What do you think?
Rate this book
Een beter milieu begint niet bij jezelf
‘Eindelijk iemand die het huidige, misleidende klimaatdebat doorprikt en zich niet op individuele gedragsverandering richt. Jaap Tielbeke laat met dit diepgaande en alomvattende boek zien hoe het anders kan, en moet.’ - Roxane van Iperen
‘Doe het licht uit als je de deur uit gaat.’
‘Scheid je afval.’
‘Douche kort.’
Dat waren de ‘groene geboden’ waarmee journalist Jaap Tielbeke opgroeide. Een beter milieu begint immers bij jezelf, zo leerde hij. Veel heeft het niet geholpen, want twintig jaar later blijven de temperaturen stijgen, diersoorten uitsterven en stevenen we af op onvoorstelbare rampspoed.
Maar we zijn nog niet verloren. In Een beter milieu begint niet bij jezelf doorprikt Tielbeke de mythes die het huidige klimaatdebat in de greep houden. We staren ons blind op persoonlijke gedragsverandering en technologische innovatie, terwijl echte verandering begint bij de politiek. Niet bij de aanschaf van een Tesla, maar bij het investeren in het openbaar vervoer. Niet bij een bekering tot veganisme, maar bij het afschaffen van intensieve veehouderij.
Als de situatie ernstig genoeg is, zijn we bereid en in staat tot radicale verandering, zo bewijst de coronapandemie. Een beter milieu begint niet bij jezelf laat zien waarom we de ecologische ontwrichting met eenzelfde urgentie moeten behandelen. En het toont hoe we duurzamer uit de crisis kunnen komen. Een belangrijk en hoopvol boek, dat ons niet vrijpleit van actie, maar vooral laat zien hoe we de echte verantwoordelijken ter verantwoording kunnen roepen.
‘Doe het licht uit als je de deur uit gaat.’
‘Scheid je afval.’
‘Douche kort.’
Dat waren de ‘groene geboden’ waarmee journalist Jaap Tielbeke opgroeide. Een beter milieu begint immers bij jezelf, zo leerde hij. Veel heeft het niet geholpen, want twintig jaar later blijven de temperaturen stijgen, diersoorten uitsterven en stevenen we af op onvoorstelbare rampspoed.
Maar we zijn nog niet verloren. In Een beter milieu begint niet bij jezelf doorprikt Tielbeke de mythes die het huidige klimaatdebat in de greep houden. We staren ons blind op persoonlijke gedragsverandering en technologische innovatie, terwijl echte verandering begint bij de politiek. Niet bij de aanschaf van een Tesla, maar bij het investeren in het openbaar vervoer. Niet bij een bekering tot veganisme, maar bij het afschaffen van intensieve veehouderij.
Als de situatie ernstig genoeg is, zijn we bereid en in staat tot radicale verandering, zo bewijst de coronapandemie. Een beter milieu begint niet bij jezelf laat zien waarom we de ecologische ontwrichting met eenzelfde urgentie moeten behandelen. En het toont hoe we duurzamer uit de crisis kunnen komen. Een belangrijk en hoopvol boek, dat ons niet vrijpleit van actie, maar vooral laat zien hoe we de echte verantwoordelijken ter verantwoording kunnen roepen.
239 pages, Paperback
First published June 26, 2020
16 people are currently reading
526 people want to read
About the author
Jaap Tielbeke
4 books9 followersJaap Tielbeke (1989) was als kind van zeven een voorbeeldig milieuactivist. Hij zamelde met klasgenootjes geld in om de sneeuwlynx of de zeeschildpad voor uitsterven te behoeden. Inmiddels is hij journalist en redacteur bij De Groene Amsterdammer en doet hij verslag van klimaatverandering.
Foto: Willemieke Kars
Foto: Willemieke Kars
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 37 reviews
August 12, 2020
Weinig nieuwe inzichten of ideeën. Hij herhaalt wat andere schrijvers (zoals Naomi Klein en Clive Hamilton) jaren geleden al schreven.
Een extra ronde redactie is nodig. Stonden ook een paar spelfouten in.
En, waarom vallen de boeken van Das Mag altijd uit elkaar? Bij dit boek liet de lijm los. Gebeurde bij Laura H. ook al.
‘In een vervuilend systeem is het schier onmogelijk om schone handen te houden, dus komt het erop aan om het systeem te veranderen.’
Een extra ronde redactie is nodig. Stonden ook een paar spelfouten in.
En, waarom vallen de boeken van Das Mag altijd uit elkaar? Bij dit boek liet de lijm los. Gebeurde bij Laura H. ook al.
‘In een vervuilend systeem is het schier onmogelijk om schone handen te houden, dus komt het erop aan om het systeem te veranderen.’
September 27, 2020
Dit boek heeft mij een beetje geradicaliseerd. Ben inmiddels op weg naar het malieveld met een hooivork. Een beter milieu begint bij collectieve politieke actie.
April 28, 2021
Eigenlijk zou iedere Nederlander dit boek moeten lezen, zeker Nederlanders die zich (terecht) schuldig voelen over hun consumptiepatroon, maar op een bedrijfsuitje in een klimaatdiscussie met die ene hamburger etende collega vaak met de mond vol tanden staan. Natuurlijk ben jíj goed milieubewust bezig, maar Tielbeke toont glashelder aan dat de échte schuldigen de Shells en Unilevers zijn die jou zogenaamd bewust consumeren aansmeren, terwijl de politiek achteroverleunt en we op dit tempo makkelijk de vier graden opwarming aantikken in 2100.
Als vlot schrijvende journalist neemt Tielbeke je mee in zijn eigen ontdekking van hoe catastrofaal de klimaatcrisis is en vooral zijn verbijstering over enerzijds de inertie van bedrijfsleven en politiek. Hij pretendeert niet het wiel te hebben uitgevonden en neemt je mee in zijn ontdekkingstocht en gesprekken met klimaatwetenschappers en activisten om je misstanden en valse dilemma's in ons huidige denken en handelen over het klimaat inzichtelijk te maken.
In het eerste deel doorprikt hij overtuigd de 'mythes' van duurzaam consumeren, co2-reductie en technologische vooruitgang waar we langzaamaan in zijn gaan geloven. Klimaatverandering is geen kwestie van polderen en wat consuminderen, maar vereist de transformatie van onze gehele maatschappij en is daarmee een door en door politiek issue. Tielbeke schuwt kapitalistische systeemkritiek niet. In het tweede deel brengt hij in kaart hoe we via actie in de rechtbank, op straat, en de politieke arena wél vooruitgang kunnen boeken op klimaatvlak. Hierbij agendeert hij vooral de noodzaak van een sterke staat, intersectionaliteit en eerlijker verdeling van de welvaart - hoe we dat gaan bereiken, daar gaat Tielbeke niet echt op in.
Het is een erg Nederlands boek geschreven vanuit een Nederlandse context en met Nederlandse actoren en voorbeelden, maar misschien schuilt daarin zijn kracht. Juist in Nederland zijn klimaat en milieu het domein van de alles aan banden leggende polder en denken we over alles in termen van het koopkrachtcijfers en BNP-groei. Juist in Nederland verlamt de politiek echte vooruitgang. Toch laat Tielbeke het na om naast bedrijven ook politici en politieke partijen als schuldigen aan te wijzen - denk maar aan een Mark Rutte of een Henk Bleker en de boerenlobby. Een zwak punt, want zo laat je juist kansen onbenut om de verwevenheid van economie, de natuur als grondstof, en politiek te doorgronden en te doorboren. Tot zover de systeemkritiek. Ook op een ander punt is het erg Nederlands: Tielbeke leunt zwaar - bijna uitsluitend - op Engelse en Amerikaanse auteurs en voorbeelden.
Het is lastig om een zo goed geschreven boek te bekritiseren dat in 200 pagina's zowel misvattingen in ons economische denken over klimaat van tafel veegt als manieren om uit de klimaatcrisis te komen op tafel legt. Bovendien: er is bijna geen betere inleiding op de hoofdpijndossiers van de klimaatcrisis denkbaar in 200 pagina's voor een Nederlands publiek.
Een fundamenteel punt is dat Tielbeke weinig ingaat op deze praktische zijde van het uit de klimaatcrisis komen behalve hoopvolle voorbeelden opsommen, en mijns inziens heeft hij iets teveel vertrouwen in de deliberatieve democratie en laat hij het na radicalere opties (en ook geweld) bespreekbaar te maken. Maar goed, dit is dan ook geen handboek voor activisten. Een ietwat pietluttig punt vanuit een duurzaamheidsperspectief is dat het voor een boek van 25 euro na één keer lezen al wel erg kapot is.
Ook wat zwaarwegender: Tielbeke gaat iets te snel voorbij aan wat nou precies de klimaatcrisis is, en wat bijvoorbeeld het verschil is tussen natuurbeheer, milieubescherming of klimaatbeleid. Deels is dit te wijten aan de jaren '90 als startpunt van het boek, sinds wanneer alle discussies worden gedomineerd door co2 en het klimaat. Onze klimaatcrisis is de optelsom van decennia (zo niet eeuwen) van industriële landbouw en de vernietiging van ecosysteem draait niet alleen om de opwarming van de aarde, maar ook om microplastic in je aderen en radioactiviteit in de lucht. Het is een heel complex vraagstuk dat verder strekt dan alleen de fossiele industrie en co2-uitstoot, en daar gaat dit boek toch iets te snel aan voorbij.
Ook als historicus snap ik de jaren '90 als startpunt heel goed. Toch spelen veel problemen al langer, zoals hoe de industrie en hun lobby zich al sinds de jaren '60 op Europees en nationaal niveau verzetten tegen het de vervuiler betaalt-principe, of hoe internationale organisaties als de OECD, het IMF, en zeker ook de VN en de EU al sinds de jaren '70 hebben bijgedragen aan depolitisering van het milieu en het blijven hameren op 'duurzame' economische groei. En wat te denken van de al veel oudere dichotomie tussen 'pure' wildernis en de mens? Eerder gemaakte keuzes en opgekomen manieren van denken hebben een grote padafhankelijkheid en zijn lastig van ons af te schudden.
Voor een boek dat ná de Koude Oorlog aanvangt, is het logisch (en terecht) dat Tielbeke aandacht vraagt voor hoe het kapitalisme bijdraagt aan steeds verder gaande ecologische destructie. Maar: socialistische staten deden (en als je China meetelt, doen) met hun zware industrie en het 'overwinnen' van de natuur met megadammen nagenoeg hetzelfde, ook op het vlak van consumptie. Dit doet geen afbreuk aan Tielbekes relaas, maar laat wel zien hoezeer een ecologisch verantwoorder maatschappelijke inrichting een paradigmawisseling vereist.
Desalniettemin: leest dit boek, plukt er de vruchten van in discussies, en grijpt het aan als startpunt van verandering. Ik zou je The Ministry for the Future van Kim Stanley Robinson - of het werk van Andreas Malm - als volgende stappen willen aanraden.
Als vlot schrijvende journalist neemt Tielbeke je mee in zijn eigen ontdekking van hoe catastrofaal de klimaatcrisis is en vooral zijn verbijstering over enerzijds de inertie van bedrijfsleven en politiek. Hij pretendeert niet het wiel te hebben uitgevonden en neemt je mee in zijn ontdekkingstocht en gesprekken met klimaatwetenschappers en activisten om je misstanden en valse dilemma's in ons huidige denken en handelen over het klimaat inzichtelijk te maken.
In het eerste deel doorprikt hij overtuigd de 'mythes' van duurzaam consumeren, co2-reductie en technologische vooruitgang waar we langzaamaan in zijn gaan geloven. Klimaatverandering is geen kwestie van polderen en wat consuminderen, maar vereist de transformatie van onze gehele maatschappij en is daarmee een door en door politiek issue. Tielbeke schuwt kapitalistische systeemkritiek niet. In het tweede deel brengt hij in kaart hoe we via actie in de rechtbank, op straat, en de politieke arena wél vooruitgang kunnen boeken op klimaatvlak. Hierbij agendeert hij vooral de noodzaak van een sterke staat, intersectionaliteit en eerlijker verdeling van de welvaart - hoe we dat gaan bereiken, daar gaat Tielbeke niet echt op in.
Het is een erg Nederlands boek geschreven vanuit een Nederlandse context en met Nederlandse actoren en voorbeelden, maar misschien schuilt daarin zijn kracht. Juist in Nederland zijn klimaat en milieu het domein van de alles aan banden leggende polder en denken we over alles in termen van het koopkrachtcijfers en BNP-groei. Juist in Nederland verlamt de politiek echte vooruitgang. Toch laat Tielbeke het na om naast bedrijven ook politici en politieke partijen als schuldigen aan te wijzen - denk maar aan een Mark Rutte of een Henk Bleker en de boerenlobby. Een zwak punt, want zo laat je juist kansen onbenut om de verwevenheid van economie, de natuur als grondstof, en politiek te doorgronden en te doorboren. Tot zover de systeemkritiek. Ook op een ander punt is het erg Nederlands: Tielbeke leunt zwaar - bijna uitsluitend - op Engelse en Amerikaanse auteurs en voorbeelden.
Het is lastig om een zo goed geschreven boek te bekritiseren dat in 200 pagina's zowel misvattingen in ons economische denken over klimaat van tafel veegt als manieren om uit de klimaatcrisis te komen op tafel legt. Bovendien: er is bijna geen betere inleiding op de hoofdpijndossiers van de klimaatcrisis denkbaar in 200 pagina's voor een Nederlands publiek.
Een fundamenteel punt is dat Tielbeke weinig ingaat op deze praktische zijde van het uit de klimaatcrisis komen behalve hoopvolle voorbeelden opsommen, en mijns inziens heeft hij iets teveel vertrouwen in de deliberatieve democratie en laat hij het na radicalere opties (en ook geweld) bespreekbaar te maken. Maar goed, dit is dan ook geen handboek voor activisten. Een ietwat pietluttig punt vanuit een duurzaamheidsperspectief is dat het voor een boek van 25 euro na één keer lezen al wel erg kapot is.
Ook wat zwaarwegender: Tielbeke gaat iets te snel voorbij aan wat nou precies de klimaatcrisis is, en wat bijvoorbeeld het verschil is tussen natuurbeheer, milieubescherming of klimaatbeleid. Deels is dit te wijten aan de jaren '90 als startpunt van het boek, sinds wanneer alle discussies worden gedomineerd door co2 en het klimaat. Onze klimaatcrisis is de optelsom van decennia (zo niet eeuwen) van industriële landbouw en de vernietiging van ecosysteem draait niet alleen om de opwarming van de aarde, maar ook om microplastic in je aderen en radioactiviteit in de lucht. Het is een heel complex vraagstuk dat verder strekt dan alleen de fossiele industrie en co2-uitstoot, en daar gaat dit boek toch iets te snel aan voorbij.
Ook als historicus snap ik de jaren '90 als startpunt heel goed. Toch spelen veel problemen al langer, zoals hoe de industrie en hun lobby zich al sinds de jaren '60 op Europees en nationaal niveau verzetten tegen het de vervuiler betaalt-principe, of hoe internationale organisaties als de OECD, het IMF, en zeker ook de VN en de EU al sinds de jaren '70 hebben bijgedragen aan depolitisering van het milieu en het blijven hameren op 'duurzame' economische groei. En wat te denken van de al veel oudere dichotomie tussen 'pure' wildernis en de mens? Eerder gemaakte keuzes en opgekomen manieren van denken hebben een grote padafhankelijkheid en zijn lastig van ons af te schudden.
Voor een boek dat ná de Koude Oorlog aanvangt, is het logisch (en terecht) dat Tielbeke aandacht vraagt voor hoe het kapitalisme bijdraagt aan steeds verder gaande ecologische destructie. Maar: socialistische staten deden (en als je China meetelt, doen) met hun zware industrie en het 'overwinnen' van de natuur met megadammen nagenoeg hetzelfde, ook op het vlak van consumptie. Dit doet geen afbreuk aan Tielbekes relaas, maar laat wel zien hoezeer een ecologisch verantwoorder maatschappelijke inrichting een paradigmawisseling vereist.
Desalniettemin: leest dit boek, plukt er de vruchten van in discussies, en grijpt het aan als startpunt van verandering. Ik zou je The Ministry for the Future van Kim Stanley Robinson - of het werk van Andreas Malm - als volgende stappen willen aanraden.
August 22, 2020
Dit jaar ging ik niet op vakantie vanwege Corona. Het was een raar half jaar en een heleboel dingen die normaal waren, stonden ineens op zijn kop. De politiek was in staat ingrijpende besluiten te nemen om het virus in te dammen. Kunnen ze dat ook als het gaat om het indammen van het klimaatprobleem, vraagt Jaap Tielbeke zich af? Of sterker gesteld: het dreigende uitsterven van leven op onze planeet? Ik word meestal kriegelig van zulke grote woorden, maar ben er na het lezen van dit boek van overtuigd dat dat wel is waar we op afstevenen. Ik werd er afwisselend enorm verontrust én gedreven van. Tielbeke laat mooi zien wat je op individueel niveau kunt doen, en hoe weinig impact dat heeft vergeleken met de structuren gericht op groei die we al decennia lang in stand houden. Enerzijds dacht ik: en ik maar denken dat ik van betekenis ben door biologische boodschappen te doen en geen auto te rijden. Anderzijds dacht ik: het kan wel anders. En door een stom toeval heb ik mede dankzij dit boek een manier gevonden om boven mijn eigen invloedssfeer uit te stijgen en iets op systeemniveau bij te dragen. Dus ja, jammer dat mijn reisje niet doorging, maar het is lang geleden dat een boek me zo bezighield en daar ook iets uit voortkwam. Da’s misschien wel veel meer waard.
November 15, 2020
Dit was een spekje naar mijn bekje. Ik hou me graag bezig met groen leven maar besef me ook altijd dat niet iedereen die keuze heeft. Zelf heb ik ook (nog) geen geld voor een duurzame spijkerbroek of een verre treinreis. Jaap Tielbeke verwoordt het mooi: 'duurzaamheid is op dit moment een privilege'. En dat moet anders. Hoera! Veel boeken over dit soort onderwerpen gaan juist over wat jij als individu kan en moet doen en sluiten daardoor veel mensen uit. Een beter milieu begint niet bij jezelf. Dat wil niet zeggen dat ik weer biefstukken naarbinnen ga schuiven of een all-inclusive naar Tenerife heb geboekt, maar het individu is niet genoeg. Nooit geweest ook. Hup hup voor de toekomst🌳 #stemgroen #ofzoiets
July 16, 2020
Niemand maakt mij meer wijs dat we de klimaatcrisis met individuele gedragsverandering het hoofd kunnen bieden. Het is tijd om de echte schuldigen van onze koolstofverslaving aan te wijzen - vervuilende multinationals en de politici van het ‘redelijke midden’ die ze nauwelijks een strobreed in de weg leggen - en de strijd aan te gaan voor een radicaal andere inrichting van onze maatschappij.
Hopelijk wordt dit boek snel aan buitenlandse uitgevers verkocht. Het zou eeuwig zonde zijn als alleen Nederlandstaligen kennis kunnen nemen van het doorwrochte, vlammende en buitengewoon realistische pleidooi van Jaap Tielbeke.
Hopelijk wordt dit boek snel aan buitenlandse uitgevers verkocht. Het zou eeuwig zonde zijn als alleen Nederlandstaligen kennis kunnen nemen van het doorwrochte, vlammende en buitengewoon realistische pleidooi van Jaap Tielbeke.
Read
June 30, 2020'Inmiddels zie ik geen enkele reden meer tot optimisme.
Optimisme zal ons ook niet helpen in het antropoceen. Een
optimist gelooft dat alles wel in orde komt. Dat technologische
innovatie en het menselijk vernuft uiteindelijk zullen leiden tot
een ‘goed antropoceen’. Optimisten koesteren een dogmatisch
geloof in Vooruitgang met de hoofdletter V, wat maakt dat ze
wegkijken van de zorgwekkende feiten. Optimisme is hier een
conservatieve kracht, want waarom zou je streven naar radicale
verandering als je tevreden bent over de wereld zoals die nu
is en verwacht dat de toekomst een verbeterde versie zal zijn
van het heden?'
Optimisme zal ons ook niet helpen in het antropoceen. Een
optimist gelooft dat alles wel in orde komt. Dat technologische
innovatie en het menselijk vernuft uiteindelijk zullen leiden tot
een ‘goed antropoceen’. Optimisten koesteren een dogmatisch
geloof in Vooruitgang met de hoofdletter V, wat maakt dat ze
wegkijken van de zorgwekkende feiten. Optimisme is hier een
conservatieve kracht, want waarom zou je streven naar radicale
verandering als je tevreden bent over de wereld zoals die nu
is en verwacht dat de toekomst een verbeterde versie zal zijn
van het heden?'
November 18, 2020
Een beter milieu begint niet bij jezelf is een prettig geschreven, helder gestructureerd boek over de kolossale uitdaging van de klimaatcrisis met een ietwat misleidende titel.
In de eerste helft zet Tielbeke overtuigend uiteen wat de 'mythes' zijn die de transitie uit het fossiele kapitalisme dwarszitten, en in de tweede helft laat hij zien waar blijvende verandering wordt en kan worden geboekt: in de rechtbank, op de barricaden en bij de politiek.
De titel is ietwat misleidend omdat een luie pessimist ermee aan de haal kan gaan om te zeggen: ''als mijn vegaburger en spaarlampen geen verschil maken, waarom zou ik dan mijn best nog doen?''. De titel verwijst echter naar de Postbus 51 spotjes uit de jaren negentig, die burgers aanspoorden om vooral de eigen leefwijze aan te passen. Tielbeke beargumenteert dat dit soort gedrag uiteraard positief is, maar dat het grote gewin vooral in grote systemen moet worden gezocht.
Dit boek is een aanrader voor iedereen die een helder (en best hoopvol) betoog wil lezen over de klimaatcrisis. Ik noem het hoopvol omdat Tielbeke laat zien dat er nog veel ongebruikte en onvermoede bronnen van actie tegen de klimaatcrisis zijn - namelijk iedereen die zich nu nog uitsluitend op diens eigen groen consumentengedrag focust, in plaats van op meer effectieve vormen van actie.
In de eerste helft zet Tielbeke overtuigend uiteen wat de 'mythes' zijn die de transitie uit het fossiele kapitalisme dwarszitten, en in de tweede helft laat hij zien waar blijvende verandering wordt en kan worden geboekt: in de rechtbank, op de barricaden en bij de politiek.
De titel is ietwat misleidend omdat een luie pessimist ermee aan de haal kan gaan om te zeggen: ''als mijn vegaburger en spaarlampen geen verschil maken, waarom zou ik dan mijn best nog doen?''. De titel verwijst echter naar de Postbus 51 spotjes uit de jaren negentig, die burgers aanspoorden om vooral de eigen leefwijze aan te passen. Tielbeke beargumenteert dat dit soort gedrag uiteraard positief is, maar dat het grote gewin vooral in grote systemen moet worden gezocht.
Dit boek is een aanrader voor iedereen die een helder (en best hoopvol) betoog wil lezen over de klimaatcrisis. Ik noem het hoopvol omdat Tielbeke laat zien dat er nog veel ongebruikte en onvermoede bronnen van actie tegen de klimaatcrisis zijn - namelijk iedereen die zich nu nog uitsluitend op diens eigen groen consumentengedrag focust, in plaats van op meer effectieve vormen van actie.
April 25, 2023
Duidelijk, onderbouwd verhaal wat wanneer je veel of nog beginnende affiniteit en motivatie hebt jegens klimaatproblematiek zeker wel inspirerend kan werken. Ook al wordt het niet zeer concreet en komt hij pas in zijn slot tot heldere actiepunten voor de individu, het zet aan tot denken en geeft vooral hoop, niet per se optimisme (maar dat moet ook niet;))
De titel van het boek, ligt me nog steeds wat dwars, want er moet altijd, ook volgens Jaap Tielbeke, een eerste gek zijn, die het systeem verandert en de norm breekt, voordat de rest volgt en het systeem kan veranderen volgens aangedragen perspectieven. Ondanks dat, blijft het inspirerend:)
De titel van het boek, ligt me nog steeds wat dwars, want er moet altijd, ook volgens Jaap Tielbeke, een eerste gek zijn, die het systeem verandert en de norm breekt, voordat de rest volgt en het systeem kan veranderen volgens aangedragen perspectieven. Ondanks dat, blijft het inspirerend:)
August 11, 2020
essential read for everybody pushing sustainable shopping and lifestyle as an answer to climate change , without understanding the neoliberal drives behind it. gift this to your uncles, aunts, parents and other family members, this book will mobize them for sure. It entices climate activism but finally in a critical and constructive way.
March 10, 2022
Sterke boodschap: een klimaatrechtvaardige maatschappij zal nooit ontstaan uit burgers die braaf het licht uit doen of minder vlees eten. Collectieve actie is nodig om het bestaande systeem te transformeren naar een toekomstbestendig systeem. Dit boek geeft daar bovendien concrete handvatten voor.
Dat gezegd hebbende stoorde ik me soms aan de slechte redactie, eea was soms verwarrend geformuleerd. Tweede druk is vast beter.
Dat gezegd hebbende stoorde ik me soms aan de slechte redactie, eea was soms verwarrend geformuleerd. Tweede druk is vast beter.
March 12, 2022
Fantastische samenvatting van het huidige klimaatdebat en een uitmuntend pleidooi voor systeemverandering!
August 31, 2020
Geen extreem vernieuwende theorieën, maar wel heel bevattelijk en verstandig gebracht. Bij momenten is het boek erg somber - maar altijd realistisch en objectief- geschreven, toch gaf het me een bepaalde energie. Tielbeke weet zijn gedrevenheid perfect in zijn pen te laten doorschemeren, wat mij betreft is hij nu al de Naomi Klein van de lage landen.
Alleen hoop ik dat mensen de titel en insteek van dit boek niet gaan gebruiken als excuus om dan zelf toch maar lekker een steak te eten vanavond of een citytripje met het vliegtuig te plannen, want de klimaatcrisis moet op hoger niveau aangepakt worden, weet je wel? Het is niet of of, maar en en. Dat brengt Tielbeke wel, maar het is zo makkelijk om alleen de titel en de achterflap in je relaas te gebruiken.
Alleen hoop ik dat mensen de titel en insteek van dit boek niet gaan gebruiken als excuus om dan zelf toch maar lekker een steak te eten vanavond of een citytripje met het vliegtuig te plannen, want de klimaatcrisis moet op hoger niveau aangepakt worden, weet je wel? Het is niet of of, maar en en. Dat brengt Tielbeke wel, maar het is zo makkelijk om alleen de titel en de achterflap in je relaas te gebruiken.
July 24, 2021
Heel vernieuwend om eens zo over het milieu te lezen. Het zet zaken in perspectief, geeft aan waar de echte oplossingen voor het klimaatproblemen liggen. Het zijn drastische oplossingen, maar houden rekening met de omvang van het probleem. De schrijver is in ieder geval niet bang om schuldigen aan te wijzen en een nieuwe strategie in te zetten.
January 2, 2022
Dit boek bevat een heldere uiteenzetting van klimaatproblematiek. Het is prettig van iemand te lezen die inziet dat uitbuiting van mens en aarde hand in hand gaan. Nu zin in revolutie.
January 25, 2024
Hoe om te gaan met klimaatverandering voor dummies. Goed geschreven boek dat alle aspecten van de crisis belicht en uitnodigt om er nog dieper in te duiken.
February 6, 2022
Goed onderbouwd boek dat oplossing niet bij het individu ligt maar in het systeem. Individuele aanpassingen zetten niet echt zoden aan de dijk en creeren ten onrechte schuldgevoel.
Citaten:
Een beter milieu begint niet bij jezelf
Alleen wanneer het geglobaliseerde kapitalisme tot stilstand komt lukt het kennelijk om het milieu te ontzien.
De wetenschap is taai, de voorspellingen zijn somber en er is geen eenvoudige oplossing voorhanden.
Slechts honderd bedrijven zijn verantwoordelijk voor meer dan zeventig procent van alle broeikasgasemissies sinds 1988.25 In Nederland stoten de tien grootste ‘vervuilers’ drie keer zoveel uit als alle huishoudens bij elkaar.26
. Klimaatverandering is namelijk in de eerste plaats een kwestie van politiek, in de breedste zin van het woord.
Er zijn andere manieren om in actie te komen dan als consument. We kunnen onze stem laten horen als burgers – in het besef dat een beter milieu niet bij jezelf begint, maar bij een gezamenlijke strijd.
. Dat is de eerste mythe die ik de wereld uit wil helpen, want denken in termen van collectieve schuld is misleidend en werkt contraproductief. Ja, we leven in het ‘tijdperk van de mens’, maar dat betekent niet dat we allemaal even zondig zijn.
De biologische blik verhult wie de ware vervuilers zijn. Niet de mensheid als geheel, maar de industrieën die ecosystemen verwoesten voor hun eigen gewin en de beleidsmakers die daartegen geen weerstand durven te bieden.
Per niet-genomen kind bespaar je 58,6 ton CO2 per jaar. Ter vergelijking: een autoloos bestaan levert jaarlijks slechts 2,4 ton CO2-
De rijkste tien procent van de wereldbevolking produceert de helft van de wereldwijde CO2-emissies, terwijl de armste helft van de bevolking verantwoordelijk is voor
nog geen tien procent.73 Het is dus niet ‘de mensheid’ die de planeet in chaos dreigt te storten, maar vooral het consumptiepatroon van de rijken der aarde.
tussen 1850 en 2006 steeg de CO2-concentratie met 107 ppm. Meer dan 80 procent daarvan – 86 ppm, om precies te zijn – komt voor rekening van de 36 welvarende OECD-landen.
. Op de website houden ze hun voortgang publiekelijk bij en als het niet lukt om bepaalde doelen te halen, dan doet Unilever daar niet geheimzinnig over.
Het concept van een persoonlijke CO2-voetafdruk werd in 2005 gepopulariseerd door BP, als onderdeel van de pr-campagne die het petroleumconcern in de markt moest zetten als een vooruitstrevend en duurzaam energiebedrijf. Een schoolvoorbeeld van greenwashing, want onder de moto...
Zo houden vervuilende industrieën de mythe van de schuldige mensheid gretig in stand en leggen ze de bal bij de consument, om de aandacht af te leiden van het werkelijke probleem: dat slechts twintig fossielebrandstofbedrijven verantwoordelijk zijn voor 35 procent van de tot...
In 2017 werd er zelfs meer steenkool – een absolute klimaatkiller – verbrand dan in 2010.222 Ondanks alle technologische ontwikkelingen zijn we dus nog steeds verslaafd aan fossiel.
Het misleidende in de boodschap van de techno-optimisten is dat ons wordt voorgehouden dat...
. Zo adverteert ExxonMobil driftig met zijn onderzoek naar biobrandstoffen op basis van algen. In 2025 wil het concern daarvan dagelijks tienduizend vaten produceren.289 Maar zet dat af tegen de meer dan 2,2 miljoen vaten olie per dag die ExxonMobil produceert en je begrijpt w...
Milieuorganisaties konden erg goed vertellen hoe het misgaat, maar verzaakten te vertellen hoe het beter kan.
Minder vliegen en vegetarisch eten is goed, maar het is niet goed genoeg. Het antropoceen vraagt om een collectieve verandering.
Het coronavirus heeft de kwetsbaarheden van het geglobaliseerde kapitalisme genadeloos blootgelegd. Dat biedt een opening voor ideeën over een duurzamere en socialere inrichting van onze economie en samenleving. De verwezenlijking daarvan gaat niet vanzelf, maar begint bij vas...
Citaten:
Een beter milieu begint niet bij jezelf
Alleen wanneer het geglobaliseerde kapitalisme tot stilstand komt lukt het kennelijk om het milieu te ontzien.
De wetenschap is taai, de voorspellingen zijn somber en er is geen eenvoudige oplossing voorhanden.
Slechts honderd bedrijven zijn verantwoordelijk voor meer dan zeventig procent van alle broeikasgasemissies sinds 1988.25 In Nederland stoten de tien grootste ‘vervuilers’ drie keer zoveel uit als alle huishoudens bij elkaar.26
. Klimaatverandering is namelijk in de eerste plaats een kwestie van politiek, in de breedste zin van het woord.
Er zijn andere manieren om in actie te komen dan als consument. We kunnen onze stem laten horen als burgers – in het besef dat een beter milieu niet bij jezelf begint, maar bij een gezamenlijke strijd.
. Dat is de eerste mythe die ik de wereld uit wil helpen, want denken in termen van collectieve schuld is misleidend en werkt contraproductief. Ja, we leven in het ‘tijdperk van de mens’, maar dat betekent niet dat we allemaal even zondig zijn.
De biologische blik verhult wie de ware vervuilers zijn. Niet de mensheid als geheel, maar de industrieën die ecosystemen verwoesten voor hun eigen gewin en de beleidsmakers die daartegen geen weerstand durven te bieden.
Per niet-genomen kind bespaar je 58,6 ton CO2 per jaar. Ter vergelijking: een autoloos bestaan levert jaarlijks slechts 2,4 ton CO2-
De rijkste tien procent van de wereldbevolking produceert de helft van de wereldwijde CO2-emissies, terwijl de armste helft van de bevolking verantwoordelijk is voor
nog geen tien procent.73 Het is dus niet ‘de mensheid’ die de planeet in chaos dreigt te storten, maar vooral het consumptiepatroon van de rijken der aarde.
tussen 1850 en 2006 steeg de CO2-concentratie met 107 ppm. Meer dan 80 procent daarvan – 86 ppm, om precies te zijn – komt voor rekening van de 36 welvarende OECD-landen.
. Op de website houden ze hun voortgang publiekelijk bij en als het niet lukt om bepaalde doelen te halen, dan doet Unilever daar niet geheimzinnig over.
Het concept van een persoonlijke CO2-voetafdruk werd in 2005 gepopulariseerd door BP, als onderdeel van de pr-campagne die het petroleumconcern in de markt moest zetten als een vooruitstrevend en duurzaam energiebedrijf. Een schoolvoorbeeld van greenwashing, want onder de moto...
Zo houden vervuilende industrieën de mythe van de schuldige mensheid gretig in stand en leggen ze de bal bij de consument, om de aandacht af te leiden van het werkelijke probleem: dat slechts twintig fossielebrandstofbedrijven verantwoordelijk zijn voor 35 procent van de tot...
In 2017 werd er zelfs meer steenkool – een absolute klimaatkiller – verbrand dan in 2010.222 Ondanks alle technologische ontwikkelingen zijn we dus nog steeds verslaafd aan fossiel.
Het misleidende in de boodschap van de techno-optimisten is dat ons wordt voorgehouden dat...
. Zo adverteert ExxonMobil driftig met zijn onderzoek naar biobrandstoffen op basis van algen. In 2025 wil het concern daarvan dagelijks tienduizend vaten produceren.289 Maar zet dat af tegen de meer dan 2,2 miljoen vaten olie per dag die ExxonMobil produceert en je begrijpt w...
Milieuorganisaties konden erg goed vertellen hoe het misgaat, maar verzaakten te vertellen hoe het beter kan.
Minder vliegen en vegetarisch eten is goed, maar het is niet goed genoeg. Het antropoceen vraagt om een collectieve verandering.
Het coronavirus heeft de kwetsbaarheden van het geglobaliseerde kapitalisme genadeloos blootgelegd. Dat biedt een opening voor ideeën over een duurzamere en socialere inrichting van onze economie en samenleving. De verwezenlijking daarvan gaat niet vanzelf, maar begint bij vas...
January 14, 2022
De omslag van dit boek geeft goed weer waarom dit boek belangrijk is. Het is gemakkelijk om de verantwoordelijkheid van de wereld op je schouders te nemen, maar zeker geen makkie om het te dragen. Ondanks dat ik het met Rutger Bregman eens ben dat je wel dingen moet opgeven voor je idealen, vind ik dat Tielbeke goed uiteenzet dat consumenten niet de enigen zijn die verantwoordelijk zijn voor de complexiteit die de opwarming van de aarde en het huidige klimaatproblematiek. Ieder individu hoort diens best te doen om de wereld beter achter te laten dan hoe die haar vond maar overheden, bedrijven en andere instituten hebben toch meer verantwoordelijkheid simpelweg omdat ze meer kunnen doen en meer invloed hebben. Dit is een belangrijk perspectief dat meer mensen zouden moeten uitdragen, ook omdat het productiever is dan steeds met vingers naar elkaar te wijzen. Vragen zoals "vlieg je nog??" en "eet je nog vlees??" horen gesteld te worden, maar het antwoord daarop ligt niet puur en alleen bij de consument.
4 en een kwart ster omdat het een goed alternatief verhaal biedt van het huidige persoonlijke verantwoordelijkheid discours!
4 en een kwart ster omdat het een goed alternatief verhaal biedt van het huidige persoonlijke verantwoordelijkheid discours!
January 3, 2022
Goed inzicht en geheel mee eens.
Politiek en op hoog niveau zijn keuzes miljoen keer belangrijker dan persoonlijke keuzes. De politieke keuze tussen forse heffing op kerosine voor vliegtuigen (en/of opnemen in EU ETS) en de persoonlijke keuze tussen wel of niet vliegen bijvoorbeeld is er zo een. Dus meer druk zetten op politiek om te gaan handelen, niet de eigen discipline verkwanselen aan de kleine keuzes.
Maar totaal van het boek toch niet zo goed, want iets te veel simpel de ervaringen en de interviews die de journalist afgelopen jaren heeft gedaan opgenomen in het boek, in plaats van het grotere verhaal.
Politiek en op hoog niveau zijn keuzes miljoen keer belangrijker dan persoonlijke keuzes. De politieke keuze tussen forse heffing op kerosine voor vliegtuigen (en/of opnemen in EU ETS) en de persoonlijke keuze tussen wel of niet vliegen bijvoorbeeld is er zo een. Dus meer druk zetten op politiek om te gaan handelen, niet de eigen discipline verkwanselen aan de kleine keuzes.
Maar totaal van het boek toch niet zo goed, want iets te veel simpel de ervaringen en de interviews die de journalist afgelopen jaren heeft gedaan opgenomen in het boek, in plaats van het grotere verhaal.
July 26, 2021
Overtuigde analyse en interessante visie op de klimaatproblematiek. Eentje die de schuldvraag durft te behandelen. Na het lezen heb je zin om een tankstation in de fik te steken. Omdat dat niet echt helpt tegen de CO2 reductie, ben ik na het lezen Urgenda, Milieudefensie en Fossielvrij maar financieel gaan steunen.
September 17, 2022
Eerste helft is goed geschreven, als lezer raak je geïntrigeerd maar de tweede helft valt tegen vanwege alle verzamelingen van werken van anderen. Weinig nieuwe inzichten van de schrijver, maar biedt goede informatie over klimaatproblematiek en de rol van de overheid.
March 24, 2024
Ik had iets meer verwacht aangezien het boek zulke goede recensies krijgt. Het onderwerp is heel belangrijk en het is goed dat de auteur er aandacht aan besteedt. Echter zijn er geen nieuwe inzichten, het zijn voornamelijk allemaal inzichten van andere auteurs die hem al voor zijn gegaan.
July 18, 2024
Op vlakken heel interessant, maar beantwoordt de stelling van de titel niet echt. Ik had een boek over individuele verantwoordelijkheid vs collectieve verantwoordelijkheid verwacht, maar het gaat tussendoor allerlei andere kanten van de klimaatbeweging op.
May 19, 2021
Geweldig!
August 23, 2021
Dit zou iedereen moeten lezen, goede samenvatting van wat niet werkt en wat wel werkt. Het boek is toch positief en motiveert.
December 21, 2021
3.5/5 stars
Read
December 28, 2021Read December 2021
August 25, 2022
Een boek dat aanzet tot handelen en roeien tegen de stroom in.
November 3, 2022
She hits it right on the money.
January 2, 2023
Tielbeke analyseert haarscherp het klimaatdebat. Het hielp mij enorm om discussies over klimaatbeleid beter te begrijpen. Ik heb het boek veel aangeraden en een aantal keer cadeau gegeven.
Displaying 1 - 30 of 37 reviews