Jak powinno być w niebie. Wiersze wybrane

by Czesław Miłosz

Pierwszy od jedenastu lat wybór wierszy Czesława Miłosza jest wyborem bardzo osobistym, dokonanym przez edytora jego książek i znawcę twórczości - zwłaszcza poetyckiej - który opatrzył książkę równie osobistym posłowiem. Książka adresowana jest przede wszystkim do młodych czytelników, dla których zaskoczeniem może być wizerunek autora wyłaniający się z tych utworów. To nie posągowy klasyk i czcigodny noblista wpychany na cokół narodowego wieszcza, a młody duchem, rozdzierany sprzecznościami człowiek, któremu równie bliskie są zmysłowe namiętności i uroki świata, co metafizyczne pytania i religijne poszukiwanie prawdy - nie wolne od wątpliwości i ryzykownych wyznań. Wybór zawiera wiersze z całej twórczości poety, od arcydzieł obecnych już w tomie Trzy zimy (1936), po te wydanych już pośmiertnie Wierszach ostatnich. Choć więcej miejsca zajmują w nim utwory z okresu późnego, przejmujące, mądre - i zadziwiająco młodzieńcze - wiersze pisane na starość, nie brak tu tekstów najważniejszych, tworzących poetycki kanon Miłosza - jednego z największych poetów naszych czasów. Ta poręczna książka ma pokazać poetę na wskroś żywego, bliskiego współczesnej wrażliwości i mogącego dostarczać poszukującym czytelnikom wiele inspiracji, mądrości i piękna.

298 pages, Paperback

Published November 22, 2010

About the author

Czesław Miłosz was a Nobel Prize winning poet and author of Polish-Lithuanian heritage. He memorialised his Lithuanian childhood in a 1955 novel, The Issa Valley , and in the 1959 memoir Native Realm . After graduating from Sigismund Augustus Gymnasium in Vilnius, he studied law at Stefan Batory University and in 1931 he travelled to Paris, where he was influenced by his distant cousin Oscar Milosz, a French poet of Lithuanian descent and a Swedenborgian. His first volume of poetry was published in 1934.

After receiving his law degree that year, he again spent a year in Paris on a fellowship. Upon returning, he worked as a commentator at Radio Wilno, but was dismissed, an action described as stemming from either his leftist views or for views overly sympathetic to Lithuania. Miłosz wrote all his poetry, fiction, and essays in Polish and translated the Old Testament Psalms into Polish.

Awarded the 1980 Nobel Prize in Literature for being an author "who with uncompromising clear-sightedness voices man's exposed condition in a world of severe conflicts."

Reviews

[Bloodorange · Rating 5 out of 5]

Skończyłam czytać ten tom o wpół do drugiej w nocy, zanurzona w nim jak w dobrej powieści.

Uderza mnie osobista historia widoczna w tych wierszach, jej niezwykłość, a jednocześnie to, jak uchwycone w niej jest doświadczenie życia w dwudziestym wieku (1911-2004), od rubieży Polski, na zachód, na zachód, na zachód.

O szkole dla wiejskich dzieci, którą założyła jego matka, Weronika, Miłosz pisał tak:

(...) Uczyła czytać i pisać.
W jakim języku? Polskim oczywiście,
Który był dla niej, czym dla rodowitej Bretonki francuski.

(W jakim stopniu? W anglojęzycznej Wikipedii przeczytałam, że z przodków matki Miłosza był sekretarzem Stanisława I Leszczyńskiego.)

Wiersze do powrotu i cytaty
"Jak można zapomnieć", 1958
"Dużo śpię", 1962
"Rok 1911"
"Caffe Greco"
"Ale książki""
"Wyznanie"
"To jedno"

"Nienazwana potrzeba ładu, rytmu, formy, które to trzy słowa obracamy przeciwko chaosowi i nicości."

"Rachunek"
"Ars Poetica""
"Zaklęcie"

"Pamiętaliśmy, że tam skąd jesteśmy, były ulice i domy,
Więc i tutaj musiały być domy, szyld siodlarza,
Galeryjka i krzesło."
("Była zima", 1964)

"Lepszy dla ciebie byłby świt zimowy
I sznur, i gałąź pod ciężarem zgięta.
("Który skrzywdziłeś", 1950)

"Czyż na to jestem stworzony,
By zostać płaczką żałobną?
Ja chcę opiewać festyny,
Radosne gaje, do których
Wprowadzał mnie Szekspir. Zostawcie
Poetom chwilę radości,
Bo zginie wasz świat.
("W Warszawie", 1945)

"Była to łąka nadrzeczna, bujna, sprzed sianokosów,
W nieskazitelnym dniu czerwcowego słońca.
Całe życie szukałem jej, znalazłem i rozpoznałem:
Rosły tu trawy i kwiaty kiedyś znajome dziecku.
Przez na wpół przymknięte powieki wchłaniałem świetlistość.
I zapach mnie ogarnął, ustało wszelkie widzenie.
Nagle poczułem, że znikam i płaczę ze szczęścia."
("Łąka", w "Litwa, po 52 latach")

"A najgorsze, kiedy kto sprzedał swój las."
(...)
"Państwo jest doskonałe, kiedy odejmuje
Każdemu jego imię, płeć, obyczaj
I nieprzytomnych ze strachu uwozi o świcie
Dokąd, nie wiadomo, na stepy, pustynie,
Po to, żeby objawiona była jego moc
I w nieczystościach własnych umazani.
Głodni, pokorni, wyrzekli się swego prawa."
("Dawno i daleko")

"Dalsze okolice"
"Realizm" (holenderskie malarstwo)
"Do Allena Ginsberga"
"W Szetejniach" (nauka pisania, matka)
"Krzyś" (proza, o śmierci, Kubuś Puchatek)
"To" (pisanie z desperacji, konfrontacji z własną niemocą w obliczu nadchodzącej zagłady)
"Obudzony" (proza, poczucie łaski i spełnionego życia, przeczucie łaski w zaświatach)