Jump to ratings and reviews
Rate this book

بایگانی ادبی پلیس مخفی

Rate this book
نویسنده به پرونده‌های کا.گ.ب درباره شخصیتهای ادبی روسیه دست پیدا می‌کند و این کتاب را درباره محکومیت و سرنوشت هر یک از آنها می‌نویسد.

506 pages, Paperback

First published January 1, 1993

19 people are currently reading
307 people want to read

About the author

Vitaly Shentalinsky

6 books2 followers
Vitaly Shentalinsky (Виталий Шенталинский in Russian) - poet and writer - was born in Siberia. He studied journalism and worked as a journalist and for radio and television. He spent the winter at the polar station on Wrangel Island, and participated in five high latitude expeditions.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
29 (35%)
4 stars
38 (46%)
3 stars
11 (13%)
2 stars
2 (2%)
1 star
2 (2%)
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
Profile Image for Rosa .
195 reviews86 followers
April 24, 2023
باور این حجم از پستی و پلشتی دیکتاتورها و مزدورانشون که البته در طول تاریخ  زیر اسم و نمادهای مختلف اما با خصوصیاتی مشابه مدام تکرار شده، همیشه و بدون عادی شدن سخت و وحشتناکه،... این هیولاهای بشر نما با اینکه سرنوشت و عاقبت مشابهی هم دارند اما نه تنها در تکرار جنایت های پیشین اصرار دارند که برای نوآوری در رذالت ها و رفتارهای غیر انسانی تر  از هیییییچ تلاشی دریغ نمی کنند..
با این حال بخش قابل تامل اینه که در نهایت هر بار خیاط هم در کوزه میفته ولی خب عبرت سایر هم مسلک ها نمیشه🙃😌
اغلب ما با خفقان اون دوران ناآشنا نیستیم اما بعد از خوندن این کتاب ، با درک و نگاه دیگه ای میشه به هر کدوم از این نویسنده ها و آثار ادبیشون نگاه کرد و به این فکر کرد که در هر دوره و جغرافیایی(⚠️)، چقدر از این پرونده ها و روایت ها وجود داره که عمق فاجعه شون هنوز یا هرگز کاملا مشخص نشده...!
Profile Image for شایان عمان.
47 reviews23 followers
August 11, 2020
بایگانی ادبی پلیس مخفی
نوشته : ویتالی شنتالیسکی
ترجمه : بیژن اشتری
————————————-
حقیقتا زیاد عادت مطالعه درباره حوزه های تاریخ سیاسی رو ندارم و می شود گفت در بین انواع کتاب ها بعد از رمان های تالیفی نشر سخن و علم و کتاب های موفقیت و خودشناسی و مدیریت از کتاب های سیاسی لذت نمی برم و گریزانم البته به مراتب کمتر از دو نوع کتاب اولی 😅
ولی به خاطر علاقه عجیبی که به ادبیات روسیه و شوروی دارم ، اغلب کتاب هایی که درباره این محوریت نوشته میشه رو مطالعه می کنم.
بایگانی ادبی پلیس مخفی ، کتاب عجیبی بود کتابی که به نظرم بر علاقمندان ادبیات روسیه و به کلی نه تنها روسیه بلکه ادبیات بسیار پیشنهاد خوبی برای مطالعه هست اما خب برای برخی دوستان ممکنه کمی خسته کننده باشه « به دلیل توضیح و گریزهای تاریخی کتاب »
اما روایتی تلفیق شده از تاریخ ، ادبیات ، سیاست و اتوبیوگرافی و شبه خاطره در روایت کتاب جریان داره که خواننده با حوصله تر رو بیشتر به وجد میاره.
برای من هم به همین صورت بود ، روایت هایی که متشکل از اعترافات و زندگی نویسندگانی مانند : میخائیل بولگاکف در دوران استالین بود رو بسیار دوست داشتم از روایت پیرنگ های بولگاکف تا ایده و چگونگی حادثه دستگیری او ، روایت های شکنجه نویسندگان و روزنامه نگاران نیز به نظرم تکان دهنده و عجیب بود. اینکه در همه دوران سانسور و تیغ قلم هست و به قول هرالد اسکاتلند ، استاد دانشگاه کالیفرنیا ، چه داستان های ناگفته زیادی که گفته نمی شوند
در کل بایگانی ادبی پلیس مخفی برای من به شخصه مفید واقع شد و حتی به مقاله مرشد در سده بیستم که مشغول نوشتنش بودم ، کمک کرد و به نظرم میتونه کتابی کمک کننده برای شناخت ادبیات روسیه هم باشه اما ارجاعات تاریخی بر مبنای سیاست کتاب کمی به نظرم خسته کننده بود
ترجمه کتاب هم روان و خیلی خوب بود و با توجه به ترجمه های خیلی خوب آقای اشتری انتظار ترجمه خوب و پانویس خوش خوان رو داشتم
امیدوارم اگر خواندید بپسندید و مفید باشه 😊🌹🙏

Profile Image for Amir .
592 reviews38 followers
January 23, 2021
نویسنده با کمی زیرکی و کمی شانس اجازه پیدا می‌کنه که پرونده‌های امنیتی نویسندگان بزرگ شوروی رو ببینه و سعی می‌کنه از دل اون‌ها روایت تاریخی از سرنوشت این نویسنده‌ها به دست بده. فصل‌های آخر گاهی حوصله‌سربرن اما تراژدی فصل‌های نخست کتاب بسیار اثرگذاره. فصل مربوط به ایزاک بابل بسیار متاثرم کرد
.
Profile Image for Pooia.
80 reviews5 followers
June 12, 2022
"می‌گویند نه می‌توانست بخورد نه بخوابد، فقط در طول و عرض سلولش قدم می‌زد. او یکبار ناگهان فریاد زد: «خدا وجود دارد!»
نگهبان به سراغش آمد و پرسید: «چه اتفاقی افتاده؟»
یاگودا توضیح داد: «قضیه خیلی ساده است. من به‌خاطر خدمات وفادارانه‌ام به استالین، شایسته هیچ چیزی جز تقدیر از جانب او نبودم. اما مستوجب شدیدترین مجازات‌ها از جانب خدا بودم زیرا فرمان‌هایش را هزاران بار نقص کرده بودم. حالا نگاه کن کجا هستم و خودت تشخیص بده آیا خدا وجود دارد یا نه ...»
این روایتی است از آخرین روزهای یاگودا، همه‌کاره پلیس مخفی حکومت شوروی و استالین که پس از او و بریا، نفر سوم برنامه رعب و وحشت و پاک‌سازی بود. کسی که نه به ایساک بابل رحم کرد نه به ماکسیم گورکی و همه را بنا بر مصلحت‌های استالین و دستورات او به شدیدترین شکل‌ها نابود کرد یا تحت کنترل درآورد، خودش در پاک‌سازی‌های پایان دهه 30 دستگیر شد، تحت شکنجه قرار گرفت و اعترافات مفصلی کرد.
بلایی که سر او آمد حقش بود اما بلایی که سر خیل عظیمی از روشنفکران و نویسندگان شوروی آورد چه؟ وقتی که روایتی از شکنجه‌هایی که به وسولد مایرهولد تحمیل شد را در کتاب «بایگانی ادبی پلیس مخفی» خواندم، بدنم تیر کشید. نابغه‌ای که دنیای تئاتر تاکنون هم کسی مثل او را به خود ندیده در سن شصت سالگی تحت شدیدترین و بدوی‌ترین شکنجه‌ها قرار گرفت و نابود شد.
و او فقط یکی از هزاران بود. در دوران گورباچف و با دستور او مبنی بر آزادسازی مدارک و مستنداتی که در ساختمان لوبیانکا، مقر پلیس مخفی بود، سیلی از افشاگری‌ها به راه افتاد اما حتی این هم عجیب نبود. ویتالی شنتالینسکی می‌گوید هنوز بایگانی‌های استالین و حزب در دسترس نیست و معلوم نیست چه جنایت‌هایی که آنجا انجام شده و ما از آنها بی‌خبریم.
بایگانی ادبی پلیس مخفی دادنامه‌ای است علیه تصفیه‌های استالینی، علیه مزدوران و مأموران شوروی که زندگی صدها روشنفکر و نویسنده را نابود کردند. غم‌نامه‌ای است از زندگی این مغزهای درخشان که در دوره‌ای اشتباه به دنیا آمدند، احتمالن تاریک‌ترین دیکتاتوری تاریخ که با بیشترین مقاومت از جانب روشنفکران و نویسندگان و هنرمندان روبه‌رو شد و حمامی از خون و جنایت در ادامه‌اش به راه افتاد.
کتاب شنتالینسکی رمان نیست هرچند که روایت‌های فراوانی در آن وجود دارد، روایت‌هایی دست‌اول و عجیب از سرگذشت آدم‌ها در چنگ دیکتاتوری. روایت‌هایی تاریخی که کتاب او را شبیه متون تاریخی و مستند می‌کند.
خط به خط کتاب قابلیت بازگویی دارد، خط به خط آن را باید خواند و به‌خاطر سپرد که حتی نظام وحشی و نابودگری مانند حکومت کمونیستی دوران استالین هم دوام نخواهد آورد و در نقطه‌ای از هم می‌پاشد. و البته با خط به خط آن هم باید با تمام شکنجه‌شدگان و از دست رفتگان همدلی کرد.
ترجمه بیژن اشتری عالی و درخشان است، هیچ جمله و مفهومی در متن از دست نرفته و هیچ گنگی و ابهامی در آن وجود ندارد. نمونه‌خوانی و استفاده از علائم نگارشی هم دقیق و درست بود و شاید فقط یک مورد در کل کتاب دیدم که به نظرم می‌توانست از ویرگول استفاده نکند. بقیه چیزها در نسخه الکترونیک نشر ثالث عالی و بی‌نقص بود.
"باد از میان دریچه‌های شکسته هواکش‌ها در اتاق‌های خالی می‌گذرد و آنها را محکم به عقب و جلو می‌کوبد. جیغ‌های وحشت‌زده مرغان نوروزی به گوش می‌رسد. با همه وجودم بی‌معنا بودن انسان، کارهایش و همه تلاش‌هایش را احساس می‌کنم ..."
این آخرین کلماتی است که یکی از بزرگ‌ترین انسان‌های روس در آخرین نامه‌اش به خانه نوشته، کسی که او را لئوناردو داوینچی روس می‌خوانند، پاول فلورنسکی.
Profile Image for E8RaH!M.
244 reviews64 followers
July 12, 2025
يک روز جنازه‌ها برخواهند خاست و حرف خواهند زد.


خواندن کتاب «بایگانی ادبی پلیس مخفی» تجربه‌ای تکان‌دهنده است، آن‌چنان که گویی دستی از میان خاکستر تاریخ، روح آدمی را به‌نرمی می‌گیرد و به درون اتاق‌های تاریک بازجویی، سلول‌های نمور، و میزهایی که پشت‌شان نویسندگانی با دل‌نگرانی به آینده‌ی نانوشته‌شان چشم دوخته‌اند، می‌برد.

برای یک خواننده‌ی ایرانی، آشنا با تجربه‌ی سانسور، خودسانسوری، و سنگینی سایه‌ی سیاست بر فرهنگ، این کتاب بیش از یک روایت تاریخی است؛ آینه‌ای است از ترس‌هایی آشنا، حسرت‌هایی دیرپا، و پرسشی تلخ که بارها از خود پرسیده‌ایم: «اگر قلم زدن جرم باشد، پس آزادی چیست؟»

در دل سطرهای این کتاب، صدای خاموش‌شده‌ی نویسندگانی چون ایساک بابل، بولگاکف، زوشچنکو، و دیگران دوباره جان می‌گیرد. گویی شنتالینسکی نه تنها یک پژوهشگر که یک احضارکننده‌ی ارواح است؛ کسانی را که تاریخ رسمی شوروی خواست محوشان کند، با دستخط‌شان، با جمله‌های ناتمام‌شان، و با اعتراف‌های زیر فشار، دوباره به میان ما می‌آورد.

اما دردناک‌تر از شکنجه‌ها و تبعیدها، مرگ خاموش رؤیاهاست. وقتی می‌خوانی که یک نویسنده به جرم نوشتن جمله‌ای مبهم به سیبری تبعید شده، یا سال‌ها نوشته‌هایش در کشوی ادارهٔ امنیت خاک خورده، نمی‌توانی به وضعیت بسیاری از نویسندگان ایرانی فکر نکنی. به آن‌هایی که هرگز کتاب‌شان منتشر نشد، یا آن‌هایی که پس از چند کتاب خاموش شدند، یا خود به سانسور بدل شدند.

شاید تلخ‌ترین بخش کتاب برای یک ایرانی این باشد که می‌فهمی سانسور و حذف، صرفاً ابزاری سیاسی نیست، روشی است برای کشتن تخیل، برای بریدن پیوند میان نویسنده و مردم. و این، زخمی است که هنوز بر پیکر ادبیات ما هم مانده.

در پایان، «بایگانی ادبی پلیس مخفی» فقط کتابی دربارهٔ گذشتهٔ روسیه نیست؛ هشداری است برای امروز ما، و چراغی است برای آن‌هایی که هنوز به قدرت نوشتن، ایمان دارند. خواندنش، نه فقط دانایی می‌آورد، که بغضی در گلو و آتشی در دل می‌نشاند.


از متن کتاب:

«شعر درهيج جا به اندازه روسيه اين قدر ارزش ندارد؛ دراين جا [روسيه] آدم ها رابه خاطر شعر تيرباران مى‌كنند.»


در شوروى زمان استالين علناً تبليغ مى‌شد كه وظيفه غرورآميز هر شهروندى ارائه گزارش درباره خانواده، دوستان، همكاران و همسايگان است و هر كس از انجام اين وظيفه سربا�� زند، مجرم محسوب مى‌شود.


و این متن همسر یک شاعر محکوم [اوسیپ ماندلشتام] که اشک من رو در آورد:

اوسيا [اوسيپ]، محبوبم، دوست دور از من، عزيزم، هيچ كلماتى ندارم كه با آنها اين نامه را، كه توشايد هرگز آن را نخوانى، بنويسم.
دارم در خلامى نويسم.
اوسيوشكا [اوسيپ] چه لذتى بود زندگى كودكانه‌اى كه باهم داشتيم.
بگومگوهایمان، جيغ و دادهايمان، بازى‌هايمان وعشقمان... يادت هست چگونه ضيافت‌هايى راكه بايول گدايى در خانه‌هاى مفلوك دوران آوارگی‌هايمان برپامى‌كرديم؟ يادت هست چقدر مزه نان خوب بود در زمانى كه يافتن آن در حكم معجزه‌اى بود و سپس بين ما تقسيم به دو مى‌شد... فقر شادمانه ما و آن شعر ...؟
هرروز وهر ساعت آن زندگى سخت برايم مقدس و متبرك است، دوست من، همراه من، راهنماى نامرئى من...
من هرگز هيچ فرصتى نيافتم كه به تو بگويم چقدر عاشقت هستم.
این منم نادیا [نادژدا]. تو کجایی؟



پینوشت: قسمت آخر مرور بخشی ازنامه‌ای از نادژدا ماندلشتام است به شوهر در تبعیدش مه هیچگاه به دست شاعر نرسید. این زن پس از مرگ همسرش - اوسیپ ماندلشتام- کتابی با نام «امید علیه امید» نوشت. او در طی زندگی شاعر بزرگ روس همیشه عاشقانه همراهش بود و تا آخرین روزهای زندگی‌اش در پی کشف حقیقت و اثبات بی‌گناهی همسر و معشوقش بود.

خلاص
6 reviews1 follower
April 22, 2023
Magnífico testimonio de lo que nos espera bajo regímenes totalitarios. Muerte, censura, represión y miseria material y espiritual. El mejor homenaje a todos aquellos que han pagado y pagan un precio tan alto por rebelarse contra ellos es recordarlos como ejemplo de integridad y valentía. No permitir que vuelva a suceder es lo menos que debemos lograr. No parece que ese sea el camino que seguimos.
Felicidades por la traducción y la edición.
Profile Image for Bahman Bahman.
Author 3 books242 followers
April 25, 2007
khial nakonin man khali bandam ,mikham begam spanish baladam.na baba ,tarjomeye farsisho khoondam:)
Profile Image for Tim Chamberlain.
115 reviews20 followers
July 28, 2012
It's not often that one would describe a scholarly work of literary criticism or historical analysis as "moving" but this book is indeed that rare case.
Profile Image for Farnaz.
124 reviews5 followers
Read
January 20, 2021

اولین کتابی که با ترجمهٔ #بیژن_اشتری خواندم؛#دختر_استالین است.ترجمه ی حرفه ای کتاب و آگاهی از اینکه مترجم بر تاریخ روسیه تسلط کامل دارد باعث شد که حالا وقتی روی کتابی نام او را به عنوان مترجم می بینم با اطمینان خاطر به خواندن آن کتاب ترغیب شوم.
این بار به سراغ #بایگانی_ادبی_پلیس_مخفی رفتم.این کتاب دربارهٔ آزار و شکنجه شاعران و نویسندگان روسی به دست استالین و پلیس مخفی‌اش است.کتابی که خواندنش برای کسی که می‌خواهد تیره‌ترین اوقات #ادبیات_روسی را دریابد ضروری است.ویتالی شنتالینسکی در دورهٔ #گورباچف از سوی اتحادیهٔ نویسندگان ماموریت پیدا کرد تا به لوبیانکا برود و با بررسی بایگانی کا‌گ‌ب به پروندهٔ نویسندگان قربانی رژیم استالینی دست یابد و در صورت وجود اسناد ارزشمند آن‌ها را برای عموم منتشر کند.نویسندگانی که یا اعدام شدند یا به #اردوگاه_کار_اجباری_سیبری فرستاده شدند و یا هرگز دستگیر نشدند اما آثارشان توسط رژیم دزدیده شد.
نویسندهٔ این کتاب به خوانندگان خود می‌گوید بر سر نویسندگانی همچون #میخائیل_بولگاکف،#اوسیپ_ماندلشتام،#ایساک_بابل،#پاول_فلورنسکی و...چه رفت.
وی برایمان روشن می‌کند که نویسنده مشهور روسی،#ماکسیم_گورکی چگونه توسط استالین فریفته شد تا حکومتش را انسان‌دوستانه جلوه دهد.همچنین با یک مامور امنیتیِ فرهیخته و روشن‌بین به نام "کریاشکین" آشنا می‌شویم که پی برده است دیگر پنهان‌کاری هیچ فایده‌ای ندارد و سرپوش گذاشتن بر اعمال استالینیستی‌شان مایهٔ شرمساری است.
این کتاب ضدحملهٔ باشکوه و ویرانگری است برای اعتلای حقیقت،عدالت و استقلال فکری بشر.
افشای هراس و تراژدی و بیدار کردن حافظهٔ ملتی است که به زور خاموش شده بود.
ملتی که اگر می‌خواهند به سوی آیند‌ه‌ای نسبتاً خوب حرکت کنند باید با خاطرات تلخ گذشتهٔ کشورشان روبه‌رو شوند.
.
#بایگانی_ادبی_پلیس_مخفی
#ویتالی_شنتالینسکی
#بیژن_اشتری
#نشر_ثالث
.
@bijan_ashtari
@salesspublication
.
#کتاب#کتاب_خوب#ادبیات_روسیه#ادبیات_روسی#روسیه#استالین#مترجم_روسی#ترجمه_خوب#کتاب_بخوانیم#کتابخوانی#کتابخانه#کتابخوان#کتابدار#کتابفروشی#کتابفروشی_آموت#کتابفروش#کتاب_باز
#فرناز_بوک
Profile Image for Mahdiyar Zamzam.
6 reviews1 follower
November 25, 2021
تمام آن حقه‌ها و رذایل سیاسی که حتی قابل تصور هم نیست، نظام شوروی علیه مردم خودش یا همان به اصطلاح دشمنان خلق به کار برد.
بایگانی ادبی پلیس مخفی اثری است تکاندهنده درباره سرشت یک نظام سیاسی تمامیت‌خواه، تک‌وجهی و ایده‌آل‌گرا که با رهبری یک شخصیت خودخواه و عقده‌ای به نام استالین به منتهای درجه بی‌اخلاقی می‌‌رسد.
نظام شوروی گرداگرد مردمش یک حصار آهنین کشید و هر چه خواست با آنها کرد. در این بین دوستداران کمونیست تأکید بر لنصاف دارند و اشاره می‌کنند که ببینید چگونه بلشویک‌ها یک کشور عقب‌افتاده مبتنی بر کشاورزی را به یک کشور صنعتی پیشرفته بدل کردند. این اتفاق با لگدمال کردن روح و اخته‌ ساختن ذهن میلیون‌ها نفر رخ داد که فریادهاشان در گلو خفه می‌شد.
مردمی که بهشان گفته می‌شد چه بپوشند، چه بخورند، چه بپرستند، چه فکر کنند و حتی چه بنویسند و چه بخوانند، می‌توانند صاحب چه شخصیت و هویتی باشند؟
شنتالینسکی؛ نویسنده روس با رجوع به اسناد و بایگانی‌های پلیس امنیت کشور، نشان می‌دهد که در اتحاد جماهیر شوروی همه افراد به صورت بالقوه در مظان اتهام و زیر ذره‌بین بودند جز یک نفر؛ استالین. ادبیات از مهم‌ترین حوزه‌های نظارتی این حکومتِ وحشت بود.
Profile Image for Malihe63.
519 reviews12 followers
October 26, 2024
کتاب خیلی خوبی بود البته تمام مجموعه سرخ های ترجمه بیژن اشتری کتابهای بسیار خوبی هستن این کتاب هم بسیار عالی بود
Profile Image for Marquise De Sade.
86 reviews31 followers
December 21, 2024
There is a storm of emotions and no words to name them all.
I mourn for the lost books and lives.
Displaying 1 - 12 of 12 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.