারণ মুনশিয়ানা আছে এই ছায়াবীথি’তে। সমর সেনের প্রাঞ্জল অনুবাদ, প্রগতি প্রকাশনের মুদ্রণ নিয়ে প্রশংসা ছাড়া আর কিছু বলার নাই। বুলিনের বর্ণনায় প্রেম হল মানবজীবনের এমন এক পরম প্রাপ্তি, মানুষ জার রহস্যময়ী শক্তির বশীভূত। রচনার এই ক্ষেত্রে বুনিনের সমতুল বোধ হয় আর কেউ নেই।

[Anna Goldina · Rating 3 out of 5]

Читая классику, не перестаю ужасаться, какое все несовременное (а не вечное, как нам говорили в школе).
Основная фабула большинства рассказов:
Мужчина насилует женщину или девочку-подростка. Она от этого в него влюбляется. А он ее потом бросает. И всё это не потому, что этот мужчина - подлец, а просто так повернулась жизнь (по мнению автора).
Женщины всегда в подчинённой слабой роли, понимают мужские слабости, любят просто так и готовы ждать и страдать по такому насильнику всю свою жизнь.

Не знаю, что я должна была вынести из этих рассказов. Видимо, что у Бунина есть определенные фетиши. Ну ок.

[Algirdas · Rating 3 out of 5]

Tarybiniais laikais mokyklinėje programoje Bunino nebuvo, o vis tik Nobelio premijos laureatas. Tenka lopyti spragas. Parašyta meistriškai, tačiau temos su įvairiomis variacijomis kartojasi iš apsakymo į apsakymą: suliepsnojanti dviejų žmonių meilė, kuri dažniausiai baigiasi vienokia ar kitokia smurtine mirtimi (nusišaunant, nušaunant, nusinuodijant, palendant po traukiniu su dviračiu ir pan.). Bet yra ir išimčių, kai visi lieka gyvi, ir tai džiugina.

[Huy · Rating 4 out of 5]

Tháng 2/2020: (Đọc lại). Ivan Bunin viết đẹp quá, thiên nhiên nước Nga trong những câu chuyện của ông hiện lên vừa tươi sáng rực rỡ lại vừa thâm trầm sâu lắng. Những mối tình trong cuốn sách có thể chỉ là một phút bốc đồng, một cơn say nắng... nhưng để lại những dấu ấn, dư vị khó quên trong cuộc đời.

[Anastasia · Rating 2 out of 5]

Невыносимо сложно читать, неприятно и даже мерзко. Не могу объяснить рационально, вероятно, дело в стилистике или в том, что подобное описание любви и отношений для меня не представляет интереса. Как в школьной/студенческой программе, так и сейчас не смогла прочесть сборник целиком, это выше моих сил.

[Thiên Di · Rating 4 out of 5]

những truyện ngắn êm đềm

[Ira Therebel · Rating 5 out of 5]

It doesn't happen often that I like every story in a short story collection but it did happen with this book. The theme of it seems to be unhappy love. None of the stories ends well (at least I don't remember any) and most are pretty tragic. It may seem repetitive and yet it works.

It isn't the story plots that are the strength of the book but the amazing language that describes the surroundings. Bunin was also a poet and while I usually don't read poetry his ability is clearly seen in some amazingly poetic paragraphs. One can absolutely see and feel that frosty air of a Russian winter, the hot summer nights in a village, the hot sun burning one's skin at a lake, the gardens, the landscape seen from a train etc. He wrote those stories while he was in exile but he was writing it as if he is there at this particular moment. So strong and beautiful and real.

[J.M. Hushour · Rating 4 out of 5]

"Let there just be what there is...it won't get any better."

Bunin is new to me, and I haven't come across him much in the past, though this particular niche of fiction (Russian lit of the turn-of-the-last-century/pre- or just-after Revolutionary period) is one of my favorite periods.
This is one of his most famous works, a collection of short stories (few go over 10 pages) whose themes are remarkably consistent: men and women falling in love and having sex. This might sound a little trite and, after a while, dull, but Bunin is such a fine and subtle stylist that you won't care. Plus, most of the stories involve either some kind of illicit love or, frequently, doomed love. That isn't to say there's not an underlying beauty and joy even to the darker tales. There is, and throwing desperation into relief against passion is Bunin's strong point.

[Ness · Rating 5 out of 5]

Господи, как это прекрасно. Первая книга Бунина, которую я прочитала — и я уже влюблена в его язык. Он поражает, останавливает, привязывает, завлекает и не отпускает. Точно прочту что-то ещё из его произведений.
Сами произведения связяны одним — они о любви мужчины и женщины друг к другу. Часто один героев — женщина — умирает. И это каждый раз разбивает сердце.

[Lola D. · Rating 3 out of 5]

3.5

[Nhi Nguyễn · Rating 3 out of 5]

Vì trên goodreads chỉ thấy duy nhất một ấn bản và bằng tiếng Việt của cuốn sách này, nên thôi kỳ này sẽ viết review bằng tiếng Việt luôn nhé ^^

Tôi luôn yêu thích đọc truyện ngắn, đặc biệt là truyện ngắn của những tác giả Đông Âu và Nga (không hiểu có phải vì thiên vị hay không mà tôi luôn có cảm giác những tác giả đến từ các quốc gia này viết truyện ngắn rất hay :D). Do đó khi biết được một tên tuổi nữa của văn học Nga là Ivan Bunin (và theo lời Nhã Nam quảng cáo thì tác giả này đã đoạt giải Nobel Văn học, lời bảo chứng hùng hồn cho tài năng không thể chối cãi của một tác giả), thế là tôi ngay lập tức phải mua ngay tập truyện ngắn này về đọc. Tuy nhiên, không biết có phải vì không hợp văn phong và cách xây dựng, dẫn dắt câu chuyện của Bunin hay không mà tôi có cảm giác như thể tập truyện ngắn này vẫn chưa đủ sức khiến tôi phải trầm trồ thán phục và ghi nhớ lâu dài…

Trước khi bắt đầu đọc tập truyện ngắn này, trong đầu tôi đã hình dung (và mong chờ) được đọc những truyện ngắn có cốt truyện hấp dẫn, cách dẫn dắt lôi cuốn, thú vị, và đoạn kết để lại nhiều dư âm; và nếu có ngắn lắm thì cũng phải là dạng giống như truyện của Raymond Carver – cốt truyện đặc trưng, kết thúc mang nhiều vỡ lẽ; hay nếu có dài lắm thì cũng phải là dạng giống như truyện của Alice Munro – cách kể chuyện lôi cuốn, không phải theo kiểu giật gân nhưng cũng không quá dài dòng, gây chán, mặc dù truyện ngắn của Alice Munro thì đúng là mang độ dài (khó tìm thấy ở bất kỳ truyện ngắn của bất kỳ tác giả nào) có thể triển khai để trở thành tiểu thuyết. Truyện ngắn của Bunin, dài có ngắn có, nhưng dường như không phù hợp lắm với gu đọc truyện ngắn của tôi.

Điểm lớn nhất ngăn cản tôi thực sự đắm mình vào truyện ngắn của Bunin, đó là độ dài của những câu văn kể và miêu tả trong truyện. Rất nhiều câu văn diễn đạt quá dài dòng (có thể do tác giả quen viết như thế, hoặc ông quá đam mê công việc viết lách của mình, ý tứ tuôn trào như thác đổ nên khó có thể phân tách nhiều ý đó thành nhiều câu khác nhau. Là một người cũng thích viết dài dòng, tôi có thể hiểu được điều này ^^), đọc đoạn đầu của một câu, xong đọc tới đoạn sau thì không nhớ được đoạn đầu nói gì, mạch cảm nhận bị ngắt quãng. Chưa thực sự hiểu và “thấm” được câu trước thì đã tới câu sau (và lại tiếp tục là một câu dài nữa). Đặc biệt là ở truyện ngắn “Quý ông từ San Francisco đến”. Đây là một nguyên nhân lớn khiến tôi mất tới gần một tháng để đọc xong một tập truyện ngắn chỉ vỏn vẹn 15 truyện này, vì câu văn quá dài, đọc tới nửa chừng mệt quá, phải bookmark lại, bữa sau đọc tiếp, cứ thế kéo dài ra thành nhiều ngày mới đọc xong một truyện.

Đã vậy trong truyện lại có quá nhiều tên riêng tiếng Nga, cũng như các từ ngữ đặc trưng của nước Nga và văn hóa Nga (mặc dù rất thích những tác phẩm văn học khéo léo lồng ghép từ ngữ đặc trưng của văn hóa dân tộc vào câu chuyện, thế nhưng nếu lồng ghép quá tay thì sẽ trở thành phản tác dụng, khiến người đọc bị rối, vì đang theo dõi câu chữ ở trên thì lại phải nhìn xuống dưới cuối trang xem chú thích, cứ liên tục như vậy sẽ gây khó chịu cho người đọc). Không biết có phải vì những điều này mà truyện ngắn của Bunin không được biết đến rộng rãi trên thế giới hay không…

Bunin yêu quý cảnh sắc và nền nếp sinh hoạt của nông thôn nước Nga, và cố gắng đưa rất nhiều cảnh sắc cùng nế nếp sinh hoạt ấy vào trong truyện ngắn của mình như một cách thể hiện tình yêu của ông đối với quê hương. Tuy nhiên chính việc đưa vào quá nhiều đoạn miêu tả cảnh trí và sinh hoạt con người như vậy lại khiến cho những câu chuyện của ông bị loãng, thậm chí có những câu chuyện không có cốt truyện rõ ràng, chỉ đơn thuần là tả cảnh và những hoạt động của con người miền thôn quê, đơn cử là hai truyện đầu quyển sách: “Những quả táo Antonov” và “Meliton”.

Tuy nhiên, những truyện ngắn bắt đầu kể từ truyện “Quý ông từ San Francisco đến” trở về sau thì đa số là những truyện hay nhất trong quyển sách này, bao gồm những câu chuyện có cốt truyện rõ ràng hơn, viết về tình yêu có kết thúc buồn nhưng không theo kiểu ủy mị sướt mướt như tiểu thuyết tình cảm của Mỹ, mà mang đậm phong cách Nga, tâm hồn Nga, để lại một chút gì đó lắng đọng dù không nhiều, như “Hơi thở nhẹ”, “Say nắng”, “Canh khuya”, “Những lối đi dưới hàng cây tăm tối”, “Ruxia”, “Những tấm danh thiếp”, “Ngày thứ hai chay tịnh”. Truyện cuối cùng: “Chơi đu”, là truyện ngắn nhất trong tuyển tập, và có lẽ vì quá ngắn nên đọc rồi mà cũng chẳng hiểu thực chất tác giả muốn diễn đạt điều gì…

Theo cảm nhận riêng của tôi thì tập truyện này được cỡ 3.5 sao (nhờ những câu chuyện để lại chút dư vị nêu trên), cơ mà do goodreads không cho chấm điểm lẻ nên trước mắt cho 3 sao đi cái đã, rồi nếu sau này đọc lại thấy hay hơn thì cho điểm lại :D

Lời cuối cùng: Không hiểu sao mà đa số các nhân vật nữ trong truyện của Bunin đều được miêu tả là có tóc màu đen hết nhẩy? ^^

[Dino Ngo · Rating 3 out of 5]

Vì đây là tuyển tập truyện ngắn do NXB VN biên soạn, nên review cũng bằng tiếng Việt.
Thật sự thì vẫn chưa thể đồng điệu được với văn học Nga ngố cho lắm. Văn phong của Bunin thì hơi bị dài dòng, dùng quá nhiều dấu phẩy khiến nhiều lúc đọc hơi sốt ruột (có những đoạn văn dài 2/3 trang sách mà chỉ gồm 2 câu, hic!). Nguyên nhân có lẽ là do Bunin đi theo hướng mô tả nhiều, chi tiết. Có thể người khác sẽ thích, nhưng mình thì thấy không thoải mái cho lắm, mình thích đọc cái gì gợi mở hơn là đóng khung cái nhìn của người đọc.
Nội dung thì khá ổn, hầu hết mang nét hoài niệm và u tối, vừa lãng mạn vừa bi ai.

[Oleksandr Tarasov · Rating 3 out of 5]

Бунин, вне всякого сомнения, писал красиво, искренне и дотошно, но какую же однобокую грязь. Истории делятся на три типа "Героев влечёт к несовершеннолетним девочкам и они их совращают и насилуют", "Герои очень популярные и уставшие от жизни любовники, которые спят со всеми, но девушку обязательно убивают "," Прикиньте, марокканцы и украинские девушки не люди ". И читать все три типв в доскональных подробностях и со смакованием автора мне надоело довольно быстро. Великий прозаик, нет, спасибо, заберите

[tomsyak · Rating 2 out of 5]

Дочитала с огромным трудом - описание колен, грудей и природных явлений повторяются из рассказа в рассказ с (не)завидным постоянством. Пока читала, все вспоминала высказывание Цветаевой о том, что Бунин - это конец эпохи. Вот уж воистину.

[Giannis Koletos · Rating 5 out of 5]

Αρχοντική γραφή

[Jadranka Milenković · Rating 5 out of 5]

Ivan Bunjin, „Tavni drvoredi“

Kada bih sebi postavila zadatak da u tri reči iskažem o čemu govori zbirka priča „Tavni drvoredi“ Ivana Bunjina, morala bih da posegnem za najjednostavnijim rešenjem, i kažem da je to – knjiga o ljubavi, rizikujući da mi se zameri kako sam na taj način opisala sve knjige na svetu. Prihvatam taj rizik i ipak tom formulacijom započinjem svoj opis, uz ogradu da bi mene sigurno odbilo da mi je neko knjigu preporučio na takav način. Ta jednostavna formulacija prizvaće sva moguća tumačenja, pa i ona koja nas podsećaju koliko neuspešnih pokušaja ima da se o ljubavi piše. Dakle: ne, ja nisam od onih koji traže knjige o ljubavi, a nisam ni od onih koji vole beskrajne opise prirode, pa naslov –Tavni drvoredi – može samo da me odbaci još jedan korak unazad. Zamišljam da je knjiga bila na policama knjižara pored kojih sam bezbroj puta prošla, da je naslovna slika povremeno ušla u moje vidno polje i prikazala mi se u svojoj lepoti (sa drvećem koje baca senke na livadu po kojoj trčkaraju raznobojne ptice), i da sam pored nje prošla kao čovek koji voli neposredan dodir sa prirodom i ne veruje zanesenim pesnicima kad opevavaju godišnja doba i ptičji pev... Knjigu sam, neočekivano, dobila na poklon, i dugo je stajala na polici zračeći nekim mirom koji izvire iz zamišljanja jesenjeg drvoreda u sumrak...
Ali, šta prethodi tom miru i toj jeseni? Osunčani dani, sjaj i toplina proleća i leta, zanos života i njegova nesavladiva strastvenost koja se razbuktava kroz svako telo, kroz svako živo biće, i prenosi na predmete, na prostor, nalazaći konačno smirenje tek u (bolnim i setnim) uspomenama proživljenog, distanciranog čoveka, koji se na svoje uspomene osvrće dajući im oreol plemenitosti, pa i svetinje. Pišući priče u svom poznom dobu, kao čovek bogatog životnog i spisateljskog iskustva, izuzetno istančanim stilom koji nigde nije ni prenaglašeno sam sebi svrha, ni preoskudan da zahvati teme kojih se dohvatio, ruski nobelovac Ivan Bunjin je stavio veliku i blistavu tačku na svoj spisateljski opus. Priče, naravno, nisu nužno njegove stvarne uspomene, već je većina napisana u maniru prisećanja na dane mladosti i ljubav koja je tu mladost i ceo potonji život trajno obeležila. Ono što je zajedničko gotovo svim tim pričama, jeste nemogućnost da se ta ljubav realizuje, jednako kao i nemogućnost da se zaboravi, ili čak preživi, a da pritom autor ni na jednom mestu nije dodirnuo prostor patetike. Bez imalo banalizacije, krećemo se kroz svet u kome vlada eros, od najprirodnije mladalačke telesne žudnje, do izlaska iz zone u kojoj se potraga za ljubavlju završava ostvarenjem zemaljske ljubavi i zajednice dvoje ljudi, iskoračujući u prostor ljubavi prema višim, božanskim stvarnostima. Ova poslednja ideja najjasnije je izražena u priči „Čisti ponedeljak“, i – bez ikakve potrebe autorove da nas tendenciozno gura ka tom prostoru – ona predstavlja tek protivtežu velikom broju priča o neobuzdanoj strasti, pogubnoj po krhka tela koja sa njom ne mogu da se izbore. Najveći broj priča naslovljen je ženskim imenima, i one su u pravom smislu reči – kratke priče: nose jednu ideju, jedan prozni tok i zaplet, bez digresija, skretanja, uplitanja drugih stvari koje bi nam skretale pogled sa glavnih aktera. U trenutku sam imala utisak da čitam Tolstoja koji se odlučio da piše na čehovljevski način; ali pored toga što se drži nezaobilazne tradicije književnosti kojoj pripada, Bunjin je jedan samosvojni glas, koji bih, čini mi se, posle čitanja ove zbirke, umela da prepoznam među drugim ruskim prozaistima kao sasvim osoben. Jednostavnost njegovih rečenica nigde nije oskudnost, opisi su pravi mali biseri koji nigde ne opterećuju radnju već joj služe (grom udara na pravom mestu kao upozorenje velikog rascepa u duši koji sledi, šišmiš izleće iz mračne sobe onda kad treba da ukaže da to mesto nosi opasnost ili da nagovesti bogat noćni život, ali tu su i ruske legende ili rituali kao i odeća koju gotovo možemo da opipamo i omirišemo, pucketanje neke sveće koja gori pred ikonom ili ukus jabuke koja, zajedno sa vinom, podstiče i uvećava iščekivanje ljubavnog čina, tu su i kočije koje nose zaljubljenog ili tužnog mračnim ulicama, pod snegom, tu je i vlaga kolibe u kojoj se, pod krevetom, na čizmama nahvatala buđ – sve je u toj meri filmično, zamislivo, opipljivo i oživelo, da imamo osećaj kako su nam se čula odjednom utrostručila, pa zapažamo stvari koje bi nam, da ih posmatramo direktno, verovatno promakle). Ne bih volela da gledam film snimljen po ovim pričama – autorov pogled vodi me nepogrešivo od tačke do tačke na koju treba obratiti pažnju. Ne verujem sopstvenoj sposobnosti da svojim očima vidim, i ostalim svojim čulima doživim sve te senzacije kojima nas okruženje neprekidno zasipa, a mi pored njih prolazimo, poluslepi, opterećeni svojim brigama, svojim ožiljcima, često noseći daleke uspomene, a nesposobni da od novih doživljaja pravimo takva trajna sećanja... Upravo je o tome i reč – Bunjin nam prepričava doživljaje svojih junaka koji su presudni za čitav njihov budući život, i u njima je bitna svaka, pa i najmanja sitnica, svaki zvuk, izgled neke nevažne slike na zidu, svetlost na nekom oblom kolenu, rečenica izgovorena u nekom vozu ili na stanici, nebitni poslovi obavljeni usput dok se priprema dramatična završnica neke mučne situacije... I te sitnice se pamte samo zato što su uvezane u koloplet doživljaja koji su napravili rez u svesti junaka. Svi potonji događaji tonu u duboku, neprovidnu masu nebitnosti kroz koju se kasnije prolazi po inerciji. U nekolicini priča postoji i motiv povratka na mesto gde se odigrala bitna promena – ne može da nas ostavi ravnodušnim intenzitet emocije koju nosi takav susret, iako ispričan stišanom i nepretencioznom naracijom, koja – po mom mišljenju – samo doliva ulje na vatru nikad ugašene strasti. Strast ovde nikako nije onaj prolazni zanos, koji brzo plane i isto tako zgasne, mada neke ljubavi zaista naliče na takav mladalački plam, ali ih nešto ipak izdvaja od drugih, dajući im trajan pečat, iako akteri ne razumeju šta je to. Upravo u tome jeste lepota ovih kratkih i efektnih priča – ne postoji racionalizacija, nema objašnjavanja zbog čega je baš ta, neretko i zabranjena ljubav, možda i neozbiljna u svom začetku, ostala kao trajnija uspomena i odlučujuće iskustvo. Ukoliko je racionalizacija potrebna, onda bi to bio prelazak na sasvim drugačiji teren.
Mogu da zamislim priču o Ani i Vronskom ispričanu na dve strane perom ovog velikog majstora. To ne bi bila bolja ili gora priča, i to ne znači da ne postoji opravdanje da roman Tolstojev ima baš toliko strana koliko ima. Želim da kažem nešto drugo – neke od priča u ovoj zbirci možda imaju jednako intrigantan, uzbudljiv i dramatičan zaplet. I to je Bunjin uspeo da realizuje koristeći svoj način. Napisati roman od nekoliko stotina strana sa takvim zapletom jednako je majstorstvo kao i napisati dobru kratku priču, ne suviše oskudnu, lišenu patetike, bogatu nekim unutrašnjim pulsiranjem koje naše telo i duh prepoznaju i primaju kao savremenu i svevremenu poruku, uvek potrebnu.
Knjigu sam čitala sa osobitim zadovoljstvom i zahvaljujući izuzetnom prevodu Zlate Kocić.

[Ricardo Ribeiro · Rating 4 out of 5]

"A juventude passa para todos, mas o amor é outra coisa."

"-Permita que a acompanhe, por favor.
Ela parou e olhou-o com a expressão espantada de dama da alta roda:
- É um pouco ingénuo da sua parte dirigir-se com semelhante proposta a uma senhora desconhecida.
Ele cobriu a cabeça e murmurou, ressentido:
- Ingénuo porquê ? Poderíamos ir ao teatro , depois beber champanhe...
Ela encolheu os ombros:
- Que persistência! O senhor, pelos vistos, veio da província?
Meladze apressou - se a dizer que viera de Vladikavkaz onde tinham, ele e o seu pai, uma grande empresa comercial...
- Quer dizer, de dia os negócios e, de noite, o tédio da solidão?
- Muito tédio!"

Alamedas Escuras é um livro de contos sobre a vida (e a sua fragilidade), o amor e o erotismo. Em cada episódio é explorada a existência de pessoas ligadas pelo amor ou pela atracção, ou pela perda destes, e como essa ligação molda as suas vidas.

É um prazer encontrar um livro de contos tão diverso, sem oscilações de qualidade, com uma ligação tão natural entre histórias cujos protagonistas não se repetem. E tudo isto com uma escrita rica que tão bem descreve a alma das personagens.

[Jacqueline Wagenstein · Rating 5 out of 5]

С всичките му етюди, сценки, стилизирани лирически разкази, анекдоти и истории с неочакван край сборникът „Тъмни алеи“ едва ли може да бъде определен еднозначно като книга за любовта. За някои от съвременниците на автора той е порядъчно еротичен, за други е наситен с трагизъм. Самият Иван Бунин обаче настоява, че разказите в сборника са само за любовта, за нейните тъмни и неведоми алеи. И наистина, любовта е знаменателят, който одухотворява цялото шеметно многообразие от портрети, случки и преживявания, били те драматични, гротескни, банални или комични. Палитрата е толкова пъстра, колкото нюанси се съдържат в човешката душа…

Иван Алексеевич Бунин е първият руски автор, удостоен с Нобелова награда за литература (1933). Придобива известност като публицист и поет, пише и проза, най-вече къси разкази. Сред значимите му творби са повестите „Село“ (1909 – 1910) и „Суходол“ (1911), които образуват своеобразна дилогия, обединена от обща тема – съдбата на Русия и руския национален характер. През 1906 г. той се запознава с „много красива девойка с огромни, светлопрозрачни, сякаш кристални очи“. Името й е Вера Муромцева – тя ще стане неотлъчна спътница на Бунин до смъртта му през 1953 г. След избухването на революцията през октомври 1917 г. Бунин не крие презрителното си отношение към новите управляващи в болшевишка Русия. Няколко години той прекарва в Одеса, където обрисува трагедията на родината в мемоара „Окаяни дни“.

В началото на 1920 г. Иван и Вера напускат завинаги страната на Съветите, където, както иронично отбелязва писателят, „никой никого не съветва“. Емигрират във Франция - там той се включва в интелектуалния и обществения живот на руската емиграция. Последната художествена книга на Иван Бунин е именно сборникът „Тъмни алеи“ – апогеят на неговото творчество. Издаден е в Париж през 1946 г. и първоначално се състои от 38 разказа. По-късно Бунин прави някои ръкописни поправки и прибавя разказите „През пролетта в Юдея“ и „Странноприемницата.“

Твърди се, че това е най-четеният сборник с разкази в Русия през XX век. Историите в него са белязани от противоречието между любовта като сляп копнеж и сетивно преживяване, от една страна, и любовта като „разтваряне на егото“, макар и ефимерно. По повод на изострената си чувствителност и вкуса към детайла Бунин казва: „Зрението ми беше такова, че виждах всичките седем звезди на Плеядите, с ушите си чувах отвъд седем версти писъка на лалугер в полето, упоявах се, вдишвайки миризмата на люляк или на стара книга“. За неоспоримото майсторство на Бунин като художник на светлосенките свидетелства и К. Чуковски: „Той има степно, селско око: толкова ловко и зорко, че ние покрай него сме като слепи. Знаехме ли преди него, че белите коне са зелени на лунна светлина, а очите им са виолетови, че димът е люляков, а стърнищата – лимонени?“ По думите на Румяна Евтимова, автор на предговора на „Тъмни алеи“, Бунин е изкусен в преплитането на лиризъм и ирония, в противопоставянето на възвишено и пошло, реалистично и мистично. При него високата патетика лесно прелива в натурализъм, прагматизмът на героите уталожва страстите, гаси възторзите и разсейва фантазмите…

Със своето художествено съвършенство се открояват разкази като „Натали“, „Студена есен“, „Желязно руно“, „Отмъщението“ и едноименният разказ „Тъмни алеи“, но също и някои ескизи като „Късен час“, „По улица позната“, „Гост“. Във „Визитни картички“ едно попътно увлечение ще остави неизличима диря в съзнанието на героя, каквато само споделените минути, ронещи се отчаяно, могат да обещаят. А в „Чистият понеделник“, още една от перлите в този сборник, двама души поддържат неравностойна и все пак „автентична“ любовна връзка, докато един ден жената не изчезва просто така, без обяснения. След време маниакално обсебеният от нея мъж ще я срещне случайно, но тя ще изглежда по-непостижима и целомъдрена от всякога. Каквато всъщност винаги е била.

„Тъмни алеи“ има запазено място в списъците с класически руски книги, които са задължителни, ако читателят иска да проумее „руската душа“. Според Бунин човешкото щастие не се състои в това да получиш онова, което си пожелал за себе си. („Нима има нещастна любов, след като и най-скръбната музика на този свят носи щастие?“) Изглежда, едва когато се смири, душата започва да открива наслада там, където най-малко е очаквала. Колкото до паметта, в сумрачните и криволичещи алеи на живота тя остава най-сигурно убежище. („Всичко минава, ала не всичко се забравя.“) Нейните богатства не овехтяват, нито се обезценяват, а напротив, стават все по-скъпоценни с годините и все по-осезаеми с разстоянията…

„Тъмни алеи“ се издава на български език в своята цялост за първи път.