What do you think?
Rate this book
Messias Jesus: Seine Geschichte, seine Botschaft und ihre Überlieferung
Mit der Person des Jesus von Nazareth steht und fällt das Christentum. Aus diesem Grund sind Jesus-Bücher, wie z. B. die dreibändige Jesus-Biografie von Papst Benedikt/Josef Ratzinger, Bestseller und zu den großen christlichen Festen erscheinen regelmäßig groß aufgemachte, angebliche Enthüllungsgeschichten über Jesus. Will man dem Leben von Jesus wissenschaftlich auf die Spur kommen, so entscheidet sich alles daran, ob man die antiken Quellen über ihn, allen voran die vier neutestamentlichen Evangelien, als historisch zuverlässige Zeugnisse ansehen kann. Rainer Riesner begründet, warum die vier Evangelien aufgrund ihrer Entstehung und im Vergleich mit anderen Quellen, die wir von Jesus von Nazareth haben, Vertrauen verdienen. Es sind nicht bloß einige Erinnerungssplitter erhalten geblieben, sondern eine Gesamtdarstellung des Auftretens und der Botschaft von Jesus ist möglich. Auf dem Hintergrund der Messias-Hoffnungen im Alten Testament und im Frühjudentum werden die Herkunft, die Berufung, das Wirken und die Lehre von Jesus dargestellt. Besondere Aufmerksamkeit erhalten dabei die beiden Gerichtsprozesse sowie die Auferstehung als historisches Ereignis. Ein Überblick über die Quellen, die von Jesus handeln, und über ihre wissenschaftliche Erforschung runden die Darstellung ab. Prof. Dr. Rainer Riesner, geboren 1950 in Friedberg/Hessen, war bis zu seiner Emeritierung 2013 Professor für Neues Testament am Institut für evangelische Theologie der TU Dortmund. Er leitet seither ein Doktoranden- und Habilitanden-Kolloquium und lehrt am Albrecht-Bengel-Haus in Tübingen.
544 pages, Kindle Edition
Published April 15, 2020
1 person is currently reading
5 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
Read
December 31, 2024Wanneer er over de historische Jezus wordt geschreven, is de teneur nogal eens dat de berichten van de evangeliën afwijken van hoe de werkelijke Jezus moet zijn geweest. Volgens Rainer Riesner, die tot 2013 Nieuwe Testament doceerde aan de TU Dortmund, is het een trend in de nieuwtestamentische wetenschap om aan de berichten uit het Nieuwe Testament meer geloofwaardigheid toe te kennen dan voorheen gebeurde. Vorig jaar publiceerde hij Messias Jesus. In dat boek wil hij laten zien dat Jezus zichzelf als messias heeft gezien.
229410_1
Om te laten zien dat Jezus zichzelf als messias heeft gezien, laat Riesner eerst zien welke messiasverwachtingen er waren in het toenmalige Jodendom. Bij de profeet Sacharja is het zelfs mogelijk om twee messiaanse gestalten te zien aangekondigd: een afstammeling van David en een hogepriester (Sach. 4:11-14). In de tijd tussen het Oude en het Nieuwe Testament ontwikkelt de messiasverwachting zich, waarbij elke stroming in het Vroege Jodendom weer een eigen visie heeft.
De Makkabeeërs plaatsen zichzelf in de messiasprofetie van Bileam (Numeri 24:17). Zij verdrijven Antiochus Epifanus uit het land, nadat hij een syncretistische godsdienstpolitiek wil opdringen aan de Joden. Aan de zijde van de Makkabeeën strijden de ‘vromen’ (chasidiem). Deze ‘vromen’ raken echter teleurgesteld in de Makkabeeën als een van de Makkabeeën zichzelf hogepriester maakt.
De Sadduceeën, een bepaalde bovenlaag van priesters en rijke families, nemen afscheid van het idee dat er een messias zou moeten komen, omdat zij door de messiasverwachtingen de politieke stabiliteit bedreigd zien.
De Essenen, die volgens Riesner mogelijk terug te voeren zijn op een hogepriester die door de Makkabeeën aan de kant geschoven is, komen buiten Jeruzalem terecht. Binnen de Esseense gemeenschap leeft de verwachting van de dubbele messias: zowel een afstammeling van David als een hogepriester. Een deel van de ‘vromen’ sluit zich aan bij de Essenen. Een deel gaat niet mee en vormt de eigen groep van de Farizeeën. Anders dan de Essenen braken de Farizeeën niet met de tempeldienst, maar bleven ze loyaal aan de tempel ook al waren ze kritisch op de Sadduceeën.
Toen de Romeinen het land in bezit namen, was er een groep binnen de Farizeeën die van mening waren dat de Romeinen met geweld verdreven moesten worden. Zij zijn de Zeloten.
Diametraal tegenover de Zeloten staan de aanhangers van Herodes. Deze Heriodianen zien in Herodes een messias, mede omdat Herodes de tempel op een indrukwekkende wijze laat verfraaien zodat de tempel als achtste wereldwonder kon worden beschouwd.
Jezus wordt geboren in een familie van de ‘vromen’, die zich niet bij de Essenen of de Farizeeën had aangesloten. Tegenwoordig wordt Nazareth nogal eens als geboorteplaats van Jezus aangenomen, maar volgens Riesner zijn er goede argumenten om aan te nemen dat Jezus in Bethlehem wordt geboren: in het Nieuwe Testament wordt er geen andere geboorteplaats aangenomen dan Bethlehem en zijn er tradities met betrekking tot Bethlehem als geboorteplaats onder de toenmalige Jodenchristenen, die mogelijk terug te voeren zijn op de familie van Jezus.
Jezus begint zijn openbare optreden rond het jaar 27/28. Dit jaar werd binnen verschillende Joodse stromingen gezien als het begin van de eindtijd, omdat dit jaar het tiende jubeljaar was. Zijn optreden wordt gemarkeerd met de doop door Johannes. Nadat Jezus in de woestijn is geweest en de verzoeking van de duivel heeft weerstaan, ziet Hij zichzelf als de Mensenzoon die in Daniël 7:13 wordt aangekondigd. Anders dan de Zeloten ziet Jezus niet de Romeinen als het grote kwaad dat bestreden moet worden, maar de macht van de boze. Daarin is Jezus gelijk aan Johannes de Doper. Johannes kondigde echter het oordeel aan, terwijl Jezus de aanbrekende heerschappij van God aankondigt.
Door zijn woorden en wonderen laat Jezus zien dat Hij het koninkrijk van God komt brengen. Jezus trekt ook rond om op te roepen tot bekering. Een belangrijk omslagpunt in het optreden van Jezus is volgens Riesner de Galilese crisis. Nadat de woorden van Jezus niet worden geloofd, spreekt Hij alsnog het oordeel uit over Galilea (Mattheüs 11:21-24).
Jezus treedt op in een spanningsvolle en onrustige tijd. Als Jezus in het derde jaar van zijn openbare optreden weer naar Jeruzalem gaat, weet Hij dat Hij gedood zal gaan worden. Uitvoerig staat Riesner stil bij de reconstructie van de laatste dagen van Jezus, omdat de berichten van Johannes afwijkt van die van de andere evangeliën: volgens Mattheüs, Markus en Lukas is Jezus op de 15de Nisan gedood, terwijl Johannes uitgaat van de 14de Nisan.
Volgens Riesner kan het verschil worden verklaard door het verschil in gebruik van kalenders. In het toenmalige Jodendom was er een verschil van inzicht of de oude priesterlijke zonnekalender gevolgd moest worden of de nieuwe maankalender. Johannes gaat uit van de maankalender, de kalender die officieel gehanteerd werd, terwijl de andere evangeliën uitgaan van de oude maankalender. Volgens Riesner moeten we ervan uitgaan dat er meer dan een nacht zit tussen de arrestatie van Jezus in Gethsemané en de dood op Golgotha. Een nacht is tekort om zowel een Joods als Romeins proces tegen Jezus aan te nemen.
Na zijn dood wordt Jezus op de derde dag opgewekt uit de dood. Direct na de opstanding wordt Jezus door zijn volgelingen vereerd als God. Al vrij snel zijn de verhalen over Jezus opgeschreven. Riesner gaat uit van de betrouwbaarheid van de overlevering. Riesner heeft zijn boek over Jezus vooral als historicus willen schrijven. Als archeoloog is hij betrokken geweest bij opgravingen en als kenner van het toenmalige Jodendom heeft hij zich verdiept in de Esseense gemeenschap. Deze kennis zet hij in dit boek in om Jezus beter te kunnen plaatsen in de Joodse context van zijn tijd.
229410_1
Om te laten zien dat Jezus zichzelf als messias heeft gezien, laat Riesner eerst zien welke messiasverwachtingen er waren in het toenmalige Jodendom. Bij de profeet Sacharja is het zelfs mogelijk om twee messiaanse gestalten te zien aangekondigd: een afstammeling van David en een hogepriester (Sach. 4:11-14). In de tijd tussen het Oude en het Nieuwe Testament ontwikkelt de messiasverwachting zich, waarbij elke stroming in het Vroege Jodendom weer een eigen visie heeft.
De Makkabeeërs plaatsen zichzelf in de messiasprofetie van Bileam (Numeri 24:17). Zij verdrijven Antiochus Epifanus uit het land, nadat hij een syncretistische godsdienstpolitiek wil opdringen aan de Joden. Aan de zijde van de Makkabeeën strijden de ‘vromen’ (chasidiem). Deze ‘vromen’ raken echter teleurgesteld in de Makkabeeën als een van de Makkabeeën zichzelf hogepriester maakt.
De Sadduceeën, een bepaalde bovenlaag van priesters en rijke families, nemen afscheid van het idee dat er een messias zou moeten komen, omdat zij door de messiasverwachtingen de politieke stabiliteit bedreigd zien.
De Essenen, die volgens Riesner mogelijk terug te voeren zijn op een hogepriester die door de Makkabeeën aan de kant geschoven is, komen buiten Jeruzalem terecht. Binnen de Esseense gemeenschap leeft de verwachting van de dubbele messias: zowel een afstammeling van David als een hogepriester. Een deel van de ‘vromen’ sluit zich aan bij de Essenen. Een deel gaat niet mee en vormt de eigen groep van de Farizeeën. Anders dan de Essenen braken de Farizeeën niet met de tempeldienst, maar bleven ze loyaal aan de tempel ook al waren ze kritisch op de Sadduceeën.
Toen de Romeinen het land in bezit namen, was er een groep binnen de Farizeeën die van mening waren dat de Romeinen met geweld verdreven moesten worden. Zij zijn de Zeloten.
Diametraal tegenover de Zeloten staan de aanhangers van Herodes. Deze Heriodianen zien in Herodes een messias, mede omdat Herodes de tempel op een indrukwekkende wijze laat verfraaien zodat de tempel als achtste wereldwonder kon worden beschouwd.
Jezus wordt geboren in een familie van de ‘vromen’, die zich niet bij de Essenen of de Farizeeën had aangesloten. Tegenwoordig wordt Nazareth nogal eens als geboorteplaats van Jezus aangenomen, maar volgens Riesner zijn er goede argumenten om aan te nemen dat Jezus in Bethlehem wordt geboren: in het Nieuwe Testament wordt er geen andere geboorteplaats aangenomen dan Bethlehem en zijn er tradities met betrekking tot Bethlehem als geboorteplaats onder de toenmalige Jodenchristenen, die mogelijk terug te voeren zijn op de familie van Jezus.
Jezus begint zijn openbare optreden rond het jaar 27/28. Dit jaar werd binnen verschillende Joodse stromingen gezien als het begin van de eindtijd, omdat dit jaar het tiende jubeljaar was. Zijn optreden wordt gemarkeerd met de doop door Johannes. Nadat Jezus in de woestijn is geweest en de verzoeking van de duivel heeft weerstaan, ziet Hij zichzelf als de Mensenzoon die in Daniël 7:13 wordt aangekondigd. Anders dan de Zeloten ziet Jezus niet de Romeinen als het grote kwaad dat bestreden moet worden, maar de macht van de boze. Daarin is Jezus gelijk aan Johannes de Doper. Johannes kondigde echter het oordeel aan, terwijl Jezus de aanbrekende heerschappij van God aankondigt.
Door zijn woorden en wonderen laat Jezus zien dat Hij het koninkrijk van God komt brengen. Jezus trekt ook rond om op te roepen tot bekering. Een belangrijk omslagpunt in het optreden van Jezus is volgens Riesner de Galilese crisis. Nadat de woorden van Jezus niet worden geloofd, spreekt Hij alsnog het oordeel uit over Galilea (Mattheüs 11:21-24).
Jezus treedt op in een spanningsvolle en onrustige tijd. Als Jezus in het derde jaar van zijn openbare optreden weer naar Jeruzalem gaat, weet Hij dat Hij gedood zal gaan worden. Uitvoerig staat Riesner stil bij de reconstructie van de laatste dagen van Jezus, omdat de berichten van Johannes afwijkt van die van de andere evangeliën: volgens Mattheüs, Markus en Lukas is Jezus op de 15de Nisan gedood, terwijl Johannes uitgaat van de 14de Nisan.
Volgens Riesner kan het verschil worden verklaard door het verschil in gebruik van kalenders. In het toenmalige Jodendom was er een verschil van inzicht of de oude priesterlijke zonnekalender gevolgd moest worden of de nieuwe maankalender. Johannes gaat uit van de maankalender, de kalender die officieel gehanteerd werd, terwijl de andere evangeliën uitgaan van de oude maankalender. Volgens Riesner moeten we ervan uitgaan dat er meer dan een nacht zit tussen de arrestatie van Jezus in Gethsemané en de dood op Golgotha. Een nacht is tekort om zowel een Joods als Romeins proces tegen Jezus aan te nemen.
Na zijn dood wordt Jezus op de derde dag opgewekt uit de dood. Direct na de opstanding wordt Jezus door zijn volgelingen vereerd als God. Al vrij snel zijn de verhalen over Jezus opgeschreven. Riesner gaat uit van de betrouwbaarheid van de overlevering. Riesner heeft zijn boek over Jezus vooral als historicus willen schrijven. Als archeoloog is hij betrokken geweest bij opgravingen en als kenner van het toenmalige Jodendom heeft hij zich verdiept in de Esseense gemeenschap. Deze kennis zet hij in dit boek in om Jezus beter te kunnen plaatsen in de Joodse context van zijn tijd.
Displaying 1 of 1 review