Peke Donia, de koloniaal is it ferhaal fan in Fries om utens, dy't langst hat nei it heitelân, mar it yn Fryslân ek net fine kin. It is de striid tusken langstme nei de ûnbekende fierten en ûnwennigens nei it fertroude fan de bernetiid. De iensumens fan de minske wurdt op in tige byldzjende wize beskreaun. It boek is in bondeling fan wat oarspronklik twa romans wiene: Paed oer 't hiem (1937) en Paed nei eigen hoarnleger (1940), dy't yn 1943 foar it earst yn ien bân útjûn waarden as Peke Donia, de koloniaal.
Een bijzonder boek. Zelf ben ik niet goed bekend met Friese boeken, ook al ben ik hier geboren en getogen. Tevens is het een thema dat mij zelf heel erg raakt: het zijn van een Fries om utens en hoe om te gaan met een plaats dat je al hebt afgesloten. Peke Donia ervaart dit, en met name in het begin wordt het goed omschreven. Er zijn verschillende passages die een goede indruk geven van de gedachtewijzes en de pijn, het niet weten hoe er mee om te gaan. Ook al gaat Peke Donia meerdere keren terug naar Indië, toch zit hij gevangen tussen deze wereld en Friesland, tot het punt dat hij niet zo goed meer weet wat te doen en zich neerlegt bij het feit dat het misschien nooit meer wordt zoals vroeger. Het is wel enigszins teleurstellend om te lezen hoe het de relatie met zijn zoon, geboren bij een Indische vrouw en meegenomen naar Friesland, zodanig ernstig verstoort. Het zal niet iedereen bekoren dit boek, maar voor iemand die de thema's in zijn hart voelt, zal het zeker resoneren.