Thấu hiểu khao khát cháy bỏng đi tìm sự giáo dục ưu việt cho trẻ trong lòng các phụ huynh, bất chấp nhiều đắn đo do dự, tác giả Nguyễn Chí Hiếu vẫn quyết định đặt bút viết nên cuốn sách thứ ba của mình: Thay đổi vì con – “Thuốc đắng” tặng cha mẹ thời 4.0. Thay đổi vì con là sự kết hợp của những đúc kết từ triết lý giáo dục, nghiên cứu và thí nghiệm khoa học, tâm lý, thần kinh, giáo dục trong gần một thế kỷ qua, với những trải nghiệm thực tế của tác giả ở hơn trăm trường học, với hàng chục nghìn giáo viên, phụ huynh và học sinh. Thay đổi vì con là sự hòa quyện giữa nghiên cứu và thực tiễn trên diện rộng và sâu, chứ không phải gói gọn ở vài trường hợp cá thể nhỏ lẻ. Để từ đó, cuốn sách mong muốn được mở ra những cách nghĩ mới về giáo dục cho các bậc cha mẹ: dài hơi hơn, xa rộng hơn và sâu sắc hơn, xuyên suốt từ khi con còn bé cho đến lúc con trưởng thành, bước vào đời và kiến tạo cuộc sống riêng. Dù chưa nuôi dạy một đứa con nào nhưng Nguyễn Chí Hiếu có diễm phúc được đồng hành cùng hàng nghìn “đứa con”, tức những học trò anh có duyên được dạy và dõi theo trong gần chục năm qua. Cũng nhờ vậy mà anh may mắn nhận ra những góc khuất khách quan mà nhiều khi chính cha mẹ của trẻ cũng không thấy được. Thuốc đắng giã tật, sự thật mất lòng. Mong rằng những sự thật được phô bày trong cuốn sách này sẽ giúp bạn đọc phần nào đó vượt lên cảm giác “mất lòng”, để hướng tới việc nhìn nhận lại những căn bệnh giáo dục mà quyết tâm chữa lành, mà Thay đổi vì con.
Có thể nói đây là một cuốn sách nhẹ nhàng, nhưng cũng tạo ra nhiều xáo trộn trong thâm tâm của mình. Trong suốt quá trình đọc cuốn sách, mình như chuyển đổi giữa 3 con người, đứa trẻ, người cha người mẹ, và người thầy.
Khi là đứa trẻ, mình luôn thử đối chiếu với điều những đứa trẻ cần với những điều mình đã và đang được hưởng từ bố mẹ mình, với tuổi thơ đã đi qua trước kia. Để rồi cũng nhìn như những mảnh ghép còn thiếu của bản thân mà chẳng phải chỉ khi là trẻ con mới cần, đó là những thói quen tốt mà nên được xây dựng từ khi còn nhỏ và trở thành một phần của cuộc sống, nhưng nếu biết muộn một chút cũng không sao, chỉ cần bắt đầu ngay thì sẽ không quá muộn.
Mình cũng thử đặt vai trò nếu như mình là người bố thì mình sẽ nghĩ gì? Để biết là làm cha mẹ có nhiều khó khăn đến nhường nào, cần đầu tư gì cho con cái. Quan trọng là muốn dạy con thành người thì mình cũng phải thành người trước, phải luôn là gương sáng cho con noi theo.
Rồi cuối cùng chiêm nghiệm lại từ góc nhìn của người thầy. Mình đã hiểu hơn rất nhiều những điều mà một đứa trẻ cần và thế giới chúng đang sống, mà để giúp đỡ chúng cần sự chung tay của tất cả mọi người xung quanh, cả thầy cô, lẫn gia đình, và đôi khi là cả bạn bẻ nữa.
Có lẽ giáo dục sẽ được phát triển bền vững khi chúng ta bắt đầu từ những đứa trẻ, rồi đến gia đình và cả cộng đồng xung quanh chúng.
The book "Change for our kids" by Nguyen Chi Hieu is divided into 6 chapters, which examine different aspects of children growth and how we, as parents and teachers, can have positive impacts on our kids' development, and how we can mitigate our negative influences on our kids as much as possible. In the first section, the author points out some miseries that our kids have to endure. These miseries may come from so much pressure that is put on their shoulders. That is, extra classes, frequent exams, parents' expectations and peer competition, which seem to push them further into troubles. Besides, with the booming of technology and smart phones, kids are distracted from their learning. Socializing on social media takes away valuable time for self-reflection and real-life experiences. In the second section, the author describes in details the four areas of kids' brain that may ignite their power and creativity. He explains that the Cortext regulates kids' emotions ,logical thinking and concentration with the help of balanced Dopamine and Neropinephrine. Too much Dopamine and Nerophinephrine due to the loss of sleep , stress, or lack of mindfulness, kids will get into trouble because of overexcitement. He then says that another area of the brain called the Amygdala is responsible for dealing with stress. Too much stress leads to lack of creativity and problem-solving. The next area of the brain is named Dopamine , the source of inspiration and motivation. Dopamine is released when people play games, watch a movie, surf the internet or use social media, read books, write a journal, talk with parents or exercise. However, due to no time limit, children cannot resist the charm of video games and learning apps, on which kids can spend hours and hours playing. The last area mentioned is called the Default Mode Network, which strengthens long-term memory. According to the author, the four areas of the brain interact and co-exist peacefully if we educate the child in the right way. That is, parents and children can do housework together, talk with each other, exercise together and most importantly, it is simply the presence of the parents. Also in this section, based on how the mind works, the author recommends some activities that parents can do to strengthen their kids' brain. One advice is to cut screen time, including time spent on smartphones and cable TV. The author says if kids are allowed to freely watch TV or use their mobile phones, they can never find joy and patience in finishing their schoolwork. Another good idea suggested by the author is to let kids sleep enough. He recommended minimum sleeping time for different age groups. For example, kids from 6 to 13 should sleep at least 9 hours a day. Sleeping, in his words, will strengthen the Cortext, and eventually retain better memory. One more advice is to let kids free play. Free play, according to the author, is to allow kids create their own games and rules, and to let kids enjoy themselves interacting and communicating with their peers. Besides, the author also highly recommends time for sports and games, which help release Dopamine, Neropinephrine, and Serotonine, the three magic substances that help people stay focused, balanced and calm. Communication with family and friends, to him, will improve relationship and well-being in the long run as well. He also finds it useful to save a bit of time everyday for reflection and deep thinking. Keeping a journal is a great way to practice reflection. By looking back on what people have done, how they have felt by the end of the day, people can improve their self-control, mindfulness, and emotions. Furthermore, people can recharge themselves by staying idle for sometimes doing nothing. During this time, new ideas may come up out of nowhere.
In the next chapter of the second section, there are several tips that the author share with parents to take kids' eyes from technogical gadgets.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Mình đã đọc hai cuốn Bơ và Lửa của thầy Hiếu và rất thích lối viết mộc mạc, giàu cảm xúc và chân tình của thầy. Cuốn “Thay đổi vì con” cũng là một cuốn sách như vậy. Thầy có nhiều dẫn chiếu khi chỉ ra thực trạng và sai lầm của phụ huynh hiện đại. Có nhiều đoạn mình thấy hay và tâm đắc. Tuy nhiên, có một điều mình trăn trở là sau khi hiểu được thực trạng như vậy, phụ huynh nên bắt đầu từ đâu để “Thay đổi”? Câu hỏi đó mình vẫn để ngỏ sau khi đọc xong cuốn sách.
Anh tác giả viết hay thật, kể chuyện học đường và bàn về cách làm cha mẹ "đúng đắn" mà như một nghiên cứu khoa học hẳn hoi. Nhìn mục Tài liệu tham khảo, mình tin là anh này đọc hết từng quyển trong đó để viết được sách. Mà cái kinh nghiệm trong nghề của anh lại còn đáng nể hơn. Đọc xong, cảm thấy anh nói chuẩn tâm sự nỗi lòng của mình ngày còn đi học. Sao mình nhỏ hơn anh có mấy tuổi, còn anh đang nói chuyện tụi nhỏ bây giờ. Thì ra hoàn cảnh chưa thay đổi được bao nhiêu, công nghệ thì lại tiến bộ như vầy, thật không biết nên buồn hay nên vui. Hâm mộ cách viết của anh quá. Hồi đọc quyển Bơ, anh có nói quá trình luyện viết cần mẫn từ nhỏ. Một quá trình, cả một quá trình.