Amerikanen - Het had zo mooi kunnen zijn

by Steven de Foer

Het machtigste land ter wereld worstelt met onoverbrugbare conflicten, grote ongelijkheid en maatschappelijke achteruitgang. In Amerikanen. Het had zo mooi kunnen zijn schetst Amerikakenner Steven De Foer een even treffend als ontluisterend beeld van een uitverkoren natie. Een scherp zicht op de Amerikaanse malaise is noodzakelijk om onze eigen toekomst te vrijwaren. De Foer beschrijft concreet hoe pure gulzigheid – naar eten, geld, macht, vertier – de Verenigde Staten mooi maar meedogenloos maakte, en veel Amerikanen gefrustreerd liet over de grote onvervulde beloften. Een urgent boek in wat een sleuteljaar in de Amerikaanse politieke geschiedenis wordt.

Genres: Nonfiction, The United States Of America, Politics, History

328 pages, Paperback

Published May 21, 2020

Reviews

[Maaike · Rating 3 out of 5]

3,5 sterren. De Foer stelt in zijn verantwoording dat dit boek “alles, of toch zoveel mogelijk” over Amerika wil bieden. Dat zorgt er inderdaad voor dat hij van de hak op de tak springt, er geen echt duidelijke lijn terug te vinden is, geen overkoepelende “grote vraag” (behalve dan misschien “waarom ik graag/niet graag permanent naar de VS zou willen verhuizen, of wacht neen, misschien toch wel”). Dat overzicht heb ik wel gemist en is de grote zwakte van dit werk.

Het boek is eigenlijk een hele hoop (hoogst interessante) feiten over de VS, anekdotes en fragmenten uit De Foers (uitstekende!) DS-reportages door elkaar gehusseld, doorspekt met wat “in het kwalitatieve standaardwerk van X staat...”-namedropping (soms magertjes geciteerd uit de derde hand, “ik heb dit werk niet zelf gelezen maar wel een bespreking ervan in de New York Times”, tja...). Ik mis ook een correcte bronvermelding of exhaustieve bibliografie.

Door al het bovenstaande was de start van mijn lectuur haperend, maar eens die onvrede was weggeëbd: héél graag gelezen!!

[Peter Verboven · Rating 5 out of 5]

Tot niet zo lang geleden waren de USA impliciet de grote broer van Europa. We hadden wel bedenkingen bij een aantal van hun gewoontes, maar ze bleven de dominante aanwezigheid op heel wat gebieden: economisch, militair, cultureel (Hollywood, muziek),... Sinds de jaren 2000 zat er wat sleet op de formule, maar de spectaculaire implosie die de verkiezing van Trump met zich meebracht, bleef onverwacht.

In "Amerikanen" laat Steven de Foer haarscherp zien welke scheeftrekkingen en tegenstellingen al eeuwenlang in de Amerikaanse maatschappij zitten en tot welke wantoestanden die de laatste jaren hebben geleid: zware ongelijkheid, religieus fanatisme, gebrekkig onderwijs, de almacht van geld en consumentisme, falende gezondheid en gezondheidszorg,... Allemaal zaken die niet onbekend zijn, maar die een schokkend beeld schetsen wanneer ze op een rijtje worden gezet.

De - ongemakkelijke - conclusie die je hieruit moet trekken, is dat de USA zijn aura van leader of the free world definitief is kwijtgespeeld. In veel opzichten is het een derde-wereldland en kampt het met de problemen die we tot twee decennia geleden vaker op het Afrikaanse continent tegenkwamen.

De kracht van dit boek is dat het een analyse is door een Amerika-liefhebber die absoluut niet de bedoeling had om een links, anti-USA pamflet te schrijven. De auteur geeft zelf aan dat hij verschoten was van het beeld dat uiteindelijk naar voor kwam - maar dat het effectief strookt met de realiteit.Gelukkig eindigt alles op een positieve noot met een aantal suggesties to Make America Normal Again. De gouden eeuw van de States is voorbij, maar met de nodige maatschappelijke veranderingen, ligt er nog een mooie toekomst in het verschiet.

Iedereen die ook maar een minimum aan (geo-)politieke interesse heeft en een begrip wil krijgen van het land dat zo lang het wereldnieuws heeft beheerst, moet absoluut dit boek vast nemen. De inhoud is ontluisterend, maar ook fascinerend en meeslepend. Steven de Foer heeft bovendien de soepele - en bij tijden grappige - pen van de buitenlandjournalist die het klappen van de zweep kent. Het werk leest dan ook als een page-turner van jewelste, maar geeft wel een pak meer stof tot nadenken.

[QueenAmygdala · Rating 4 out of 5]

Of dit boek je beeld van Amerika helemaal verandert, hangt ervan af hoe trouw je het Amerikanieuws de afgelopen jaren (en eigenlijk vooral het ene afgelopen jaar) hebt gevolgd. Voor mij passeerde er geen al te nieuwe thema's in dit boek; over problemen zoals racisme en de wapenlobby waren we al wel op de hoogte. Mijn ideeën over de VS werden alleen bevestigd. En toch (of misschien daarom?) vond ik dit een erg fijn boek.

Steven de Foer is een geboren verteller. Lezen voelt als luisteren dankzij zijn vlotte pen. Hij springt van geschiedenisles naar persoonlijk anekdote verder door naar cijfers wanneer dat klopt. Zelfs zijn bibliografie pakt hij vertellend aan.

Wat mij zo'n 300 pagina's lang licht stoorde, was dat het wel allemaal redelijk onduidelijk was waar de auteur heen wilde en hoe. Het is vast beroepsmisvorming als academicus, maar ik vroeg me voortdurend af wat zijn onderzoeksvraag en methode zijn. Tot hij dat in de Verantwoording op de laatste pagina's zelf charmant even aanstipt - toen kon ik het hem meteen vergeven. Die kadering had wat mij betreft vooraan in het boek al aan bod mogen komen; dan had het zo niet in de weg gezeten.

Is dit hét boek der boeken als je schokkende ontdekkingen over Amerika wil doen? Vast niet. Maar het is wel een heerlijk informatief boek vol interessante feiten en duiding dat iedereen die zich ook maar een béétje interesseert in Amerika met plezier zal lezen. Behalve de blinde Trumpfans, waarschijnlijk...

[Roel Vande Winkel · Rating 4 out of 5]

Ik beëindig de lectuur van dit boek op 2 november, dus kort (?) voor we weten of Donald Trump al dan niet een tweede termijn krijgt. Dit boek is deels nieuw, deels een actualisering van stukken die ik als abonné reeds eerder in de krant "De Standaard" las. Steven de Foer schetst een caleidoscopisch beeld van de Amerikaanse samenleving. Soms heel breed, vanuit een historisch perspectief. Soms veel beperkter, bijna anekdotisch. Er zit geen grote rode draad in, maar dat stoort niet echt, het zorgt dat je als lezer de hoofstukken apart kan lezen en wat in het boek kan grasduinen. Prettig is ook dat de auteur achteraan een uitgebreide bronvermelding opneemt en doorverwijst naar boeken, films, muziek... Of misschien zit er toch een rode draad in: teleurstelling. Een grote teleurstelling in de huidige "State of the Union" en de manier waarop de republikeinse partij gekaapt werd (of zich liet kapen) door Donald J. Trump. Teleurstelling in wat de Verenigde State nu is in vergelijking met wat het ooit was. Het had zo mooi kunnen zijn.

[Eline · Rating 5 out of 5]

Een must voor iedereen die de hedendaagse Amerikaanse cultuur met al zijn, soms bizarre, facetten beter wilt begrijpen.
Steven de Foer legt aan de hand van belangrijke geschiedkundige gebeurtenissen hedendaagse problemen aan de dag en geeft als Amerikakenner en bovenal -liefhebber een erg genuanceerd beeld van het Amerika toen en nu.
Een essentiële toevoeging aan wat je reeds kent over de Verenigde Staten door de kranten, media en het reizen door California en the great national parks.
En dit alles ook nog eens in een ware page turner gegoten!

[Elise · Rating 5 out of 5]

Zeer prettig te lezen boek met een aparte manier van bronvermelding.
Na zelf gereisd te hebben in de US zonder erg veel diepgaande voorkennis, brengt dit boek een aantal ter plekke ondervonden zaken in breder perspectief. Absoluut een aanrader van een boek als je op een ontspannen manier wil bijleren of je kennis heropfrissen.

[Katrien · Rating 4 out of 5]

Boeiend boek over de staat van Amerika. Geschreven in 2020, het einde van de termijn van Trump, het begin van de corona crisis.

Veel zaken wist ik wel, andere weer niet of niet helemaal.

De Foer schrijft vooral vlot, vanuit een passie als journalist én Amerika-liefhebber.

Origineel voor dit soort boek begint ieder hoofdstuk met een liedjestekst.

Veel van zijn ervaringen herken ik ook, vanuit het standpunt van toerist maar ook als voormalig werknemer van een Amerikaans bedrijf uit Tennessee. Groot was mij verbazing toen ik vanuit Tennessee naar Arkansa reed en al de godsdienstig borden langs de snelweg zag.... dit is het Amerika dat we veel minder zien op Tv of in de films...

[Peggy Stuyck · Rating 5 out of 5]

Het blijft een fascinerend land met een waanzinnige geschiedenis..... en Steven De Foer schrijft het zo vlot en behapbaar! Ik was trouwens al grote fan van zijn film boek: Hollywood Boulevard, ook een aanrader!

[Chris Majoor · Rating 5 out of 5]

Een goede analyse van de huidige samenleving van de Verenigde Staten. De auteur vraagt zich af hoe het zo ver is kunnen komen. Het boek behandelt een aantal thematische hoofdstukken: indianen, zwarten, immigratie, politiek systeem, macht van het geld, fascinatie voor "de grootste". Stuk voor stuk thema's die onlosmakelijk verbonden zijn met de Amerikaanse samenleving. Waarom is de eens zo grote natie blijkbaar in verval geraakt? De auteur haalt er een aantal oorzaken voor aan: de teloorgang van het onderwijs waardoor veel potentieel onbenut blijft, de berichtgeving waar het nog ver zoeken is naar enige feitelijke onderbouwing en aansporing tot kritisch denken, het religieus - maar o zo hypocrite - christelijk fanatisme, de fascinatie voor wapens. De auteur heeft ook nagedacht over hoe de VS de grandeur van weleer zou kunnen herwinnen: ontgiften van de huidige president, het aanzien van de wereld herwinnen, vriendelijkheid laten primeren, het twee partijen stelsel openbreken en vooral de oogkleppen laten vallen, want op vele plaatsen in de wereld zijn er reeds bewezen oplossingen voor een aantal problemen waar de VS mee worstelt.
Het boek leest heel vlot en is ook goed onderbouwd. De auteur is kritisch tot zeer kritisch, maar dat mag van een journalist. Ik kon er in vele gevallen toch mee eens zijn.

[Esther · Rating 4 out of 5]

Goed hoor, allemaal interessante inzichten… wil hier eigenlijk ook een documentaire bij

[Lili Bammens · Rating 3 out of 5]

De journalist Steven De Foer geeft in  "Amerikanen. Het had zo mooi kunnen zijn." wel een beeld van de VS maar erg diep gaat dat niet. Het boek bevat veel feiten en weetjes uit het verleden en de geschiedenis van het land, die ik grotendeels vergeten was. Dat boeide me wel. De auteur beschrijft hoe de VS van na de 2e Wereldoorlog met een groeiende welvaart, sinds president Reagan afgleed naar een land met een steeds grotere kloof tussen arm en rijk, tussen stad en platteland. Hij haalt tegenstellingen en problemen aan maar hij doet geen poging die te verklaren. In het algemeen is hij erg negatief over de VS, in interviews zegt hij zelf verrast te zijn over hoe negatief zijn boek werd, want hij houdt wel degelijk van het land.
Ik was het niet steeds eens met de stellingen van De Foer. Zo schrijft hij dat het Europa meer gepermitteerd is racistisch te zijn dan de VS omdat de inwoners van dit laatste land allemaal immigranten zijn of van immigranten afstammen.
Hij steekt zijn afkeer voor Trump, die ik deel, niet onder stoelen of banken. Maar van Bernie Sanders, die hij consequent "de socialist" Bernie Sanders noemt,  heeft hij blijkbaar ook geen hoge pet op en hierin is hij niet heel eerlijk. Hij zegt dat Sanders niet tegen de NRA is maar dat klopt niet. Hij stemde wel ooit tegen een beperkende wapenwet maar hij gaf achteraf toe dat dit fout was. Momenteel heeft hij van de NRA immers slechts een F-rating.
Voor mij was dit boek een vlot leesbaar en interessant tussendoortje om mijn geheugen wat op te frissen.

[Kilien Natens · Rating 4 out of 5]

Als ik één ding onthouden heb uit mijn masteropleiding Journalistiek, dan is het wel dat journalisten objectief horen te zijn. Maar God, wat is het heerlijk dat die objectiviteit in 'Amerikanen' volledig overboord gegooid wordt!

Met een scherpe pen die me eens hardop deed lachen en dan weer compleet verbijsterde, kaart De Foer aan wat er is mis is met Amerika, maar nuanceert hij knap waarom dat niet per definitie voor alle Amerikanen geldt.

Meer weten over racisme, armoede, democratie, polarisering en hoop andere onderwerpen? Dit is je referentiewerk!

[Yvonne · Rating 4 out of 5]

'Amerikanen - Het had zo mooi kunnen zijn' van de Belgische Standaertjournalist Steven de Foer is tegelijkertijd een deprimerend en vrolijkmakend boek. In elf hoofdstukken schetst hij de stand van zaken over wat ooit 'het machtigste land' ter wereld was en in het twaalfde hoofdstuk wijst hij de weg naar een oplossing. Mij viel regelmatig de mond open. Over de geschiedenis van de native bewoners - de Indianen - en de zwarte Amerikanen. Best veel over gelezen, maar het blijkt nog gruwelijker te zijn. En onrechtvaardig. En mensonterend. Maar ik viel ook steil achterover bij het hoofdstuk over de democratie, het gesjoemel met kiezersstemmen, het politieke systeem, het onderwijs.
Het maakte mij treurig om te lezen hoe moeilijk is om te studeren, hoe hoog de studieschuld is die studenten over houden (een waarschuwing, dat moeten we anders doen!) Wat ik bijna vernederend vind is dat er af en toe miljardairs zijn die de studieschuld afbetalen van een hele lichting afstudeerders. Slecht onderwijs, ontoegankelijk onderwijs leidt tot domme mensen. Amerikanen weten dus weinig over politiek en cultuur (en het buitenland) en het is moeilijk om onafhankelijk te denken. Zegt De Foer. Voeg daarbij een fundamentalistische christelijk geloof en de bal is meer dan rond. De Foer noemt het systeem rot, maar toch houdt hij van de individuele Amerikaan. Het valt wat moeilijk te rijmen, maar is na zijn boek wel te snappen. Hij ziet een weg 'to make America normal again', maar dat wordt hard werken.
Ik houd mijn hart vast. Ik denk de Amerikaanse democratie een tweede termijn Trump niet echt overleeft. Maar we gaan het zien. Ik hoop met De Foer dat de jongeren, de vrouwen en de 'minderheden' plus de Amerikanen die met een open mind kijken het tij gaan keren.

[Thomas Margot · Rating 3 out of 5]

Interessant boek, echter onnodig pessimistisch (hoezo "Het had zo mooi kunnen zijn"?). Het eerste deel van het boek gaat over de geschiedenis van de VS: manifest destiny, de miserie rond de indianen en de slavernij van de zwarten. Dit is meteen ook het minst interessante deel van het boek en kan gezien worden als een oppervlakkige basiscursus geschiedenis van de VS, met dan voornamelijk de focus op wat ze allemaal wel niet verkeerd gedaan hebben. Alles dat in het boek staat klopt, en het is voor de indianen en de zwarten vandaag de dag veelal nog steeds geen pretje om Amerikaan te zijn, maar oké, dat is bekend en daar viel voor mij als lezer weinig nieuwe inzichten te rapen.

Het tweede deel van het boek gaat over de psyche van het volk en dat vond ik persoonlijk interessanter. Wat maakt de Amerikaan tot Amerikaan? Waarom stemmen Amerikanen op Trump? Wat vinden ze belangrijk (en wat vinden ze niet belangrijk)? Hier zijn interessante inzichten te vinden en dit vond ik meteen de belangrijkste reden waarom ik het boek wel kan aanraden aan liefhebbers of geïnteresseerden van Amerika. De toon doorheen het boek is kritisch, maar je merkt ook dat de auteur een oprecht bezorgd liefhebber van het land. Ik deel dan ook veel van zijn meningen.

De ondertitel van het boek is onnodig provocatief, want niet enkel had het zo mooi kunnen zijn - het is mooi. Maar het is zeker niet perfect, er is inderdaad een zekere mate van verval en er is absoluut voor ruimte voor verbetering. Hopelijk doet de volgende president het beter. In een bipolaire wereld is de VS nog steeds het beste alternatief.

[Gijs · Rating 3 out of 5]

Prettig leesbaar boek met veel interessante onderrwerpen maar het gaat te ver om te beweren dat na lezing mijn beeld van Amerika totaal veranderd is...Bovendien heeft de schrijver een welhaast naieve kijk op de Lage Landen waar alles hoegenaamd beter zou zijn en op Europa, waar de weerstand tegen immigratie volgens De Foer terecht is ondat Europa geen immigratie achtergrond heeft

[Gaëtan Mertens · Rating 4 out of 5]

Redelijk scherpe en kritische analyse van de staat van Amerika rond 2020. Veel onbekende factoren worden goed belicht (bv., de invloed van fundamentalistische christelijke ideeen op de Amerikaanse politiek). Enkel het eurocentrische moraliserende toontje doorheen een groot deel van het boek begon snel te vervelen, jammer genoeg.

[Anour · Rating 5 out of 5]

Dit boek zou eigenlijk Amerika ontmaskerd moeten heten. Schokkend en stuitend hoezeer ons beeld afwijkt van hoe het daar daadwerkelijk is en vooral hoezeer wij besmet zijn door de ziekte(s) van onze grote broeder. Uitstekend geschreven, tikkeltje idealistisch maar dat maakt het wel pakkend. Vlamingen hebben betere voelsprieten dan Hollanders als het op dit soort onderwerpen aankomt.

[Bart · Rating 5 out of 5]

Steven De Foer is al jaren één van mijn favoriete pennen van De Standaard. Met dit boek heeft hij een bijzonder boeiende pageturner geschreven over Amerika en de Amerikanen. Met onze Europese bril val je van de ééne verbazing in de andere. Al was het nu ook weer zo verrassend als je geregeld te stukken van De Foer leest in De Standaard.

[Louis Waelkens · Rating 5 out of 5]

Voor mij het boek met de schoonste titel. Geen enkele keer gaat het te lang over een bepaald aspect wat het werk zeer leesbaar maakt. Ontspannen en toch bijleren.

[Geroen · Rating 5 out of 5]

Diepgaand, meeslepend, informatief en onthutsend. Een absolute aanrader voor een diepere kijk op het Amerika van vandaag!

[Stefaan Vernieuwe · Rating 3 out of 5]

Vlot lezende boek, helaas weinig nieuws gelezen, meeste zaken had ik al uitvoerig in de krant gelezen.

[Mathias Vermeeren · Rating 3 out of 5]

Interessant boek, maar wel heel kritisch en subjectief

[Kristin · Rating 4 out of 5]

Gevarieerde hs, gekleurde visie maar graag gelezen. Veel te weten gekomen met een vlotte schrijfstijl

[Ronny Van · Rating 5 out of 5]

Amerikanen nog vreemder dan je al dacht.

[Vera Regelbrugge · Rating 5 out of 5]

Vlot geschreven en boeiend.

[Wesley Poelman · Rating 4 out of 5]

Boeiend boek over wie wil weten waar het zo fout loopt in Amerika. Waar Bjorn Soenens zich nog min of meer inhoudt, neemt De Foer geen blad voor zijn mond.

[Kwinten · Rating 3 out of 5]

Donker beeld over de amerikaanse samenleving vanuit het zichtspunt van een Belg...

[Liesbeth Pierloot · Rating 4 out of 5]

Toegankelijk boek

[Rik Demeyer · Rating 4 out of 5]

Ontluisterend beeld van Trumpland waar de democratie verdampt, de media verziekt en de Amerikanen met getrokken messen tegenover elkaar staan.

[Bjorn · Rating 3 out of 5]

***1/2