Het wolkenpaviljoen

by Jannie Regnerus

Met het stranden van zijn huwelijk komt een architect tot een confronterend inzicht: waar hij voor andere gezinnen huizen ontwerpt, is hij zijn eigen thuis verloren. Niets lijkt meer voor de eeuwigheid, zijn ontwerpen krijgen op de tekentafel al een houdbaarheidsdatum opgelegd. Hij ervaart niet alleen een uitholling van zijn vak, maar ook van zijn ziel. Om zijn inspiratie te hervinden keert hij terug naar Japan, naar de tempels en tuinen die hem als jonge architect hebben gevormd. Hij verdiept zich in de rituelen rond de Ise Jingu-tempel, het heiligdom van tweeduizend jaar oud dat iedere twintig jaar wordt afgebroken en nieuw opgebouwd. Tegen de achtergrond van de Japanse cultuur reflecteert hij op zijn wortels, hoe het landschap van zijn jeugd van invloed is geweest op de loop van zijn leven.

In Het wolkenpaviljoen schetst Jannie Regnerus de val en veerkracht van een architect die voor zichzelf en zijn dochter een nieuw thuis probeert op te bouwen.

Genres: Fiction, Japan, Literature, Audiobook, Novels, Asia

103 pages, Hardcover

Published May 14, 2020

Reviews

[Niki Vervaeke · Rating 5 out of 5]

Een boek dat alweer, met enkele zinnen, raakt, beeldt, verbeeldt en symbolisch schept
een leven, meerdere levens uitgedrukt in architectuur
prachtige, eenvoudige verwijzingen naar japanse architectuur met een symboliek die ongelofelijk krachtig is
een boek om te lezen, te herlezen, elke zin te voelen als het ware
Parel

https://www.ncrvgids.nl/recensie-miek...

[Jeroen Decuyper · Rating 4 out of 5]

Van de Nederlandse schrijfster en beeldend kunstenares Jannie Regnerus had ik niet eerder gehoord en puur op basis van de flaptekst en een review op De Reactor heb ik dit kleinood meegenomen uit de bib. Een goede keuze, zo blijkt.

Architect Luut reist naar de tempel van Ise Jingu in Japan, een heiligdom dat elke twintig jaar afgebroken wordt. Daarna wordt hij minutieus heropgebouwd, met veel gevoel voor traditie en betekenis. Van bij aanvang van dit dunne boekje heb je het gevoel dat ook de schrijfster dat doet met haar korte hoofdstukjes. Ze fileert het gevoelsleven en de herinneringen van Luut, een gescheiden vader van een jonge dochter.

Op elke pagina - die je traag moet lezen om hem volledig naar waarde te schatten en te laten inwerken - kom je iets meer te weten over zijn verleden en hoe hij omgaat met zijn langzaam uitgedoofde relatie en de opvoeding van zijn dochter. Tussendoor: korte beschrijvingen van hoe hij zijn werk ziet en een aantal bespiegelingen over andere architecten en kunstenaars.

Dat Regnerus over haar woorden nadenkt - ze wikt en weegt vooraleer ze haar minutieus geformuleerde zinnen aan het papier toevertrouwt - staat buiten kijf. Hoe ze in enkele korte maar rake zinnen vertelt hoe dochter Tessels situatie er uitziet, nu ze moet pendelen tussen beide huizen van vader en moeder bijvoorbeeld: “Waar alles in haar leven zich verdubbelde, huizen, bedden en reizen, werd het belangrijkste gehalveerd. Steeds ontbrak er één ouder.” Verder staan er prachtig uitgewerkte metaforen en zijdelingse beschrijvingen die precies niet rechtstreeks te maken hebben met het verhaal, maar niet zelden de gemoedstoestand van Luut in spaarzame woorden vatten.

Deze net iets meer dan 100 pagina’s heb ik met heel veel plezier gelezen en herlezen.

[Laurent De Maertelaer · Rating 4 out of 5]

Mijn recensie staat hier: https://thedreamlifeofbalsosnell.org/... en hier: https://www.dereactor.org/teksten/het...

[Katrien Van Wambeke · Rating 4 out of 5]

Mooie zinnen & metaforen.

[Els Deveuster · Rating 5 out of 5]

Het huwelijk van architect Luut loopt op de klippen. De jarenlange verbouwing van hun herenhuis degradeerde het gezinsleven van Luut en Kris "tot een estafette met stoffer en blik". Luut reist af naar de Ise Jingu-tempel in Japan om te herbronnen.
In een prachtige doch eenvoudige taal vertelt de auteur hoe Luut toch de veerkracht vindt om aan een nieuwe thuis voor zijn dochter Tessel te bouwen.
Een pijnlijke levensgebeurtenis en hoe daarmee kan omgegaan worden wordt met eenvoudige zinnen vol rijke woorden op een sublieme manier geschetst. Een schrijfstijl waar ik van hou !
Japan met zijn gebruiken en tradities vormt het decor van dit prachtige boekje.

[Bart · Rating 4 out of 5]

*** 4,25 ***

[Marcia]

Een mooi verhaal over de liefde van een vader voor zijn dochter - zeker na de scheiding tussen vader en moeder. Een boek over de natuur, kunst en architectuur. Prachtig geschreven en een fantastische cover, maar toch werden mijn torenhoge verwachtingen helaas niet helemaal ingewilligd.

[Elisa Goudriaan · Rating 4 out of 5]

Omdat ik drie eerdere boeken van Jannie Regnerus las, vond ik het leuk om te zien hoe zij haar schrijfstijl aan het ontwikkelen is. Naar een nog meer gedurfde, poëtische stijl. Hoewel ze nog niet op alle punten slaagt, vind ik haar stem wel heel origineel en de beelden die ze oproept zijn geweldig.

[Julie Mestdagh · Rating 5 out of 5]

Diep onder de indruk van dit kleine meesterwerkje. "Het wolkenpaviljoen" vertelt het verhaal van Luut, een architect die, om de recente echtscheiding van zijn vrouw te verwerken, terugkeert naar Japan waar hij als architectuur student inspiratie opdeed. Elke zin is zuivere perfectie. Elk woord speelt een specifieke rol. En de toon, zowel in het geschrevene als in datgene wat zich tussen de lijnen bevindt, weet met een accurate precisie de lezer te raken. Een boek met bijzonder veel inhoud voor de lezer die moeite wil doen en reflecteert over de tekst. Een zeldzaam pareltje. Om te lezen. En te herlezen. En te herlezen.

"Vroeger was het zijn oorsprong die hem tot anderen veroordeelde, dit keer is het zijn bestemming."

"In Tessels universum draaien moeder- en vaderplaneet elk in een eigen baan en omloopsnelheid om haar heen. Waar alles in haar leven zich verdubbelde, huizen, bedden en reizen, werd het belangrijkste gehalveerd. Steeds ontbrak er een ouder"

[Floris Leest · Rating 4 out of 5]

Dit lezen is als staren naar de wolken.

Iedere wolk is anders en voor iedere kijker anders. Het biedt de mogelijkheid tot heerlijk dagdromen.

Tegelijkertijd vormt het wolkenpaviljoen een geheel, doch als de wolken zich in een andere volgorde hadden aangediend, had dat waarschijnlijk weinig uitgemaakt voor mijn beleving.

Zo ook dit boek: korte, hoofdstukken die je tijd laten vergeten, vol beelden die pas tot leven komen als je ze de tijd geeft in je hoofd.

Af en toe gaat de auteur wat mij betreft te ver, worden er wel heel veel wolken naar je hoofd geslingerd (wolken als slagroomtoefen en witte opbollende zeilen die schaduwen verspreiden als inktvlekken). Soms is het overdaad, maar veelal werkt het, voor mij. Een aanrader dus.

[Rowan · Rating 3 out of 5]

3,5e ster.
Hele mooie zinnen, en als kind van gescheiden ouders vaak (en soms pijnlijk) herkenbaar.

Eén van de vele prachtige zinnen die mij raakte:
‘In Tessels universum draaien moeder- en vaderplaneet elk hun eigen baan en omloopsnelheid om haar heen. Waar alles in haar leven zich verdubbelde, huizen, bedden en reizen, werd het belangrijkste gehalveerd. Steeds ontbrak er een ouder.’

[Tessa Kerre · Rating 4 out of 5]

Ik blijf grote fan van Regnerus’ schrijfstijl. Mooi, mooi, mooi. Schoon verhaal ook. En die cover.

[Lise Delabie · Rating 5 out of 5]

Hoe pijnlijk mooi wanneer een volledig scheidingsverhaal gebald wordt in het beeld van wiebelende kindertenen.

[Martijn Nicolaas · Rating 5 out of 5]

Het is knap hoe Regnerus in deze verstilde poëtische schetsen toch een verhaal, een mensenleven weet te vlechten van een man die op een keerpunt in zijn leven staat. Schijnbaar moeiteloos vloeien Japans Noh-theater, een zondag in een slapend christelijk dorp en de Sagrada Familia in elkaar over. Prachtig!

[Eline · Rating 4 out of 5]

4,5⭐️

[Nele Nuyts · Rating 4 out of 5]

Een kleinood, een pareltje, …

[Karine · Rating 4 out of 5]

'In de klassieke Japanse architectuur worden de afmetingen van een huis mentaal opgerekt door ieder vertrek een naam te geven, ''kamer van de mist' of 'kamer van de zwaluwen''. De woorden roepen beelden op, ze brengen lucht en beweging in de geest, ruimte die je meeneemt de kamer in.' (p17)

'Er zijn verhalen over alledaagse dingen die, in afwezigheid van ongeluk, onopgemerkt passeerden en pas jaren later glans kregen.' (p25)

'De schakelaar van praktisch ouderschap kan hij aan- en uitzetten. Hij is eraan gewend geraakt en zijn handen houden tijd over voor andere dingen. Er is ruimte voor het deel in hem dat van stilte houdt.' (p36)

'In iemands oorsprong te zijn, ligt een bestemming besloten. Luut moet zijn als groen waarin Tessel kan wortelen en groeien.' (p49)

'Haar kinderziel is niet langer een licht transparant huis. Er was een tijd dat ze haar hart op de tong droeg en alles wat haar dwars zat meteen naar buiten woei. Onzichtbare metselaars trokken muren in haar op, schaduwrijke nissen waar verdriet en geheimen zich goed lieten verbergen. Niet het verdriet om een geschaafde knie, maar dat van de onttovering van haar wereld. (p51)

'In de velden was zijn huid geen muur, het was een Japans schuifpaneel dat binnen-en buitenwereld in elkaar liet overvloeien. Wanneer hij in het gras lag, werd hij hij gras en wanneer hij met zijn armen klapwiekte, werd hij een zwaan.' (p58)

'Dromers worden geaard met een stuk gereedschap; een dopsleutel, troffel of een riek en als kostwinners houden ze zich bezig met een motorblok, kluiten of klinkers.
Dat wat overdag binnen blijft, moet er in de avonduren uit en vindt plaats in de beslotenheid van zolders en in schuurtjes waar tot diep in de nacht een peertje brandt. Op een van die zolders schildert de stratenmaker aan zijn oeuvre van nevelige landschappen. Meer dan landschappen zijn het abstracties van lucht en licht; een canvas grijsgroen herfslicht, alsof hij met een stofschaar een lap uit de lucht heeft geknipt, een vierkant blauw zo uit een winterhemel gesneden.' (p60)

'Gewend om in de verte te turen, bezitten de meeste dorpelingen een scherp ook voor wolkenluchten en kuddes grazend vee. Verwachtingsvol kijken ze naar het verkleuren van rijpende korenaren, maar nooit kijkt iemand met dezelfde belangstelling naar de kleuren van een ander mens. Wel gluren ze met toegeknepen oogjes naar elkaar, vanuit een kritische belangstelling of de ander grijs genoeg blijft. (p62)

'Het verhaal over de man en zijn handspiegel heeft hem doen beseffen dat hij een keuze heeft, waar wil hij naar kijken? Richt hij zijn oog nog langer op dat wat afgebroken is of kantelt hij zijn blik naar de ruimte die voor hem ligt, naar vlinders en wolken'. (p69)

[Daya · Rating 2 out of 5]

prachtig geschreven, maar toch niet iets voor mij. het was zoooo metaforisch dat het me moeite kostte om mijn aandacht erbij te houden en het was daarom wat te saai voor mij
maar!!! letterlijk elke zin kan gequote worden want wauwww wat een mooi taalgebruik! vandaar 3 sterren ipv 2!

[Alicia · Rating 4 out of 5]

Ik moest er even over nadenken hoeveel sterren ik dit wilde geven. Er zitten zulke mooie passages in, zeker in de eerste helft, dat ik aanvankelijk erg onder de indruk was. Op een bepaald punt kantelde dat, ik vond sommige metaforen te overdreven, de symboliek te in your face, en het einde voelde wat gehaast. Als een aanspoelende strandbal zijn eigen hoofdstuk krijgt, is een hoofdstuk voor een hele pelgrimstocht nogal een contrast.

Het gaat over een architect die zijn scheiding verwerkt en veel nadenkt over wat een thuis is, maar het draait niet om een verhaal. Het gaat al helemaal niet om de personages, want die hebben weinig diepgang. Dialogen komen niet voor in het boek, je komt bijna niets te weten over het gezin van de architect. Bijna ieder hoofdstukje, meestal niet meer dan twee pagina's, staat op zich en brengt een nieuwe metafoor. Het zit vol symboliek over architectuur en natuur. Joost de Vries noemde het in de Boeken FM podcast een schilderij van taal, een heel treffende omschrijving.

Na het lezen vraag ik me af waarom de hoofdpersoon zo bezig is met wortels en identiteit. Ik had verwacht dat in de tweede helft een traumatische ervaring boven zou komen, vanwege zinnen over zijn bezwaarde geweten, zijn vele verhuizingen, verwijzingen naar iemand die zijn identiteitt probeerde te wissen en naar nomaden, zijn onvermogen contact te maken met zijn vrouw en de angsten en nachtmerries over het verlies van zijn dochter. Maar nee, hij had een stabiele jeugd in een klein christelijk dorp en nergens wordt groot leed gemeld. Ik kon dat dus niet goed plaatsen.

[Sylvie · Rating 5 out of 5]

"Luut tuimelt door de tijd, wat thuis namiddag is wordt hier al nacht. Hij vliegt tienduizend kilometers weg van Tessel, het elastiek tussen hen wordt tot een maximum opgerekt," zo opent 'Het wolkenpaviljoen'. Luut reist na zijn scheiding van Kris alleen naar Japan en laat voor het eerst zijn dochter Tessel achter.
Het boek draait rond verbonden zijn en moeten loslaten en dit wordt doorheen het verhaal gesymboliseerd door draden en elastieken. De auteur vermeldt Calvino's roman 'De onzichtbare steden' waar bewoners draden spannen tussen hun huizen waarmee ze de onderlinge verhoudingen zichtbaar maken. "Als Tessel een draad zou spinnen, elke keer dat ze van haar ene naar haar andere huis loopt, dan had ze de tussenliggende gracht inmiddels met een sterk weefsel gedempt."
De rode draad doorheen het verhaal is de vraag wat het verschil is tussen een huis en een thuis. Luut is architect en worstelt er mee dat hij wel huizen kan creëren maar dat die niet noodzakelijkerwijs een thuis zijn. Is zijn huis nog wel een thuis? Zolang anderen naar hem terugkeren, wel.
Prachtig geschreven verhaal!

Ook mooi citaat:
"Met een paarse vlek in de duisternis kondigt een nieuwe dag zich aan, gevolgd door het oeroude schouwspel van de in elkaar overvloeiende kleuren, en ondanks dat het zich al zo vaak voltrok, wordt het blauw ook deze ochtend tintelend fris geboren."

[Dagmar · Rating 5 out of 5]

Ik ben pas op p. 31, maar het zijn stuk voor stuk mooie hoofdstukjes. Een fijne stijl van schrijven en zo mooi dat je sommige alinea’s nog een keer wil lezen.
Heel mooi boek. Ik zou niet goed kunnen omschrijven waar het over gaat. Dat zie ik ook aan de recensies/flapteksten. Maar de tekst van Bo van Houwelingen (volkskrant) en Bernard Dewulf(Reactir/Knack komen dichtbij. ‘Het grootse van deze roman schitterschuilt tussen de regels, voor wie het wil zien.’ En ‘Elke zin elk beeld is zorgvuldig gekozen. De symboliek is eben manifest als onnadrukkelijk.’

[Henneke Wateringen · Rating 4 out of 5]

Klein boekje, waar prachtig compacte omschrijvingen in staan, had alleen verwacht dat het iets meer met Japan te maken had.

[Hermine Couvreur · Rating 2 out of 5]

Zeer mooi geschreven maar er blijft niets hangen van het verhaal zelf.
Als ik het boek zou omschrijven in één woord, dan is het 'saai'.

[Chrétien Breukers · Rating 4 out of 5]

Een subtiel boek over afkomst, liefde, gezinsvorming en idealen. Normaal zou ik een boek dat zo wordt omschreven niet lezen; maar dit is echt een bijzondere roman. Ruim vier sterren.

[Emilie Nassar · Rating 5 out of 5]

Héél mooi geschreven. Voor de liefhebbers van de Nederlandse taal

[Floris · Rating 3 out of 5]

2,75 op storygraph

prachtige taal, maar dit boekje vliegt als een wolk aan de Nederlandse kust ook gelijk je geheugen weer uit.

[André · Rating 4 out of 5]

Citaat : Hij verdiept zich in de rituelen rond de Ise Jingu-tempel, het heiligdom van tweeduizend jaar oud dat iedere twintig jaar wordt afgebroken en nieuw opgebouwd. Tegen de achtergrond van de Japanse cultuur reflecteert hij op zijn wortels, hoe het landschap van zijn jeugd van invloed is geweest op de loop van zijn leven.
Review : Jannie Regnerus schreef naast reisboeken twee romans: De ent en Het lam. Die laatste werd door Wim Brands de mooiste roman van het jaar genoemd en genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs. Haar boek Het geluid van vallende sneeuw werd bekroond met de Bob den Uyl-prijs.

Het Wolkenpaviljoen is een boeiend verhaal in fragmenten van hoe een man, een architect, de ineenstorting van zijn huwelijk, zijn thuis, probeert te verwerken en ervan te leren en die alles op alles zet om zijn dochtertje alsnog een veilig en warm thuis te bieden.
Niets lijkt meer voor de eeuwigheid, zijn ontwerpen krijgen op de tekentafel al een houdbaarheidsdatum opgelegd. Hij ervaart niet alleen een uitholling van zijn vak, maar ook van zijn ziel. Om zijn inspiratie te hervinden keert hij terug naar Japan, naar de tempels en tuinen die hem als jonge architect hebben gevormd. Hij verdiept zich in de rituelen rond de Ise Jingu-tempel, het heiligdom van tweeduizend jaar oud dat iedere twintig jaar wordt afgebroken en nieuw opgebouwd. Tegen de achtergrond van de Japanse cultuur reflecteert hij op zijn wortels, hoe het landschap van zijn jeugd van invloed is geweest op de loop van zijn leven. Luut mag dan de protagonist van dienst zijn toch hebben in dit verhaal de gebouwen, de architectuur en ook de legendes rond literatuur bijzondere aandacht. Het is opvallend hoe mooi zij details in een apart daglicht kan stellen!
Een mooi en verrassend werk

[Moira Macfarlane · Rating 4 out of 5]

Wat een talent voor waarnemen en taal heeft ze toch.

'Terwijl Luut afruimt blijft Tessel aan tafel zitten, hij rommelt in de keuken en zij waant zich onbespied. Ze buigt haar hoofd voorover en legt haar linkerwang op het tafelblad, haar armen hangen slap af langs de voorste twee stoelpoten, uitwaaierende lokken bedekken haar gezicht. Het blonde hoofd ligt geknakt op tafel, de rest van haar lichaam zit nog onveranderlijk op de stoel. Luut voelt haar pijn, het is iets waar ze zelf nog geen woorden voor heeft, anders dan deze lichaamstaal. Hij neemt Tessel in zijn armen en wiegt haar in stilte heen en weer.
Haar kinderziel is niet langer een licht, transparant huis. Er was een tijd dat ze haar hart op de tong droeg en alles wat haar dwars zat meteen naar buiten woei. Onzichtbare metselaars trokken muren in haar op, schaduwrijke nissen waar verdriet en geheimen zich goed lieten verbergen. Niet het verdriet om een geschaafde knie, maar dat van de onttovering van haar wereld.'

[Nina · Rating 3 out of 5]

ik vind het lastig om een mening te vormen over dit boek en dat heeft twee redenen: de variatie in de schoonheid van de zinnen en de “leegheid” van het boek. sommige zinnen raakten me ontzettend, of schiepen met een aantal worden een uitgesproken plaatje in mijn hoofd. er waren echter ook een hoop zinnen die niks deden of zelfs licht cliché waren.
daarnaast was had dit boek zelfs voor mij te weinig plot. er wordt zo weinig verteld over het hoofdpersonage en zijn achtergrond dat zijn reflecties daarop weinig boeien, zelfs als die maar voor 120 pagina’s voortduren.

[Lieke · Rating 4 out of 5]

A beautifully written and thought-provoking short story.
I loved the poetic exploration of concepts like ‘borrowed landscapes’ and the subsequent question of whether there might also be such a thing as ‘borrowed lives’. The story is rich with vivid metaphors and literary comparisons that give the theme of domestic space and architecture its full weight. Though brief, the story feels rich, detailed, and lyrical. Clearly, every word is carefully chosen.