What do you think?
Rate this book
ดิน น้ำ ลม ไฟ: ธาตุ จักรวาล พิษภัย จากมุมมองมนุษยศาสตร์
ดิน น้ำ ลม ไฟ: ธาตุ จักรวาล พิษภัย จากมุมมองมนุษยศาสตร์ เป็นหนังสือรวมบทความที่คัดสรรจากการประชุมวิชาการระดับชาติ "เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ครั้งที่ 6" เรื่อง "ดิน น้ำ ลม ไฟ: อุปสงค์ อุปทาน อุปลักษณ์ อุปโลกน์" ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 28-29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 ณ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ภายใต้ชุดโครงการ เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย หนังสือเล่มนี้มุ่งพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่าง "โลก" ในสองความหมายคือ โลกในความหมาย "แผ่นดินโลก" (earth) และโลกในความหมายปรากฏการณ์แห่งมนุษย์ (world) การเปลี่ยนแปลงทางปรัชญาความคิดครั้งสำคัญในยุโรปสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 17 ที่แยกมนุษย์ออกจากโลกในฐานะ "ผู้คิด" และโลกภายนอกเป็น "วัตถุ สสาร" ผนวกกับพัฒนาการทางวิทยาศาสตร์-เทคโนโลยี และพัฒนาการทุนนิยมโลกในระยะเวลา 3 ศตวรรษที่ผ่านมาได้วางรากฐานอยู่บนความเข้าใจแผ่นดินโลก หรือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ในฐานะวัตถุ สสาร หรือพลังงาน อันเป็นแร่ธาตุวัตถุดิบ และพลังงานที่ถูกแปรเป็นทรัพย์ดังที่เราเรียกโลกแห่ง ดิน น้ำ ลม ไฟ ว่า "ทรัพยากร" กระบวนการอันซับซ้อนดังกล่าวเป็นแรงขับเคลื่อนความเปลี่ยนแปลงในโลกมนุษย์อย่างกว้างไกลลึกซึ้ง ความสำเร็จของกระบวนการดังกล่าวได้ทำให้มนุษย์ในโลกได้พบกับความสะดวกสบาย ความร่ำรวยโภคทรัพย์สมบัติ เทคโนโลยีล้ำหน้า ไปพร้อม ๆ กับการเผชิญหน้ากับความอดอยากยากแค้นของผู้คนจำนวนมาก สงคราม โรคระบาด ภัยพิบัติ อันนับวันมีแต่ทวีความรุนแรงขึ้นทุกขณะ
สังคมไทยในทศวรรษที่ผ่านมาได้เผชิญกับภัยพิบัติอย่างรุนแรงและต่อเนื่องทั้งจากภัยธรรมชาติและจากความขัดเเย้งทางสังคมการเมืองจนอาจกล่าวได้ว่า ความกลัว ความวิตกกังวล ความไม่มั่นใจในชีวิตและทรัพย์สินได้แผ่ขยายในวงกว้างและฝังรากลึกในจิตสำนึกของผู้คนทั่วไป อารมณ์ความรู้สึกเหล่านี้ได้ปรากฏขึ้นในตัวบทอันหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นวรรณกรรม งานเขียนทางประวัติศาสตร์ หรือปรัชญา ซึ่งเปรียบเสมือนเวทีให้ผู้คนได้เเสดงอารมณ์ความรู้สึกที่มีต่อธรรมชาติซึ่งนับวันจะสูญเสียความสมดุล อาจกล่าวได้ว่าธาตุพื้นฐาน เช่น ดิน น้ำ ลม ไฟ ได้กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของธรรมชาติที่ส่งผลต่อจินตนาการของมนุษย์ทั้งในโลกตะวันตกและตะวันออก ความกลมกลืนของธาตุเบื้องต้นเหล่านี้ไม่ได้หมายถึงเพียงแค่สภาพอันสมดุลของธรรมชาติเท่านั้น หากยังหมายถึงสภาพจิตใจของมนุษย์ที่สงบมีความสุขุมคัมภีรภาพดุจกัน ด้วยเหตุนี้จึงไม่น่าแปลกใจที่ปรัชญาจีนจะมีการจำแนกลักษณะคนตามธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ ดังกล่าวและมอบลักษณะที่แตกต่างกันตามแต่ธาตุพื้นฐานที่ประกอบเป็นคนคนนั้นขึ้นมา ในแง่นี้เชื่อว่าปริมาณที่มากจนล้นเกินของธาตุหนึ่ง ๆ ในตัวคนอาจนำไปสู่สมดุลที่เสียไปและทำให้อารมณ์หนึ่ง ๆ ครอบงำตัวคนนั้นก็เป็นได้
หนังสือ ดิน น้ำ ลม ไฟ: ธาตุ จักรวาล พิษภัย จากมุมมองมนุษยศาสตร์ ในการศึกษามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เช่น ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ภาษาศาสตร์ วรรณกรรมศึกษา วัฒนธรรมศึกษา มานุษยวิทยา ฯลฯ บทความเหล่านี้นำเสนอปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างธรรมชาติกับมนุษย์ ระหว่างโลกที่เผชิญกับภัยพิบัติกับปฏิกิริยาของมนุษย์ที่จำต้องตกอยู่ในสถานะดังกล่าว หนังสือรวมบทความนี้แบ่งเป็นหัวข้อต่าง ๆ 4 หัวข้อ คือ (1) ธาตุ จักรวาล ความกลมกลืน เป็นการรวมบทความที่เน้นศึกษาองค์ประกอบดิน น้ำ ลม ไฟ ทั้งในธรรมชาติและวัฒนธรรม รวมไปถึงการศึกษาความสมดุลของธาตุทั้งสี่ที่สัมพันธ์กับจักรวาล (2) ความเป็นคน ความเป็นสัตว์ เป็นการรวมบทความที่ศึกษาการนิยามตัวตนและความเป็นอื่น ในที่นี้คือสัตว์ซึ่งแม้ว่าเป็นสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติที่ใกล้ชิดกับมนุษย์มาก แต่มนุษย์กลับเข้าใจวิธีคิดหรือพฤติกรรมน้อยมากและพยายามใช้บรรทัดฐานของมนุษย์เองวิพากษ์วิจารณ์ตัดสิน (3) ตัวตน เรื่องเล่า การเยียวยา เป็นการรวมบทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนกับธรรมชาติ และการที่คนพยายามทำความเข้าใจสภาพต่าง ๆ อันไม่พึงประสงค์ผ่านเรื่องเล่าและพิธีกรรมซึ่งกอปรกันเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเยียวยา และ (4) โลกเรา โลกอื่น เป็นส่วนสุดท้ายของหนังสือเล่มนี้ เป็นการมองภาวะต่าง ๆ ของโลกผ่านวรรณกรรมและปรัชญา
(บางส่วนจาก คำนำ โดย คณะบรรณาธิการ)
สังคมไทยในทศวรรษที่ผ่านมาได้เผชิญกับภัยพิบัติอย่างรุนแรงและต่อเนื่องทั้งจากภัยธรรมชาติและจากความขัดเเย้งทางสังคมการเมืองจนอาจกล่าวได้ว่า ความกลัว ความวิตกกังวล ความไม่มั่นใจในชีวิตและทรัพย์สินได้แผ่ขยายในวงกว้างและฝังรากลึกในจิตสำนึกของผู้คนทั่วไป อารมณ์ความรู้สึกเหล่านี้ได้ปรากฏขึ้นในตัวบทอันหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นวรรณกรรม งานเขียนทางประวัติศาสตร์ หรือปรัชญา ซึ่งเปรียบเสมือนเวทีให้ผู้คนได้เเสดงอารมณ์ความรู้สึกที่มีต่อธรรมชาติซึ่งนับวันจะสูญเสียความสมดุล อาจกล่าวได้ว่าธาตุพื้นฐาน เช่น ดิน น้ำ ลม ไฟ ได้กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของธรรมชาติที่ส่งผลต่อจินตนาการของมนุษย์ทั้งในโลกตะวันตกและตะวันออก ความกลมกลืนของธาตุเบื้องต้นเหล่านี้ไม่ได้หมายถึงเพียงแค่สภาพอันสมดุลของธรรมชาติเท่านั้น หากยังหมายถึงสภาพจิตใจของมนุษย์ที่สงบมีความสุขุมคัมภีรภาพดุจกัน ด้วยเหตุนี้จึงไม่น่าแปลกใจที่ปรัชญาจีนจะมีการจำแนกลักษณะคนตามธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ ดังกล่าวและมอบลักษณะที่แตกต่างกันตามแต่ธาตุพื้นฐานที่ประกอบเป็นคนคนนั้นขึ้นมา ในแง่นี้เชื่อว่าปริมาณที่มากจนล้นเกินของธาตุหนึ่ง ๆ ในตัวคนอาจนำไปสู่สมดุลที่เสียไปและทำให้อารมณ์หนึ่ง ๆ ครอบงำตัวคนนั้นก็เป็นได้
หนังสือ ดิน น้ำ ลม ไฟ: ธาตุ จักรวาล พิษภัย จากมุมมองมนุษยศาสตร์ ในการศึกษามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เช่น ประวัติศาสตร์ ปรัชญา ภาษาศาสตร์ วรรณกรรมศึกษา วัฒนธรรมศึกษา มานุษยวิทยา ฯลฯ บทความเหล่านี้นำเสนอปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างธรรมชาติกับมนุษย์ ระหว่างโลกที่เผชิญกับภัยพิบัติกับปฏิกิริยาของมนุษย์ที่จำต้องตกอยู่ในสถานะดังกล่าว หนังสือรวมบทความนี้แบ่งเป็นหัวข้อต่าง ๆ 4 หัวข้อ คือ (1) ธาตุ จักรวาล ความกลมกลืน เป็นการรวมบทความที่เน้นศึกษาองค์ประกอบดิน น้ำ ลม ไฟ ทั้งในธรรมชาติและวัฒนธรรม รวมไปถึงการศึกษาความสมดุลของธาตุทั้งสี่ที่สัมพันธ์กับจักรวาล (2) ความเป็นคน ความเป็นสัตว์ เป็นการรวมบทความที่ศึกษาการนิยามตัวตนและความเป็นอื่น ในที่นี้คือสัตว์ซึ่งแม้ว่าเป็นสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติที่ใกล้ชิดกับมนุษย์มาก แต่มนุษย์กลับเข้าใจวิธีคิดหรือพฤติกรรมน้อยมากและพยายามใช้บรรทัดฐานของมนุษย์เองวิพากษ์วิจารณ์ตัดสิน (3) ตัวตน เรื่องเล่า การเยียวยา เป็นการรวมบทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนกับธรรมชาติ และการที่คนพยายามทำความเข้าใจสภาพต่าง ๆ อันไม่พึงประสงค์ผ่านเรื่องเล่าและพิธีกรรมซึ่งกอปรกันเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเยียวยา และ (4) โลกเรา โลกอื่น เป็นส่วนสุดท้ายของหนังสือเล่มนี้ เป็นการมองภาวะต่าง ๆ ของโลกผ่านวรรณกรรมและปรัชญา
(บางส่วนจาก คำนำ โดย คณะบรรณาธิการ)
504 pages, Paperback
First published August 1, 2015
5 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
No one has reviewed this book yet.