What do you think?
Rate this book
ถอดรื้อมายาคติ #1
ถอดรื้อมายาคติ
หนังสือเล่มนี้ประกอบด้วยเนื้อหาเจ็ดบท จากการบรรยายในชั้นเรียนของวิทยากรคือ
• ความเปลี่ยนแปลงในสังคมไทย โดย ศ.ดร.นิธิ เอียวศรีวงศ์ นักวิชาการอิสระ ปฐมนิเทศตีแผ่ให้เห็นความเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยว่า ไม่ใช่สังคมเกษตรเช่นอดีตอีกแล้ว การมองเห็นและเข้าใจความเปลี่ยนแปลงจะทำให้ตระหนักว่า มีบางสิ่งซ่อนเร้นอยู่ใต้กระแสธารการเปลี่ยนแปลงนี้
• มายาคติว่าด้วยชาติ โดย ดร.เสกสรรค์ ประเสริฐกุล นักวิชาการอิสระด้านรัฐศาสตร์ ความเป็นชาติดูดซับเอามายาคติทุกประการมาใช้เป็นเครื่องมือ เพื่อการคงอยู่ของตัวมันเอง ทว่า ความเป็นชาติไทยที่เราต่างภาคภูมิมีอยู่จริงหรือไม่ เราถูกรังแกจากจักรวรรดินิยมจริงหรือ มีผู้คนกี่มากน้อยที่ถูกชาติข่มเหง รังแก ในท่ามกลางพหุวัฒนธรรมและโลกไร้พรมแดน “ชาติ” จะดำรงตนอยู่อย่างไร
• มายาคติว่าด้วยความยุติธรรม โดย รศ.ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ หัวหน้าภาควิชากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และแกนนำกลุ่มนิติราษฎร์ ความยุติธรรมคืออะไร อาจเป็นคำถามที่เก่าแก่พอ ๆ กับประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน แต่กฎหมายก็สถาปนาตนเองว่าเป็นเครื่องมือไปสู่ความยุติธรรม ความยุติธรรมในสายตาของกฎหมายเป็นอย่างไร และกฎหมายสร้างถนนไปสู่ความยุติธรรมอย่างไรหรือ
• มายาคติว่าด้วยระบบศีลธรรม โดย วิจักขณ์ พานิช นักวิชาการอิสระด้านปรัชญาและศาสนา อาจกล่าวได้ว่า ปัจจุบันเป็นห้วงยามที่เกณฑ์คุณค่าชุดเดิม ๆ ในสังคมไทย ถูกตั้งคำถามและท้าทายอย่างแหลมคมที่สุด โดยเฉพาะการท้าทายจากคู่ปรับสำคัญอย่างประชาธิปไตยและเสรีภาพ ศีลธรรมทางพุทธศาสนาไปไม่ได้กับโลกยุคใหม่หรือเพราะมันถูกประกอบสร้างขึ้นเพื่อรับใช้บางสิ่ง
• มายาคติว่าด้วยวิทยาศาสตร์สุขภาพและการแพทย์โดย ดร.นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ ผู้อำนวยการสำนักวิจัยสังคมและสุขภาพ ที่ชี้ว่านับตั้งแต่การปฏิวัติวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 17 วิธีคิดแบบวิทยาศาสตร์ก็สถาปนาตนเองขึ้นอยู่เหนือวิธีคิด วิธีมองโลกแบบอื่น ๆ บดบังโลกทัศน์-ชีวทัศน์แบบอื่น ๆ ผูกขาดความจริงอย่างทรงพลัง และกลายเป็นฐานที่มั่นให้แก่มายาคติอีกหลายชุดใช้ก่อร่างสร้างตัว
• มายาคติว่าด้วยสถาบันกษัตริย์ โดย ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน เมดิสัน ประเทศสหรัฐอเมริกา สถาบันกษัตริย์เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนที่สุดของสังคมไทย จึงไม่ค่อยมีใครกล้าตีแผ่มายาคติเรื่องนี้ ทั้งที่สถาบันและตัวบุคคลมิใช่เรื่องเดียวกัน แต่สถาบันกษัตริย์และเครือข่าย ซึ่งแผ่อิทธิพลเหนือสังคมการเมืองของไทยอย่างมีนัยสำคัญ กลับปราศจากการตรวจสอบเกือบจะสิ้นเชิง
• มายาคติว่าด้วยสื่อ โดย สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี ผู้สื่อข่าวอาวุโส หนังสือพิมพ์ The Nation สื่อมวลชนใช้ชีวิตและทำงานในวงล้อมของมายาคติ บ่อยครั้งเป็นผู้ผลิตซ้ำมายาคติชุดต่าง ๆ โดยไม่รู้ตัว ยิ่งกว่านั้น ตัวสื่อเองก็ยังถือครองอุดมคติแห่งความเป็นสื่อไว้อย่างแน่นเหนียว และอุดมคตินี้เองที่อาจเป็นมายาคติที่ยากที่สุดที่สื่อจะสลัดหลุด
หนังสือเล่มนี้ไม่ประสงค์จะสถาปนามายาคติใหม่ลงไปแทนที่มายาคติเก่า แต่ก็ไม่ปฏิเสธว่า ในการถอดรื้อมายาคติ ก็อาจมีฐานการวิเคราะห์อยู่ที่มายาคติอีกบางอย่าง (เช่นสมมติฐานว่ามนุษย์ไม่มีทางรู้ความจริงได้) ทว่า สิ่งที่เรามุ่งประสงค์จะเน้นย้ำก็คือ สำนึกของการปลดปล่อย และการถอดรื้อมายาคติต่างหาก
ด้วยเชื่อว่า ตราบเท่าที่มนุษย์ต้องการสลัดหลุดจากมายาคติ ตราบนั้นก็ไม่มีคนกลุ่มใดสามารถจะสถาปนาความจริงขึ้นเพื่อครองอำนาจนำได้อย่างง่าย ๆ และไม่รับผิดชอบอีกต่อไป
(บางส่วน จากบรรณาธิการ)
• ความเปลี่ยนแปลงในสังคมไทย โดย ศ.ดร.นิธิ เอียวศรีวงศ์ นักวิชาการอิสระ ปฐมนิเทศตีแผ่ให้เห็นความเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยว่า ไม่ใช่สังคมเกษตรเช่นอดีตอีกแล้ว การมองเห็นและเข้าใจความเปลี่ยนแปลงจะทำให้ตระหนักว่า มีบางสิ่งซ่อนเร้นอยู่ใต้กระแสธารการเปลี่ยนแปลงนี้
• มายาคติว่าด้วยชาติ โดย ดร.เสกสรรค์ ประเสริฐกุล นักวิชาการอิสระด้านรัฐศาสตร์ ความเป็นชาติดูดซับเอามายาคติทุกประการมาใช้เป็นเครื่องมือ เพื่อการคงอยู่ของตัวมันเอง ทว่า ความเป็นชาติไทยที่เราต่างภาคภูมิมีอยู่จริงหรือไม่ เราถูกรังแกจากจักรวรรดินิยมจริงหรือ มีผู้คนกี่มากน้อยที่ถูกชาติข่มเหง รังแก ในท่ามกลางพหุวัฒนธรรมและโลกไร้พรมแดน “ชาติ” จะดำรงตนอยู่อย่างไร
• มายาคติว่าด้วยความยุติธรรม โดย รศ.ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ หัวหน้าภาควิชากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และแกนนำกลุ่มนิติราษฎร์ ความยุติธรรมคืออะไร อาจเป็นคำถามที่เก่าแก่พอ ๆ กับประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน แต่กฎหมายก็สถาปนาตนเองว่าเป็นเครื่องมือไปสู่ความยุติธรรม ความยุติธรรมในสายตาของกฎหมายเป็นอย่างไร และกฎหมายสร้างถนนไปสู่ความยุติธรรมอย่างไรหรือ
• มายาคติว่าด้วยระบบศีลธรรม โดย วิจักขณ์ พานิช นักวิชาการอิสระด้านปรัชญาและศาสนา อาจกล่าวได้ว่า ปัจจุบันเป็นห้วงยามที่เกณฑ์คุณค่าชุดเดิม ๆ ในสังคมไทย ถูกตั้งคำถามและท้าทายอย่างแหลมคมที่สุด โดยเฉพาะการท้าทายจากคู่ปรับสำคัญอย่างประชาธิปไตยและเสรีภาพ ศีลธรรมทางพุทธศาสนาไปไม่ได้กับโลกยุคใหม่หรือเพราะมันถูกประกอบสร้างขึ้นเพื่อรับใช้บางสิ่ง
• มายาคติว่าด้วยวิทยาศาสตร์สุขภาพและการแพทย์โดย ดร.นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ ผู้อำนวยการสำนักวิจัยสังคมและสุขภาพ ที่ชี้ว่านับตั้งแต่การปฏิวัติวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 17 วิธีคิดแบบวิทยาศาสตร์ก็สถาปนาตนเองขึ้นอยู่เหนือวิธีคิด วิธีมองโลกแบบอื่น ๆ บดบังโลกทัศน์-ชีวทัศน์แบบอื่น ๆ ผูกขาดความจริงอย่างทรงพลัง และกลายเป็นฐานที่มั่นให้แก่มายาคติอีกหลายชุดใช้ก่อร่างสร้างตัว
• มายาคติว่าด้วยสถาบันกษัตริย์ โดย ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน เมดิสัน ประเทศสหรัฐอเมริกา สถาบันกษัตริย์เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนที่สุดของสังคมไทย จึงไม่ค่อยมีใครกล้าตีแผ่มายาคติเรื่องนี้ ทั้งที่สถาบันและตัวบุคคลมิใช่เรื่องเดียวกัน แต่สถาบันกษัตริย์และเครือข่าย ซึ่งแผ่อิทธิพลเหนือสังคมการเมืองของไทยอย่างมีนัยสำคัญ กลับปราศจากการตรวจสอบเกือบจะสิ้นเชิง
• มายาคติว่าด้วยสื่อ โดย สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี ผู้สื่อข่าวอาวุโส หนังสือพิมพ์ The Nation สื่อมวลชนใช้ชีวิตและทำงานในวงล้อมของมายาคติ บ่อยครั้งเป็นผู้ผลิตซ้ำมายาคติชุดต่าง ๆ โดยไม่รู้ตัว ยิ่งกว่านั้น ตัวสื่อเองก็ยังถือครองอุดมคติแห่งความเป็นสื่อไว้อย่างแน่นเหนียว และอุดมคตินี้เองที่อาจเป็นมายาคติที่ยากที่สุดที่สื่อจะสลัดหลุด
หนังสือเล่มนี้ไม่ประสงค์จะสถาปนามายาคติใหม่ลงไปแทนที่มายาคติเก่า แต่ก็ไม่ปฏิเสธว่า ในการถอดรื้อมายาคติ ก็อาจมีฐานการวิเคราะห์อยู่ที่มายาคติอีกบางอย่าง (เช่นสมมติฐานว่ามนุษย์ไม่มีทางรู้ความจริงได้) ทว่า สิ่งที่เรามุ่งประสงค์จะเน้นย้ำก็คือ สำนึกของการปลดปล่อย และการถอดรื้อมายาคติต่างหาก
ด้วยเชื่อว่า ตราบเท่าที่มนุษย์ต้องการสลัดหลุดจากมายาคติ ตราบนั้นก็ไม่มีคนกลุ่มใดสามารถจะสถาปนาความจริงขึ้นเพื่อครองอำนาจนำได้อย่างง่าย ๆ และไม่รับผิดชอบอีกต่อไป
(บางส่วน จากบรรณาธิการ)
207 pages, Paperback
First published January 1, 2014
24 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
March 29, 2017
ขอทำนายว่าหนังสือเล่มนี้จะตีพิมพ์ซ้ำและใช้ในการเรียนการสอนในอนาคต...
ตัวท๊อปหลายคนเลยที่มาบอกเล่ามายาคติแต่ละด้าน
ทำให้เห็นประเทศไทยในมุมที่ซับซ้อนซ่อนเงื่อน
รู้สึกดีมากที่ได้อ่าน เล่มนี้เรายืมมาจาก The Reading Room
เพราะเขามีกิจกรรมเดตกับหนังสือ
แม้เล่มนี้จะพิมพ์หลายปีแล้ว แต่เนื้อหายังถือได้ว่าสดใหม่
เพราะยังเข้ากับสถานการณ์ปัจจุบันได้ดี
อีกทั้งเมื่อเวลาผ่านไป เหตุการณ์หลาย ๆ อย่างในสังคมที่คลี่คลายไป
ก็ยิ่งเน้นย้ำให้เห็นตัวอย่างที่ชัดเจนของมายาคติในประเทศนี้ในแต่ละด้านมากยิ่งขึ้น
...
เราว่าเล่มนี้ห้องสมุด โดยเฉพาะห้องสมุดมหาวิทยาลัยทุกแห่งควรมีไว้เลย must have จ้าไม่ได้อวย.
ตัวท๊อปหลายคนเลยที่มาบอกเล่ามายาคติแต่ละด้าน
ทำให้เห็นประเทศไทยในมุมที่ซับซ้อนซ่อนเงื่อน
รู้สึกดีมากที่ได้อ่าน เล่มนี้เรายืมมาจาก The Reading Room
เพราะเขามีกิจกรรมเดตกับหนังสือ
แม้เล่มนี้จะพิมพ์หลายปีแล้ว แต่เนื้อหายังถือได้ว่าสดใหม่
เพราะยังเข้ากับสถานการณ์ปัจจุบันได้ดี
อีกทั้งเมื่อเวลาผ่านไป เหตุการณ์หลาย ๆ อย่างในสังคมที่คลี่คลายไป
ก็ยิ่งเน้นย้ำให้เห็นตัวอย่างที่ชัดเจนของมายาคติในประเทศนี้ในแต่ละด้านมากยิ่งขึ้น
...
เราว่าเล่มนี้ห้องสมุด โดยเฉพาะห้องสมุดมหาวิทยาลัยทุกแห่งควรมีไว้เลย must have จ้าไม่ได้อวย.
April 13, 2019
มายาคติทั้งหลายทั้งแหล่ ทั้งที่รู้ และที่เพิ่งรู้ ถูกนำขึ้นมากางให้อ่านกันบนโต๊ะ เอาขึ้นมาวิพากษ์ เอาขึ้นมาวิจารณ์
แล้วจากนี้ ก็เป็นหน้าที่ของผู้อ่านเองที่จะสืบเสาะ ค้นคว้า ค้นหา ขุดคุ้ยและวิเคราะห์มายาคติแต่ละด้าน ตามความสนใจกันต่อด้วยตนเอง
แสงเทียนของปัญญา ได้ถูกจุดขึ้นด้วยหนังสือด้วยหนังสือเล่มเล็กๆ เล่มนี้
แล้วจากนี้ ก็เป็นหน้าที่ของผู้อ่านเองที่จะสืบเสาะ ค้นคว้า ค้นหา ขุดคุ้ยและวิเคราะห์มายาคติแต่ละด้าน ตามความสนใจกันต่อด้วยตนเอง
แสงเทียนของปัญญา ได้ถูกจุดขึ้นด้วยหนังสือด้วยหนังสือเล่มเล็กๆ เล่มนี้
Displaying 1 - 2 of 2 reviews