De toekomst van Nederland - De kunst van richting te veranderen

by Floris Alkemade

Nederland staat voor een aantal complexe vraagstukken. De klimaatverandering, de vergrijzende samenleving, de overstap naar hernieuwbare energie, het nijpende tekort aan woningen en de verduurzaming van de landbouw. Als rijksbouwmeester is Floris Alkemade direct betrokken bij studies die zich richten op de toekomst van Nederland. In dit boek beschouwt hij in het licht van de grote vragen die op ons afkomen het belang en de aard van de achterliggende culturele thema's.

Nederland neemt ten opzichte van de globale vragen een unieke positie in, waarbij de noodzaak om te veranderen in essentie een sociaal-maatschappelijke vraag is. Floris Alkemade betoogt dat onze hedendaagse welvaart zo'n onvoorstelbare vlucht heeft genomen dat iedere verandering allereerst als een bedreiging wordt ervaren. Juist nu het vermogen om van richting te veranderen aangesproken moeten worden.

De krachtigste motor voor verandering is het oproepen van verlangen naar verandering. Verbeeldingskracht is daarbij essentieel. Niet de wereld bepaalt wie we zijn, maar omgekeerd, met onze verhalen vormen we de wereld.

Genres: Nonfiction, Architecture

144 pages, Hardcover

Published April 1, 2020

Reviews

[Jill · Rating 5 out of 5]

Boek dat iedereen gelezen moet hebben. Legt op een verstaanbare manier uit wat er mis is met de wereld en wat de toekomst zal brengen zonder je in een diepe depressieve put te steken.

[Gerard de Bruin · Rating 5 out of 5]

Die vijf sterren zijn uitsluitend voor de inhoud, want een groot stylist is Alkemade bepaald niet. Als de inhoud minder boeiend - en verontrustend - zou zijn geweest had ik zelfs zo'n dun boekje als dit niet uit gelezen.

Inmiddels schreef hij dus een gave samenvatting van de stand van zaken op het snijvlak van klimaat, ruimtelijke ordening, biodiversiteit en moraal.
Al met al, ondanks Floris' kromme pen, een aanrader. Hij is een scherpe denker die met oplossingen komt en, anders dan de boven ons gestelden, samenhang zoekt - en vindt - in diverse ogenschijnlijk los van elkaar bestaande fenomenen.

[Steef · Rating 3 out of 5]

"De laatste decennia heeft de overheid vooral de vrije markt aan het woord gelaten. Zozeer, dat overheidsdoelstellingen steeds meer met bedrijfsbelangen zijn gaan samenvallen. Deze houding is ten koste gegaan van maatschappelijke waarden die evenzeer door de overheid bewaakt moeten worden."

Zeer interessante inhoud, maar de afstandelijke, onpersoonlijke schrijfstijl maakt het erg lastig om je hoofd er (lang) bij te houden. Ik had moeite om het uit te lezen. En dat is gezien het onderwerp toch opmerkelijk.

[Dylan · Rating 4 out of 5]

Klimaatverandering en andere toekomstproblematiek in een cultuurhistorisch perspectief. Pessimisme is niet de oplossing, maar ik word hier toch ontzettend depressief van.

[Hendrik Dejonckheere · Rating 3 out of 5]

De benadering van van Alkemade is goed te volgen, we zijn als mensheid ondanks alle ontwikkelingen toch afhankelijk van onze relatie met de rest van de wereld in termen van aarde(uitputting), water(vervuiling/droogte, zeeniveau), lucht (Fijnstof, CO2, Methaan) en vuur (energie & warmte). Deze elementen zijn onderling met elkaar verweven en dus niet zomaar los van elkaar te verbeteren.
Reflectie op ons handelen en komen tot een creatieve aanpak gebaseerd op ontwerp denken is daarvoor zijn antwoord, een antwoord dat niet gevonden zal worden in een situatie waarin alles aan de markt wordt overgelaten. Daardoor blijft de kunst om van richting te veranderen steken in de belofte dat alleen een kunstige aanpak het antwoord kan zijn om de huidige uitdagingen het hoofd te bieden. Wat die kunstige aanpak dan is blijft echter voorlopig voorbehouden aan kunstenaars en van Alkemade is ten slotte slechts bouwmeester. Ondanks de laatste omissie is het toch een mooi overzicht waarin vooral het pleidooi voor inbreiden gezien de huidige leeftijdsopbouw van de populatie goed beargumenteerd wordt.

[Charlotte Brouwer · Rating 4 out of 5]

Mooi essay over de huidige stand van zaken in Nederland. Ruimtelijke ordening, klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit, technologische vooruitgang en veranderend maatschappelijk moraal komen aan bod. Alkemade zoekt naar een richting die wij als Nederland kunnen(/moeten) inslaan om de toekomst houdbaar te houden.

De inhoud is vrij recht toe recht aan en soms een beetje taai. Steeds kleine hoofdstukjes lezen is wellicht het beste. De boodschap is zoals te verwachten met deze thema’s in eerste instantie niet echt opbeurend. Alkemade’s originele visie, met tal van voorzetten tot creatieve oplossingen, is daarentegen toch hoopvol en daarom erg inspirerend.

Daarnaast bevat het boekje ook nog veel goedgekozen citaten, mooie illustraties en parallellen met de geschiedenis.

Ik zou zeggen: lezen!

[Hidde Boonstra · Rating 3 out of 5]

De toekomst van Nederland is een boekje met de ideeën en inzichten van een interessant persoon, Floris Alkemade, oud Rijksbouwmeester van Nederland en opgekomen binnen het architectenbureau van Rem Koolhaas. In zijn verhaal verbind hij zijn jeugd, dingen die hij heeft opgevangen over klimaatverandering en zijn ervaring in het vormgeven van Nederland met elkaar. Dat geeft een aantal interessante inzichten, maar ik vind het niet zo'n goed boek.

Het lijkt meer op een verzameling van de presentaties die hij in de loop van de jaren als Rijksbouwmeester heeft gegeven. Het staat bol van de analogieën en voorbeelden, die heel goed zouden werken in een presentatie. In het boek voelen ze soms een beetje verloren, of misschien voelt het minder overtuigend omdat er zoveel aandacht is voor dat de vorm overtuigend moet zijn en niet zoveel aandacht voor dat de inhoud overtuigend moet zijn.

[Mariken · Rating 3 out of 5]

Het is een knap staaltje om toch de toekomst zo te pakken, die een paar maand later zo heel erg werkelijkheid werd. De kunst van het richting veranderen werd in Covid-tijd extra belangrijk. Bronnen lijken er wel bij gezocht, met ook veel verwijzingen naar artikelen uit dagbladen. Maar niettemin, interessant om te lezen. Vooral als het gaat over zijn eigen vakgebied, de ruimtelijke ordening, daar zitten een paar echte eyeopeners bij.

[Wouter Oortwijn · Rating 3 out of 5]

Interessant boekje over waar we als land staan, waar we naar toe moeten en (op sommige punten) hoe we daar komen. De illustraties zijn soms gaaf, soms onnodig. Af en toe toch veel herhaling, wat een boekje van beperkte grootte jammer is.

[John · Rating 4 out of 5]

Prachtig boek over veerkracht en de manier waarop wij als samenleving onze keuzerichting moeten bepalen.

[Monique Van hest · Rating 3 out of 5]

Ik had er simpelweg hogere verwachting van. Maar als aanzet tot zelf nadenken over de toekomst zeker een ‘goodread’

[Nicolle · Rating 1 out of 5]

Did not finish

[Jean · Rating 4 out of 5]

Helder pleidooi voor de noodzaak om de problemen die de mens heeft veroorzaakt aan te pakken.

[Lenny Putman · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven en vorm gegeven mustread.

[Martyn F · Rating 3 out of 5]

De boodschap is heel duidelijk en goed opgeschreven. Voor mij weinig nieuws, maar goed dat het steeds meer doordringt.

[TJ · Rating 3 out of 5]

Leuke verzameling aan ideeën

[Joline · Rating 4 out of 5]

Slechte cover, goede inhoud.

[Ad Pluijmers · Rating 4 out of 5]

Floris Alkemade blijkt de Rijksbouwmeester van Nederland te zijn. Ik had nog nooit van deze functie gehoord (die al 200 jaar blijkt te bestaan), maar zijn soepel geschreven essay toont dat deze functionaris een grote rol heeft bij discussies over de inrichting van ons land. De subtitel “De kunst van richting te veranderen” geeft aan dat we onze leefwijze zullen moeten aanpassen om de opkomende globale ‘dreigingen’ (klimaatverandering en zeespiegelverhoging, maar ook vergrijzing van de bevolking…) op lokaal niveau te kunnen weerstaan.
Hij legt de ‘multi-nucleaire’ geografische structuur van het hart van Nederland duidelijk uit, door deze regio te vergelijken met de periferie van grote Europese hoofdsteden zoals Parijs en Londen. In plaats van ‘uitbreiding’ introduceert hij de term ‘inbreiding’.
In het laatste hoofdstuk komt zijn rol als Rijksbouwmeester duidelijker aan het licht.

[Gijs · Rating 1 out of 5]

144 pagina's lang lulkoekbingo. Op pagina 100 dit pareltje: "We leren veel van deze verkenning, het heeft onder andere geleid tot het Panorama Nederland, een authentieke toekomstvisie waarin we tonen hoe je ook op de schaal van Nederland zinvol uitspraken kunt doen over de structurele veranderingen door integraal, ruimtelijk en over de lange termijn na te denken."

48 woorden, zonder enige betekenis of inhoud. Tekenend voor de rest van het boek.

Japke-d. Bouma zou er wel raad mee weten.

[Jan Waling · Rating 4 out of 5]

Dit zou iedereen moeten lezen!
Zeer lezenswaardig en waar