What do you think?
Rate this book
In dienst van de nazi's: gewone mensen als gewelddadige collaborateurs
In ‘In dienst van de nazi's’ onderzoekt Paul van de Water de levensloop van tien ‘gewone’ Nederlanders, die de Duitsers hielpen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van de Water legt uit waarom.
- GenresHistory
343 pages, Kindle Edition
First published April 3, 2020
4 people are currently reading
36 people want to read
About the author
Paul van de Water
8 books2 followersPaul van de Water was verbonden aan het NIOD en de UvA, waar hij in 2022 promoveerde op zijn dissertatie over extremistische collaborateurs tijdens de bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Over dit onderwerp schreef hij vier publieksboeken.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
January 4, 2023
Tien portretten van Nederlandse collaborateurs die zich in dienst van de Duitsers schuldig gemaakt hebben aan misdrijven, intimidatie, mishandeling of marteling en moord. Paul van de Water beschrijft de levensloop en wandaden van deze misdadigers en probeert een psychologische verklaring te vinden waarom deze mensen tot hun misdaden overgingen. Helaas vond ik de portretten en beschrijvingen te oppervlakkig - daarvoor zijn de verhalen te kort en te snel door de bocht om als gedegen (afstudeer)onderzoek te fungeren.
December 6, 2020
Vlot geschreven groepsportret van elf van de honderden extreem gewelddadige Nederlandse collaborateurs tijdens de oorlog. Het boek geeft een goed beeld van de diversiteit qua achtergronden en persoonlijkheden. Nodigt uit tot verdere analyse.
June 25, 2022
Natuurlijk weten we allang tot welk kwaad de mens in staat is. Hiervoor hoef je alleen maar het nieuws te volgen. De vraag echter hoe iemand, bijvoorbeeld in oorlogstijd, in korte tijd van een ogenschijnlijk brave burger kan veranderen in een gewelddadige misdadiger blijft interessant én belangrijk om te beantwoorden. Door te proberen het kwaad te begrijpen, kunnen we het kwaad in de toekomst misschien voorkomen. De Tweede Wereldoorlog is een periode bij uitstek waarin ‘gewone’ mensen gewelddadige daders werden, ook in Nederland.
Paul van de Water beschrijft in dit boek op onderhoudende en objectieve wijze elf gewelddadige collaborateurs. Het gaat om kille moordenaars, zoals Pieter Schaap, sadistische perverselingen, zoals Willem van de Loo, en naïeve meelopers, zoals Jacoba Roelofs en Ria Jorink. Op nuchtere toon probeert de schrijver de keuzes en het gedrag van zijn hoofdpersonen te verklaren. In het slot benadrukt hij hun onderlinge overeenkomsten en verschillen. Hij concludeert nuchter dat er weliswaar veel verschillen zijn in achtergronden en motivaties, maar dat er, in elk geval in zijn cases, opvallend vaak sprake is van een problematische jeugd. Hij komt tot deze en andere conclusies aan de hand van uitvoerig bronnenonderzoek. De meeste feiten en bevindingen haalde hij uit de processtukken van de naoorlogse Bijzondere Rechtspleging. In een afzonderlijk hoofdstuk bespreekt hij het functioneren van de naoorlogse berechting.
Elke persoon wordt beschreven aan de hand van een soortgelijke opzet. Tussenkopjes en tekstkaders maken het een overzichtelijk geheel. De schrijver houdt ook rekening met de lezer met weinig achtergrondkennis, want hij legt zijn bevindingen duidelijk uit en sluit elk hoofdstuk over een persoon af met een lezenswaardige slotbeschouwing, waarin hij de belangrijkste feiten en zijn eigen gedachten hierover op een rijtje zet. Het is soms behoorlijk slikken tot welke daden deze Nederlandse collaborateurs in staat waren, van martelingen tot moorden. Paul van de Water heeft met ‘In dienst van de nazi’s’ een verdienstelijke poging gedaan om dit gedrag te verklaren. Zijn fascinerende bevindingen bevestigen het belang van een sterke democratie en rechtstaat. Die beschermen ons niet tegen monsters of duivels, maar tegen onszelf.
Paul van de Water beschrijft in dit boek op onderhoudende en objectieve wijze elf gewelddadige collaborateurs. Het gaat om kille moordenaars, zoals Pieter Schaap, sadistische perverselingen, zoals Willem van de Loo, en naïeve meelopers, zoals Jacoba Roelofs en Ria Jorink. Op nuchtere toon probeert de schrijver de keuzes en het gedrag van zijn hoofdpersonen te verklaren. In het slot benadrukt hij hun onderlinge overeenkomsten en verschillen. Hij concludeert nuchter dat er weliswaar veel verschillen zijn in achtergronden en motivaties, maar dat er, in elk geval in zijn cases, opvallend vaak sprake is van een problematische jeugd. Hij komt tot deze en andere conclusies aan de hand van uitvoerig bronnenonderzoek. De meeste feiten en bevindingen haalde hij uit de processtukken van de naoorlogse Bijzondere Rechtspleging. In een afzonderlijk hoofdstuk bespreekt hij het functioneren van de naoorlogse berechting.
Elke persoon wordt beschreven aan de hand van een soortgelijke opzet. Tussenkopjes en tekstkaders maken het een overzichtelijk geheel. De schrijver houdt ook rekening met de lezer met weinig achtergrondkennis, want hij legt zijn bevindingen duidelijk uit en sluit elk hoofdstuk over een persoon af met een lezenswaardige slotbeschouwing, waarin hij de belangrijkste feiten en zijn eigen gedachten hierover op een rijtje zet. Het is soms behoorlijk slikken tot welke daden deze Nederlandse collaborateurs in staat waren, van martelingen tot moorden. Paul van de Water heeft met ‘In dienst van de nazi’s’ een verdienstelijke poging gedaan om dit gedrag te verklaren. Zijn fascinerende bevindingen bevestigen het belang van een sterke democratie en rechtstaat. Die beschermen ons niet tegen monsters of duivels, maar tegen onszelf.
June 2, 2023
Behoorlijk moeilijk boek om te lezen. Niet zozeer om de manier waarop het geschreven is maar om de inhoud van het boek.
Dat 'normale' mensen zo ongelofelijk kunnen ontsporen. Hier zie je de Banaliteit van het kwaad van Arendt geïllustreerd in 11 verschillende voorvallen. Dus als je op zoek bent naar bewijs dan is dit je boek.
Zou het alleen wel in kleine stappen lezen. Ik werd bij vlagen behoorlijk onpasselijk van de nogal gedetailleerde beschrijvingen van de verschillende delicten die zijn begaan door de verschillende personen.
Daarbij vallen wel een aantal dingen op :
Het overgrote deel van uit streng gelovige omgevingen
Vrijwel geen onderschreef echt de Nazi-Ideologie of was overtuigend Anti-Semiet
Vrijwel allemaal waren vooral erg opportunistisch (dan wel niet voor verschillende motieven en waarbij het aanmelden van twee dames als kampopzichter om zo dichter bij hun geliefden te kunnen zijn wellicht de meest naïeve en trieste was van allemaal)..
Vrijwel allen waren laag opgeleid.
De rol van de katholieke kerk in het uiteindelijk verkrijgen strafvermindering / vrijlating.
Het geeft tussen de regels door een goed beeld van verhoren, verraad en de buitengewoon paranoïde sfeer die zo ontstaan in totalitaire regimes waar vrijwel niemand meer veilig is en op ieder moment kan worden verraden waardoor verzet veel risicovoller was dan het zou moeten zijn. In de film Zwartboek wordt een opmerking gemaakt : 'Als je wordt gepakt, jij weet teveel. Dat slaan ze uit je.' Ik begreep na het lezen van dit boek pas wat dat echt betekende.
Het geeft eens te meer aan dat de collaboratie en meewerking van de Nederlanders echt veel groter was dan algemeen aangenomen. Net zoals een land als Litouwen, de Oekraïne of Frankrijk vermoed ik ook dat dit het topje is van de ijsberg en een erg onpopulair onderwerp omdat zoveel na de oorlog de kop in het zand hebben gestoken en Nederland daardoor zijn oorlogsverleden niet heeft verwerkt maar heeft weggestopt.
Dat 'normale' mensen zo ongelofelijk kunnen ontsporen. Hier zie je de Banaliteit van het kwaad van Arendt geïllustreerd in 11 verschillende voorvallen. Dus als je op zoek bent naar bewijs dan is dit je boek.
Zou het alleen wel in kleine stappen lezen. Ik werd bij vlagen behoorlijk onpasselijk van de nogal gedetailleerde beschrijvingen van de verschillende delicten die zijn begaan door de verschillende personen.
Daarbij vallen wel een aantal dingen op :
Het overgrote deel van uit streng gelovige omgevingen
Vrijwel geen onderschreef echt de Nazi-Ideologie of was overtuigend Anti-Semiet
Vrijwel allemaal waren vooral erg opportunistisch (dan wel niet voor verschillende motieven en waarbij het aanmelden van twee dames als kampopzichter om zo dichter bij hun geliefden te kunnen zijn wellicht de meest naïeve en trieste was van allemaal)..
Vrijwel allen waren laag opgeleid.
De rol van de katholieke kerk in het uiteindelijk verkrijgen strafvermindering / vrijlating.
Het geeft tussen de regels door een goed beeld van verhoren, verraad en de buitengewoon paranoïde sfeer die zo ontstaan in totalitaire regimes waar vrijwel niemand meer veilig is en op ieder moment kan worden verraden waardoor verzet veel risicovoller was dan het zou moeten zijn. In de film Zwartboek wordt een opmerking gemaakt : 'Als je wordt gepakt, jij weet teveel. Dat slaan ze uit je.' Ik begreep na het lezen van dit boek pas wat dat echt betekende.
Het geeft eens te meer aan dat de collaboratie en meewerking van de Nederlanders echt veel groter was dan algemeen aangenomen. Net zoals een land als Litouwen, de Oekraïne of Frankrijk vermoed ik ook dat dit het topje is van de ijsberg en een erg onpopulair onderwerp omdat zoveel na de oorlog de kop in het zand hebben gestoken en Nederland daardoor zijn oorlogsverleden niet heeft verwerkt maar heeft weggestopt.
February 16, 2021
Dit boek geeft een goed inzicht in het waarom sommige mensen op gewelddadige wijze met de Duitsers gingen collaboreren. Het is goed geschreven, met een duidelijk stramien. We lezen over de voorgeschiedenis van deze mensen, hun misdaden en de uiteindelijke berechting.
Sommige gebeurtenissen dienen nog verder uitgezocht worden.
Sommige gebeurtenissen dienen nog verder uitgezocht worden.
August 8, 2020
Gebrek aan empathie en opportunisme lijken geen goede raadgevers....
Dit boek geeft een zorgvuldig inzicht in de karakters van een aantal personen. De beschrijving is niet saai of eentonig hoewel er op onderdelen wel degelijk parallellen in de verhalen zitten.
Dit boek geeft een zorgvuldig inzicht in de karakters van een aantal personen. De beschrijving is niet saai of eentonig hoewel er op onderdelen wel degelijk parallellen in de verhalen zitten.
October 30, 2022
Kneiters interessant. Bruut, maar een intrigerende kijk naar Nederlandse collaborateurs en hun beweegredenen. Heel gaaf.
Leest -mede door de bruutheid- wel wat zwaar, dus heb er een tijdje over gedaan. 3,5 ster voor mij ⭐️
Leest -mede door de bruutheid- wel wat zwaar, dus heb er een tijdje over gedaan. 3,5 ster voor mij ⭐️
September 26, 2021
Te veel van hetzelfde. Niet dat de schrijver hier iets aan kan doen, maar het maakte mij numb voor de verhalen.
Displaying 1 - 8 of 8 reviews