How Food Works: The Facts Visually Explained (DK How Stuff Works) by D.K. Publishing
Giới thiệu nội dung
Hiểu Hết Về Thức Ăn nằm trong chuỗi sách Hiểu Hết Về (How Works) của nhà xuất bản Dorling Kindersley (DK), được ví như một cuốn "từ điển" viết những điều cơ bản nhất về thức ăn. Tất tần tật những tri thức khoa học về thức ăn, từ nguồn gốc, loại, mùi vị, cách nấu, cho tới các chế độ ăn phổ biến, đều có trong cuốn sách được trình bày đẹp mắt và sinh động này.
Nhà xuất bản Dorling Kindersley (DK) thuộc sở hữu của công ty xuất bản Penguin Random House. DK được coi là nhà xuất bản sách hình ảnh minh họa hàng đầu thế giới. Tới nay, chuỗi sách Hiểu Hết Về đã có nhiều cuốn được dịch và xuất bản tại Việt Nam như Cách Mọi Vật Vận Hành, Hiểu Hết Về Thức Ăn, Hiểu Hết Về Cơ Thể, Hiểu Hết Về Tiền...
Tổng quan
Thực phẩm là đề tài rất được quan tâm hiện nay. Chỉ cần một báo cáo khoa học cũng có thể đưa nguyên liệu này lên đỉnh cao, hay dim nguyên liệu kia xuống vũng bùn, như điều đã từng xảy ra với "cặp đôi" dầu thực vật - mỡ động vật. Hoặc những tin giả kiểu như trứng chứa nhiều cholesterol sẽ làm tăng nguy cơ bệnh tật, vitamin C có nhiều nhất trong cam và quả của cây có múi, đất nông nghiệp chủ yếu là để trồng trọt... xuất hiện nhan nhản trên Internet, khiến những người ít kinh nghiệm hoang mang "bơi" trong bể tin tức hư hư thực thực.
Cuốn sách Hiểu Hết Về Thức Ăn có thể chưa đáp ứng toàn bộ kiến thức vô hạn về thế giới thức ăn, hay chưa kịp cập nhật những số liệu mới nhất, nhưng những thông tin có trong sách đảm bảo sự khách quan và có cơ sở khoa học. Do đó, thay vì tìm kiếm nhanh trên trình duyệt web - nơi thông tin tràn lan và có thể bị thao túng bởi ai đó, bạn có thể tham khảo cuốn sách hữu ích này. Đây là tác phẩm được ví như "cuốn từ điển" viết những điều cơ bản nhất về thức ăn, từ tri thức khoa học về thức ăn, nguồn gốc, loại, mùi vị, cách nấu, cho tới các chế độ ăn phổ biến.
Nội dung thứ nhất: Những lầm tưởng phổ biến về thức ăn và an toàn thực phẩm.
Bạn có biết bồn rửa bát chứa nhiều vi khuẩn gấp 100 ngàn lần bồn tắm không? Lượng vi khuẩn này tích tụ từ những lần bạn rửa trôi vi khuẩn khỏi bát đũa, nồi niêu, nhưng lại quên mất việc loại bỏ chúng khỏi bồn rửa. Có phải bạn thường xuyên "quên" làm sạch bồn rửa và kể cả giẻ rửa bát nữa?
Đây là một trong số những thông tin cơ bản có thể khiến bạn "ngã ngửa" vì hoàn toàn trái ngược với những gì chúng ta thường đọc được trên mạng.
Bạn có biết vì sao người ta lại thích uống rượu nho, thay vì ăn trực tiếp quả nho tươi không? Đó là vì hàm lượng dưỡng chất sau khi lên men rất có lợi cho hệ tiêu hóa. Hay vì sao quá sạch sẽ trong khâu chế biến thức ăn cũng không tốt? Trên thực tế, dù việc "khử khuẩn" môi trường và tất cả thực phẩm chúng ta đưa vào cơ thể đã trở thành thói quen của hầu hết mọi người, nhưng bệnh dị ứng xuất hiện và ngày càng phát triển trong "kho tàng bệnh tật" của loài người. Nguyên nhân là vì chúng ta đòi hỏi mọi thứ đều vô trùng. Hiểu sâu hơn về thức ăn, bạn sẽ thấy mọi thứ đều có hai mặt, chỉ là tới ngưỡng nào thì mặt tốt trở thành mặt xấu mà thôi.
Những thông tin cơ bản mà mọi người hiểu nhầm như trên xuất hiện ở mọi ngõ ngách trong cuốn sách. Nhưng không sao cả, bạn sẽ sớm học được cách cải thiện những lầm tưởng của mình bằng cách lần lượt đi qua những hiểu biết cơ bản về thức ăn. Ví dụ như tại sao lại có cơn đói và sự thèm ăn, hương vị và mùi vị là gì, các chất dinh dưỡng có "mặt mũi" như thế nào... Bạn cũng sẽ được tìm hiểu về từng loại thực phẩm quen thuộc trong cuộc sống: từ các loại thịt, thủy hải sản, tới các loại hạt, bột, các loại rau củ quả, gia vị, đồ ngọt... Bạn cũng sẽ tìm hiểu về các loại đồ uống, để biết một ly rượu vang đỏ có thể sẽ tốt hơn một ly nước ép trái cây, và tại sao uống bia lại gây béo bụng... Bạn còn được học thêm về cách lưu trữ và nấu nướng khoa học, vệ sinh, để từ đó có những bữa ăn lành mạnh cho cơ thể.
Bằng cách chia nhỏ các vấn đề ra và dẫn dắt người đọc đi đến tận... cấp tế bào, nhóm tác giả giúp bạn hiểu hầu hết những điều cần thiết xung quanh thực phẩm. Có lẽ, sau khi đọc hết cuốn sách này, bạn sẽ thôi càu nhàu vì mẹ nấu món mình không thích, hay thoải mái thưởng thức một ly rượu hơn trước kia.
Nội dung thứ 2: Thực phẩm và bệnh tật - "đôi bạn thân" khó rời.
Mỗi dân tộc có một chế độ ăn khác nhau. Các món chính của người phương Đông gồm cơm gạo, cá nước ngọt, trái cây nhiệt đới. Người phương Tây thì chuộng bánh mì, súp, các món hầm... Thế giới phẳng phần nào kéo đổ những bức tường thành ấy, khiến những quy tắc âm dương của phương
Đông lan sang phương Tây, và các kiểu ăn kiêng từ phương Tây cũng dần dần phổ biến ở phương Đông. Tôn giáo cũng là yếu tố làm đa dạng và phức tạp hóa các chế độ ăn thêm một bậc nữa.
Mỗi chế độ ăn lại có những ưu nhược điểm riêng, mà từ đó mang đến nhiều vấn đề.
Trước khi quyết định đi theo chế độ ăn nào, hãy đảm bảo rằng thông tin của bạn đầy đủ và chính xác. Bởi rất có thể, đi cùng những chế độ ăn ấy sẽ là bệnh tật. Việc kiêng khem quá mức nhằm đạt một mục tiêu nào đó có thể dẫn đến thiếu hụt năng lượng mà bạn không thể cảm nhận ngay được. Từ đó, bạn có thể mắc các chứng bệnh từ nhẹ tới rất nặng, như dị ứng, không dung nạp thực phẩm, bệnh tim, huyết áp, tiểu đường, ung thu....
Ngoài ra, trên thế giới có đến một phần ba lượng thực phẩm bị bỏ phí. Con số này trên thực tế có thể lớn hơn nhiều lần. Đó là một sự lãng phí không chỉ có ý nghĩa về mặt thống kê, mà còn cảnh báo về sự bất ốn trong cách vận hành hệ thống sản xuất -. tiêu thụ thực phẩm, và dự báo về tương lai của nguồn cung cấp thực phẩm cho con người.
Nội dung thứ 3: Học cách "đọc" thông tin không một chiều.
Chuỗi sách Hiểu Hết Về ("How Works" series). của nhà xuất bản DK có chung một kiểu trình bày, đó là sử dụng rất nhiều bảng biểu, hình minh họa, hình vẽ... thay vì chỉ diễn giải bằng chữ. Bằng cách đó, dù mang trong mình rất nhiều thông tin khoa học không hề dễ "tiêu hóa", nội dung cuốn sách lại khá sinh động và dễ tiếp cận.
Ví dụ, quy trình sản xuất mycoprotein - một thành phần tạo nên thịt từ thực vật - được trình bày trên hình vẽ cơ thể một chú-bò-. máy rất tuần tự và dễ hiểu. Các bước sản xuất, từ thêm nguyên liệu, xử lý nhiệt, làm lạnh, tới khí thải, ra sản phẩm hoàn thiện... đi theo một đường dẫn có các chú thích kỹ càng. Bạn cũng có thể tưởng tượng được protein, chất béo và lactose chiếm tỉ lệ nhỏ như thế nào trong một chai sữa bò, với phần biểu đồ trực quan to bằng hai trang giấy. Các hình vẽ này không chỉ đóng vai trò cung cấp thông tin, mà còn giúp cho mắt đỡ mệt khi theo dõi nội dung.
Tuy nhiên, trước đa dạng thông tin nền trong tác phẩm, và không hề đưa ra một kết luận cụ thể, người đọc được khuyến khích tự mình đưa ra các lập luận, tự phản biện, kết nối vấn đề này với vấn đề kia...
Cách làm này tương tự như việc ai đó đưa cho bạn một bức tranh toàn cảnh với các nét vẽ chi tiết, nhưng bạn rút ra nhận xét gì về bức tranh thì lại tùy thuộc vào khả năng của bạn. Do đó, giá trị của thông tin từ sách không chỉ nằm ở chỗ bổ sung kiến thức, mà còn giúp độc giả nâng cao khả năng tư duy logic, kết nối vấn đề, phản biện, và từ đó bị kích thích đi tìm hiểu sâu hơn về những điều mình quan tâm.
Đây là một cuốn sách không dễ thưởng thức, nhưng lại vô cùng thú vị. Với cách biểu đạt hấp dẫn và khối lượng tri thức đa dạng, tác phẩm giống như một cuốn "từ điển về thức ăn", có thể quá đồ sộ để nhớ hết trong một lần, nhưng chắc chẵn hữu dụng nếu một lúc nào đó bạn có thắc mắc về thứ mình vừa đưa vào dạ dày.
24.02.2025
N