YerKuşAğı

by Deniz Gezgin

İlk romanı Ahraz’la dikkatleri üzerine toplayan Deniz Gezgin’den, ağırlığını vermeden yaşamayı, göze görünmeyenlerin bolluk saçan varlığını, yabanıl sesi duyuran bir roman: Sırtına yük olduğumuz hayvanın gözünden eğilip dünyayla yüzleşme çağrısı.
Sesleri duydu diye av sofrasından kovulan Moy, kanadını bir ağızdan güç bela kurtaran Şuri ve her şeyden bir şey toynaklı sarmaşık Hagrin’le yokyere bir yolculuk.
Bir tuz metin: İçimize sinen beşeri sökmek için.

88 pages, Paperback

First published June 1, 2017

About the author

DENİZ GEZGİN, 1981'de, İstanbul'da doğdu. On yaşında ailesiyle İzmir'e taşındı. Ege Üniversitesi Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi bölümünde lisans eğitimini tamamladıktan kısa süre sonra Çeşme Dalyanköy'e yerleşti. Kültür tarihi ve mitoloji üzerine çalışan yazarın bu alanda yayımlanmış kitapları (Bitki Mitosları, Sel, 2007; Hayvan Mitosları, Sel, 2007; Su Mitosları, Sel, 2009) ve makaleleri bulunmaktadır. Bunun yanı sıra çeşitli dergi ve seçkilerde öyküleriyle yer almıştır. Şimdilerde Metro Gastro dergisi için kültür tarihi konulu makaleler ve Psikeart dergisine öyküler yazmaktadır. Ahraz yazarın ilk romanıdır.

Reviews

[Banu Gür · Rating 4 out of 5]

Deniz Gezgin mühim bir birikim. Ahraz onun magnum opusu mudur bilmem ama bu kitabı, "Ahraz"ın halefi olamaz. Ama biz yine de Deniz Gezgin'i daha da okuyalım :)

[Pia G. · Rating 4 out of 5]

seni öldürüyoruz ama yok olmuyorsun.

[Hulyacln · Rating 4 out of 5]

“Ölüsünü gömmeyi kargadan öğrenen öbürünü soysuzlukla karalar. Leş yiyenin gagasıyla açtığı çukur, insanın dilini ısırıp da koyduğu ayraç. Yerini şaşırmamak için eğilip o çukura bakmaz, birbirine karışanları görmez. Yemeğine çukur açana hayvan, ölüsüne çukur açana insan der. Kendini bilen beşer, kimin ölü kimin diri olduğunu şaşırır, mezarların başında nöbet tutar, ölüleri rehin alır, ekmek yerine ceset gömer.”
.
Çok bereketli ama her daim eksik. Tam’lanmayan ama gittikçe çoğalan. Değişen, dönüşen, özle kavuşan.
Topraktan havaya, sudan bedene.
Bir’den çok ama bir’e yakın.
Her renk ve her biçemden.
Sesleri duydu Moy.
Ve kendi sesine vardı.
Yanında buldu kanadı titrek Şuri’yi ve yöresine ilişti Hangrin’in.
.
Ahraz ile tanıştım Deniz Gezgin ile. Çok sevmiştim.
YerKuşAğı da bir o kadar sevilesi, içe sindirilesi..
Biraz masal biraz kehanet.
Ne zaman başlayıp ne zaman sonlandığını anlamadığınız türden..
.
Kapak tasarım ise Gülay Tunç çalışması 🌿

[Burak · Rating 1 out of 5]

Kitapta çok fazla "anlaşılamama" sorunu var. Öykü ve karakterler metafor zorlamaları arasında fazla boğulmuş. Metnin en anlaşılan yerleri de maalesef biraz "cheesy" kaçan politik Söylev bölümleri olmuş. Romanda Miyazakivari bir bakış hissediliyor. Bunun yanında, hoş aktarılmış, yoğun bir vejeteryanizm-veganizm övgüsü de bulunmakta.

[Emre · Rating 3 out of 5]

Yazarın düşünceleri hakkında önceden bilgim olmasa bu şekilde okuyabilir miydim bilmiyorum. Kendisi de zor olabilecek bir metin olarak tanımlıyor sanırım YerKuşAğı’nı. Ama “dil” ile doğanın geri kalanından yabancılaşan insanın hikayesini dilin belki de en rafine hali sayılabilecek olan “yazı” ile aktarmak gibi bence çok zor bir işin altından büyük ölçüde başarılı bulduğum bir şekilde kalkıyor yazar.

Avcı karakterinin tüm hayvanları taksonomi adları ile anması yabancılaşmanın bir göstergesi olduğu kadar aydınlanmacı bakışa ve ona yakıştırılan tahakküme de bir eleştiri gibi göründü bana. Bu gibi noktalarda yazar ile hemfikir olmayabilirim ama her haliyle dinlenmeye değer şeyler söylüyor Deniz Gezgin.

İçeriğin değerine ek olarak üslubun sakinliği ve zerafeti de bahsedilmeyen geçilmemesi gereken bir nokta kanımca.

[Şule]

ahraz'ı okuduktan sonra böylesine zor bir roman beklemiyordum, tahmin edilebilir belki ama ben bu kadarını beklemiyordum. çok çok iyi bir konu ve buna uygun şekilde yer yer nefes alma ihtiyacı hissettiren bir anlatım. deniz gezgin kesinlikle takipte kalacağım bir yazar, yerkuşağı ise tekrar tekrar okuyacağım bir roman.

[one of the şûrefa · Rating 4 out of 5]

Nedense Jeff VanderMeer'in bilimkurgu türünde kaleme aldığı Annihilation (Yok Oluş) romanındaki chimera benzeri melez canlılar fikrini anımsattı bana. Ama Deniz Gezgin'in YerKuşAğı'ndaki karakterlerle beraber yaşamak daha mantıklı ve güvenli olurdu tabii.

YerKuşAğı'nda Moy, Şuri, Cice ve Hagrin var, ki hepsi de içimi sızım sızım sızlattı. Karakterlerimiz Yokyer'de buluşurlar. Yokyer'de her şey olsa bile tek bir şey yoktur o da gerçeklik. Metaforlar burada başlıyor işte. Küçük bir kız çocuğudur Moy, Şuri ise kanadını zorluklarla dişlerin arasından kurtaran bir kuş, bir geyik türü olan Cice ve Hagrin her şeyden bir şey taşıyan her şeyden daha çok şeydir.

Hepsinin hikayeleri bambaşkaydı ve 30 sayfalık kısımda hiçbirini tam olarak oturtamadım zihnimde metaforlar o kadar ağır geldi ki bir paragraf okudum 2 dakika ne olduğunu çözmeye çalıştım. Daha sonra hepsi oturdu ama buradan sonraki cümlelerde ise iç muhasebe yapmaktan hızlıca okuyamadım. O yüzden bu kitaba başlarken 91 sayfa okunmasında ne var ki ya diyerek başlamayın çünkü bu koskoca bir yanılgı olur sizin için.

İnsan dilinden kurtulmaya çalışıp doğaya, ağaca, hayvana, cansıza kulak vermenin hikayesiydi anlatılan. Katıksız bir özgünlük var kitapta, okuması zor olsada var. Doğa ve insan ele alınıp bugüne kadar üzerlerine yüklenmiş bütün suçları göstermeye çalışıyor, ikna etmeye çalışmadan. Bu çağ artık umutların tükendiği, çöküşün kabullenildiği çağ. Fazlasıyla mistik, fazlasıyla düşündürücü, okuması zor ama tatmini ziyadesiyle fazla olan bir kitap.

[Bahar · Rating 3 out of 5]

Deniz Gezgin’in dili benim edebi zevkime asla uymasa da Ahraz’ı okuduğum gibi Yerkuşağı’nı da büyük bir hevesle okumak istedim. Çünkü her nasılsa Deniz Gezgin, yaptığı bir betimlemeyle, hikayeye kattığı küçük bir detayla beni kitaba bağlamayı çok iyi başarıyor. Hayatımın içinden bir şey sunuyor önüme mutlaka, bana bir şeyleri hatırlatıyor sürekli. Şuri’nin bir karabatak olduğunu öğrendiğimde hikayeye daha da sarıldım. Muhtemelen yeni bir Deniz Gezgin romanı çıktığında da aynı heyecanla alıp okuyacağım.

[Burak Uzun · Rating 3 out of 5]

Çoğunlukla varlığını varlığımıza hizmetkâr/köle gördüğümüz doğanın dile geldiği, canlılığını bize hatırlattığı bir uzun hikâye.

[İrem · Rating 4 out of 5]

Can almadan yer bulunabilir mi?

[melis · Rating 4 out of 5]

ahraz için “doğayı içine katmış bir kadının elinden çıktığı o kadar belli ki,” demişim vaktinde. bu katışıklık, karışmışlık ve iç içe geçme yerkuşağı’nda yeniden, karakterlerde de vücut bularak, karşımıza çıkıyor.

oluş, hayvan-oluş, ses-söz/sessizlik ve dahası gibi kavramlara ve bunlara dair sorulara döne dolaşa kucak açtığı için bana pek çok yönden dokunan bir metin oldu. üzerine bir şeyler yazabilmek isterdim ama söz’e karışmadan evvel sessizliği paylaşma olasılığı daha yakın geliyor şimdilik.

ahraz sevgimden ötürü çıkar çıkmaz koşarak aldığım bu kitabı o zaman belki beş kez okumaya çalışmış, başladıktan sonra on-on beş sayfa ancak okuyabilmiştim. bir girdabın dibine çöküyormuşum gibi hissetmiştim okumaya çalışırken. dille birlikte beni de yutan bir metin gibi gelmişti ve devam edememiştim. bazı metinleri okumanın zamanı var gerçekten. iyi ki o zaman okuyamamışım da şimdiki bakış açım ve anlayışımla tecrübe edebildim bu metni.

[Berfin Ozel · Rating 4 out of 5]

Yazar sanki, insan dilinde yazmaktansa kendi “orman dilini” bulmuş, yabana göz kırpan bir anlatım dili tutturmuş. Sanki unuttuğumuz bir dili hatırlatıyor, bizi konfor alanı beşer perspektifinden çıkmaya zorluyor.

Ben kolay okuyamadım, özellikle başında afalladım. Ama ilerledikçe ve bitirip biraz sindirince bu anlatıma ikna oldum. “Doğanın bir parçası olarak edebiyat” ürünü okumuşum hissi verdi.

“Kendinden öte hiçbir canlının diline meyletmeyen beşeri yeterince tecrübe etmişti”

Metin ilerledikçe doğadaki; sınıflar, türler arası çizgiler bulanıklaşıyor, kategoriler anlamsızlaşıyor. Bitki, hayvan, toprak, su, gökyüzü birbiri içine giriyor. Doğadan kopmuş insansa net bir çizgiyle ayrılıyor. İnsanın algılayabilmek için kullandığı kategorileri, ipuçlarını gıdıklayıp; karakterleri, olayları ve anlatımı o çerçevelerin içine sokmayı reddediyor. Zorlu ama keyifli bir okuma deneyimiydi.

[Yasemin Sahin · Rating 3 out of 5]

Ahraz'dan hemen sonra okuyunca, yangının yayıldığı kasabada daha önce ölen kız çocuğunu ve onun öte dünyada edindiği arkadaşlarını okuduğumu düşündüm. Doğayla bütünleşmek üzerine, gerçekçi ama masal gibi bir anlatı. Deniz Gezgin mutlaka okunmalı.

[Barış · Rating 1 out of 5]

bu kitap, tanıtımında, barındırdığı James George Frazer alıntısıyla bana pagan bir metin vaadinde bulundu, o nedenle etrafındaki temaşa sona erince okudum. sevemedim ne yazık ki. yani deniz gezgin güzel cümleler yazıyor, hatta felaket yaşanan bir sahnede bile lirik bir tarz var. lakin üst anlatıcı sürekli şiirsel bazı çıkarımlar yapınca o kitap lirik olmuyor belki. ayrıca kurulan (kurulmaya yeltenilmemiş) bir doğa biçimi mevcut, fantastik veya algımızın dışında olduğu sürekli başımıza kakılıyor. hayal gücünün doğaüstüne ait olduğuna nasıl ikna olduk böyle. sanırım gezgin uzmanlık alanını edebi bir metne yansıtmış, ancak ben okurken ne yazık ki yansıtılmaya çalışılanı tamamen ıska geçtim, oo yer yer güzel cümleler yazan biri dedim sadece. bu bir roman değil, bir uzun öykü, bir anlatı değil, deneysel bir üslup arayışı değil. formlar önemli midir, ulusal bir yayınevi bünyesinden roman başlığıyla çıkıyorsa önemlidir. gelecek kitaplarında aklına gelen şiirsel cümleleri aktarmak yerine kurguya özen gösterebilir belki.

[Kübra Ataay · Rating 1 out of 5]

Bu kadar zor bir okuma beklemiyordum. Su gibi okunur zannettiğim bir kitabın bu kadar sert olması ilginç bir deneyime sebep oldu. Konuyu yakalayamamam bir yana çok övülen bir yazarın bu kadar metaforla süsleyerek dolambaçlı bir anlatım tercih etmiş olması anlaşılmamak için bir çaba gibi hissettiriyor.

“Uçamayışını unutmuştu, uçmayı asla.”

[Şule TÜzÜl · Rating 5 out of 5]

http://www.edebiyathaber.net/can-alma...

[mert · Rating 2 out of 5]

okuması çok zordu. dilini hiç sevmedim. yine de, türkçe edebiyatta ekokritik perspektif ile yazılmış bir roman örneği olması nedeniyle okumaya değer.

[Neslihan Dilara · Rating 3 out of 5]

Bu kitap kelimesiz yazılmalıydı bana kalırsa ama insan yorumuyla yüklenmemiş duyumları anlatabilmek için bile kelimelere ihtiyacımız var, ne tuhaf. Ben hafifleme arzusu duyarken karşılaştık. Bir yandan kendimi bırakmak isterken diğer yandan kelimelerimin yetmediğini hissediyordum, kelimesiz kalmaktan, aslında anlamı yitirmekten korkuyordum. Ama anlamanın sözlük yüküyle yüklenmek olmadığını görüyorum şimdi. Bu kitapta sözlük anlamını bilmediğim çok kelime yok, nitekim bana farklı anlamlar gösterdi.

Suya dönmek. Düşüncenin, beşer olmanın ağır yükleriyle yüklenmemek. Mümkün mü? Görünmeyeni gören çocukluğumun boğuk çığlığını ne kadar işitiyorum? Geçmişi de bir kalıp içinde düşünüyormuşum, bireysel hayatıma, kişisel tarihime odaklanarak. Büyük insanlık tarihi içinde, hatta insandan önce, doğanın içinde bir yerim olduğunu düşünmemişim. Etrafıma, okuduklarımın, baktıklarımın çoğuna bakınca insanca hırsları, kaygıları ne kadar çok benliğimle ve benliğimi ne çok varlığımla eş tutmuşum, bu da ağırlaştırmış beni.

Ufka bakarken ne düşünülür demiştim bir zamanlar. Ufka bakarken ufuk olunurmuş. Kendimi bedenimin ve kimliğimin içine hapsettiğimden başka bir şeyler olmak bana kaypaklık gibi gelirdi eskiden. Şimdi parçası olduğum bir deneyim olabileceğini -bunca zaman parçası olmayı reddettiğim- görüyorum. Hiç bırakamayacağımı sandığım kavramları bırakınca hafifliği buluyorum. Bu sessiz coşku süreğen bir hal olabilir mi merak ediyorum, hala katı bir tertibi olan, eli temiz kalsın isteyen o uygar insanlardanken. Kaygılarımı, düşüncelerimi ve yüklerini sırtlanmaya bunca alışıkken. Yine de buraya gelebilmek güzeldi, hatırlamak istedim.

[Yasemin Ilkay · Rating 4 out of 5]

Kitap bi rüya tadında ilerliyor, yazması da okuması da zor bir metin. Bu yüzden tam bir teslimiyet bekliyor okurundan, derin bir birikim ve konsantrasyon.. Deniz Gezgin Ahraz kitabıyla ilgimi çekmiş, güçlü bir genç kalem. Bana içindeki dehşet duygusunun estetiği ile sıklıkla Yavuz Ekinci’yi hatırlatsa da onun kadar anlaşılır ve dokunur değil yazık ki.. şu sıra günlük sorumluluklardan çırpınarak çaldığım dar vakitlerde okuduğum için, bu kitap için yanlış bir zaman diyorum ama Deniz Gezgin kesinlikle heyecan uyandıran, kendi dilini yaratmaya adanmış yetenekli bi yazar. Takip edilmeyi ve okunmayı hakeden bir yazar 🙃adanmaya, teslim olmaya geniş ve derin vakitleriniz varsa bu olağanüstü lezzettedeki yolculuğu okumak hoşunuza gidebilir.

[UmarsızOndine]

2012 yılında Ahraz'ı okuyarak tanıştım Deniz Gezgin ile. Vurulmuştum resmen. 13 yıl sonra YerKuşAğı'nı okudum. Ahraz'ın yeri hâlâ ayrı.
🌬
Bir çocuk, bir kuş, bir geyik, bir de bitkimsi bir varlık üzerinden olanı biteni anlatıyor Gezgin. Dünyaya, doğaya, hayvanlara yaptıklarımızın maalesef sınırı yok, kötü anlamda tabii, bunu dillendirmek için metaforları yoğun bir dil kullanmış yazar. Anlatısında alanına ne kadar hâkim olduğu da belli oluyor.
🪻
Kitabın ilk 30 sayfasında kitabı anlamayacağımı düşümdüm. Kitap 89 sayfa olunca biraz ürktüm. Sonrasında anlaşılıyor. Kitap ciddi anlamda odaklanma istiyor.
🕳
"Çağrılmanın sonsuzca sesine karşın bir isimle anılmak alıkonulmaktır. İnsanın ağırlığı, yere var gücüyle basması hep bundan."

[Asli · Rating 5 out of 5]

Kitapçıda bakınırken omzumun üstünden dürttü, döndüm, elim gitti, uzandım. Kitapçı ‘asıl “Ahraz” var ilk kitabı’ dedi. ‘Ben bunu istiyorum,’ dedim. Ölümü çağırmam, ağırlamam gereken bir dönemdeyim. Bu kitap bana ders gibi geldi. Üstelik o bahsettiğim, üzerinde çalıştığım, unuttuğumuz, acilen hatırlamamız gereken beşer ötesi Dünyaca lisanını yeniden sökmek için Türkçe dilini esneyebildiği kadar esneten harika bir deneme olmuş. İsim/ad koyma meselelerini didiklerken Ursula LeGuin, görsel betimlemelerde Miyazaki’nin Princess Mononoke’sini hatırlattı çokça bana. Dönüp dönüp okuyacak, öğrenecek, sorgulayacağım. Deniz Gezgin’in bu şiiri (çünkü romandan ziyade bir şiir bu bence) yazarken rastladığı gerçekliklere, talaşların mırıldanmasına, ses çarpılmalarına inanıyorum.

[Semra Özçelik]

Sembolik bir dille yazılmış kısa ve üzerine okunması gereken bir metin. Çok anlaşılırdı diyemem ama esen rüzgarı, kırpılan gözü hissetmek gibiydi bu kitabı okumak. Kuşların çöp adaya varması ve onların gözüyle bakmak çok naif ve güzeldi.

[Aslı · Rating 1 out of 5]

Yazarın okuduğum ilk eseri olmasından dolayı diline pek hakim değildim. Normalde olumlu geri dönütleri olan bu kitaba ben çok giremedim. Büyülü ve doğa ögelerini barındıran bu tarz pek bana hitap etmiyormuş bunu görmüş oldum. Kısacası benim için okuması zaman kaybı olan bir eser oldu.

[friendsinhell · Rating 1 out of 5]

asiri metafor ve sembolik anlatimdan kamyon carpmis gibi olduk.

[Aviendha · Rating 2 out of 5]

Değil yüz sayfa bin sayfa okuyormuşum gibi hisle doldum satırların arasında. Bu denli zor bir anlatım, ne okuduğumu anlama çabası gerçekten yordu. Yazarla tanışma kitabı olarak seçilmemeli bence.