Το «Να Μ’ αγαπάς» δεν ήρθε, στην ζωή μου, μόνο του. Ήρθε σίγουρα πρώτο, αλλά όχι μόνο του. Ήταν κάποιο σχόλιο, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, του Διογένη Κοπανάκη στην Λία Νικολάου ή το αντίστροφο, που με έφερε σε επαφή με τον «Άρη»; Ειλικρινά δεν μπορώ θυμηθώ, ούτε μπορώ να εκβιάσω την μνήμη μου, ώστε να ανακαλέσω αυτήν την πληροφορία ατόφια. Άλλωστε, ο χρόνος αλώνει τις αναμνήσεις κατά το δοκούν. Το μόνο που θυμάμαι καθαρά είναι πως δεν έχασα την ευκαιρία να τον αποκτήσω. Τελειώνοντας την «Φάρμα των Ζώων» αποφάσισα να δώσω στον εαυτό μου μια ημέρα, ώστε να αφομοιώσω τους καρπούς του, εν λόγω, πονήματος. Το βράδυ της επομένης γράπωσα τον «Άρη». Τουλάχιστον, έτσι νόμισα, γιατί, στην πραγματικότητα, με γράπωσε αυτός. Ο Άρης, ένας γοητευτικός νεαρός άνδρας, πετάγεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου και αρχίζει να μιλάει. Όχι σε εμένα όμως. Στον εαυτό του. Για τον εαυτό του. Μάλλον καλύτερα, για τον δυστυχισμένο εαυτό του. Η δυστυχία του Άρη δεν φαίνεται. Ο Άρης πρέπει να είναι επιτυχημένος, ο Άρης πρέπει είναι άψογα ντυμένος, ο Άρης πρέπει να είναι ετεροφυλόφιλος, ο Άρης πρέπει να είναι γυμνασμένος, στον Άρη πρέπει να αρέσει το ποδόσφαιρο, ο Άρης πρέπει…πρέπει...ΠΡΕΠΕΙ…για τους γονείς του, για τους φίλους του, για τους συμμαθητές του, για τους συναδέλφους και τους γείτονες του. Ο Άρης εμφανίζεται στον αναγνώστη ως ενήλικας και κατά την διάρκεια της συνομιλίας του με τον εαυτό του μας συστήνει στον θεραπευτή του τον Ορέστη. Στις μεταξύ τους συζητήσεις αντιλαμβάνομαι πως ο Άρης ο Θεός (όπως τον ονόμαζαν όλες και όλοι) δεν είναι παρά μια βιτρίνα, ένα όμορφο και καλοστημένο θέατρο∙ το οποίο, όμως, δεν πείθει σχεδόν κανέναν. Με την καθοδήγηση του θεραπευτή του ο Άρης ανακαλύπτει τον εαυτό του, εκ νέου, και προσπαθεί να αφουγκραστεί τον έφηβο Άρη και το παιδί Άρη∙ δύο εκδοχές του εαυτού του που ο ίδιος τις θεωρεί υπεύθυνες για την τωρινή του δυστυχία και τον ψυχολογικό του κακοφορμισμό. […]
Ο Άρης είναι ένας νεαρός, όμορφος και επιτυχημένος αρχιτέκτονας. Η τέλεια όμως εικόνα που έχει χτίσει για τον εαυτό του γίνεται κομμάτια κάθε φορά που επιστρέφει στη μοναξιά του σπιτιού του. Εκεί οι ανασφάλειες και οι φοβίες που τόσο επιμελώς κρύβει, θεριεύουν. Γιατί ο Άρης είναι διαφορετικός. Η κοροϊδία και η περιθωριοποίηση που βίωσε κατά τα παιδικά του χρόνια και, κυρίως, ένα αποτρόπαιο γεγονός που τον στιγμάτισε κατά την εφηβεία τον κατατρέχουν και τον βυθίζουν όλο και περισσότερο στην απομόνωση. Αρνείται και μισεί τον ίδιο του τον εαυτό. Με τη βοήθεια του Ορέστη, του ψυχοθεραπευτή του, θα ξεκινήσει ένα επίπονο ταξίδι ψυχοθεραπείας με σκοπό να γνωρίσει τον εαυτό του, να τον αποδεχτεί και να τον αγαπήσει.
Ο Διογένης Κοπανάκης, ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής (Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία και Ψυχοθεραπεία Σχημάτων), αποτυπώνει στο χαρτί μια ιστορία ψυχοθεραπείας που θα μπορούσε να είναι αληθινή. Ο Άρης φοβάται να αντικρίσει τον εαυτό του κατάματα και έχει υψώσει ισχυρά τύχη άμυνας: την επίπλαστη εικόνα του τέλειου εαυτού του που δεν τον αγγίζει τίποτα. Παρόλο που δεν χάνει τις συνεδρίες με τον ψυχοθεραπευτή του, αρνείται να του ανοιχτεί και κλίνεται στο καβούκι του. Ακόμη κι όταν πια, μετά από μια πορεία δύσβατη, παραδεχτεί τη φύση του, ζητά από τον Ορέστη να τον αλλάξει(!), αδυνατώντας να εστιάσει στην ουσιαστική διάσταση των προβλημάτων του: την μη αποδοχή του εαυτού του. Έτσι ο Άρης αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολος θεραπευόμενος για τον Ορέστη με τον ίδιο τρόπο που πολύ συχνά συμβαίνει στα πραγματικά περιστατικά ψυχοθεραπείας. Ο ρεαλιστικός τρόπος απόδοσης των χαρακτήρων, της ιστορίας αλλά και της ίδιας της διαδικασίας της ψυχοθεραπείας (λόγω και της ιδιότητας του συγγραφέα), είναι ένα από τα δυνατά στοιχεία του μυθιστορήματος και το καθιστά ακόμη πιο ενδιαφέρον και δελεαστικό σαν μυθιστόρημα.
Όμως το στοιχείο που με κέρδισε περισσότερο στον "Άρη" ήταν το βάθος της ανάλυσης της ψυχοσύνθεσης του κεντρικού ήρωα, με τους φόβους, τις ανασφάλειες και τις κρυφές του επιθυμίες να ζωντανεύουν και να αποδίδονται στις σελίδες του βιβλίου με τρόπο παραστατικό και διαφωτιστικό. Επίσης, πέρα από τις αδιαμφισβήτητες ψυχογραφικές ικανότητες του συγγραφέα, βρήκα ταιριαστές για την εξέλιξη της ιστορίας και τις αφηγηματικές τεχνικές του, με το παρελθόν του Άρη να αποκαλύπτεται σταδιακά, δημιουργώντας ένα πέπλο μυστηρίου και αγωνία στον αναγνώστη. Η πλοκή εξελίσσεται σε κανονικούς ρυθμούς, με τους απαραίτητους αφηγηματικούς χρόνους για ενδοσκόπηση να δίνονται στον Άρη, ενώ σε κανένα σημείο δεν αισθάνθηκα να με κουράζει.
Σημειώνω επίσης την αποτελεσματική σκιαγράφηση του ψυχολογικού υπόβαθρου και της ιδιοσυγκρασίας όλων των ηρώων. Κανενός τους όμως, όπως είναι αναμενόμενο και φυσιολογικό, η ψυχογραφική ανάλυση δεν φτάνει σε βάθος την ανάλυση του συναισθηματικού κόσμου του Άρη.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει για τα σημεία εκείνα της αφήγησης όπου ο πρωταγωνιστής συνδιαλέγεται με τον εαυτό του, ζωντανεύοντας τον μπροστά στα μάτια του. Η τεχνική αυτή μου έδωσε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ευκαιρία να "βιώσω" την ψυχοσύνθεση του Άρη, ενώ τα σημεία αυτά αποτελούν και τα πιο έντονα συναισθηματικά φορτισμένα σημεία της αφήγησης, χαρίζοντας τις απαραίτητες κορυφώσεις στο μυθιστόρημα.
Συνοψίζοντας, ο Διογένης Κοπανάκης στον "Άρη" κατορθώνει να μας χαρίσει αυτό ακριβώς που υπόσχεται: ένα μυθιστόρημα ψυχοθεραπείας με ρεαλισμό, αγωνία, κορύφωση και με εις βάθος ανάλυση του ψυχισμού του κεντρικού του ήρωα. Ένα ταξίδι για την κατάκτηση της αυτογνωσίας και την αποδοχή του εαυτού του. Μια ιστορία που θα μπορούσε να είναι αληθινή. Ταξιδιώτες εμείς, οι αναγνώστες, και προορισμός η αποδοχή του δικού μας ξεχωριστού εαυτού...
Την επόμενη φορά που θα αισθανθείς τη δική σου διαφορετικότητά ως πρόβλημα σκέψου το εξής: το πρόβλημα δεν είναι η διαφορετικότητά σου αυτή καθαυτή, ούτε ακόμη και το πόσο την αποδέχονται οι άλλοι, αλλά πρώτα από όλα το πόσο την αποδέχεσαι εσύ ο ίδιος... Αγάπα λοιπόν τον εαυτό σου!
Μια ψυχογραφία που σίγουρα αξίζει να υπάρχει στην ελληνική λογοτεχνία, ειδικά λόγω της κραυγαλέας απουσίας αντίστοιχων διηγημάτων. Είναι βατό κείμενο, η πλοκή κυλάει γρήγορα, δεν προκαλεί κόπωση ή περιττές ανυπομονησίες. Ο Άρης μεταμορφώνεται από τελειομανής, προστατευμένος πίσω από τη μάσκα του χαρακτήρας, σε ευάλωτο θεραπευόμενο που είναι σε θέση να αγκαλιάσει αυτή την ευαλωτότητα και να συμπορευθεί με αυτή. Εμπλέκονται σε αυτή τη μεταμόρφωση διάφορα πρόσωπα, άλλοτε με υπερεγωικές φωνές αλλά και άλλοτε με πηγαίο ενδιαφέρον. Περίμενα πιο εκτενείς αναφορές στις συνεδρίες, και πιο τονισμένο το ρόλο του Ορέστη, αλλά ήταν ενδιαφέρουσα η αποτύπωση πιο καθημερινών στιγμών του ίδιου του Άρη που να ξεφεύγουν των ορίων του θεραπευτικού χώρου. Ωστόσο, έκρινα προβληματικές αρκετές άλλες συγγραφικές επιλογές. Αρχικά, το βιβλίο φιλτράρει την ομόφυλη σεξουαλικοποίηση μέσα από την κακοποίηση και το τραύμα, γεγονός που πιστεύω ότι μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα σε μη ενημερωμένα κοινά, που πιθανόν να βγάλουν διαστρεβλωμένα συμπεράσματα (πχ. ότι οποιαδήποτε μη-κανονιστική σεξουαλικότητα είναι προϊόν βίας στην εφηβική ηλικία). Το αφήγημα αυτό είναι χρόνια ξεπερασμένο, και υπάρχει ανάγκη από πιο θετικές αναπαραστάσεις, που να μην αφήνουν την πλειονότητα να ξεφεύγει των ευθυνών της σε σχέση με τη φυσιολογικοποίηση της σισετεροφυλοφιλίας. Επίσης, προσφέρει μια αρκετά ουσιοκρατική αιτίαση για τη σεξουαλικότητα, μια μίξη ανάμεσα σε κλασικές ψυχαναλυτικές (βλ. γονική εμπλοκή, ψυχοσεξουαλικά στάδια ανάπτυξης) και βιολογικές αναγνώσεις, και δεν τονίζει αρκετά την πολυδιάστατη κατασκευή όλων των ��εξουαλικών ταυτοτήτων μέσα από το λόγο (καθότι πραγματεύεται την ψυχοθεραπεία), ή μέσα από ένα πιο βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο. Τέλος, δεν τα βάζει καθόλου με τη διάχυτη ομοφοβία της ελληνικής κοινωνίας, παρά τη λαμβάνει ως δεδομένη και την εσωτερικεύει/εσωκλύει μέσα στον Άρη. Άρα, η επιδιορθωτική ανάγνωση στην οποία αποσκοπεί δε θέτει προ των ευθυνών του το σύστημα, παρά στοχεύει μόνο στο να διορθώσει "λανθασμένες γνωσίες" του κεντρικού χαρακτήρα. Παρόλα αυτά, το προτείνω αδιαμφισβήτητα.
Κλείνοντας το βιβλίο, σκέφτηκα κάποιους λόγους που αξίζει να το πάρει κάποιος στα χέρια του:
1. Το βιβλίο αυτό λειτουργεί ψυχοθεραπευτικά στον καθένα. Σε πολλά σημεία, ο αναγνώστης γίνεται ένα με τον ήρωα, νιώθει κι αφουγκράζεται τα ίδια πράγματα κι έχει τις ίδιες ή παρόμοιες φοβίες.
2. Μέσα από αυτό το βιβλίο, θίγεται το θέμα της κακοποίησης (ψυχολογικής και σεξουαλικής), ο ρατσισμός και η απόρροια που έχει στην ψυχοσύνθεση ενός ατόμου, που φοβάται να παραδεχθεί την σεξουαλική του ταυτότητα.
3. Μέσα από την ανάγνωση των σελίδων, ο συγγραφέας με αριστοτεχνικό τρόπο σε μεταφέρει από το ένα σημείο στο άλλο, δίχως να σε κουράσει ή να σε μπερδέψει. Η ροή της πλοκής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το μυαλό του αναγνώστη. Αυτά που θέλει να μάθει, υπάρχουν στην επόμενη σελίδα. Κι έτσι το παζλ ολοκληρώνεται.
4. Το βιβλίο σε ωθεί σε πτυχές της ζωής σου που ίσως να μην ήξερες καν πως υπάρχουν ή δεν ήθελες να τις δεις. Προβληματίζει και συγκινεί.
5. Οι εικόνες που δημιουργούνται καθώς διαβάζει κάποιος το βιβλίο εγείρουν τη φαντασία και το νου, ενώ επιτυγχάνεται με αυτό τον τρόπο και η άμεση επικοινωνία αναγνώστη και συγγραφέα.
6. Το βιβλίο αυτό μπορεί να λειτουργήσει σαν αρωγός ή να δώσει το έναυσμα και σε άλλα άτομα σαν τον Άρη, να ακολουθήσουν τα μονοπάτια της ψυχοθεραπείας, αλλά κυρίως να δουν βαθιά μέσα τους και να αγαπήσουν τον εαυτό τους.
Ο Άρης είναι ένας από εμάς. Γίνεται συνοδοιπόρος στα δύσκολα και στα εύκολα. Μην ξεχνάς να αγαπάς τον εαυτό σου γι’ αυτό που είναι και όχι γι’ αυτό που θα ήθελαν οι άλλοι να είναι. Ένα βιβλίο που αξίζει να υπάρχει σε κάθε βιβλιοθήκη που σέβεται τον άνθρωπο!
Ένα βιβλίο που εμβαθύνει στα ψυχολογικά αδιέξοδα και στις εσωτερικές συγκρούσεις του ήρωα, παρουσιάζοντας την προσπάθεια του να γίνει αποδεκτός στην κοινωνία με το να απαρνηθεί στην ουσία τον εαυτό του. Μια κοινωνία που δεν αφήνει και πολλά περιθώρια ένταξης σε όποιον διαφέρει με οποιοδήποτε τρόπο. Ο Διογένης Κοπανάκης καταφέρνει να δώσει ένα συναρπαστικό ψυχογράφημα, χωρίς όμως να χρησιμοποιεί ψυχιατρική ορολογία ή παρουσιάζοντας την ιστορία του ήρωα από την αποστασιοποιημένη πλευρά του ψυχιάτρου. Σίγουρα αξίζει να διαβαστει
Πολύ ωραία ιστορία, έξυπνα δομημένη, με έντονα κοινωνικά μηνύματα. Ευανάγνωστο, απλό αλλά όχι απλοϊκό. Με ωραία πλοκή. Πολλοί ομοφυλόφιλοι θα ταυτιστούν με τον Άρη και πολλοί μη ομοφυλόφιλοι θα μπουν λίγο στη θέση και στην ψυχολογία ενός γκέι και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Το ότι είναι γραμμένο από ψυχίατρο το κάνει ακόμα πιο αξιόλογο έργο. Συγχαρητήρια στον κύριο Κοπανάκη.
Μια ενδιαφέρουσα ενδοσκόπηση στον ψυχισμό ενός ανθρώπου που αντιστέκεται σθεναρά να αποδεχτεί τον ίδιο του τον εαυτό! Ο Άρης συμβολίζει τις ανασφάλειες, τις φοβίες, την παράλογη υπερανάλυση που κάνουμε σε κάθε μικρό και ασήμαντο, την αδυναμία μας να κοιτάξουμε κατάματα τον εαυτό μας και να καταλάβουμε πως είμαστε ένα εμείς και η εικόνα μας.
Ένώ είναι πολύ όμορφη σκέψη ψυχολόγος-ομοφυλόφιλος συζήτηση κτλ, δεν μου άρεσε ο τρόπος προσέγγισης τόσο. Ουσιαστικά δεν υπήρχε ιδιαίτερη πλοκή. Μου φάνηκε λίγο περίεργος (τύπου καρικατούρα) ο πρωταγωνιστής. Ο κύριο Κοπανάκης γράφει πολύ όμορφα. Θεωρώ ότι μπορεί να απογειώσει μία ιστορία.
https://www.fractalart.gr/aris-mia-is... Ένα βιβλίο αυτογνωσίας που αξίζει όλοι να το διαβάσουμε! Κομμάτια του Άρη θα ταυτιστούν με τα δικά μας... Ίσως να κολλήσουν και κάποια δικά μας σπασμένα κομμάτια...
Αρκετά γλυκό βιβλίο που παρουσιάζει τα αποτελέσματα που μπορεί να έχουν οι τραυματικές εμπειρίες στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση σε συνδυασμό με την ανάγκη της εποχής που ζούμε για τελειότητα.