Θεοί, ήρωες, νεράιδες, εραστές, φίλοι, καθάρματα, μπεσαλήδες και νταήδες ταξιδεύουν στα τρικυμισμένα νερά της ιστορίας και φτάνουν από τα χρόνια του Ομήρου στις μέρες μας, άλλοι σώοι και άλλοι ναυαγοί. Πηνελόπη είναι μια νιόπαντρη γυναίκα που έχασε τον άντρα της στην Κατοχή· Αχιλλέας, ένας αξιωματικός του ’22 που άξιζε να μείνει αθάνατος· Καλυψώ, η ερωμένη της διπλανής πόρτας· Τηλέμαχος, ένα τσιγγανάκι που νοσταλγεί τον πατέρα του· Αθηνά, μια μητέρα-προστάτιδα για τα παιδιά της· Ελένη, η ωραία που πάντοτε θα αναστατώνει· Λαέρτης, ο Κολοκοτρώνης όταν σπαράζει για τον σκοτωμένο γιο του· Ελπήνορας, ένα άτυχο Κρητικόπουλο στους Βαλκανικούς πολέμους· Πολύφημος, ο λιχούδης μοναχός· Τειρεσίας, μια καπάτσα που λέει τα χαρτιά... Καπετάνιος και σ’ αυτό το ταξίδι ο Οδυσσέας. Όμως ένας Οδυσσέας έκπληξη.
Μεταξύ των ηρώων των είκοσι έξι ολιγοσέλιδων διηγημάτων του βιβλίου 'Τελευταία νέα από την Ιθάκη', καθένας από τους οποίους, «διεκδικεί την ατομική του σχεδία για να ξανοιχτεί στο πέλαγος της ιστορίας και να φτάσει, άλλος ναυαγός και άλλος σώος, ως τις μέρες μας», συναντά κανείς πρόσωπα της φαντασίας του συγγραφέα, αλλά και γνωστές μορφές της ιστορίας του Ελληνισμού (Βασίλειος Α΄ ο Μακεδών, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Κ. Π. Καβάφης, Πέτρος Κόκκαλης, Σλιμ Γκέιλαρντ)∙ ιστορίες του μύθου, αλλά και γεγονότα πραγματικά, που θα ήταν όλα τους ατάκτως ερριμένα αν ο Κώστας Ακρίβος δεν συνέδεε ευρηματικά τους πρωταγωνιστές τους με τους ήρωες του δεύτερου μεγάλου ομηρικού έπους: την Χαρίκλεια Θ., η οποία εξακολουθεί να μη μπορεί να λησμονήσει τον σύζυγό της που τον ‘έχασε’ το '43 σ’ έναν βομβαρδισμό των Γερμανών, με την Πηνελόπη, τη μνήμη της οποίας πλήγωνε για χρόνια η μορφή του ανδρός της, τον δωσίλογο Γεώργιο Πούλο που έβαψε τα χέρια του με εμφύλιο αίμα κι εκτελέστηκε στο Γουδί το 1949 με τον ξιπασμένο και κακομήχανο Αντίνοο που έκλωθε τον φόνο και τον θάνατο του Τηλέμαχου, τον Μιχαήλ Χριστουλάκη, εθελοντή στους Βαλκανικούς πολέμους, που γκρεμίστηκε με τον γάιδαρό του στα κακοτράχαλα μονοπάτια της Κορυτσάς, με τον άτυχο Ελπήνορα, που, απρόσεκτος ων, σκοτώθηκε πέφτοντας από τη στέγη του ανακτόρου της Κίρκης.
Αλλού συγκινείσαι κι αλλού μειδιάς (πρβλ. τις αστυνομικές διαταγές που φέρεται να συντάχθηκαν στη Δημητσάνα και τη Ματαράγκα Καρδίτσας τα έτη 1883 και 1907, αντίστοιχα, ή το συριανό προικοσύμφωνο του 1671). Ο Κώστας Ακρίβος εμπνέεται από την ιστορία και τον μύθο, και, με αφορμή τα έργα και τις ημέρες των ηρώων του και την αντιστοίχησή τους με τα πρόσωπα του ομηρικού έπους, παραθέτει γνωστές και λιγότερο γνωστές στιγμές της ιστορίας του Ελληνισμού (στα ιστορικά διηγήματα της συλλογής) και της σκληρής καθημερινότητας των ανθρώπων του τόπου μας από τον 17ο αιώνα έως και τις μέρες μας (στα κοινωνικά διηγήματα της συλλογής).
Τελικά, ο σκοπός επιτυγχάνεται. Τα (τελευταία) νέα από την Ιθάκη είναι εξαιρετικά καλά.
26 διηγήματα εμπνευσμένα το καθένα από κάποιο ήρωα της Οδύσσειας αποτελούν τη σχεδία του αναγνώστη, ώστε να περιπλανηθεί στο χρόνο και στο χώρο, να βρει τη δική του Ιθάκη. Συγκινητικά εύστοχη και ταιριαστή η χρήση της ελληνικής γλώσσας σε κάθε ιστορία, εκπληκτικά ευρηματικός ο παραλληλισμός του ομηρικού ήρωα με τον ήρωα του εκάστοτε διηγήματος. Εναλλαγές ύφους και λογοτεχνικού στυλ, περιεχόμενο ιστορικό ή μυθολογικό, μα πάντα κατά βάθος διδακτικό. Προσωπική αγαπημένη ιστορία: Ευρύκλεια, η τροφός. Προσωπική επιθυμία: θα ήθελα να δω κι άλλα ομηρικά πρόσωπα να παίρνουν σάρκα και οστά, όπως π.χ τις Σειρήνες, τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη, τους Λαιστρυγόνες. Εξαιρετικό βιβλίο για απαιτητικούς και νοήμονες αναγνώστες.
Θέλει μεγάλη λογοτεχνική μαεστρία να καταπιαστείς με το retelling των ομηρικών επών.Ο Όμηρος,ο πρώτος συγγραφέας της Δύσης,είναι ασυναγώνιστος...όμως συνεχίζει και δίνει τροφή για σκέψη και προβληματισμό στο σήμερα!Ακόμα αναρωτιούνται οι μαθητές για τη διαχρονικότητα και την επικαιρότητα των έργων του...και κάθε φορά εμείς,ως εκπαιδευτικοί,τους υπενθυμίζουμε ότι όλα αυτά τα έζησαν απλοί άνθρωποι σαν εμάς,με πάθη και λάθη,αλλά βρέθηκε αυτός ο μεγάλος μαέστρος των παραμυθιών να μας τα αφηγηθεί με λυρικότητα και μοναδικές εικόνες.
Άτυποι κληρονόμοι του Ομήρου,οι δικοί μας συγγραφείς,όπως ο Κώστας Ακρίβος και ο Ισίδωρος Ζουργός,οι οποίοι έγραψαν δύο ξεχωριστά έργα,τα οποία μου έκαναν παρέα το προηγούμενο διάστημα.
Όπως έχω αναφέρει ξανά,το συγγραφικό έργο του Ακρίβου το ανακαλύπτω σιγά-σιγά και συνεχώς με εκπλήσει ευχάριστα για την ευρυμάθεια του και την ικανότητα του να πλέκει την ελληνική ιστορική πραγματικότητα με τη μυθιστορία.Ο τόμος με τα 27 αφηγήματα/διηγήματα είναι απολαυστικός και διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες του αναγνώστη.Με ποιον ήρωα της Οδύσσειας μπορούμε να ταυτιστούμε,να συγκριθούμε,να βρούμε αναγωγές του τότε στο σήμερα ή στο σύγχρονο ιστορικό παρελθόν της χώρας μας;Βαθιά συγκινητικά κάποια από τα κείμενά του,τα οποία μπορούν να σταθούν επάξια ως παράλληλα σύγχρονα κείμενα πλάι στα ομηρικά έπη!
Για τον Ζουργό δεν χρειάζονται συστάσεις.Για εμένα είναι ένα ακόμη από τα βιβλία του που απολαμβάνω να χάνομαι στις σελίδες του.Ίσως είναι η πρώτη φορά που καταπιάνεται με το αρχαίο παρελθόν και προσπαθεί να πλάσει εκ νέου μια ανείπωτη ιστορία,αυτή των δούλων των ομηρικών επών,και του ρόλου τους στις παρυφές της κύριας αφήγησης.Ζητήματα ηθικής,φιλοσοφίας και μυθολογίας διαπνέουν το σύνολο του έργου τα οποία πλαισιώνονται από μια αριστοτεχνικά δομημένη γλώσσα.Άλλωστε φημίζεται γι'αυτή την τέχνη του ο συγγραφέας.Το κείμενο απαιτεί από τον αναγνώστη να βρίσκεται σε εγρήγορση και δεν τον αφήνει να επαναπαφθεί σε μια απλή γεγονοτολογική αφήγηση.Η ξεχωριστή φωνή του δούλου ζωντανεύει και αφηγείται εκ νέου με μια νέα οπτική τις οδύσσειες του ανθρώπινου γένους.Και αυτό καθιστά το έργο μια σπάνια μείξη μυθιστορήματος και φιλοσοφικού δοκιμίου.
Εξαιρετική γραφή, κάποιες ιστορίες πολύ καλές, κάποιες τις διάβασα και τις προσπέρασα... ομολογώ ότι δεν είμαι λάτρης των διηγημάτων, οπότε ίσως είμαι λίγο άδικη... δεν βρήκα όμως σε όλες τις ιστορίες τις σχέσεις με τους ήρωες της Οδύσσειας...
Ένα καλογραμμένο βιβλίο. Ένα βιβλίο με θεματική. Πλούσιο λεξιλόγιο. Λιτή & περιεκτική γραφή. Ευφυής παρουσίαση γεγονότων & παραλληλισμός. Ένα άξιο λόγου βιβλίο από έναν εξαιρετικό συγγραφέα.