Op de vuist: Vijftig jaar politiek en protestliedjes in Nederland

by Laurens Ham

In Op de vuist volgt Laurens Ham het spoor van het Nederlandstalige protestlied van de jaren zestig tot nu. Wat verbindt de ontregelende acties van Provo uit 1966 en de boerenprotesten van vandaag? Wat heeft het kroningsoproer van 30 april 1980 gemeen met betogingen tegen racisme van dit moment? Precies: muziek.

Sociale bewegingen gaan in Nederland al van oudsher hand in hand met protestliederen en strijdmuziek. Het waren ‘godfathers’ Boudewijn de Groot en Armand die het genre op de kaart zetten en die met Bots, Normaal, Doe Maar, Typhoon, Akwasi en vele anderen een bonte stoet aan navolgers hebben gekregen. Maar is het protestliedje van toen nog hetzelfde als dat van nu?

Allerminst. Het protestlied veranderde mee met verschuivingen in het politiek-maatschappelijke landschap, en daarmee maakte de roep om protest en solidariteit langzaamaan steeds meer plaats voor expressie van identiteit. Zo verdeeld als Nederland er heden ten dage bij staat, zo divers zijn ook de protestliedjes die je nu hoort op radio, tv, YouTube en Spotify.

Genres: Nonfiction

288 pages, Paperback

Published November 1, 2020

Reviews

[Guus van der Peet]

Allereerst een fijn geschreven overzicht van Nederlandse protestliederen – van jaren 60 pioniers als Boudewijn de Groot en Armand tot punk, nederhop, socialistische strijdkoren, boerenrock en zelfs gabber en Marco Borsato (alleen metal blijft vreemd genoeg een beetje buiten beeld). Maar behalve als een playlist van activistische nummers waarvan ik de titel regelmatig beter vind dan het lied zelf (Beter Langharig Dan Kortzichtig), is het boek ook waardevol als een cultuurgeschiedenis. Ik heb evenzeer geleerd over de organisatie van Communistische Partij, en over de Surinaamse gemeenschap tijdens de jaren 70 en 80.

[Suze Geuke · Rating 5 out of 5]

fenomenaal wat een duik in 't vaarlandse verleden. waar hij de passie van opgeduikeld heeft! pak aan, gevestigde orde, hoor mijn woorden en nu allemaal!!

[Laura · Rating 4 out of 5]

Literatuurstudie voor themacollege veranderende in dit hele boek uitlezen. Zeer leerzaam om meer over de Nederlandse protestmuziek vanaf de jaren '60 te leren en Tedje en de Flikkers is een leuke ontdekking (ga het luisteren op Spotify!)

[Frank Beijen]

Laurens Ham schrijft een heerlijk boek over een nog weinig in kaart gebracht fenomeen: het Nederlandse protestlied. Bij die term denk je waarschijnlijk aan Boudewijn de Groot en Armand, maar in het boek word je ook meegenomen langs allerlei andere genres en tijdperken, waaronder Surinaamse muziek, gabber, hiphop en muziek uit de vrouwen-, de homo- en de boerenbeweging. Interessant is ook de maatschappelijke en politieke achtergrond die bij elk hoofdstuk wordt geschetst. Compleet is het boek uiteraard lang niet, want als je er goed over nadenkt blijkt de Nederlandse protestmuziek ongelofelijk breed en divers. Het is in elk geval erg fijn om de verschillende stromingen uit de Nederlandse protestmuziek in hun onderlinge samenhang en tegenstellingen langs te zien komen en te kunnen beluisteren.

[Joris Pierrot · Rating 5 out of 5]

Ik heb toch een beetje een beeld van Nederlanders als terughoudende mensen, maar daar blijft in dit boek geen stukje van over. Want er is al zo lang zo veel tegengeluid!! En geluid in zoveel vormen en maten! Heel erg leuk om daar eens in te duiken, en het nodigde ook meteen uit om m'n moeder eens uit te horen over haar ervaringen met provo's en krakers. Wat blijkt, die heeft ze niet echt.. Maar dat maakt niet uit!!

En dan staat vandaag bij de klimaatmars het bijna 50 jaar oude protestkoor Jan en Alleman te zingen! Protestmuziek leeft nog!

[Kees Paalvast · Rating 5 out of 5]

4.5 ster. Naar boven afgerond omdat dit boek niet alleen heel interessant leesvoer biedt over protestbewegingen en de rol van protestliedjes in de Nederlandse geschiedenis van de afgelopen 60 jaar, maar daarnaast ook ontzettend goed opgezet en geschreven is.
En allerlei kleine weetjes maken dit een heel vermakelijk boek. Bijvoorbeeld dat Pierre Kartner (alias Vader Abraham) in de tijd van de seksuele revolutie lid van het duo Venus & Penis was. Je wilt het niet weten, maar geestig is het.

[Benjamin Van Vliet · Rating 5 out of 5]

Een boek over een op eerste gezicht leuk onderwerp, dat nog veel boeiender blijkt dan gedacht en een hele trits nieuwe perspectieven en feiten opduikt én en passant een supertoegankelijke sociaalpolitieke geschiedenis van Nederland van de afgelopen 60 jaar schetst. Aanrader!