De avond vorderde vastberaden en voor ze het wisten stonden ze schouder aan schouder, heen en weer deinend met enkel de toog van het café als boei. In de lucht vocht nevel met zweet en naast hem werd er meegezoemd op een nummer van Dalida, slurpte iemand gedachteloos een bodempje Long Island iced tea van tussen de smeltende ijsblokjes. Er moest en zou straks nog gedanst worden, hoezeer de vloer ook kleefde van het bier. ‘Het wordt ne lange nacht,’ voorspelde Visse, ‘waarvan morgen niets meer overblijft.’ Drie jaar lang schuimde Frederik Willem Daem de ene na de andere kroeg af om er te schrijven tot de gordijnen sloten en de asbak weer op tafel mocht. In deze wereld schiep hij Café De Kauw: een plek waar de tijd leek stil te hebben gestaan, waar de zorgen zeldzamer werden en waar in de warme gloed van de lampen boven de pooltafel het verleden werd opgerakeld of met grote teugen weggespoeld. Tekens van leven, de debuutroman van Frederik Willem Daem, is een ode geworden aan al wat onvermijdelijk verloren gaat. Het is een fonkelend boek over identiteit, liefde en schuld, en toont dat hij sinds zijn veelgeprezen verhalenbundel Zelfs de vogels vallen niets aan eigenzinnigheid heeft ingeboet.
Net als in zijn Debuutprijs winnende verhalenbundel manifesteert Daem zich in zijn eerste roman als scherpzinnige observator van menselijke interactie. Met Andreas, een tooghangende reclamejongen vol liefdesverdriet en wroeging, contrasteert Daem het ons-kent-ons van uitstervende bruine café’s met de anonieme hypermoderniteit, waarin zielloze internetporno het authentieke verlangen vervaagt. Dat Andreas’ liefdesgeschiedenis dankzij daverende dialogen tot Sally Rooney-hoogtes wordt getilt, is een zegen en een vloek: wijdlopende zijwegen doen vergeefs hunkeren naar deze brandende kern.
Om eerlijk te zijn had ik er meer van verwacht; de recensies waren over het algemeen goed, en het artikel in Knack met Maarten Inghels spoorde me zo aan dat ik het meteen ben gaan kopen. Maar het boek zelf liet me op m'n honger zitten. Ik had de schoonheid van het caféleven, die ik zelf ken en erken, beter of mooier beschreven verwacht. En misschien ook wel uitgebreider, er wordt te lang en te veel gesproken over de relatiebreuk die mijns inziens toch niet van zo'n grootsheid was dat er zoveel pagina's aan besteed moesten worden. De thema's zijn nogal klein en blijven dat, ze groeien niet. Ook de hele vergankelijkheid van het caféleven wordt niet mooi of precies genoeg beschreven. Af en toe verliest de schrijver zich ook in metaforen die te ver wegtrekken, en daardoor onnodig zijn. Het is geen Literatuur, maar het leest wel zeer vlot en bepaalde passages zijn toch sterk beeldend beschreven. Maar niet op het niveau dat ik verwacht had.
Of het een roman is als getuige van een verdwijnende cafecultuur, dat laat ik in het midden. Maar had mr. Daem genoeg rake zinnen verzameld om een coherent verhaal over liefde, identiteit en zinsverzuchtingen te schrijven? Zeker wel. Van 3 naar 4 sterren omwille van een paar sterke passages (zoals zijn kortverhalen), maar het mocht iets uitgewerkter zijn allemaal.
Café De Raaf nog steeds gesloten; Café De Kauw voorlopig nog geopend.
"Maar net zoals alle andere verliefden zagen zij daarbij een ding over het hoofd. Namelijk dat het doel van de verliefde er slechts in bestond om de geliefde voor hem of haar te winnen. Zo was de verliefde nooit helemaal wie die echt was, maar net waarnaar hij of zij hoopte dat het object van de verliefdheid op zoek was. Ze spraken in de toonaard die de ander wilde horen en keer op keer dienden ze als twee vreemde instrumenten op elkaar afgestemd te worden in hun zoektocht naar een harmonische melodie."
Als grote fan van zijn verhalenbundel Zelfs de vogels vallen keek ik vol verlangen uit naar de debuutroman van Daem. Dat zorgde ervoor dat ik hoge verwachtingen had voor dit boek en daarom misschien wat teleurgesteld ben. Ik verwachtte vooral een originele insteek voor een klein verhaal dat prachtig verwoord zou worden, maar dat bleef wat uit.
We leren namelijk Andreas kennen die door overspel met een collega zijn relatie beëindigd. Als verwerkingsproces beslist hij troost te zoeken in café De Kauw. We krijgen een fantastische schets van de vaste stamgasten, hoe die een kleine familie vormen en waar Andreas langzaamaan deel van wordt. De schets van deze wereld wordt afgewisseld met flashbacks waarin we te weten komen wat er precies fout liep in zijn relatie. Daarnaast krijgen we ook fragmenten die niets te maken hebben met Andreas maar waarin schuld centraal staat. Op zich leuk, maar ik zat tot de laatste pagina te wachten op een link met het hoofdverhaal.
Graag gelezen, maar door hoge verwachtingen eerder op mijn honger gebleven.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Gelezen in het kader van de Bronzen Uil 2020 Publieksprijs.
Dit was heel erg goed, met een aantal uitmuntende passages die aan Sally Rooney deden denken. De beschrijvingen over de relatie van Andreas en Hertje, en hoe die evolueerde en eindigde, vond ik zo ontzettend mooi, dat ik de andere stukken van het boek bijna wou overslaan om terug daarover te lezen. Dat ene kleine minpuntje maakt dat Tekens van leven net geen topfavoriet zal worden, maar wel een boek dat ik lang zal koesteren en aan iedereen kan aanraden.
Alhoewel de insteek van het verhaal duidelijk was, en er een enorm mooie beeldende spreektaal was, lieten sommige delen mij op de honger zitten. Sommige onderwerpen waren oppervlakkig gelaten en mochten meer in de diepte ontdekt worden, sommige delen begreep ik de verwijzing of connectie niet helemaal, en het einde had iets grijpbaarder gemogen.
De manier van schrijven is bijna zoals een ritmisch lied, heel mooi leestempo en de woordkeuze is een aandoenlijke combinatie tussen oude spreektaal en literaire kracht. Ik vond het aangenaam lezen, zeker eens de moeite waard!
De auteur schreef een vlot te lezen bij momenten tragikomisch boek dat ruimte biedt voor introspectie. Hij slaagt erin om echte mensen neer te zetten en de tijdsgeest goed te schetsen. Heel herkenbaar bij wijlen. De stompe driehoeksrelatie vond ik een machtige metafoor. Het boek speelt zich af op café maar Andreas neemt de lezer ook mee naar het verleden. Mooi afwisseling die ervoor zorgt dat je blijft doorlezen. Aanrader.
Ik ben niet goed met reviews, maar als het enige waarde heeft: ik kon dit boek niet wegleggen, hoewel ik me anders zelden door romans kan wurmen.
'Tekens van leven' is een prachtig persoonlijk boek dat je doet mijmeren naar betere (cafe-)tijden. Nogmaals, ik lees zelden romans, maar in deze ben ik doorgevlogen.
Toffe, originele en rake observaties en beschrijvingen! Frederik Willem Daem schrijft in een aangename vertelstem. Desondanks is het verhaal naar mijn gevoel iets te voorspelbaar, en de sfeer net iets té nostalgisch waardoor het wat cliché is allemaal. (P.S. Mooie cover!)
Het debuut van Frederik Willem Daem heeft alles wat een roman hebben moet: kleurrijke personages, spijtige herinneringen, intieme verlangens en valse hoop. De auteur tekende zelf de gewichtige omslagillustratie maar die dekt de lading niet. Dit boek biedt speels leesplezier van begin tot eind.
Hoe het te zeggen? Er waren stippen. Ze had ze overal. Kriskras verspreid over de lengte van haar lichaam. Zachte bruinrode vlekjes, de kleur van cortenstaal, alsof haar huid lichtjes was verweerd, door de ouderdom hier en daar aan het roesten was geslagen.
Zo zo. De bijnaam ‘Hertje’ veroverde mijn hart al snel en de liefdeslijn sleurde me door het boek. De vorm van toogverhaal intrigeerde me net niet genoeg om er geraakt door te worden maar dat is misschien ook niet te insteek.
Deze prachtige zin vat alles, echt álles samen: « We hangen misschien vast aan de feiten, maar we hebben de fictie nodig om ze dragelijk te maken » LEES ZE!
Wilde eerst twee sterren geven, maar had er twee aan 'Rustig aan, tijger' gegeven van Joost De Vries en dat was een stuk slechter. Drie sterren dus. Wel niet echt overtuigd.