What do you think?
Rate this book
Het verdriet van Spanje. Een natie op zoek naar zichzelf
De Spaanse natiestaat is in crisis. Reconquista, omvolking, islamisering zijn kernbegrippen van een nieuw identitair discours dat opmars maakt in Europa. In Spanje zijn deze begrippen terug van nooit weggeweest. Vijfhonderd jaar lang stonden ze centraal in een moeizaam en pijnlijk proces van natievorming, getekend door etnische zuiveringen en burgeroorlogen. Drie breuklijnen stonden de vorming van een homogene natie in de weg: religieuze tegenstellingen (christenen, moslims en joden), ideologische (liberalen en conservatieven) en territoriale (centrum en periferie). Hoe verhouden deze breuklijnen zich tot elkaar? Welk licht werpen ze op de ‘Catalaanse kwestie’ die vandaag het internationale nieuws haalt?
In Het verdriet van Spanje schetst Christiane Stallaert een beeld van Spanje zoals het is, de amputaties en fantoompijnen van een ‘volkslichaam’ zonder ruggengraat, de levenscyclus van een onvoltooide natie. Wie vandaag Europa wil begrijpen, moet Spanje begrijpen: de historische schakel tussen Europa en Afrika, tussen christendom en islam.
In Het verdriet van Spanje schetst Christiane Stallaert een beeld van Spanje zoals het is, de amputaties en fantoompijnen van een ‘volkslichaam’ zonder ruggengraat, de levenscyclus van een onvoltooide natie. Wie vandaag Europa wil begrijpen, moet Spanje begrijpen: de historische schakel tussen Europa en Afrika, tussen christendom en islam.
- GenresNonfictionHistory
295 pages, Paperback
Published April 21, 2020
9 people are currently reading
79 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
Read
August 27, 2021An enjoyable splash through several aspects of modern Spanish political attitudes, particularly national unity versus diversity, and ideological purity as national purity.
I am not quite sure what the sorrow of Spain is, but I think happy the land that has only the one, sorrow in the singular is I hope better than a plurality of sorrows. The author poses a teaser in her introduction why does the VOX party sit in the same grouping as the Belgian NVA party in the European Parliament when the latter supports Catalan independence and the former emphatically does not. She doesn't explicitly answer this question though regular politics fans may guess at answers like 'cynicism' and 'money'.
Stallaert mostly considers Andalusia, the Basque country and to a lesser extent Catalonia, Galicia gets all of two pages literally at the end of the book. Extremadura is looked at through four chapters marked out in a separate font - she married into that area and those chapters draw on personal anecdotes such as an elderly female in-law's surprise watching the state visit of the President of Israel ion the TV as she noticed that he did not have a visible tail as she had been brought up to believe.
Coming from a British perspective much of what she wrote seemed familiar - stark regional divisions, with geographical and historical patterns of unemployment and under employment, tensions between an Imperial ideological identity and national consciousnesses and traditions, the shocking revelation that those who historically had wealth and owned the land still have wealth and own the land. Really the book's subtitle of a nation in search of itself is one that can be applied to any and every nation if one accepts the Benedict Anderson definition of the nation as an Imagined Community a shared imaginative condition is always going to be open to contestation and reevaluation.
She engages with some of the Spanish thinkers and ideologues on issues of ideology and regional identity some of whom, tellingly wrote and published in French, by implication their audience was an international European one rather than other Spaniards .
It is an engaging, interesting read. I do wonder since by beginning her story with a rather conventional account of the reconquista, without giving space to the plural nature of medieval Spain, if she effectively undermines the later claims for independent regional voices. Equally the appearance of a unity and continuity from Ferdinand and Isabella to Franco, is itself a story. Though at the same time she points out the irony that Franco's victory was built on Muslim soldiers from from Spanish Morocco and that there are layers of complexity in regional claims - some looked towards the traditional rights that regions had enjoyed under the Hapsburg monarchs so they could be both conservative and in revolt against the established authority of the later Bourbon dynasty. It's a rather sombre vision of the contemporary Spanish political scene, that doesn't go into great detail about individual politicians or analyse every political party.
I am not quite sure what the sorrow of Spain is, but I think happy the land that has only the one, sorrow in the singular is I hope better than a plurality of sorrows. The author poses a teaser in her introduction why does the VOX party sit in the same grouping as the Belgian NVA party in the European Parliament when the latter supports Catalan independence and the former emphatically does not. She doesn't explicitly answer this question though regular politics fans may guess at answers like 'cynicism' and 'money'.
Stallaert mostly considers Andalusia, the Basque country and to a lesser extent Catalonia, Galicia gets all of two pages literally at the end of the book. Extremadura is looked at through four chapters marked out in a separate font - she married into that area and those chapters draw on personal anecdotes such as an elderly female in-law's surprise watching the state visit of the President of Israel ion the TV as she noticed that he did not have a visible tail as she had been brought up to believe.
Coming from a British perspective much of what she wrote seemed familiar - stark regional divisions, with geographical and historical patterns of unemployment and under employment, tensions between an Imperial ideological identity and national consciousnesses and traditions, the shocking revelation that those who historically had wealth and owned the land still have wealth and own the land. Really the book's subtitle of a nation in search of itself is one that can be applied to any and every nation if one accepts the Benedict Anderson definition of the nation as an Imagined Community a shared imaginative condition is always going to be open to contestation and reevaluation.
She engages with some of the Spanish thinkers and ideologues on issues of ideology and regional identity some of whom, tellingly wrote and published in French, by implication their audience was an international European one rather than other Spaniards .
It is an engaging, interesting read. I do wonder since by beginning her story with a rather conventional account of the reconquista, without giving space to the plural nature of medieval Spain, if she effectively undermines the later claims for independent regional voices. Equally the appearance of a unity and continuity from Ferdinand and Isabella to Franco, is itself a story. Though at the same time she points out the irony that Franco's victory was built on Muslim soldiers from from Spanish Morocco and that there are layers of complexity in regional claims - some looked towards the traditional rights that regions had enjoyed under the Hapsburg monarchs so they could be both conservative and in revolt against the established authority of the later Bourbon dynasty. It's a rather sombre vision of the contemporary Spanish political scene, that doesn't go into great detail about individual politicians or analyse every political party.
June 1, 2020
Ik heb dit recent verschenen boek van hispanologe en antropologe Christiane Stallaert (UA) met heel veel belangstelling gelezen.Wie meer wenst te weten over de historische achtergronden van bijv. het onafhankelijkheidsreferendum in Catalonë (oktober 2017) en de spanningen met centralistische Madrid, vindt in dit boek heel wat stof tot nadenken.
Als Spanjeliefhebber mocht dit boek niet op mijn menu ontbreken. De auteur is hispaniste en weet overduidelijk waar ze over schrijft. Ze maakt een flinke duik in het Spaanse verleden om de grote breuklijnen van dit land te verklaren. In de eerste plaats is er etnisch-religieuze breuklijn, die nu eenmaal verbonden is met de geschiedenis van de Reconquista, het herwinnen van terrein op het islamitische Al-Andalus. In 1492 werd die herovering voltooid door de val van Granada, het laatste islamitische bolwerk. De periode nadien wordt gekenmerkt door het streven naar een uniforme etnisch-katholieke staat, die meteen de joden het land uitwees en in 1609 ook de laatste moslims. Het instellen van de Inquisitie was een belangrijk middel om ketters of andersgelovigen op te sporen en te bestraffen.
Een tweede breuklijn is ideologisch-politiek van aard, met twee tegengestelde visies op de Spaanse identiteit. Deze breuklijn begon al met de weerstand tegen de liberale, Franse ideeën rond 1800. Uiteindelijk culmineerde die breuklijn in de burgeroorlog van 1936-1939, gevolg door de overwinning van de Francogezinde troepen. Spanje werd een centralistische, katholieke en dictatoriale staat, waar alles wat niet in de pas van het regime liep vervolgd of onderdrukt werd. Zo ook de taal en cultuur van regio's als Baskenland en Catalonië.
Dit brengt ons bij de derde breuklijn: de krachten die Spanje als eenheid zien, met één taal, versus de regionalistische krachten, die een grote mate van autonomie voor de regio's opeisen.
Uiteraard besteedt de auteur veel aandacht aan de transitie (na het overlijden van Franco in 1975) naar een parlementaire democratie. Naast de rol van koning Juan Carlos, krijgt hier ook de amnestiewet veel aandacht: met deze wet werd het verleden van de oorlog en de dictatuur "begraven" en werd een volledig stilzwijgen over de talloze misdaden uit tijd opgelegd.
Christiane Stallaert besteedt vervolgens ook aandacht aan de verhouding tussen Spanje, Europa en de islam en aan de zogenaamde "zwarte legende" die kenmerkend zou zijn voor de Europese kijk op het Spanje, dat zo anders was dan de rest van het continent .
Dit boek is geen gewoon geschiedenisboek, waarin een chronologisch verhaal verteld wordt. De auteur richt zich op belangwekkende episode, evoluties, breuklijnen. Ze betrekt er belangrijke Spaanse denkers uit het verleden bij, namen die bij ons vaak geen belletje doen rinkelen maar die bijdragen aan een beter begrip van de typisch Spaanse problemen. Voor wie Spanje beter wil begrijpen is dit boek onmisbaar.
Als Spanjeliefhebber mocht dit boek niet op mijn menu ontbreken. De auteur is hispaniste en weet overduidelijk waar ze over schrijft. Ze maakt een flinke duik in het Spaanse verleden om de grote breuklijnen van dit land te verklaren. In de eerste plaats is er etnisch-religieuze breuklijn, die nu eenmaal verbonden is met de geschiedenis van de Reconquista, het herwinnen van terrein op het islamitische Al-Andalus. In 1492 werd die herovering voltooid door de val van Granada, het laatste islamitische bolwerk. De periode nadien wordt gekenmerkt door het streven naar een uniforme etnisch-katholieke staat, die meteen de joden het land uitwees en in 1609 ook de laatste moslims. Het instellen van de Inquisitie was een belangrijk middel om ketters of andersgelovigen op te sporen en te bestraffen.
Een tweede breuklijn is ideologisch-politiek van aard, met twee tegengestelde visies op de Spaanse identiteit. Deze breuklijn begon al met de weerstand tegen de liberale, Franse ideeën rond 1800. Uiteindelijk culmineerde die breuklijn in de burgeroorlog van 1936-1939, gevolg door de overwinning van de Francogezinde troepen. Spanje werd een centralistische, katholieke en dictatoriale staat, waar alles wat niet in de pas van het regime liep vervolgd of onderdrukt werd. Zo ook de taal en cultuur van regio's als Baskenland en Catalonië.
Dit brengt ons bij de derde breuklijn: de krachten die Spanje als eenheid zien, met één taal, versus de regionalistische krachten, die een grote mate van autonomie voor de regio's opeisen.
Uiteraard besteedt de auteur veel aandacht aan de transitie (na het overlijden van Franco in 1975) naar een parlementaire democratie. Naast de rol van koning Juan Carlos, krijgt hier ook de amnestiewet veel aandacht: met deze wet werd het verleden van de oorlog en de dictatuur "begraven" en werd een volledig stilzwijgen over de talloze misdaden uit tijd opgelegd.
Christiane Stallaert besteedt vervolgens ook aandacht aan de verhouding tussen Spanje, Europa en de islam en aan de zogenaamde "zwarte legende" die kenmerkend zou zijn voor de Europese kijk op het Spanje, dat zo anders was dan de rest van het continent .
Dit boek is geen gewoon geschiedenisboek, waarin een chronologisch verhaal verteld wordt. De auteur richt zich op belangwekkende episode, evoluties, breuklijnen. Ze betrekt er belangrijke Spaanse denkers uit het verleden bij, namen die bij ons vaak geen belletje doen rinkelen maar die bijdragen aan een beter begrip van de typisch Spaanse problemen. Voor wie Spanje beter wil begrijpen is dit boek onmisbaar.
March 12, 2021
Een must read, voor wie Spanje en de Spanjaarden beter wil begrijpen, er wil gaan wonen, er vaak komt of een mening meent te hebben over de Baskische, Catalaanse , Galicische, Andalusische ... zaak.
De auteur vertrekt vanuit de historiek van het Iberische schiereiland en kijkt naar de wortels van het huidige Spanje om antwoorden te zoeken op de voor ons soms niet te begrijpen tegenstellingen. Een verhelderend boek dat geen standpunt inneemt maar stof tot nadenken geeft voor wie zich een standpunt wil vormen.
Naarmate het boek vordert maakt de auteur zich wel zorgen bv als het over de groeiende populariteit van de partij VOX gaat, of stelt ze vragen waarom er niet meer naar de ‘andere oever’ van de Middellandse Zee wordt gekeken en de manier waarop daar wordt omgegaan met etnisch-religieuze minderheden om de huidige spanningen beter te begrijpen.
Vaderland, monarchie en Kerk vormen (echter- eigen aanvulling) nog steeds de heilige 3-eenheid van het Spaanse nationalisme en hiermee wordt geen spot gedreven (p258).
Desondanks sluit het boek af met de vaststelling dat in Extremadura, land dat 500 jaar geleden, na de herovering op de Moren, in handen van Kerk en adel was beland, vandaag door de afstammelingen van de reconquistadores wordt doorverkocht aan Arabische oliesjeiks.
Een boek dus met heel wat verrassende informatie voor mensen met een oppervlakkige kennis van Spanje.
De auteur vertrekt vanuit de historiek van het Iberische schiereiland en kijkt naar de wortels van het huidige Spanje om antwoorden te zoeken op de voor ons soms niet te begrijpen tegenstellingen. Een verhelderend boek dat geen standpunt inneemt maar stof tot nadenken geeft voor wie zich een standpunt wil vormen.
Naarmate het boek vordert maakt de auteur zich wel zorgen bv als het over de groeiende populariteit van de partij VOX gaat, of stelt ze vragen waarom er niet meer naar de ‘andere oever’ van de Middellandse Zee wordt gekeken en de manier waarop daar wordt omgegaan met etnisch-religieuze minderheden om de huidige spanningen beter te begrijpen.
Vaderland, monarchie en Kerk vormen (echter- eigen aanvulling) nog steeds de heilige 3-eenheid van het Spaanse nationalisme en hiermee wordt geen spot gedreven (p258).
Desondanks sluit het boek af met de vaststelling dat in Extremadura, land dat 500 jaar geleden, na de herovering op de Moren, in handen van Kerk en adel was beland, vandaag door de afstammelingen van de reconquistadores wordt doorverkocht aan Arabische oliesjeiks.
Een boek dus met heel wat verrassende informatie voor mensen met een oppervlakkige kennis van Spanje.
October 24, 2024
Great reading material during a round trip through Andalucía: Stallaert presents a fine mix of history, politics, and (recent) scientific insights, with a foray into the theory of history: representation vs. memory (the past in the past vs. the past in the present). What makes the anthropologist Stallaert’s approach interesting is that she tells history more through the lens of language, because – as we learn – “language has always been the companion of empire” (“siempre la lengua fue compañera del imperio”). RF
May 4, 2021
Ik had andere verwachtingen van dit boek. Ik had gehoopt dat het meer over de Spaanse troubles van de voorbije jaren zou gaan, maar het is een diepgaande geschiedenis van elke regio.
Ideaal boek voor mensen die enorm verknogt zijn en geïnteresseerd in Spanje en haar geschiedenis, doch minder interessant voor mij.
Ideaal boek voor mensen die enorm verknogt zijn en geïnteresseerd in Spanje en haar geschiedenis, doch minder interessant voor mij.
July 14, 2021
En wij die ons Belgenland als een moeilijke puzzel beschouwen! Eye opener voor wie ook maar iets wil begrijpen van de natievorming is Spanje, vroeger en nu. De conviviencia had duidelijk donkerbruine randjes.
June 17, 2025
Aardig inkijkje in van de Spaanse geschiedenis van etnische zuivering. En waarom inzetten van overheidsmacht voor culturele vraagstukken zo problematisch inzet. Dat alles in de zoektocht naar de échte Spanjaard.
September 12, 2020
Boeiend en zeer interessant boek voor iedereen die hedendaags Spanje wil kennen
Displaying 1 - 8 of 8 reviews