Dialog mistrza Polikarpa ze Śmiercią

by Anonymous

Dialog mistrza Polikarpa ze Śmiercią to najdłuższy zachowany średniowieczny wiersz polski. Stanowi realizację charakterystycznych dla epoki motywów: mówi o marności dóbr doczesnych, ich nieuchronnej przemijalności (vanitas) oraz o powszechnym zrównaniu ludzi różnych stanów, obu płci, zamożnych i biednych w obliczu śmierci, która wszystkich weźmie do swej „szkoły”, zaprosi do ostatniego tańca (Danse macabre).

Jednocześnie utwór ma wymowę satyryczną. Wykorzystując gatunek tradycyjny dla rozważań filozoficznych (dialog), szydzi z niemocy ludzkiego rozumu, w duchu plebejskim naśmiewa się z uczonego magistra, który śmierci boi się jak każdy głupiec i drży przed nią niczym żak przed najsroższym nauczycielem. Satyra społeczna, bardzo wyraźnie zarysowana, dotyczy różnych stanów, szczególnie jednak godzi swym ostrzem w sędziów (grożąc demaskacją ich niesprawiedliwych czynów i pomstą za nie na Sądzie Ostatecznym) oraz duchowieństwo (potępia zarówno opasłych plebanów, jak rozkiełznanych mnichów, łamiących swe śluby).

Utwór, datowany na lata 1463–1465, powstał w oparciu o pisany prozą wzór łaciński pt. Dialogus magistri Polycarpi cum morte. Staropolszczyzna tekstu zawiera dialektyzmy mazowieckie. Rękopis, znajdujący się w Bibliotece Seminaryjnej w Płocku, zaginął w czasie II wojny światowej. Szczęśliwie w 1904 r. opublikowany został odpis sporządzony przez Jana Rozwadowskiego, językoznawcy, profesora UJ, będący podstawą dalszych wydań.

Źródło opisu: https://wolnelektury.pl/katalog/lektu...

Genres: Classics, School, Poetry, Polish Literature, Fiction, Audiobook

17 pages, ebook

First published January 1, 1463

About the author

Books can be attributed to "Anonymous" for several reasons:

* They are officially published under that name
* They are traditional stories not attributed to a specific author
* They are religious texts not generally attributed to a specific author

Books whose authorship is merely uncertain should be attributed to Unknown.

See also: Anonymous

Reviews

[kosa · Rating 3 out of 5]

śmierć walked so konwencja groteskowa could run💔

[Caroline1219 · Rating 5 out of 5]

Obym przez całe studia musiała czytać tylko takie fantastic lektury🤓

[Natalia · Rating 5 out of 5]

Śmierć to moja sassy soulmate

[dominika · Rating 3 out of 5]

czytałam dawno temu, niewiem czemu nie mam jej dodanej🤨

[niko · Rating 4 out of 5]

śmierć slayed (dosłownie i nie 😭)

[Paulinka · Rating 5 out of 5]

człowiek w dniu śmierci jest niewolnikiem swojego ciała | nasze życie jest życiem ku śmierci

[ringo · Rating 3 out of 5]

338 przepisow edytorskich…

[Nadia · Rating 2 out of 5]

Jaka ona zadowolona i się cieszy że może kogoś ubić

[Natalia · Rating 4 out of 5]

Śmierć jest zajebista.

[Panda_Amanda · Rating 3 out of 5]

3/5
Oby siadło na maturce

[natalka · Rating 2 out of 5]

Przypomniałam sobie dlaczego przestałam czytać lektury…

[karolina · Rating 4 out of 5]

śmierć to ikonaaaa

[emilia · Rating 4 out of 5]

Jako panny mordowano,
Sieczono i biczowano,
Nago zwłoczono, ciało żżono
I pirsi rzezano —
Potem do ciemnice wiedziono,
Niektóre głodem morzono,
Potem w powrozie wodzono,
Okrutnemi dręcząc mękami,
Targano je osękami.
Ja się temu dziwowała,
Gdym w nich tę śmiałość widziała —
Dziwno jest nie dbać okrutności,
Cirzpiąc tako ciężkie boleści.

[Hannah · Rating 5 out of 5]

"Ma kosa wisz, trawę siecze,
Przed nią nikt nie uciecze"

[julia · Rating 3 out of 5]

bardzo spoko, dość łatwo zrozumieć z przypisami 👍👍

[eveline l. · Rating 3 out of 5]

ała, archaizmy mnie zabiją

[Aleksandra · Rating 3 out of 5]

“Nikt się przede mną nie skryje,
Wszytkiem żywem utnę szyje”.

“Ja dawię gronostaje
I wiewiorkam się dostaje;
Jać też kosą siekę wilki,
Sarny łapam drugie filki”.

“Zwierzęta i wszytki ptaki
Ja posiekę nieboraki”.

[Gosia · Rating 3 out of 5]

Śmierć to moja ulubiona średniowieczna girlboss

[Julie · Rating 4 out of 5]

Jedyna dobra rzecz, jaka wyszła ze średniowiecza

[JABKO · Rating 3 out of 5]

w sumie to chłop próbuje znaleźć sposób jak nie umrzeć a Śmierć sobie pierdoli o tym że jest zajebista, trochę diva moment

[Rekidess]

Wsm spoko kazdy umrze nei wazne co ale opowiedziane nawet git rymami
"Zbawię żywota każdego;
Lubo stary, lubo młody,
Każdemu ma kosa zgodzi;
Bądź ubodzy i bogaci,
Szwytki ma kosa potraci;
Wojewody i czestniki,
Wszytki świecskie miłostniki,
Bądź książęta albo grabie,
Wszytki ja pobierzę k sobie.
Ja z króla koronę semknę"

"Ja Judasza obiesiła
I dwu łotru na krzyż wbiła;
Alem kosy naruszyła,
Gdym Krystusa umorzyła,
Bo w niem była Boska siła.
Ten jeden mą kosę zwyciężył,
Iż trzeciego dnia ożył;" LOL

Fajne
ale co to Anonymous sie w pisarza ao3 bawisz czy co
(ta znam historie sredniowiecza wiem ze chodzi ze czlowiek jest tylko posrednikiem woli boga czy jakos tak ale zart chcialam zrobic :>>)

[denudatio_pulpae]

„Nie pomogą apoteki,
Przeciw mnie żadne leki,
A wżdy umrzeć każdy musi,
Kto jich lekarstwa zakusi;
Na mały czas mogą pomoc,
Iż niemocny weźmie swą moc.
A wżdy koniec temu będzie,
Gdy lekarz w mej szkole siędzie,
Bowiem przeciw śmirtelnej szkodzie
Nie najdzie ziela na ogrodzie”.

Jak już kiedyś wspominałam: jeżeli pacjent ma silną wolę przeżycia, medycyna bywa bezsilna. Jeżeli zaś Śmierć wyciągnie po niego swoje łapska – nie pomogą apoteki, ani nawet całe tabuny dentystów :)

Wałkowałam w LO i przez to nie lubiłam, nie doceniałam. Teraz widzę ten utwór trochę inaczej. A może na starość do człowieka coraz bardziej dociera sens słów: memento mori?

W obliczu śmierci wszyscy jesteśmy równi. Przerażające, ale jednocześnie piękne.

[Laura · Rating 1 out of 5]

Nie/5

[Przemko Godlewski · Rating 3 out of 5]

Wcale niezłe środki wyrazu! Zwłaszcza przy opisie wyglądu Śmierci. Ciekawie opisana jej geneza, cel istnienia, sposób działania... Nie jest to dzieło dla odbiorcy XXI-wiecznego aż takie złe, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka! Niestety bariera językowa kilku wieków robi swoje i nie czyta się tego płynnie, poza tym zda się, że uosobiona Śmierć zbyt dużo jednak mówi - powtarza tę samą treść po wielokroć.
Szkoda, że nie uchował się ciąg dalszy, ponieważ końcówka wprowadzała do tytułowej rozmowy iście zajmującą problematykę dotyczącą stricte sztuki życia i umierania oraz ich następstw po "umorzeniu".

[Wiktoria · Rating 3 out of 5]

3.5

[Maciej Skulimowski · Rating 4 out of 5]

Niezłe. Szkoda tylko, że niedokończone

Memento mori 💀

[Noemi Słodycz · Rating 5 out of 5]

rereading

[alicja · Rating 4 out of 5]

taka śmierć może po mnie przyjść

[vixentyyy · Rating 3 out of 5]

hmm to było szybkie. I nie aż tak ciekawe jak miałam nadzieje.

[przeciez tak sie nie da zyc · Rating 4 out of 5]

jej wypowiedzi sa pelne ironii, uwielbiam ja