Offerkind

by Rob Ruggenberg

Aïn vlucht van haar familie vandaan omdat ze iets ergs heeft gedaan waar ze zeer zwaar voor zal worden gestraft. Een meisje alleen kan niet overleven in het Nederland van vierduizend jaar geleden, dus is ze blij dat Kraai met haar mee is gevlucht. Kraai voelde zich een buitenstaander omdat zijn vader van een andere stam is en hij er anders uitziet. Samen met hem moet ze uit handen van de achtervolgers kunnen blijven. Maar kunnen ze wel op tegen de wraak van de moerasgodin?Inspiratiebron voor dit spannende verhaal was de vondst van een graf uit de bronstijd vlak bij Wassenaar op een plek waar Rob Ruggenberg als kind vaak speelde. In dat graf lagen twaalf kinderen en volwassenen die een gewelddadige dood hadden gevonden.

Genres: History

233 pages, Kindle Edition

First published January 1, 2020

About the author

Rob Ruggenberg werd op 14 juli 1946 geboren in Wassenaar, aan de Noordzeekust. Zijn vader was conducteur-bestuurder bij de Gele Tram, die reed tussen Den Haag en Leiden.

Nadat Rob zes jaar bij de Koninklijke Marine doorbracht (als radiotelegrafist) en daarbij de halve wereld zag, ging hij op eigen houtje reizen. Hij werkte in een kibboets in Israël en woonde daarna in enkele Afrikaanse landen. In 1969 keerde hij terug naar Nederland en werd journalist.

Hij begon zijn journalistieke loopbaan in de stad Dordrecht, waar hij het vak leerde bij het Dordts Dagblad.

Daarna werkte hij voor Trouw, voor de Brabant Pers (een samenwerkingsverband van regionale dagbladen) en voor het Brabants Dagblad.

Bij die kranten vervulde hij bijna alle functies. Hij was verslaggever, werd eindredacteur, toen chef van de eindredactie, en daarna reportage-redacteur (de droom van elke journalist). In die functie reisde hij weer de hele wereld rond.

Hij schreef het liefst historische avonturenromans voor de jeugd. De ervaringen die hij bij zijn reizen opdeed kwamen daarbij goed van pas.

Reviews

[Linda Dielemans]

A grim adventure set in the Dutch Bronze Age. The story is fast-paced and there is a continuing sense of lurking danger, which should make for an exciting read. But I didn't love it. Rob's Bronze Age is definitely not my Bronze Age. Everything was just so dark, dangerous, ugly and sad, from landscapes to people. There was no joy, no beauty, no kindness at all (except maybe the Fisherman and his wife), and I simply don't believe it was like that, at least, not everywhere, all the time. Because of this, I found the book hard to read. I did feel sorry for Crow, but I couldn't bring myself to care for any of the other characters very much...

[Ria · Rating 4 out of 5]

Wie zegt nooit een verhaal te gaan lezen over Nederland 4000 jaar geleden, krijgt per direct 'Offerkind' in handen gedrukt. Een geweldig vol vaart geschreven avonturenverhaal dat je nauwelijks weg kunt leggen. Een periode in de geschiedenis waarvan slechts enkele feiten bekend zijn. Eén daarvan is het in 1987 ontdekte massagraf met 12 volwassenen en kinderen in de duinen bij Wassenaar. De plaats waar Ruggenberg opgroeide. Dit feit werd het startpunt.

Aïn en Kraai wonen in een familiehuis ergens op de Veluwe. Zij is de dochter van het stamhoofd en hij als dubbelbloed, een eunjer, wordt gedoogd in de eenvoudig levende gemeenschap. Een vrouw op doorreis met barnsteen in haar tas zorgt voor onrust. Aïn wil tegen alle leefregels in zélf bepalen hoe haar leven er zal uitzien, ze wil naar zee! De onrust mondt uit in een gevecht en een vlucht van zowel Aïn als Kraai. Ze komen elkaar tegen bij 'De jonge wolven', bepaald geen lieverdjes. Door een gebeurtenis bij een moerasvolk, het Oude Volk, gaan ze met z'n drieën verder. Het offerkind en zij worden omarmd door een man en vrouw na een tocht per vlot en wonen een periode bij hen. Ze leren vissen, fuiken maken en meer. Dat ook in die tijd reizigers en handelaren rondtrokken, maak je op door de vrouw uit het begin maar ook bijv. doordat riviermensen iets weten over de drie personen van het vlot. Uiteindelijk komen zij over de woeste Rheie aan zee, daar waarmee Offerkind begint. En eindigt.

Zowel Aïn als Kraai maken een ontwikkeling door, niet in het minst door alle wreedheden en ellende die ze op deze overlevingstocht tegenkomen. Ruggenberg spaart zijn lezer niet. Je moet net zoals in ander werk tegen wat bloed en gruwel kunnen, vaak ontstaan door tradities, bijgeloof, goden, heksen en meer. Daarbij bestond het Nederland van toen grotendeels uit moeras en moesten gebruiksvoorwerpen zelf worden gemaakt met natuurlijke materialen.

Dit realistische verhaal bevat vriendschap, avontuur, een vleugje liefde, spanning, angst en een stuk interessant beschreven geschiedenis over volken en het landschap van toenmalig Nederland. Waar je in bijv. 'De boogschutter van Hirado' de neiging hebt om scannend te gaan lezen bij bepaalde scènes, heb je hoe bijzonder, dit in deze weergave van de Bronstijd nauwelijks, je leest in één adem door.

Het 'startpunt', is na opgraving nu te zien in Archeon. De plaats waar Ruggenberg in september 2018 vertelde over dit verhaal in concept, staand met een voorwerp in zijn hand waarover hij e.e.a. ging bespreken met een deskundige ter plaatse. Het zal zijn bijl uit de Bronstijd zijn geweest. Vorig jaar weer een gesprek, nu alleen met zijn vrouw, over o.a. alle aangevraagde boeken die nog steeds binnenkwamen of alvast voor een volgend boek. Helaas niet meer nodig. Een verhaal moest goed gedocumenteerd zijn.

Feiten verweven met een enorm schrijftalent waardoor je alles beeldend leest en voor waar aanneemt, maken dit 'Offerkind' een absolute aanrader vanaf ong. 13 jaar. De goede lezer en liefhebber van avontuur en geschiedenis zal het eerder oppakken. Een landkaartje, een woordenlijst en een prachtig omslag completeren dit graag gelezen ‘Offerkind’.

[De Grote Vriendelijke Podcast]

Deze postume historische roman van Rob Ruggenberg sleurde ons weer mee naar een spannende episode uit de geschiedenis. Jaap vindt het misschien wel zijn beste boek, zegt hij in de 27ste aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast. Luister nu wat we ervan vonden via Spotify, iTunes, TuneIn, je podcast-app of http://www.degrotevriendelijkepodcast...

[Elsemiek Hoge · Rating 5 out of 5]

4.5 ster

Prachtig en gruwelijk. Half puntje aftrek omdat het middenstuk op een gegeven moment iets te langdradig was.

[Mireille]

Wie de boeken van Rob Ruggenberg kent, weet dat het water er altijd een rol in speelt. Of het nu een oceaan, zee, meer of in dit geval een rivier is. Ruggenberg heeft verhalen geschreven die zich in verschillende periodes afspelen, maar nog niet eerder is hij zover in de tijd teruggegaan: de vroege bronstijd.
Ik vind het weer een boek dat je aan de goede lezer vanaf 10 jaar moet geven; hoofdpersonages Aïn en Kraai maken nou niet bepaald een pleziertochtje over de Rijn (of "Rheie") en van tevoren weet je dat het verhaal niet helemaal goed afloopt.
Ook jonge lezers kunnen een dosis ellende aan: Rob nam hen dan ook uiterst serieus. In het nawoord vertelt hij met welk bewijsmateriaal uit/over de bronstijd hij worstelde en wat je in het hedendaagse landschap (i.h.b. Wassenaar) nog aan sporen terugvindt. Ook keert hij met 'Offerkind' terug naar zijn jeugd, wat hij nog niet eerder deed.
Met plezier het boek gelezen dat twee jaar geleden een idee-in-uitwerking was. Hij vertelde toen in het Archeon over een graf dat in hetzelfde park in het Archeologiehuis te zien is. De cirkel is rond.

[Inge · Rating 4 out of 5]

Fijne historische jeugdroman over een periode in de geschiedenis waar niet heel veel over geschreven wordt.

[Yasmien · Rating 3 out of 5]

3,5

[Emma Brugman · Rating 4 out of 5]

Auteur: Rob Ruggenberg
Titel: Offerkind

Een meisje uit de vroege bronstijd ontvlucht haar familie, rechtstreeks door het Verboden Gebied, om een vreselijke straf te ontlopen...
Beleef haar tocht mee, midden door het gebied van vreemde volken, moerassen en grafheuvels.

Mijn favoriete personage was Aïn, omdat zij haar eigen pad kiest. Haar broer wil haar tot eerste vrouw nemen, maar hier heeft Aïn absoluut geen zin in. Nadat zij iets heeft gedaan waar ze ongetwijfeld voor gestraft zou worden, vlucht zij weg van haar familie. Dit verhaal speelt zich af in de bronstijd, waar het heel normaal was om met familieleden verhoudingen aan te gaan. Dit moet tijdens het lezen van het boek in gedachten worden gehouden. Wat goed is aan het boek, is dat de gebeurtenissen realistisch gebracht worden. De onaangename kanten van het leven in de vroege bronstijd worden ook beschreven, ook als dit niet zo leuk is om te lezen. Het was niet gebruikelijk, dat meisjes in die tijd reisden, maar haar onderneming komt toch geloofwaardig over. Aïn is zich goed bewust is van de gevaren van haar reis, maar zij weegt dit af tegen de gevolgen van wanneer zij bij haar familie blijft.
‘Mijn broer,’ zei Aïn. ‘Hij zit achter me aan. Wat kan ik daaraan doen?’ ‘Hm,’ zei de barnsteenvrouw. ‘En je vader? Wat vindt hij daarvan?’ ‘Hij lacht erom,’ zei Aïn. ‘De anderen ook.’ ‘Krab die knul zijn gezicht open,’ zei de vrouw. ‘Leer hem een lesje. Zo ziet iedereen dat je hem niet wil.’ ‘Hij is mijn oudste broer,’ zei Aïn. ‘Straks wordt hij hier de baas, en wat moet ik dan? Ik zou wel weg willen, maar waar kan ik naartoe?’ De barnsteenvrouw zweeg. Ze keek om zich heen en boog zich toen voorover naar Aïn. ‘Je bent te jong om alleen weg te gaan,’ fluisterde ze. ‘Is er misschien iemand die met je mee wil?’ Aïn haalde haar schouders op. ‘Dat weet ik niet. Ik durf het niemand te vragen.’ ‘Misschien is het verstandig om nog een paar jaar te wachten,’ zei de barnsteenvrouw. ‘Ik wil met ú mee,’ zei Aïn. De barnsteenvrouw schudde haar hoofd. ‘Dat kan niet.’ (Blz. 19)



De personages waren verrassend. Aïn gaat tóch op reis, ondanks dat dit ongebruikelijk is voor meisjes. Haar vader heeft haar bovendien duidelijk gemaakt dat hij haar gedachten om op reis te gaan afkeurt. Er gaat een jongen met haar mee, Kraai genaamd. Kraai is een dubbelbloed, dit houdt in dat hij een halfbloed is. Hij ziet er anders uit dan de rest van de familie, vermoedelijk is hij daarom nooit helemaal geaccepteerd. Waarschijnlijk is dit gevoel van niet welkom zijn er ook de oorzaak van dat Kraai weinig spreekt en vaak voor zich uit staart. Ondanks dat deze jongen zo schuchter lijkt, vlucht ook hij door gevaarlijke gebieden, weg van de familie…
‘In tegenstelling tot de rest van de familie had Kraai geen blonde krullen maar glad, donkerbruin haar dat in vettige sliertjes over zijn voorhoofd hing. Hij was kleiner dan de anderen en zijn huid was donkerder. Het opvallendst waren misschien wel zijn ogen: die waren niet blauw maar gitzwart.’ (Blz. 34)
‘Volgens mij draag jij dubbel bloed. Klopt dat?’ Kraai werd rood. ‘Mijn vader was van het Oude Volk.’ ‘Bij ons op het Grote Eiland zijn er niet veel over van het Oude Volk, maar er zijn wel veel mensen zoals jij.’ ‘Hoe kan dat? Wat is er met het Oude Volk gebeurd?’ ‘Niets. Ze zijn er gewoon niet meer. Eerst kregen ze de pest en gingen ze dood, en toen…’ ‘Hier worden ze vermoord. Bij het Oude Volk is iedereen bang voor blonde mensen zoals jullie.’ ‘Bij ons niet, hoor,’ zei Nach. ‘Wij zijn zo niet. Ik denk dat de meesten gewoon niet tegen de pest konden. Degenen die het overleefden bleven daarna gezond. Wij nemen hun vrouwen graag om kinderen mee te maken. Die zijn mooi en sterk, net als jij.’ ‘Ik ben niet mooi en sterk,’ zei Kraai. ‘Ik ben kreupel.’ ‘Ik zag het. Je hinkt. Zien ze je hier als iemand van het Oude Volk?’ ‘Ja, en zo behandelen ze me ook,’ zei Kraai. ‘Ze moeten me niet.’ (Blz. 239)

Het vertelperspectief is dat van de meervoudige personale verteller. Je krijgt de informatie vanuit de personages. Dit is erg leuk, omdat je hierdoor op de hoogte raakt van de plannen van de verschillende personages. Vaak zijn deze plannen tegenstrijdig, hierdoor wil je snel doorlezen, omdat je wilt zien welk plan wordt doorgevoerd. De omgeving wordt beschreven aan de hand van wat de personages zien. In het verhaal worden hoofdzakelijk Aïn en Kraai gevolgd. In het proloog wordt een jonge handswerkman gevolgd. Na het proloog komt hij niet meer in het verhaal voor en hij is voor het verloop van het verhaal ook niet van essentieel belang.
‘De jongen was erg op zijn hoede terwijl hij zich een weg zocht tussen de zompige ruigten en het verraderlijke rietland dat vol stond met giftige planten zoals waterscheerling en slangenwortel. Geen moment keek hij naar de zwanenbloemen of de purperbloeiende orchideeën een paar stappen naast het pad. Zijn moeder had hem gewaarschuwd: Mhoa plantte die sierlijke bloemen daar met opzet om onnozele reizigers te verleiden erheen te lopen en ze te plukken – en hen dan op te slokken.’(Blz. 7,8)
‘Ze wist nog steeds niet wat ze met Kraai aan moest. Als ze zag hoe hij met Rheie omging wist ze dat ze geen betere vader voor het kind kon wensen. Te Ka en de ooms trokken zich nooit iets van hun kinderen aan, maar Kraai was anders – zou dat komen omdat hij half van het Oude Volk was? Maar als ze Kraai zag lopen, klein, trekkend met zijn been en met dat zwarte haar dat altijd voor zijn gezicht hing, dan voelde ze afkeer. Ze wist dat ze soms onaardig tegen hem deed, dat ze hem af en toe afsnauwde. Daar had ze later spijt van, maar dat zei ze nooit. Aïn vermoedde dat Kraai bij Visser en Apa wilde blijven. Ze hadden hier een goed leven, maar het was niet wat zij wilde. Een paar keer al had ze tegen hem gezegd dat ze weer moesten vertrekken, terug op hun vlot, de rivier af, naar de zee.’ (Blz. 163,164)
‘Kraai durfde er niet met Aïn over te praten, want dan zou ze weer over de zee beginnen, maar het liefst zou hij hier altijd blijven. ’s Avonds in bed zag hij, als hij bijna sliep, beelden voor zich van een toekomst aan het water. Hij leerde hier een vak waarmee hij zelf voor een gezin kon zorgen, iets waarvan hij vroeger zelfs niet had durven dromen. Hij was verrukt van Rheie, maar hij wilde misschien nóg wel een kind, of zelfs meer kinderen. Stil wachtte hij op het moment dat Aïn dat ook wilde, en hij hoopte dat ze op den duur dat ellendige idee van die zee en dat strand uit haar hoofd zou zetten.’ (Blz. 166)

Het thema van het verhaal is; het gewone leven in de vroege bronstijd en alle moeilijkheden die daarbij kwamen kijken. Het verhaal speelt zich af in het gebied dat nu Nederland is. Het speelt zich af bij het familiehuis van Aïn en Kraai, hier vluchten ze vandaan. Dit is in Falwa, wat wij nu de Veluwe noemen. De reis van hen loopt door een moeras waar zij gevangengenomen worden door het Oude Volk. Hun reis gaat verder, langs en over de Rheie, wat wij nu de Rijn noemen. Ze komen daardoor uit in Wasnare, wat wij nu Wassenaar noemen. Hier ontmoeten zij weer andere mensen… Er worden verschillende historische plaatsen aangedaan. Dit is erg interessant om te lezen.
‘Nederland bestond vierduizend jaar geleden uiteraard nog niet. Waar wij nu wonen en werken was toen vooral moeras. Enkele hoger gelegen gebieden staken daarbovenuit, zoals in Drenthe, op de Veluwe, in het zuiden van het land en de smalle duingebieden langs de kust.’ (Blz. 284)
‘Wat wilde hij?’ ‘Niets,’ zei Leie. ‘Een moerasman. Hij wilde weten wie hier waren komen wonen.’ ‘Een moerasman? Waarom?’ ‘Dat weet ik niet,’ zei Leie. ‘Ik heb hem weggestuurd. Hij heet Doejak.’ Ze keek naar Aïn. Die kreeg een kleur. ‘Dit bevalt me niks,’ zei Kars. ‘Ik wil die lui van de overkant hier niet hebben. En al helemaal niet als ze nieuwsgierig zijn. Kom Kraai, we gaan kijken waar hij zit.’ ‘Het regent,’ zei Kraai. ‘Kom.’ In de regen liep Kars naar het pad dat naar de kreek leidde. Kraai hinkte achter hem aan. ‘Pas op, wees voorzichtig,’ riep Leie hun na. Aïn zei niets. Algauw kwamen de twee terug. ‘Hij is weg,’ zei Kars. ‘Met een kano de kreek op gevaren, terug naar de grote rivier, denk ik.’ (Blz. 247)

Het was gemakkelijk om een band met de personages op te bouwen. Dit komt doordat de gevoelens van de personages uitgebreid worden beschreven. Er wordt duidelijk beschreven waarom de personages iets doen. ‘Aïn had wel eens van de zee horen vertellen, maar van stranden of hoogwater had ze nooit gehoord. Ze kende alleen het zand en de hei en de grafheuvels en het bos en het moeras. Te Ka bemoeide zich ermee. ‘De zee is zo groot, die gaat tot de rand van de wereld, en de golven zijn hoger dan jij of ik. Aan het begin van de zee liggen stranden. Die zijn gewoon van zand.’ Aïn zei dat ze wel eens naar die zee wilde en die grote golven wilde zien. ‘En ik wil over die stranden lopen en die honingsteentjes vinden.’ Te Ka glimlachte. ‘Daar mag je best over dromen, maar de zee is ver weg, achter de grote moerassen, en meisjes gaan niet op reis. Voor je het weet hebben de Jonge Wolven je te pakken.’ ‘En zij dan?’ vroeg Aïn. Ze wees op de vrouw met het barnsteen. ‘Wat zij doet kan ik toch ook?’ ‘Niet brutaal zijn, Aïn.’ (Blz. 16)




Het plot was verrassend. Het is een heel levendig verhaal, met allerlei gebeurtenissen. De auteur laat ook de trieste feiten niet achterewege waardoor je als lezer voor verrassingen en ook voor teleurstellingen komt te staan. Zo overlijden er helaas enkele personages.
‘Waar is Kraai?’ vroeg Aïn. ‘Wat hebben jullie met hem gedaan?’ Noad keek zijn vrouw aan. ‘Heb je het haar niet verteld?’ ‘Wát verteld?’ vroeg Aïn. Ze ging overeind zitten, ze snikte bijna. ‘Wat hebben jullie met Kraai gedaan?’ ‘Gestraft.’ (Blz. 108)

De schrijfstijl van het verhaal is erg fijn. Het boek leest vlot en je kunt je een goede voorstelling maken van de sfeer. ‘Alles was nat, de muren dropen van het water, de spinnenwebben glinsterden van het vocht, de schapenvachten op de kleine houten banken voelden klam. De mist hing overal, zelfs tot binnen in het grote familiehuis. De buitendeur naar het erf en het kleine deurtje aan de andere kant van het huis stonden open, maar het tochtte niet door. Er stond geen zuchtje wind. Iedereen hoestte of snotterde. De benauwde, muffe lucht sloeg iedereen op de longen. De stank werd nog verergerd door de zurige lucht die opsteeg uit de twintig kleine en grote strobedden.’(Blz. 13)
Het verhaal wist mij zeker te pakken. De spanning wordt door het hele boek heen goed vastgehouden. Die verslapt niet, er gebeurt steeds wel weer iets anders.
‘Eén keer maar struikelde hij, toen hij, even op adem komend en balancerend op een grote, brede stam, opkeek om te zien hoe ver het nog was naar de oe ver. Hij was er bijna, zag hij. Toen hij naar de volgende stam sprong lette hij niet op en zag hij de afgebroken tak niet die voor zijn voeten omhoogstak. Met een schreeuw van schrik tuimelde hij voorover, half in het water en met zijn bovenlijf op een ruwe boomstam. De klap kwam hard aan; hij gilde, hij had het gevoel dat zijn lijf en zijn armen in stukken braken; toch hees hij zich weer uit het water.’(Blz. 198)

De aanloop naar het einde blijft spannend, soms merk je bij boeken, dat de inspiratie van de auteur op raakt, dat is hier niet het geval. Het einde is triest, de historische feiten liegen niet. Het is een open einde, dit vind ik zelf niet zo fijn, het is niet bevredigend.

Het genre van het boek is; historisch. Het boek is gebaseerd op archeologische vondsten, hier is het verhaal omheen opgebouwd. ‘Een van die jonge jongens was de schrijver van dit boek. Zijn hele jeugd woonde hij vlak bij de plaats waar het massagraf werd gevonden. Talloze malen is hij door dat weiland gelopen, zonder te weten dat daar, onder zijn voeten, twaalf mensen lagen over wie hij ooit, veel later, een boek zou gaan schrijven. Om dat te kunnen doen moest hij het antwoord weten op de vraag waarom die twaalf werden vermoord, waarom dat kleine kind werd onthoofd. Dat antwoord is niet te vinden, ook de hooggeleerde archeologen aan wie hij het vroeg, weten het niet. Daarom moest hij het zelf verzinnen. Het boek is er nu. De schrijver had het verhaal graag een fijnere afloop gegeven, maar de feiten maken dat helaas onmogelijk. Die feiten kan hij niet veranderen. Niemand weet wat de namen waren van de kinderen en de mannen en vrouwen in dit graf – de namen die je in dit boek tegenkomt heeft de schrijver hun gegeven. Ook de gebeurtenissen die hebben geleid tot deze vreselijke daad zijn door hem bedacht.’ (Blz. 281, 282)


Het is een erg origineel boek, het boek is gebaseerd op archeologische vondsten. De reden van de gebeurtenissen die hebben geleid tot de archeologische vondsten zijn onbekend. Het waarom is niet bekend. De auteur heeft hier zijn eigen invulling aan gegeven. Erg knap! Wanneer je geïnteresseerd bent in de prehistorie is dit een interessant boek. Maar ook wanneer je hier geen interesse voor hebt, is dit een geschikt boek. Er zit namelijk volop spanning in! ‘Offerkind is verder wel gebaseerd op belangrijke archeologische vondsten, en bij het schrijven is gebruikgemaakt van nieuwe wetenschappelijke inzichten, theorieën en ideeën. Archeologie heeft jarenlang een wat suf imago gehad, maar sinds kort is binnen deze wetenschap een ware revolutie gaande. Die wordt veroorzaakt door steeds betere DNA-technieken en door modern isotopenonderzoek, waarbij heel kleine hoeveelheden radioactiviteit worden gemeten.’ (Blz. 283)
‘De schrijver van dit boek heeft een aantal wetenschappers gesproken en tal van boeken en artikelen over dit onderwerp gelezen. In die wirwar van meningen en theorieën heeft hij uiteindelijk een eigen weg gekozen.’ (Blz. 284)

[Suzanne · Rating 3 out of 5]

De laatste Ruggenberg! Dat maakt me droevig. En dan blijkt helaas ook dat het mijn minst favoriete Ruggenberg is. Het is een erg duister verhaal, de hoofdpersonen zijn constant op de vlucht, en echt een band krijgen deed ik niet met ze, al raakte ik wel nieuwsgierig. Wat een gemis ook dat Rob voor dit boek geen uitgebreide website meer kon bouwen, zoals hij deed voor zijn andere boeken. Toch mogen we van geluk spreken dat hij dit manuscript nog tijdig in kon zenden.

[Hanneke · Rating 4 out of 5]

Een verhaal dat leest als een trein. Het speelt zich af in de bronstijd en dat vind ik heel interessant. Helaas kan ik het boek niet promoten op de basisschool, het is echt een toegankelijk boek voor het VO. Er staan niet al teveel moeilijke woorden in, het verhaal is spannend en vol actie. Vanaf de eerste bladzijde was ik geboeid.

[Marvin Vingerhoed · Rating 3 out of 5]

Eerste boek dat ik van hem lees. Meteen spannend! Leest fijn. Vooroordelen, racisme, het wordt aannemelijk gemaakt dat het in de prehistorie ook al voorkwam.
Ik begon zonder enige voorkennis te lezen, het einde was daardoor onverwacht.

[suzanne_between_pages · Rating 4 out of 5]

Met Offerkind neemt Rob Ruggenberg ons mee naar de Bronstijd, zo’n 4000 jaar geleden, in het gebied dat wij nu Nederland noemen. Het is een indrukwekkende jeugdroman die niet alleen spannend en meeslepend is, maar ook een grote geschiedkundige waarde heeft. Ruggenberg weet met zijn verhaal een tijdperk tot leven te wekken dat vaak wat abstract blijft in de geschiedenislessen.

Geschiedkundige waarde en informatiedichtheid
Wat ik het meest waardeer aan dit boek, is dat het stevig leunt op belangrijke archeologische vondsten, waaronder een massagraf in Wassenaar. Deze koppeling van fictie en archeologische feiten geeft Offerkind een unieke waarde: het is niet alleen een spannend verhaal, maar ook een manier om kennis te maken met het leven, de gebruiken en de omgeving van mensen in de Bronstijd. De verschillende gebieden – bos, moeras, rivier en duinen – zijn prachtig beschreven en schetsen een overtuigend beeld van hoe Nederland er duizenden jaren geleden moet hebben uitgezien.

Spanning, thema’s en het verbindende element
De verhaallijn staat bol van spanning, actie en avontuur. De hoofdpersonages zijn voortdurend op de vlucht voor gevaar: een dreigend gedwongen huwelijk, beschuldigingen van moord en hekserij, en overal het risico om slachtoffer te worden van onrecht of geweld. Dit voortdurende gevoel van dreiging maakt het boek tot een ware pageturner.

Tegelijkertijd verweeft Ruggenberg een mooi verbindend element in het verhaal: barnsteen. Aan het begin maakt Aïn kennis met dit bijzondere materiaal via een bezoeker van hun nederzetting. Het maakt diepe indruk op haar en wekt een droom die ze nooit meer loslaat. Die toekomstdroom blijft als een stille motor onder het verhaal aanwezig en krijgt aan het einde, ondanks de droevige afloop, een prachtig afgerond slot.

Wel zijn de onderwerpen die Ruggenberg aansnijdt behoorlijk heftig: seksuele intimidatie, moord, discriminatie, uitsluiting en zelfs kindoffers. Een triggerwarning vooraf was gepast geweest.

Personages
De personages zijn interessant en gelaagd. Ik had gemengde gevoelens bij Aïn, wat het lezen juist intrigerend maakte. Daarentegen voelde ik een warme sympathie voor Kraai – een personage dat met zijn kwetsbaarheid en moed echt onder de huid kruipt. Ruggenberg weet hiermee emoties los te maken die verder gaan dan de spanning van het plot alleen.

Leeftijdsindicatie
De leeftijdsindicatie van 12 tot 15 jaar is naar mijn idee goed ingeschat. Wel zou ik dit boek niet klassikaal voorlezen in groep 8 van de basisschool. De heftige thema’s vergen een zekere mentale rijpheid die niet ieder kind van 12 jaar al heeft. Voor oudere jongeren die van spannende en historische verhalen houden, is het echter een absolute aanrader.

Conclusie
Offerkind is een meeslepende, informatieve en spannende historische jeugdroman. Het weet op een unieke manier avontuur te verbinden aan echte archeologische vondsten, terwijl het element van barnsteen zorgt voor een ontroerende rode draad door het verhaal heen. Rob Ruggenberg toont opnieuw zijn talent om geschiedenis tastbaar en voelbaar te maken voor jonge lezers.

Met dank aan Uitgeverij Querido voor het recensie-exemplaar van de 7de druk (2025).

[Bert Hensema · Rating 4 out of 5]

Waardige afsluiting van een boeiende schrijverscarrière

In oktober 2019 overleed schrijver Rob Ruggenberg. Drie dagen voordat hij overleed, stuurde hij zijn nieuwste boek “Offerkind” naar zijn uitgever. Dat is dus helaas zijn laatste boek geworden en dat is bij het lezen ervan best een bijzondere gewaarwording. Voor zijn eerdere jeugdboeken ontving hij meerdere keren prijzen, zoals de Thea Beckmanprijs en de Prijs van de Jonge Jury. Ook “Offerkind” is dit jaar genomineerd voor de Prijs van de Jonge Jury.

Bij het schrijven van zijn achtste boek heeft Rob Ruggenberg zich weer zeer goed voorbereid. Hij werd voor het schrijven ervan geïnspireerd door een historische vondst (uit de tijd van jagers en boeren) in 1987 in Wassenaar. Met behulp van een beperkt aantal gegevens die door wetenschappers zijn ontdekt, begon Rob Ruggenberg aan het verzinnen van een verhaallijn die toewerkt naar deze bijzondere vondst.

Het verhaal speelt zich zo’n 4000 jaar geleden af en de schrijver laat het boek starten in een op de Veluwe wonende familiegemeenschap. Door een vervelende gebeurtenis ziet hoofdpersonage Aïn, een hardwerkend pubermeisje, zich genoodzaakt te vluchten. Even later in het verhaal wordt ze herenigd met Kraai, een jongen uit haar familie, die vanwege dezelfde gebeurtenis heeft moeten vluchten. Op hun gezamenlijke tocht beleven ze flink wat avonturen en zijn hierbij behoorlijk afhankelijk van elkaar. De manier waarop zij zich door de zware gebeurtenissen heen weten te worstelen, wordt door Rob Ruggenberg op een mooie, beeldende manier beschreven. Je waant je als lezer helemaal terug in deze primitieve tijd.

Het is ook vooral een boek dat duidelijk maakt hoe de verhoudingen binnen gemeenschappen en tussen verschillende volken vroeger lagen. Ook de beschrijving van het landschap van destijds en de ontmoetingen met andere mensen zijn prima uitgewerkt en passen helemaal bij het beeld dat Rob Ruggenberg niet alleen een spannend en aangrijpend verhaal heeft willen vertellen, maar er ook voor zorgt dat het verhaal zeer leerzaam is.

Deze romantische vertelling gaat o.a. over een afstandelijke vriendschap, onbeantwoorde liefde en het voortdurend op de hoede voor het kwade moeten zijn, wat helemaal past binnen het historische perspectief. Beide hoofdpersonages worden liefdevol en realistisch beschreven. Bovendien wordt de angst voor het onbekende zeer geloofwaardig neergezet.

Offerkind is makkelijk leesbaar, maar lijkt minder geschikt voor de jongere lezer, hoewel heftige gebeurtenissen op een zo normaal mogelijke manier zijn beschreven. Nergens vormen de beschrijvingen van die heftige scènes een middelpunt. Ze zijn meer een nodige manier om duidelijk te maken hoe de relatie tussen Aïn en Kraai zich ontwikkelt. “Offerkind” vormt een waardige afsluiting van een boeiende schrijverscarrière, die helaas te vroeg is geëindigd en is beslist een aanrader wanneer je liefhebber bent van historische romans.

[Mlien · Rating 3 out of 5]

Een dat zich afspeelt in de vroege bronstijd. Het verhaal heeft heel veel vaart en actie.
Zoals de Grote Vriendelijke Podcast al zei: niet voor te tere kinderzieltjes (en daardoor wel realistischer denk ik voor die tijd, al was het verhaal zelf soms wel een tikkeltje ongeloofwaardig. Maar dat geeft niet zo voor een boek als dit vind ik.).

Ik woon zelf in een gebied dat heel vroeger moeras was en het was interessant om iets te leren over hoe het leven er hier heel vroeger aan toe ging. Ik zag Kraai en Ain hier bijna rondlopen. Verschillende nieuwe dingen geleerd tijdens het lezen. Ook tof dat er nieuwe archeologische inzichten achterin het boek worden beschreven.

Liked it. Nu door naar de prehistorie met Schaduw van de leeuw

[Bianca Boeijer-Thielsch · Rating 3 out of 5]

Offerkind - Rob Ruggenberg

Vierduizend jaar geleden- vroege bronstijd. Nederland bestond nog niet. Er was vooral moeras. Het verhaal begint ergens op de Veluwe. Aïn begaat een vreselijk misdrijf. Om de straf te ontlopen vlucht ze. Kraai, een jongen van haar clan, die als enige van de misdaad afweet, vlucht ook. Dit is het begin van een spannende avonturenroman. Aïn en Kraai komen in aanraking met alle mogelijke gevaren. Het verhaal is aan de fantasie van de auteur ontsproten naar aanleiding van de vondst van een graf in de duinen bij Wassenaar. Het graf kwam in 1987 bij een archeologische opgraving aan het licht. Er lagen 12 mensen in en het stamde uit de prehistorie. Het boek is enorm geschikt voor klas 1 en 2 van het VO. Zeker ook voor jongens! Het is helaas het laatste boek van Ruggenberg. Het eerste dat ik gelezen heb. Ik ga de andere titels maar eens gauw opsnorren.

[Katja Smit · Rating 4 out of 5]

Na Haaieneiland was dit het tweede boek dat ik las van Rob Ruggenberg. Iets minder leesplezier van gehad, maar niettemin een spannend en onderhoudend boek. Ik heb de andere reviews op Goodreads gelezen en begrijp hieruit dat de feiten in het boek waarschijnlijk niet helemaal stroken met de werkelijkheid. Dat kan ik mij wel voorstellen. De sfeer is overwegend grimmig en donker. Er zijn weinig vrolijke momenten. Dat bevolkingsgroepen elkaar zo verschrikkelijk wantrouwen is waarschijnlijk vanwege de afloop flink aangezet.

Maar zoals gezegd: ik heb lekker zitten lezen. De vertelstijl sleepte me makkelijk mee.

Dit boek hoort bij de C-boeken in de bieb. Voor groep 8 vind ik het persoonlijk niet geschikt.

[Morgan Ellsworth · Rating 3 out of 5]

I've got mixed feelings about this book. The atmosphere is pretty bleak and because we hardly ever see the main character's feelings, she often comes across as some kind of psychopath. The story was exciting and I enjoyed recognising tidbits of Dutch archeology. But all in all, a pretty depressing book.

[Wessel · Rating 3 out of 5]

Een mooi boek, maar meer iets voor volwassenen. Zware thema's, veel narigheid en soms bijna literair taalgebruik. Het verhaal is mooi en het slot is schokkend maar creatief en mooi. Een bijzonder boek waar historisch gezien ook veel van te leren valt over de bronstijd, maar ik kan me slecht voorstellen dat voor kinderen goed te lezen is. Wellicht vanaf de brugklas.

[Max Van der Wolf · Rating 3 out of 5]

Dit boek is niet geschikt voor leerlingen van de basisschool, er zit teveel moord en doodslag in. Het verhaal zit best goed in elkaar, maar is heel erg somber en duister. De onverwachte wendingen maakten het wel weer interessant om te lezen. Ik kon maar niet wennen aan de namen van de hoofdpersonen, deze verstoorden mijn leesplezier.

[Amber · Rating 3 out of 5]

Rob Ruggenberg was echt mijn favoriete schrijver vroeger en ik heb al zijn boeken met zoveel plezier en emotie gelezen. dit boek gekregen nu ik 18 ben en ook in 2 dagen uitgelezen. wel werden er helaas geen mooie relaties werden opgebouwd en het einde vond ik vreselijk :( toch blijft hij een van mijn favo schrijvers en is het geen slecht boek.

[Merel · Rating 3 out of 5]

Ik heb het boek achter elkaar door gelezen, maar ik zou het nooit aanraden aan anderen. Het is ontzettend prettig geschreven qua schrijfstijl, alleen blijft het maar slechter en slechter gaan met de hoofdpersonages. Ik werd er heel treurig van.

[Liesbeth Van De Velde-Ossewaarde · Rating 5 out of 5]

Prachtig verhaal van rasverteller Rob Ruggenberg. Genoten van dit boek!

[Katrien · Rating 4 out of 5]

... En toen was het ineens 1u15 volgens de rode cijfers van mijn wekkerradio...

[Sophie - Kinderboekentips]

Dnf. Ik kwam er niet echt in. Misschien op een ander moment. 'Haaieneiland' blijft toch mijn favoriete Ruggenberg ;)

[Lorelien Bollen · Rating 5 out of 5]

My favorite book! It's written so realistic

[T · Rating 3 out of 5]

3,5⭐️

[Bas · Rating 4 out of 5]

Heel goed boek een 4,5

[Tessa · Rating 4 out of 5]

Zeer spannend boek! Je wilt er in blijven lezen en het leest ook lekker weg. Elke keer gebeurt er wel iets. Hier en daar wel een paar foutjes, maar dat valt te overzien.

[Nick · Rating 3 out of 5]

Goede jeugdliteratuur. Hoewel het verhaal voor mij wat traag is, biedt het in de klas waardevolle inzichten in tribale verschillen en de manieren van leven in de bronstijd.

[Celina · Rating 5 out of 5]

Een ontzettend mooi en indrukwekkend historisch verhaal. Rob Ruggenberg neemt je tot in detail terug in de tijd. Geschikt voor vo.