จากปีศาจสู่เชื้อโรค : ประวัติศาสตร์การแพทย์กับโรคระบาดในสังคมไทย

by ชาติชาย มุกสง

ในประวัติศาสตร์ไทย โรคระบาดคือภัยจากปีศาจร้ายที่เกรี้ยวกราด คำอธิบายทางการแพทย์แผนไทยเชื่อกันว่าโรคห่า (โรคที่คนตายเป็นจำนวนมาก) เกิดจากปีศาจทำของเข้า จนกระทั่ง การเปิดรับการแพทย์แผนตะวันตก จากโรคห่าของปีศาจ ได้กลายเป็นโรคที่มาจากการหมักหมมของสิ่งปฏิกูล จนทำให้เกิดอายพิศม์(ไอพิษ) ลอยมาในอากาศ ใครถูกอายพิศม์เข้าก็ติดโรคได้ ตราบจนกระทั่งการค้นพบ "เชื้อโรค" ความเชื่อที่ว่าโรคร้ายมาจากอายพิศม์จึงค่อยๆ เปลี่ยนเป็น "เชื้อโรค" ตัวจิ๋วที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

การเปลี่ยนแปลงความรู้ด้านการแพทย์ของรัฐไทยสอดคล้องกับปรับตัวบทบาทของรัฐ จากรัฐจารีตที่ไม่เคยสนใจใยดีพลเมือง มาเป็นรัฐเวชกรรมที่ต้องเข้าควบคุมกำกับเรือนร่างของพลเมืองให้มีสุขภาพดีอยู่เสมอ ผ่านการสาธารณสุข การแพทย์ และการรณรงค์เรื่องสุขภาพ

จากปีศาจสู่เชื้อโรค : ประวัติศาสตร์การแพทย์กับโรคระบาดในสังคมไทย ของชาติชาย มุกสง จะฉายภาพประวัติศาสตร์ความคิดความรู้ทางการแพทย์ในสังคมไทยที่ปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัยเพื่อรับมือกับภัยร้ายของโรคระบาด อันจะเป็นบทเรียนที่ดีในยุคสมัยอันมืดบอดที่เราทุกคนต้องเผชิญ

Genres: History

248 pages, Paperback

Published April 1, 2020

Reviews

[Suwim]

ส่วนใหญ่เป็นการเล่าตามทามไลน์ของโรคระบาดหลักๆ เช่น ไข้ทรพิษ กาฬโรค อหิวาตกโรค มีรายละเอียดของการดำเนินและการจัดการในอดีตถึงปัจจุบัน

จริงๆแอบหวังว่าจะมีบทวิเคราะห์หรือข้อคิดเห็นที่แปลกใหม่ แต่เท่าที่อ่านก็ไม่มีอะไรหวือหวามาก เนื้อหามีความซ้ำซ้อนอยู่หลายจุดด้วยซ้ำ

[Nishamil Hayeesa]

ประวัติศาสตร์สังคมเกี่ยวกับการจัดการเชื้อโรคและรัฐเวชกรรม เดาว่าเป็นหนังสือรวมบทความของผู้เขียนที่เอามาจากหลาย ๆ เปเปอร์ เพราะเนื้อหาซํ้ากันค่อยข้างมาก

[Bowornsak]

หนังสือปูพื้นฐานการแพทย์ในยุคต่าง ๆ โดยเฉพาะของไทยให้ ในจุดนี้ถือว่าทำได้ดี แต่อ่านแล้วยังไม่ค่อยว้าวเท่าไร

[PS]

หนังสือรวบรวมบทความ เนื้อหาอ่านเข้าใจง่าย พลิกไปพลิกมชั่วโมงเดียวก็จบ น่าเสียดายรวมเป็นเล่มทั้งที น่าจะร้อยเรียงทำให้งานคมลึก น่าสะสมเก็บขึ้นชั้นหนังสือกว่านี้