Mensen in de zon

by Marijke Schermer

Clara is een begenadigd wiskundige die zich onder meer bezighoudt met 'belief revision': de filosofische vraag hoe kennis verandert als de oorspronkelijke aannames gewijzigd worden.
In haar eigen leven doet zich dit probleem ook voor als ze het bericht krijgt dat een vroegere mecenas van haar vriendengroep een bijeenkomst wenst. Een 'reconstructie' noemt hij het, 'want reünie klinkt zo weinig ambitieus'.

Vanaf dat moment verschuift er van alles in de levens van Vik, Clara, Max, Stella en Leo, want er is een dode in het spel. Twintig jaar terug waren zij allen talentvol en klaar voor de grote doorbraak. Ze braken ook door, soms met iets heel anders dan ze toen veronderstelden. Leo werd geen concertpianist maar een vooraanstaand partijpoliticus. Vik werd geen romanschrijver, maar een zelfhulpboek bracht hem tot welstand. De 'echte' kunstenaar Max kijkt vanuit een penthouse terug op een reclamecarriere. Wat is de waarde van kunst, van herinneringen, van geld, van vriendschap? Niet iedereen lijkt zich alles te herinneren.

Genres: Fiction

201 pages, Paperback

First published November 1, 2013

About the author

Marijke Schermer (b. 1975) is a novelist and playwright. In a full-page review, the NRC Handelsblad proclaimed that Schermer is ‘quickly becoming one of the most interesting writers in the Netherlands.’ Her novel Noodweer (2016) was shortlisted for the ECI Literature Prize and has been translated into German, Spanish and Danish. Her novel Love, if that's what it is was shortlisted for the Libris Literature Prize 2020

Reviews

[Marijke Carpentier · Rating 4 out of 5]

Ik las Noodweer wat mijn favoriet is omdat het heel subtiel beschrijft wat een verdrongen trauma met je kan doen en Liefde als dat het is, een heel eigentijds boek. De personages zijn altijd écht en herkenbaar. In Mensen in de zon, haar debuut, experimenteert ze met de verschillende personages die elk menen de werkelijkheid te kennen maar is alles wel zo gebeurd als in hun herinnering? Boeiend omdat je hier de schrijfster in herkent die later keuzes maakte om haar personages nog meer uit te diepen.

[Arina]

'Vorige week heeft Vik Stella betrapt op lezen tijdens een ruzie. [...] Tijdens zijn hele betoog zat zij een beetje schuin naar beneden te kijken. Naar niets, dacht hij toen nog. Op een goed moment was hij weggelopen. Hij had de verleiding om met de deur te slaan niet kunnen weerstaan. Maar direct daarna had hij de deur weer geopend om zijn sigaretten te pakken. En daar zag hij het: zij had in die twee seconden die er tussen het ene en het andere moment zaten, in precies het tijdsbestek van de galmende dreun die de deur had gemaakt, haar boek gepakt! Het boek waar ze de hele tijd naar had zitten loeren.'

[Saskia · Rating 3 out of 5]

Aardig boek over een groep vrienden die uit elkaar is gevallen na een dodelijk ongeval en elkaar twintig jaar later weer gaat ontmoeten, midden in de midlifecrisis. Naar mijn smaak waren de personages wat te oppervlakkig uitgewerkt en het plot net niet strak genoeg afgehecht. Boeiend vond ik wel het personage van de bèta Clara die zich pas uitspreekt als zij iets zeker weet.

[Jeanine · Rating 4 out of 5]

https://watleestjeanine.wordpress.com...

[Sophie Kok · Rating 4 out of 5]

'Het is altijd een attractie om je geliefde gade te slaan als die dat niet weet.'

[Elianne · Rating 3 out of 5]

Eerder Liefde, als dat het is en Noodweer gelezen. Die vond ik allebei prachtig. Dit is haar debuut, dat ook mooi is. Je merkt echter dat Schermer hierin nog niet zoveel durft. De personages zijn interessant, maar hadden wat meer uitgewerkt kunnen worden bijvoorbeeld. Ook de subtiele perspectiefwisselingen die Liefde, als dat het is heeft, ontbreken hier. En laten dat nu juist de twee aspecten zijn die ik zo goed aan Schermer vind. Mooi boekje, maar die daarna zijn beter.

[Wilte · Rating 3 out of 5]

Boek beschrijft de week in aanloop naar een reünie van een gemêleerde vriendengroep, 20 jaar na een fataal auto-ongeluk. IJsbrand, de mecenas van enkele kunstenaars uit de vriendengroep roept iedereen bij elkaar. Zijn Olivier stierf 20 jaar geleden.

Stella (beeldhouwer) en Vik (schrijver, van een boek over de vriendengroep en onder pseudoniem van een zeer succesvol zelfhulpboek) zijn en stel en wonen in Baflo. Leo is staatssecretaris; zijn pianocarriere geknakt door wond aan zijn hand na ongeluk. Clara is monomane wiskundige, Max is van kunstenaar reclameman geworden.

Prettig geschreven boek, met interessante personages.

Titel slaat op schilderij van Hopper (people in the sun). Dat schilderij lijkt op kiekje genomen vlak voor het ongeluk.

https://americanart.si.edu/artwork/pe...

[Frank Peter · Rating 3 out of 5]

Veel schrijvers hebben een paar boeken nodig om zichzelf te worden, maar Marijke Schermer heeft kennelijk bij haar debuut al meteen een typisch Marijke Schermer-boek geschreven. Dit keer is het een beetje een Rashōmon-achtige constructie van het verleden van een voormalig vriendengroepje (nu veertigers) dat het onderlinge contact is verloren na een dramatisch (en wel heel toevallig) auto-ongeluk. (Het auto-ongeluk is overigens de enige wat-al-te-grote toevalligheid in het boek, maar dat stoort niet.)

Al met al gewoon een heel fijn (zoals gezegd, typisch Marijke Schermer-) boek.

[Rhodé · Rating 3 out of 5]

Heel goed geschreven, het verhaal vond ik wat minder

[Sandrijn W. · Rating 4 out of 5]

Na Schermers Noodweer stijgt even geen enkel boek boven mijn verwachtingen, zelfs haar eigen Mensen in de zon niet. Toch las ik ook dit boek met heel veel plezier. Prachtige zinnen én Schermer zet de lezer wéér aan het denken over interessante materie: hoe verschillend beleeft ieder individu een gezamenlijke geschiedenis eigenlijk? En, net als in Noodweer: goed bewaarde geheimen, wat moet je daar eigenlijk mee?

[Eline · Rating 2 out of 5]

‘t Is geen zonnig boek, deze debuutroman van Marijke Schermer. Het vertrekpunt is een vriendengroep voor wie het leven ooit vol beloften was. Een ongeluk waar bij iemand omkomt, geeft ieders leven een andere wending. 20 jaar later gaan ze elkaar weer ontmoeten. Schermer vertelt steeds vanuit een ander personage over de week voorafgaand aan die ontmoeting.

Ik vond het boek nogal stroperig, heb me er op bepaalde momenten echt doorheen geploeterd. Het aantal personages is misschien te groot om tot diepgang te komen. Ze kwamen voor mij niet goed tot leven. Daarbij had er meer vaart in het verhaal mogen zitten en vind ik het einde onbevredigend.

[Wouter Zwemmer · Rating 5 out of 5]

”Ik vraag me af wanneer ik voor het laatst de behoefte had om ongerepte vers gevallen sneeuw te betreden. Ik wil het liever juist onaangeraakt laten. Ik bevind mij in het hart van een onbetreden gebied. Ik zit in een huis waar niemand nog naartoe of vandaan is gelopen. Alles moet nog beginnen. Alles valt nog uit te stellen.” (IJsbrand, 3 februari 1993)

Over goede kunst, een tekening bijvoorbeeld, schrijft Schermer: “(…) technisch goed, maar vooral goed omdat elke potloodlijn bezield was - iets wat volkomen ondefinieerbaar is maar niet te ontkennen valt als je het ziet.” Precies dàt. Gaat ook op voor boeken, voor dit boek. Dit is de derde roman van Marijke Schermer die ik lees en ik weet nu dat de bezieling geen toeval is: hier schrijft een Schrijfster. ‘Mensen in de zon’ is Schermers debuutroman uit 2013; daarna publiceerde ze ‘Noodweer’ (2016) en ‘Liefde, als dat het is’ (2019). In Noodweer en Mensen figureren wiskundigen; die zouden zeggen dat om de reeks door te zetten er dit jaar (2022) een nieuw boek van haar zou moeten verschijnen. “Ik bedoel dat elke keuze voor een onderwerp, elke aanpak van dat onderwerp, jezelf verraden is. Elk werk is een betekenis.” Waarover zou ze in haar nieuwe boek schrijven?

Gelukt
Ik ken zo iemand, die denkt dat haar leven niet goed is gegaan, dat ze het heeft verknald. Dat probeer ik dan te ontkrachten en wijs op succesvolle kinderen, brede sociale kring, goede baan, nieuwe auto, huis - dat haar levensgevoel illusie is. Maar toch. Het had anders kunnen lopen, met anderen vooral. Ooit was haar vriendinnengroep de Grote Belofte, maar ze zijn elkaar onderweg kwijtgeraakt. Ziekte en dood kwamen op hun pad. Evenals relationele en financiële zorgen. Misschien is de echte illusie wel niet dat het ze niet is gelukt, maar dat ze ooit dachten dat het dat wel zou doen. Dat de zon waarin zíj stonden niet op eigen kracht van hen weg zou draaien.

Reünie
Het thema van dit boek doet mij een beetje denken aan ‘Grip’ van Stefan Enter. Dat van een reünie van een oude vriendengroep die elkaar is kwijtgeraakt en is teleurgesteld in het leven. Ik bedoel dit als compliment want ik vind beide boeken schitterend en op zichzelf staan. In ‘Mensen in de zon’ worden vijf oude vrienden door een zekere IJsbrand uitgenodigd voor een historische reconstructie. “‘Een reünie?’ vraagt ze? (…) ‘Geen reünie,’ zegt hij (IJsbrand, red.), ‘dat klinkt zo weinig ambitieus.’” Een reünie dus, met een bedoeling (welke?). Ze waren twintig jaar geleden een grotere vriendengroep maar één is overleden. Ooit was IJbrand kunsthandelaar, omdat hij er op de kunstacademie achter kwam dat zijn technische mogelijkheden als schilder beperkt waren en hij zich niet bloot durfde te geven. IJsbrand is inmiddels boven de tachtig. Er zit maar een week tussen zijn uitnodiging en de bijeenkomst. We lezen de tussenliggende dagen.

Glimmen in de volle zon
Ooit, in 1993, waren het laat-twintigers. “Ze stonden allemaal op het punt om opgemerkt te worden. Max als kunstschilder, Vik als romancier, Leo als pianist, Clara als wetenschapper.” En Stella werd al bekend als kunstenares. Als ze logeren bij IJsbrand en Olivier in Frankrijk, krijgen ze allemaal met elkaar een afschuwelijk auto-ongeluk waarbij Olivier overlijdt en Leo, de pianist, zijn hand verbrijzelt. Vóór het ongeluk hadden ze samen de tijd van hun leven: “Alles kon nog. (…) Ze hadden allemaal wind mee gehad, ze stonden in de volle zon te glimmen van geluk en waren vol geweest van alles, van zichzelf, hun werk, de kunst, de toekomst en elkaar.” De titel verwijst naar het schilderij ‘People in the sun’ van Edward Hopper. Op de omslag van het boek staan jonge mensen die té mooi zijn, als in een ouderwetse Amerikaanse reclame. Knap dat Schermer voor een andere afbeelding dan de Hopper op de omslag heeft gekozen.

Wat is er van ze geworden?
“Hij heeft de illusie dat je iets zou kunnen zeggen over de wereld vervangen voor een bestaan in de wereld.” Max is in plaats van kunstenaar ‘reclamejongen’ geworden. Leo politicus: staatssecretaris Financiën. Vik heeft een zelfhulpboek geschreven dat een bestseller is geworden. Ook heeft hij een teleurstellende roman geschreven over de vriendengroep, die ongeveer alleen door henzelf is gelezen. Clara is wiskundige geworden. Vik werkt niet en voelt zich de kok van zijn succesvolle vrouw, beeldhouwster Stella. Hij heeft serieus overgewicht en is een vml alcohol- en cocaïne-verslaafde. Stella maakt beelden met afval, schroot: “herschikken van dat wat al bestaat.” IJsbrand heeft Stella geholpen bekend te worden met geld en netwerk. De suggestie wordt gewekt dat hij ook seksuele interesse in haar had en dat “het mecenaat van kunstenaars hoeren maakt.” Vik gelooft dat Stella vreemdging met IJsbrand, zij bevestigde dat destijds (waarom?) maar ontkent nu. Blijkt dat ze precies één keer seks hebben gehad. Clara en Max hadden een prille relatie op het moment van het ongeluk. Clara is na Max nooit meer verliefd geworden. Voor Leo was de vriendengroep de familie die hij niet had. Maar Leo leeft met een afschuwelijk geheim: niet Vik maar hij zat achter het stuur; na de klap heeft Leo Vik op de bestuurderplaats gesjord - Max zag het gebeuren vanaf de achterbank.

Leugen
Dit boek vraagt wat een waarachtig leven is. Na het ongeluk komt allerlei viezigheid bovendrijven die er altijd al was, maar die de vrienden weigerden te zien. Leo’s actie om de schuld van het ongeluk af te schuiven op Vik. Stella’s vermeende relatie met IJsbrand vanwege roem en geld. IJsbrand die bekent dat Olivier en hij op het punt stonden uit elkaar te gaan - een opmerking in de marge die blijkt een sleutelrol te spelen. Leo die als kind in een achtergestelde buurt genegeerd en geslagen is. Clara’s desinteresse in mensen. Max’ frustratie dat hij niet wordt erkend als kunstenaar… Was hun vrolijke leven vóór de klap een leugen? Waren ze allemaal leugenaars, waarvan Max ze beticht? Twintig jaar na dato antwoordt Stella op de vraag wat er voor nodig is om kunst te maken “dat je de wens moet voelen vorm te geven aan je wereld en te communiceren met mensen buiten je eigen kring.” Destijds had ze geantwoord: “Emotioneel isolement en een enorme geldingsdrang.”, wat een eerlijker antwoord is. Op de vraag waarom niet iedereen de hele tijd het achterste van haar of zijn tong laat zien, laat Schermer zeggen: “O, ik dacht dat het geheim was.” Max daarentegen is een militant voorvechter van “Schoonheid en waarheid.” Als enige. Vik realiseert zich zijn mislukking: “Zijn leven is een grote leugen.”

Toneel
Schermer heeft toneelschool gedaan en schrijft ook voor toneel. Je merkt dat. Het boek is overzichtelijk en volgt de personages en de handeling. Vanaf de uitnodiging voor de reünie lees je per dag een deel, maandag, dinsdag etc, en per deel enkele perspectieven van de personages pendelend tussen nu en toen. In dit boek wordt een stuk van Pinter besproken, in Noodweer ‘Streetcar named desire’ van Tennessee Williams.

Herinneren
Net als in Noodweer gaat het in Mensen over herinneren: herinneren we ons de werkelijkheid of onze herinneringen daaraan? De foto’s en verhalen van anderen en onszelf die we zo vaak vertellen dat we denken dat ze waar zijn? In het laatste hoofdstuk legt Schermer het ontbrekende puzzelstukje. We lezen dagboekaantekeningen van IJsbrand uit februari 1993, geschreven in zijn huis in Frankrijk, de plek van het fatale ongeval. IJsbrand beschrijft ouder en wijzer worden als het inzicht dat mensen allemaal op elkaar lijken. “Vaak genoeg getroost bent met de gedachte dat je normaal bent en zoals alle anderen bent.” … en dus niet uitzonderlijk: “Een onverdraaglijke waarheid.” We lezen ook hoe ongelukkig hij was met zijn relatie met Olivier en zijn leven, dat hij juist de anderen nodig had in plaats van andersom. Hij wil dat Olivier uit zijn leven verdwijnt. Tijdens de fatale autorit hebben de twee mannen ruzie en stuurt Olivier doelbewust hun auto recht op naderende koplampen van een tegenligger, waarvan we weten dat het de auto is die wordt bestuurd door Leo.

Het boek eindigt met een laatste verzuchting van IJbrand: “Dagboekschrijvers liegen altijd. En zo is het, fluisterde hij.” Waarmee we helemaal aan het eind nogmaals een twist krijgen dat ook het laatste puzzelstukje misschien niet of niet helemaal waar is…

Citaten
“Mensen die zichzelf beschaven verdienen niets anders dan de grootst mogelijke waardering.”

“Het gesprek slingerde gewoon maar zo wat door de uren.”

“Zo beperkt als haar ruimte in de wereld was, zo ver strekte een zee aan mogelijkheden zich uit in haar hoofd.”

“Dat andere mensen je eigenlijk niet interesseren, zelfs niet als je er een relatie mee hebt, is niet iets om te etaleren.”

[Tine · Rating 1 out of 5]

Er zaten mooie passages in 'Mensen in de zon'. Er zaten zelfs enkele rake zinnen in die je een goed boek voor maanden kan laten herinneren. 'Mensen in de zon' was echter niet dat goede boek.

De blurb was nochtans veelbelovend: een groep vrienden die aan het begin van hun carrière staan en hun toekomst rooskleurig inzien, maar een auto-ongeluk en een dode drijven de groep uit elkaar - tot een van hen iedereen na twintig jaar graag opnieuw wil zien. Het resultaat is een verhaal dat alle personages volgt in de week voor die reünie. Kon dus best interessant worden.

Spijtig genoeg zijn alle personages een flauw afkooksel van elkaar: narcistisch, megalomaan en lusteloos omdat hun leven niet geworden is zoals ze dachten. De volledige tweehonderd pagina's blijven ze zich alle vijf beter voelen dan de rest, terwijl ze ietwat depressief door de dagen glijden en daarmee constant hun eigendunk tegenspreken. Ze blijken bovendien allemaal meester in het voeren van diepgaande gesprekken over kunst en literatuur, en spuien ietwat hautain hun mening tijdens hun bijeenkomsten. Zo voeren ze een geanimeerd gesprek over de mystieke inzichten door het lezen van J.D. Salingers 'Franny en Zooey', een boek dat ze overduidelijk maar half begrepen hebben. De personages evolueren niet en blijven voortdurend schipperen tussen de goeie oude tijd en de mistroostigheid van vandaag.

Het gekke is bovendien dat Schemer een van haar personages letterlijk kritiek laat geven op het boek van personage Vik ("... daarmee had hij de intelligentie van zijn lezers behoorlijk beledigd."), om vervolgens net hetzelfde te doen. Meer dan eens word je als lezer bij de hand genomen en worden handelingen uitgelegd die op zichzelf al duidelijk genoeg toonden waar ze op aanstuurden. Zo ook: een ongeluk als basis voor een ongelukkige toekomst? Beetje makkelijk.

Dat een gepubliceerd werk daarenboven ook nog eens voorbij een redacteur wist te geraken met verschillende spelfouten, zinnen als "... (ze) voelt haar poriën opengaan en zweet produceren" en gesprekken tussen drie of meer mensen waarbij het amper te volgen is wie wat zegt, maakte me persoonlijk wat kregelig.

Ik word niet graag boos op boeken, omdat iemand er altijd met hart en ziel aan gewerkt heeft. Maar 'Mensen in de zon' had zoveel beter kunnen zijn.

[Annemarie · Rating 2 out of 5]

Vijf vrienden, één ongeluk. Deze 'meerstemmige roman' hangt wat te los aan elkaar. Ja, ik begrijp dat iedereen het ongeluk anders heeft meegemaakt en ja, ik begrijp dat iedereen de vriendschap anders ziet. Maar met zoveel stemmen is het eigenlijk niet mogelijk om enig diepgang in de personages aan te brengen.

Het einde verrast en beklijft niet. He introduceren van een zesde stem en zijn verhaal voegde weinig tot niets toe aan de boodschap die gedurende het gehele boek wordt uitgedragen.

[Minnie Vos · Rating 3 out of 5]

Die drie sterren zijn er omdat Schermers latere 'Noodweer' en 'Liefde, als het dat is' er 4 en 5 verdienen. De clevere observaties, die heeft Schermers debuut al. Maar de plot bouwt op naar verwachtingen - een slotscène waarin de puzzel gelegd wordt - die uiteindelijk helemaal niet worden ingelost. Toch de moeite waard om te lezen: dit debuut legt de fundamenten voor een geweldig oeuvre.

[Thomas Pruijsen · Rating 3 out of 5]

Fijn om weer eens een roman te lezen en je leert de personages goed kennen en heeft een redelijk pakkend verhaal. Toch scoort het voor mij niet hoger dan 3 sterren. Het is voor mij een ongrijpbaar einde en de verhaallijnen komen voor mij net niet goed genoeg samen. Een gemiddelde literaire roman is mijn oordeel.

[Liesleest · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk 2,5 sterren. Ik word ongeduldig van dit type boek, waarin je veel namen en relaties moet onthouden en het verhaal zich (erg) langzaam ontvouwt.

[Bruno · Rating 4 out of 5]

Dit is het debuut van Marijke Schermer, maar dat wist ik pas toen ik daarnet deze bespreking afwerkte.

Mensen in de zon is geen vrolijk boek. Eerder deprimerend zelfs.
En ik heb het gevoel dat het door veel lezers misbegrepen is (afgaande op de besprekingen op Goodreads).

Clara, zonder enige twijfel het hoofdpersonage in deze roman, kan met even grote stelligheid gezien worden als een prelude voor Nicola in de vorig jaar verschenen roman In het oog. Wetenschapper, zonderling, een tikkeltje neurodivergent, en de manier waarop ze zich gedraagt, is helemaal een voorafspiegeling van Nicola. Maar misschien is dat wel de rode draad door de boeken van Schermer: ook Emilia in Noodweer vertoont gelijkaardige kenmerken. Ik zie mij aldus (met veel genoegen) verplicht alle andere boeken van Schermer te lezen om deze hypothese verder te onderzoeken. (Anticlimax: er rest mij enkel nog Liefde, als dat het is.)

De plottwists konden mogelijks als kunststukjes worden aanzien, ware het niet dat Clara, een wiskundige, “zich onder meer bezighoudt met belief revision”: hoe iemands overtuiging verandert naarmate er nieuwe informatie beschikbaar komt. (Voortschrijdend inzicht is een voorbeeld van belief revision.) En dat is meteen het plot van de roman: belief revision (vs de onthullingen —die eigenlijk geen onthullingen per se zijn, maar kennisvergaring). Ik stel het nu veel complexer voor dan het eigenlijk is.

Hoe mooi is het niet hoe Schermer heel secuur laagje na laagje van het plot afpelt.
En minstens net zo mooi, naast dat plot, zijn de rake karakterschetsen.

[Anton Segers · Rating 2 out of 5]

Marijke Schermer is een groot talent, dat bewees ze al in 2013 in haar romandebuut, op elke pagina, in elke zin, in haar scherpe observaties van menselijke psychologie.
Alleen wringt er iets met het verteld verhaal: de vele personages krijgen in deze korte roman onvoldoende tijd om helder te worden, de plot is lastig volgbaar, we zien de personages vooral in hun persoonlijke gedachten, hùn visie op wat gebeurt en wat vroeger gebeurd is, met zoveel subjectiviteit verdwijnt een objectief aanvaardbare realiteit.
De beschreven mensen wekken ook al te zelden empathie op, stilaan verlies je je interesse om hun levens te willen blijven volgen.
Maar dat een prachtig boek als 'Liefde, als dat het is' op komst is voel je hier al regelmatig.

[Els De Laere · Rating 3 out of 5]

Vijf vrienden, ooit vol artistieke beloften en talent. Een noodlot en twintig jaar later blijkt voor sommigen het leven heel anders te zijn gelopen.
Een uitnodiging om bij elkaar te komen, dwingt iedereen tot reflectie op het verleden en hun huidige leven.

'Ze denkt eraan dat mensen zich bijna allemaal een zomer herinneren uit hun kindertijd waar alle latere zomers aan gespiegeld worden - en er onveranderlijk flets bij afsteken. Alsof de zomers vroeger anders waren. Lichter, warmer en eindelozer. Maar natuurlijk was je alleen maar zelf lichter en eindelozer. Nog niet gevangen door de tijd en de behoefte om te vergelijken. '

[Birgit Coppieters · Rating 3 out of 5]

Graag gelezen, je voelt aan haar prachtige dialogen dat ze een toneelschrijver is met een groot innerlijk gevoelsleven. Ik vind het bijzonder hoe ze je meeneemt tot de laatste zin en je daar compleet omver blaast.
Toch lukte het me niet om er steeds mijn volle aandacht bij te houden (al zal dat meer aan mezelf liggen want dankzij haar snelle pen blijft ze je wel meenemen). Ik heb net hiervoor haar boek "In het oog" gelezen en dat vond ik subliem. Misschien was het een slecht idee om meteen een ander van haar te beginnen.

[Ka Vee · Rating 4 out of 5]

Klasse hoor, deze roman, die haarscherp analyseert wat tijd en (nood)lot met een hecht stel vrienden doet. Haarscherp, zonder twijfel, maar ook met een groot mededogen, en dat geeft het nog een extra dimensie.

Meer dan eens herlas ik ganse stukken, niet omdat ik ze niet snapte, maar omdat ze me zo raakten, omdat ik de confrontatie aannam en wou herbeleven. Vriendschappen van vroeger werden ontleed en met nieuwe ogen bekeken. En dat vind ik toch een verdienste.

Zeer aan te raden !

[Annette Koster · Rating 3 out of 5]

Een goed geschreven verhaal, waar pas aan het einde duidelijk wordt wat er gebeurd is. De personages blijven wat vlak en de relaties zo complex dat ik het af en toe niet meer kon volgen. En de titel? Misschien omdat voor iedereen aanvankelijk de toekomst er heel zonnig en veelbelovend uitziet, maar het leven toch tegenvalt.

[Anke VdWater · Rating 2 out of 5]

Twijfel tussen 2 en 3 sterren. Haar andere boeken in elk geval honderd malen beter. Ik kwam er niet in en weet niet of het aan mijn gebrekkige concentratie lag of aan de karakters die maar niet echt gingen spreken en die ik door elkaar haalde. De snelle afwisseling haalde me er telkens uit. Zowel de vorm als de inhoud maakte dit voor mij geen aanrader.

[Griet · Rating 4 out of 5]

4* - De personages uit de boeken van Marijke Schermer beginnen wat over te lopen in elkaar... misschien moet ik ze wat meer tijd geven en de inhaalbeweging van het lezen van haar boeken wat meer spreiden. Maar wow, mijn ontdekking van 2024! (gedeelde plaats met Leslie Jamison)

[Henk Kleij · Rating 4 out of 5]

Boeiende goed geschreven roman over een vriendengroep met een gedeeld verleden. Niet het meest originele thema, maar wel erg mooi van taal en psychologisch inzicht in de personages.
Na deze debuutroman ga ik zeker meer van Marijke Schermer lezen!

[Frank · Rating 3 out of 5]

2013

[Ilke · Rating 4 out of 5]

Bijna alles is niet wat het lijkt.

[Hidde Boonstra · Rating 2 out of 5]

Het voelde allemaal iets te gemaakt. Ik heb me nooit echt met een van de karakters geïdentificeerd of met ze mee gevoeld, bovendien haalde ik ze steeds door elkaar.

[Agnes · Rating 4 out of 5]

Het ontroert mij niet maar boeit mij wel. Ik geniet van haar stijl, haar intelligente observaties, maar het houdt me allemaal op een afstand ondanks of dankzij het thrillerachtige van dit verhaal.