Lenins balsem

by Pieter Waterdrinker

Moskou 1991. Het Sovjetrijk beleeft zijn nadagen. Miljoenen mensen staan voor lege winkels in de rij. De 26-jarige jurist en kruidenierszoon Olaf Weber wordt door een Belgische reisorganisatie in Moskou gestationeerd, waar hij al snel verzeild raakt in de onderwereld van zwarthandelaren, pooiers, hoeren en oplichters. Weber ontmoet er de aartsritselaar Alexander Perelman, die hem in vertrouwen neemt: Perelman vertelt hem dat de balsem, waarin het lijk van Lenin sinds zijn dood in 1924 om de zoveel tijd wordt ondergedompeld, tevens een schoonheidselixer is. Het belooft eeuwige jeugd. Nu het IJzeren Gordijn is gevallen en de wereldmarkt lonkt, kunnen Weber en Perelman met deze wonderzalf goud verdienen. Ze worden partners. Alleen: hoe komen ze aan de geheime formule van de mysterieuze balsem?

Genres: Roman, Historical Fiction, Literature

399 pages, Paperback

First published February 1, 2013

About the author

Pieter Waterdrinker (Haarlem, 17 oktober 1961) is een Nederlandse schrijver en journalist. Waterdrinker is geboren als Pieter Arie Johannes van der Sloot, Waterdrinker is de achternaam van zijn moeder die hij later officieel aannam.

Waterdrinker groeide op in een familiehotel in Zandvoort. Hij studeerde Russisch, Frans en Nederlands Recht aan de Universiteit van Amsterdam, woonde daarna lange tijd op de Canarische Eilanden en werkte als journalist voor onder meer De Telegraaf, de VPRO en Vrij Nederland. In 1996 vestigde de auteur zich in Rusland, waar hij in hoog tempo onder de achternaam van zijn moeder zijn boeken begon te publiceren die opvielen door de on-Nederlandse thematiek en toon.

Waterdrinker woont al twintig jaar samen met de Russische filologe en kookboekenschrijfster Julia Klotchkova, afwisselend in Moskou en Sint-Petersburg.

Reviews

[Krist · Rating 4 out of 5]

Ook mijn tweede Waterdrinker is een schot in de roos hoewel ik wel heel veel echo's hoor (lees lees) die ik ook in 'Tsjaikovskistraat 40' las; de poezen, de haat voor Lenin, de 'gesausde' gebouwen, het kinderloos zijn, ... zowat telkens dezelfde thema's... In die zin (en waarschijnlijk enkel omdat ik dat het eerst las, vond ik Tsjaikovskistraat 40' toch een pak beter.

[Piet · Rating 4 out of 5]

Gelezen voor de tweede keer. Na Tsjaikovskistraat 40 weet je precies hoe Waterdrinker zijn persoonlijke leven wat heeft getransformeerd in deze roman. Vervang Perelman door Fopmans en balsem door reizen voor academici en je bent al een heel eind.
Waarom ik me zo weinig van dit boek wist te herinneren is me een raadsel. Het heeft toch een wat suspense-achtige intrige en een erg naïeve antiheld Olaf Weber. Misschien omdat de bekende elementen in al Watermans geschriften -zoals het decadente Moskou na 1991, de lege winkels, de alom aanwezige corruptie, de maffiaproleten, het willekeurige moorden (de maffiaprotector van Cleopatra en waarschijnlijk Abrikosov) de seksuele immoraliteit- steeds terugkeren.
Je krijgt een college over parfum, een verhaal van tante Felicia- een overlevende uit Auschwitz , de geschiedenis van het balsemen, de perversiteit van de Nazi-officier in Auschwitz Onkel Rudi en de doortrapte pedofiel Perelman, kattenliefde en zijn eigen relatie met Masja (Julia).
Enkele sympathieke karakters: tante Felicia, Heinz Bruckmeier, Katja de zus van Masja en Apostopoulos de Griekse gids in Vinnitsa die de archieven van Abrikosov bewaarde. en Abrikosov de idealist.

[Olaf Koopmans · Rating 3 out of 5]

Onderhoudende zedenschets over het Rusland, en dan vooral het Moskou van begin jaren '90. Opgetekend met autobiografische kennis door Waterman, die een deel van het beschreven leven, van een jonge ambitieuze Nederlander in de instortende Sovjet samenleving, zelf aan de lijve ondervond.
Verhaal is wel flinterdun, ongeloofwaardig en rommelig verteld met continu sprongen in tijd en locatie. Op het eind ontspoort het dan ook nog in een goedkope thriller waar ik maar weinig interesse voor kon opbrengen.
En wat het Auschwitz verhaal van zijn pleegtante ertoe doet is mij ook volkomen onduidelijk. Het voelt bijna als een masochistische behoefte van Waterdrinker om als schrijver zelf eens los te gaan op dit soort gruwelijke en onmenselijke oorlogtrauma's. Maar wat dit verhaal van tante Felicia als kind-sexslaaf van een Duitse Commandant toevoegt aan het geheel blijft voor mij een raadsel.

Maar dat is uiteindelijk minder belangrijk. Waar Waterdrinker excelleert is in de intrigerende anekdotische verhalen over zijn ervaringen met de Russische onderwereld. Die zijn enerzijds vermakelijk, maar geven tegelijk ook een ontluisterend beeld van een uiteenvallend politiek, economisch en sociaal systeem, waar het ieder voor zich is in poging te overleven.

[Jasper · Rating 3 out of 5]

Na een interview met waterdrinker in het radio-programma 'Nooit meer slapen' ook dit boek maar eens uitgelezen. Geen 'Tsjaikovskistraat 40' maar wel lekker leesvoer. Ik ben fan van Waterdrinker en misschien nog wel het meest vanwege het 'ervaringsgehalte' van zijn boeken. Zoals hij het aangaf in de podcast: 'Je hebt schrijvers die zich verliezen in een eigen wereld en je hebt schrijvers die schrijven over het leven zoals het ze overkomt.' Waterdrinker gebruikt zijn eigen ervaringen om een verhaal te vertellen en dat is (#bescheidenmening) als lezer heerlijk.

[Ella · Rating 3 out of 5]

Dit boek is heel goed geschreven maar is een van de boeken waarin ik geen sympathie voor de hoofdpersonen kan opbrengen. Moskou en Sint Petersburg in 1990. Grote rijen voor de winkels en voor alles wat je wilt hebben moet er geritseld worden. Iedereen bedriegt iedereen en iedereen heeft ideeën
hoe in korte tijd rijk te worden. Een van de plannen is om het recept te vinden van de balsem die het lijk van Lenin in zo'n goede staat houdt. Daar moet je natuurlijk een verjongingscrème van kunnen maken. Een Nederlander, een Duitser en verschillende Russen proberen elkaar de loef af te steken.

[Piet van van Weerst · Rating 3 out of 5]

Onderhoudende semi-autobiografische avonturen- en schelmenroman die zich hoofdzakelijk afspeelt tegen treurniswekkend decor van ineenstorting van de Sovjet Unie begin ‘90’s met zijn bizarre contrasten tussen gedemoraliseerde en onderdrukte Russische bevolking en in rijkdom zwelgende bovenlaag die zich door westerse immorele gelukszoekers en criminelen laat inwijden in het kapitalisme. Stilistisch en literair niet overdreven sterk om het mild uit te drukken, al weet de schrijver wel knap bepaalde leitmotieven uit de wereldliteratuur in het narratief te vlechten.

[Aninha · Rating 3 out of 5]

Ik heb erg moeten lachen om dit boek. En Pieter Waterdrinker kan echt schrijven. De beelden die hij kiest, de zinnen die hij maakt zijn allemaal prachtig. Toch maar drie sterren omdat de verhaallijn te gekunsteld. Tante Felicia kan zo weg uit het verhaal. Als dan op het einde alle touwtjes aan elkaar geknoopt worden, wordt het me te geforceerd.

[Peter · Rating 4 out of 5]

Lekker boek weer zeg! Arme tijden in Rusland waar het hoofdpersonage mooie avonturen meemaakt.

[Peer · Rating 2 out of 5]

Veel gekeuvel, drank en schimmige praktijken, maar er gebeurt weinig. Kan me er weinig mee vereenzelvigen. Op zich wel goed gedchreven, maar tot halverwege gekomen.

[Jules S · Rating 3 out of 5]

Drieënhalve ster

[Roelof Bos · Rating 3 out of 5]

Van mij een 6 (van 10).
Leesclub Heiloo

[Noël Dierickx · Rating 1 out of 5]

Hoewel ik Waterdrinker (tot nog toe) een goede schrijver vind, kon ik niet in het verhaal komen (o.a. wegens te veel personages en de verwarrende tijdstippen) en dus heb ik het opgegeven.

[Kaj Peters · Rating 3 out of 5]

Waterdrinker heeft een uiterst fijne schrijfstijl: scherp gekozen zinnen, sexy in zijn beschrijvingen van decadentie en toch voelt het ook een tikkeltje archaïsch. Die stijl past goed bij de moreel verwerpelijke karakters die hij bedacht heeft, maar die toch met een zeker gevoel van affectie worden beschreven.

Alles tezamen levert het een mooie kritiek op de huidige maatschappelijke situatie in de Sovjet-Unie, waarbij het gruwelijke van het communisme is ingeruild voor een niets en niemand ontziend kapitalisme. Lenin wordt compleet gedemythologiseerd en neergezet als een ordinaire dictator die qua gruwelijkheid niet onderdoet voor Hitler of Stalin.

Waar Waterdrinker mee de mist in gaat is dat er teveel stukken geschiedenis langskomen die afleiden van de hoofdlijn. Hoewel hij het allemaal weer bij elkaar weet te krijgen, bleef bij mij het gevoel bestaan dat de schrijver verdwaald was in het geschrevene. Veel elementen van de roman worden daardoor niet helemaal uitgediept en blijven wat aan de oppervlakte borrelen.

[Jacco Hoekstra · Rating 5 out of 5]

Weer zo’n prachtige Waterdrinker, in de stijl van de klassieke Russische en Duitse grote schrijvers.

Eigenlijk 4.5 ster, om te differentiëren, want Poubelle en De Rat van Amsterdam vond ik net wat beter. Kan ook door de herhaling van setting en thematiek komen. Niettemin weer een weergaloze, meeslepende roman.

[Christof Craeynest · Rating 4 out of 5]

Heel fijn, ideaal moment om dit boek te hebben gelezen. Het wordt allemaal nog een tikkeltje levendiger als je de plaatsen zelf ervaren hebt. Hield vooral van de naturel waarmee het hoofdpersonage in het leven staat, hier en daar soms grenzend aan pijnlijke naïviteit:-)

[Willem De wijs · Rating 4 out of 5]

Geen briljante literatuur maar lekker om te lezen. Goed beeld van de krankzinnige tijden in Rusland na de glasnost. Rijk aan zo veel thema's dat er wel tien boeken van gemaakt hadden kunnen worden.

[Tamara · Rating 5 out of 5]

Lenins Balsem is a very good historical fiction book about an interesting period in the Russian period - the 1990's.

[Josine van Heek · Rating 3 out of 5]

Interessante info over Rusland in de jaren negentig, verhaal te fragmentarisch.

[Leny · Rating 2 out of 5]

Hij schrijft wel goed, maar door het fragmentarische en de vervelende personen kon het me niet boeien.

[Marieke · Rating 3 out of 5]

3.5/5