Dagboek van een fotograaf

by Stephan Vanfleteren

Op 13 maart, precies het moment dat de wereld stilviel, begon Stephan Vanfleteren te wandelen. Hij wandelde bij valavond, vaak was hij uren onderweg. Hij zag het lente worden. ‘Alles zoals altijd. En toch kijk je nu beter. Je ziet dat de winterstormen het strand hebben veranderd. Dat vloed anders terugstroomt naar de zee. Je fantaseert uitvergrote virussen in de kruinen van de geknakte bomen.’ Gaandeweg raakt hij op de 15 kilometer rond zijn huis uitgekeken en breidt hij zijn actieradius uit. Onderweg fotografeert hij, maar hij houdt ook een dagboek bij.

Hij noteert wat hij ziet, voelt en overdenkt. Na tweeënhalve maand is er het besef dat de stilte weg is. Stephan Vanfleteren eindigt zijn dagboek een paar weken later, als de zomer aanbreekt. Dagboek van een fotograaf legt op een fijnzinnige, persoonlijke en nabije manier de meest ingrijpende maanden uit onze hedendaagse geschiedenis vast.

Genres: Nonfiction, Photography

169 pages, Hardcover

First published July 2, 2020

About the author

Stephan Vanfleteren is one of Belgium’s most renowned photographers. Among the general public, he is mainly celebrated for his penetrating black and white portraits of people from all walks of life, from artists and actors, to surfers, fisher- and sportsmen. However, his oeuvre is much more diverse than that. Starting his career as a press photographer, Vanfleteren made captivating photo reports about the events that dominated the news of the 1990s, such as the genocide in Rwanda, the war in Kosovo and the Dutroux affaire in Belgium. Later on, he began to elaborate a variation of themes in extended photo reportages, going from storefront façades to a journey along the mythical Atlantic Wall.

For his most recent work, Vanfleteren withdrew into his studio to focus on his own version of classic themes such as nude portraits and still life photography. In the latter, entitled Nature Morte, he portrayed dead animals (in colour) he found near his home. Where most of his images are very time phased, this series marks an evolution in Vanfleteren’s work towards a more timeless approach and subject matter.

Reviews

[Merel Van Campenhout · Rating 5 out of 5]

This book makes me happy. The way some things are described makes it special.
About how he sees and photographs things. But sometimes it's about nothing. And that's exactly what I like.
I am very satisfied with this.

[Louise Van Cleemput · Rating 4 out of 5]

“Een schrijver is God, een fotograaf Jezus. De ene zit op zijn wolk, de andere maakt zijn schoenen vuil. Het is een andere dynamiek, een ander perspectief, een ander metier. En beide verdomd moeilijk”

[Irene · Rating 3 out of 5]

Een onzichtbaar virus laat je anders kijken. Tijdelijk geluk bij een groot drama.

[Monique Van hest · Rating 4 out of 5]

De blik van een fotograaf. Scherp, zacht, meedeinend in het licht, zoekend … mooie bespiegelingen

[Astrid · Rating 4 out of 5]

Mooie bespiegelingen, prachtig verwoord, beeldend geschreven

[Vincent Coomans · Rating 4 out of 5]

De Belgische topfotograaf Stephan Vanfleteren waagt zich met 'Dagboek van een fotograaf' op onontgonnen terrein. Hij doet dat met woorden en zinnen die hij optekende tijdens de vele wandelingen die hij ondernam toen een pandemie het land in een volledige lockdown dwong. Vanfleteren deelt zijn 150 bladzijden tellende dagboek, in een hardcover en handig formaat, belangrijk daarbij is dat de fotograaf al in de inleiding duidelijk maakt dat hij geen schrijver is, maar een kunstenaar die in beelden en composities denkt en die voor het eerst vangt in woorden. Bij tijden leidt dit tot een fascinerende trip doorheen wat nu al geboekstaafd staat als een periode van totale leegte. Net die leegte vangt Vanfleteren tijdens zijn vele wandeltochten. Hij doet dat zeer bewust, zo geeft hij aan in één van de dagverslagen. Waar sommige van zijn collega's de hysterie, de chaos, het troosteloze verdriet en de vergankelijkheid in beeld brengen, zoekt Vanfleteren de lege straten, velden, verlaten hoerenbuurten en kustlijnen op. "In plaats van het verplegend personeel in ziekenhuizen te fotograferen, prefereer ik de absolute leegte en stilte van de pandemie vast te leggen. Beide zijn valabel, tenminste als ze goed uitgevoerd worden."
Vanfleteren observeert buitengewoon scherp, omschrijft als geen ander natuurfenomenen als mist en 'zeevonk', het veren van de zee, de wind, het licht. Hij schrijft honderduit over zwermen vogels, vleermuizen en parende panda's. Vanfleterens' taal wervelt: "Wat snel is, bevries ik. Wat onbeweeglijk lijkt, doe ik bewegen; Het is bewegen om vast te leggen, het is wandelen om stil te staan. Zoeken naar zien. Verslaafd aan kijken."
Of wat later: "Mist is pure schoonheid. Er is een verlangen om de leegte in te gaan. De wereld wordt klein, omdat het zicht niet verder reikt dan je stem. Je wordt gehoord en gezien binnen hetzelfde territorium. Alles klinkt ook anders in het ijle. En het doet je anders kijken. Je ziet andere dingen, zelfs op plaatsen die je goed denkt te kennen. Het isoleert de voorgrond met een grijze, verdwijnende achtergrond, en maakt dat alles wat je ziet dichtbij is."
Dit boekje mag dan wel snel verloren liggen op een grote boekentafel, ga er toch maar naar op zoek, 'Dagboek van een fotograaf' biedt een unieke inkijk in het denken van een kunstenaar, vertelt iets over de kracht van zintuigen maar blijkt vooral een origineel en beeldrijk tijdsdocument van een bizarre periode.

[Carlo Hagemann · Rating 4 out of 5]

Stephan VanFleteren is een van mijn favoriete fotografen. Grote portretten tot op de rimpel nauwkeurig, lege landschappen, koud en dit. Met dit boek geeft VanFleteren aan hoe hij kijkt. En hoe hij ziet.
Ik twijfel nu of ik foto’s van zijn wandelingen door het Coronalandschap wil zien, of misschien niet eens meer hoef te zien. Zeewier, Duinkerken, bossen, weiden. Ik heb ze gezien.

[Wendy · Rating 4 out of 5]

Een beetje vreemd misschien om dit boekje twee jaar na de eerste lockdown te lezen, maar tegelijkertijd ook goed om er van op een afstand naar te kunnen kijken. Fijne bespiegelingen van een fotograaf, vaak simpel maar mooi verwoord, en herkenbaar.
Persoonlijk miste ik er de beelden bij, maar dit is een bewuste keuze geweest, en een deel van de beelden is op de website van de fotograaf terug te vinden.

[Steven · Rating 5 out of 5]

Prachtig hoe beeldend fotograaf Vanfleteren kan schrijven. Alsof je steeds naast hem staat tijdens zijn uitstapjes en hij je wijst op de dingen om je heen. Een boek zonder foto's; de foto's maak je zelf.

[Aike · Rating 4 out of 5]

Elke avond maakt Stephan Vanfleteren tijdens de eerste lockdown een wandeling, en houdt hij dagboekaantekeningen bij. Deze zijn hier gebundeld. Het voelt als een trend, al die boeken en boekjes over 2020. Het doet me denken aan de onstilbare honger die ik had zo in maart en april vorig jaar, voor think pieces, opiniestukken en reflecties op de lockdown, leven in een pandemie en wat dit gaat betekenen voor onze maatschappij. Dat is nu al weggeëbd, maar toch vond ik dit bijzonder om te lezen. Poëtisch, bedachtzaam.

Het is vervreemdend, te reflecteren op een periode waar we eigenlijk nog middenin zitten en toch alweer ver vanaf staan. Het herinnert me aan de dagen die in elkaar sijpelden, de stilte, de kleine momenten van groot geluk, hoe nieuw alles was. Gelukkig gaat Dagboek van een fotograaf over meer dan corona, wat vooral als constante op de achtergrond fungeert. Bijvoorbeeld over het Belgische landschap, over fotograferen, over herinneringen, familie en de stilte.

[Walther · Rating 4 out of 5]

Prachtige observaties van corona dat het dagelijkse leven (in Vlaanderen) vrijwel geheel stillegt. Dagboekvorm werkt enorm goed om je mee te laten gaan op de dagelijkse avondkloktochten van fotograaf Stepan Vanfleteren.

[Jothi · Rating 5 out of 5]

Genieten van de kleine dingen in het leven met de blik van een fotograaf.
Heel mooie, soms poëtische beschrijvingen van hoe dat hij de wereld ziet en ervaart.
Beelden worden in je hoofd gevormd, gevoelens neergezet.

[Paulina · Rating 4 out of 5]

Ik heb dit boek uit een bibliotheek kastje geleend. Het verbaast me hoe goed je kunt zien dat dit geschreven is door een fotograaf. De korte teksten zijn momentopnames van omgevingen en gedachten. Licht en beweging in letters. Heel leuk om te lezen!

[Femke · Rating 5 out of 5]

Deze fotograaf is ook een kunstenaar met woorden. Heerlijk om te lezen wat hij ziet en denkt tijdens zijn wandelingen.

[Bob van der Vleuten · Rating 4 out of 5]

Plezant om lezen, zeker als fotografie je boeit . Geeft een inkijk in Stephan Vanfleteren als fotograaf. Tevens doet het je denken over stilte, kleine dingen, rust.

[Monique Smeets · Rating 4 out of 5]

Wat kan Stephan Vanfleteren kijken zeg. En schrijven ook trouwens.

[Charline Heyse · Rating 5 out of 5]

WAUW,

Prachtig verwoord! Ik ga deze zeker nog eens lezen. 😻

[Koen · Rating 4 out of 5]

niet enkel met foto's, maar ook met woorden een prachtig fotograaf

[Michel Schynkel · Rating 4 out of 5]

Een boek van één van 's lands beste fotografen zonder foto's, al gaat het best vaak over fotografie. Vanaf de start van de lockdown maakte Stephan Vanfleteren bijna dagelijks een wandeling, waarvan hij verslag deed in een soort dagboek. Een fotograaf is iemand die goed weet te kijken en dat is ook voor een schrijver een pro. We krijgen hier dus een reeks knappe observaties, die hij zeer goed in woorden weet te vatten. Dit boekje was dan ook een meer dan aangename verrassing, dat hopelijk nog een vervolg krijgt.

[Sofie · Rating 2 out of 5]

mooie observaties, maar niet erg literair geschreven, de man is een fotograaf dus dat had ik eigenlijk wel kunnen verwachten :)

[Veerle Roets · Rating 4 out of 5]

Mooie mijmeringen over coronawandelen. Het licht speelt een belangrijke rol, wat logisch is voor een topfotograaf. Deze keer vangt hij het in woorden.

[Mushy · Rating 4 out of 5]

Min of meer grappig boekje over het eerste coronajaar

[Ilse · Rating 5 out of 5]

Wat een feest om de blik van de fotograaf te mogen volgen tijdens zijn wandelingen! Dit was echt genieten.