What do you think?
Rate this book
Καπράγια
Καπράγια, Τοσκανικό αρχιπέλαγος, Φεβρουάριος 1914
Μου είπαν πως η Οφέλια δεν υπάρχει. Το είπε κι ο γιατρός. Πρώτη φορά ερχόταν γιατρός στο σπίτι, πρώτη φορά έβλεπα από κοντά κάποιον ξένο. Του άρπαξα το χέρι και του έδειξα την Οφέλια. «Κοίτα! Τη βλέπεις;» Κοίταξε εκεί που έδειχνα και στράφηκε προς το μέρος μου. Έβαλε το χέρι στο μέτωπό μου. «Έχεις πυρετό» μου είπε μόνο. «Τη βλέπω, σε κοιτάζει» επέμεινα. «Είναι ο πυρετός. Όταν περάσει, θα φύγει κι αυτή μαζί του».
Θέλησα να του πω πως υπήρχε και πριν από την αρρώστια, μα η νόνα Γκρατσιέλα μου έκανε νόημα να μη μιλήσω. Έτσι, έκλεισα τα μάτια για να μη βλέπω. Κι από κείνη τη μέρα όλα άλλαξαν. Η Οφέλια ερχόταν στα όνειρά μου κι έμενε όταν ξυπνούσα – ένας εφιάλτης που μόνο ο Αγκοστίνο μου μπόρεσε να σπάσει.
Γεννήθηκα με το σημάδι του διαβόλου που φέρουν όλα τα θηλυκά της γενιάς της Γκρατσιέλας, κι όπου πάμε, σπέρνουμε κακοτυχία, φονικά, κι ο τόπος ερημώνει. Είμαι η Ρομίνα και σήμερα είναι η τελευταία μέρα που ζω.
Μια σειρά από φονικά συνταράσσει τη μικρή κοινωνία της Καπράγιας. Σ’ αυτά προστίθεται μια επιδημία ευλογιάς, και οι μέρες γίνονται όλο και πιο σκοτεινές. Η παράνοια, ο φόβος και ο θρησκευτικός φανατισμός παίρνουν τα ηνία, και όλοι ψάχνουν για το εξιλαστήριο θύμα.
Οι ήρωες, παγιδευμένοι στα στενά πνευματικά και γεωγραφικά όρια του νησιού, πασχίζουν να περισώσουν ό,τι μπορούν από τις επιθυμίες τους, ερχόμενοι σε ευθεία σύγκρουση με τις κοινωνικές επιταγές.
Το τέλος έρχεται με το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Μνήμες ανασύρονται, και η τραγική αλήθεια ρίχνει άπλετο φως στο σκοτάδι.
Μου είπαν πως η Οφέλια δεν υπάρχει. Το είπε κι ο γιατρός. Πρώτη φορά ερχόταν γιατρός στο σπίτι, πρώτη φορά έβλεπα από κοντά κάποιον ξένο. Του άρπαξα το χέρι και του έδειξα την Οφέλια. «Κοίτα! Τη βλέπεις;» Κοίταξε εκεί που έδειχνα και στράφηκε προς το μέρος μου. Έβαλε το χέρι στο μέτωπό μου. «Έχεις πυρετό» μου είπε μόνο. «Τη βλέπω, σε κοιτάζει» επέμεινα. «Είναι ο πυρετός. Όταν περάσει, θα φύγει κι αυτή μαζί του».
Θέλησα να του πω πως υπήρχε και πριν από την αρρώστια, μα η νόνα Γκρατσιέλα μου έκανε νόημα να μη μιλήσω. Έτσι, έκλεισα τα μάτια για να μη βλέπω. Κι από κείνη τη μέρα όλα άλλαξαν. Η Οφέλια ερχόταν στα όνειρά μου κι έμενε όταν ξυπνούσα – ένας εφιάλτης που μόνο ο Αγκοστίνο μου μπόρεσε να σπάσει.
Γεννήθηκα με το σημάδι του διαβόλου που φέρουν όλα τα θηλυκά της γενιάς της Γκρατσιέλας, κι όπου πάμε, σπέρνουμε κακοτυχία, φονικά, κι ο τόπος ερημώνει. Είμαι η Ρομίνα και σήμερα είναι η τελευταία μέρα που ζω.
Μια σειρά από φονικά συνταράσσει τη μικρή κοινωνία της Καπράγιας. Σ’ αυτά προστίθεται μια επιδημία ευλογιάς, και οι μέρες γίνονται όλο και πιο σκοτεινές. Η παράνοια, ο φόβος και ο θρησκευτικός φανατισμός παίρνουν τα ηνία, και όλοι ψάχνουν για το εξιλαστήριο θύμα.
Οι ήρωες, παγιδευμένοι στα στενά πνευματικά και γεωγραφικά όρια του νησιού, πασχίζουν να περισώσουν ό,τι μπορούν από τις επιθυμίες τους, ερχόμενοι σε ευθεία σύγκρουση με τις κοινωνικές επιταγές.
Το τέλος έρχεται με το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Μνήμες ανασύρονται, και η τραγική αλήθεια ρίχνει άπλετο φως στο σκοτάδι.
412 pages, Paperback
First published August 1, 2020
20 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 16 of 16 reviews
February 6, 2021
Βρισκόμαστε στην Καπράγια, ένα νησάκι στο Τοσκανικό αρχιπέλαγος, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, το 1914, λίγο πριν ξεσπάσει ο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος. Μια κουκίδα στον χάρτη, που όσο απέχει από το Λιβόρνο και τη Σετσίνα της Ιταλίας άλλο τόσο απέχει και από τη Μασσαλία. Εκεί διαδραματίζεται ένα κλειστοφοβικό ανάγνωσμα με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ.
Εκεί συναντάμε τη Ρομίνα, την Αντονίνα, τον Μάσιμο, τον αδάμαστο καπτα Μπαρτόλο, τη γριά Νινούτζα, τη νόνα Γκρατσιέλα, τον Σέρτζιο στο καλογραμμένο δεύτερο μυθιστόρημα της Πέμης Γκανά, από τις Εκδόσεις Πνοή. Στα στενά πλαίσια του μικρού αυτού τόπου, που κάποια δύναμη εκσφενδόνισε μέσα στο πέλαγος, χωρούν μόνο προκαταλήψεις και φόβος απλών ανθρώπων για το άγνωστο, το διαφορετικό. Φτώχια και δεισιδαιμονίες. Ζοφερό το σκηνικό σε μια ιστορία τραγικά αληθινή όπως η ζωή. Με τραγικούς πρωταγωνιστές που αναλύονται σε βάθος αναδεικνύοντας την πνευματική στενότητα που βασιλεύει σε μια τόσο μικρή κοινωνία. Οι χαρακτήρες που έχουν δημιουργηθεί είναι άρτιοι και οι περιγραφές συγκλονίζουν. Πολύ ιδιαίτερη γραφή, δείγμα εξαιρετικής μυθοπλασίας με ανατρεπτικό τέλος. Η παράνοια σε μια εποχή άγνοιας για τις ψυχικές νόσους και ο φόβος του διαφορετικού σε συνδυασμό με την έντονη θρησκοληψία και τον σκοταδισμό της καθολικής εκκλησίας συνθέτουν ένα αποπνικτικό περιβάλλον για τους κατοίκους της Καπράγια που απεγνωσμένα ζητούν τη λύτρωση.
Αναγκαστικοί συμβιβασμοί και δεσποτικές επιρροές
Παρακολουθούμε τις σπαταλημένες ζωές των κατοίκων της και την απελπισία τους όταν έχουν να αντιμετωπίσουν καθετί που δεν μπορούν να καταλάβουν. Δύσκολα φτάνουν οι πληροφορίες σε απομονωμένα μέρη σαν την Καπράγια. Άγρια τοπία σαν την απόγνωση, τα πάθη, ίδια με τις ψυχές σε τρικυμία, σε μια αέναη πάλη με το παρελθόν.
Τα κύματα σκάνε με βία στ’ άγρια βράχια, η θάλασσα ανταριασμένη, μαύρη, σχεδόν με τρομάζει, στο βάθος τα ψαροκάικα που έφυγαν το πρωί παλεύουν να επιστρέψουν, γυναίκες και παιδιά μαζί με γέροντες ουρλιάζουν ασφαλείς στη στεριά κάτω στο πόρτο, και οι ριπές του ανέμου φέρνουν τη βροχή καταπώς ορίζουν, πότε λιμπέτσο και πότε γκρεγκάλε.
Άλλοτε γκρεγκάλε, άλλοτε σορόκια, χτυπούν αλύπητα τον βράχο της Καπράγια κάτω απ’ τη φορτέτσα, παντού το γαλάζιο “virare”, “μπριγκαντίνια”, τσιμπούκια και ναυτικοί σκούφοι. Ντόκια, πόρτια, λιμάνια κι αρμύρα, χαμένα μπάρκα και θρύλοι. Ξόρκια, μάγια, ιστορίες κι αγάπες πεθαμένων. Σπασμένα σκαριά, χαμένα αύτανδρα πλοία. Ιταλικός αέρας μυστικιστικής ατμόσφαιρας…
https://www.youtube.com/watch?v=BynV8...
Στη "θαλασσοπνιγμένη" Καπράγια, όλα μοιάζουν να κινούνται με αργούς ρυθμούς, σαν να μην κυλά ο χρόνος. Άντρες δυνατοί, πεισματάρηδες, γεννημένοι για φευγιό, ζυμωμένοι στην αρμύρα, ναυτικοί, θαλασσινοί. Μητριαρχική κοινωνία, όπου μαθαίνεις να ζεις με την απώλεια, με το θάνατο. Εδώ οι νόνες κάνουν κουμάντο, λόγω των αντρικών μπάρκων. Εδώ, οι κόρες παντρεύονται νέες, τις περισσότερες φορές χωρίς τη θέλησή τους και οι ψυχικές ασθένειες δαιμονοποιούνται.
Όσο και να φυλακίζεις το κορμί, ο νους μένει ελεύθερος να ταξιδεύει, να ονειρεύεται, και πάνω απ’ όλα να ελπίζει. Ήλπιζε κι ο Μπαρτόλο, σε κάτι ήλπιζε, να βρεθεί γρήγορα ο φονιάς της γυναίκας που αγαπούσε, να μεγαλώσει και το παιδί, να το καλοπαντρέψει -γιατί είχε λίρες πολλές απ’ τα ταξίδια του- και να περιμένει να πεθάνει μες στη θάλασσα, που περισσότερο από γυναίκα και παιδιά αγάπησε, όπως πρέπει στους ναυτικούς.
Η κυρία Γκανά χρησιμοποιεί περίτεχνα την ελληνική γλώσσα, με την επιλογή ενός υπέροχου ναυτικού λεξιλογίου, για να δημιουργήσει ένα σκοτεινό παραμύθι/τραγωδία για τη δυστυχία και τα περιορισμένα ατομικά πιστεύω. Ζωές χωρίς χνάρια αξιομνημόνευτα.
Παραμύθια της ιταλικής αμόρφωτης επαρχίας. Αμάθεια και προκατάληψη. Λάβαρα, σταυροί κι εξορκισμοί έναντι στο Κακό. Μάγισσες ή υποχείρια των δαιμόνων για να σπαρθούν θάνατος, φονικά κι ερημιά;
Η τοπική κοινωνία συνταράσσεται από μια σειρά φονικών. Ξημερώνουν σκοτεινές μέρες, τις οποίες ακολουθεί και μια επιδημία ευλογιάς (βαριόλας) με την παράνοια, την άγνοια, τον φόβο και τον θρησκευτικό φανατισμό να ηγούνται τη στιγμή όλοι ψάχνουν για εξιλαστήριο θύμα. Πώς να εξηγήσουν κάτι που δεν κατανοούν; Άρνηση, φόβος, στροφή στην εκκλησία, και τέλος εμπιστοσύνη στην επιστήμη.
Υπόγειες κινήσεις. Ποιοι ακούν το παράξενο κάλεσμα του νησιού; Μέσα σε τόση φασαρία, τόση πολλή σιωπή. Ποια είναι η Ρομίνα και ποια η Οφέλια; Πώς μπερδεύονται μεταξύ τους και πότε υπερισχύει η μια της άλλης; Τι ρόλο παίζει αυτό το παιδικό πρόσωπο με τα άγρια πράσινα μάτια που πετούν φλόγες;
Είμαι ό, τι φοβάσαι, είμαι ό, τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό, τι σου κρύβουν και ό, τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη. Είμαι εσύ, η Οφέλια.
Στην Καπράγια οι ναυτικοί νοσταλγούν τη θάλασσα και λυπούνται τους στεριανούς. Εκεί όλοι είναι έρμαια δεισιδαιμονιών και προκαταλήψεων της εποχής, όπου μια ψυχική νόσος αντιμετωπίζεται σαν κατάρα ή δαιμονικό. Ασθενείς της κατάρας αυτής οι γυναίκες μιας ολόκληρης γενιάς, με πραγματικό δράμα το γεγονός πως υποφέρουν σιωπηλά.
Τη βλέπει. Τον πλησιάζει συνοδεία του πατέρα, μες στα λευκά. Νύφη εύθραυστη. Πασχίζει να την αγαπήσει. Αδύνατο. Κόμποι ιδρώτα στο μέτωπό του, κόμπος και στο λαιμό. Ο γιατρός Σαπίρο τον παρατηρεί με βλέμμα επίμονο, ενοχλητικό, σαν γεράκι πάνω του, σκληρό. Ο γερο-γιατρός κατάλαβε, δεν μιλά όμως. Ο Σέρτζιο σαλιώνει τα χείλια του. Ξερά, σκασμένα. Η καρδιά του χτυπά δυνατά. Ντροπή, κοκκινίζει. Η νύφη του χαμογελά, μαργαριταρένιο χαμόγελο. Δίνει τους όρκους του με φωνή που τρέμει. Θα την αγαπά -ψέμα- θα την τιμά -ψέμα- θα την προστατεύει. Πρέπει να έχει πυρετό, το μέτωπο του καίει. Ψέμα. Δεν καίει το μέτωπο, δεν έχει πυρετό, φόβος είναι μόνο. Το μυστήριο τελειώνει λυτρωτικά. Λουλούδια λευκά παντού, μπουμπούκια, πράσινα φύλλα. Μυρωδιά βαριά, τριανταφυλλένια, λιβάνι. Πανικοβάλλεται, κηδεία θυμίζει, κι όχι χαρές. Οι σκέψεις του ανάκατες. Χάθηκε κι ο Μπαρτόλο, άνοιξε η θάλασσα και τον κατάπιε. Άδεια πια η Καπράγια. Και η Ρομίνα σαν εκείνον, θηρίο μαντρωμένο στο εμπορικό του σακάτη. Η αρρώστιά της χειροτερεύει· σαν να είδε τα σημάδια ο Σέρτζιο τη μέρα που έφευγε για τη Σετσίνα. Του δίνουν να πιει, ξεχνά για λίγο πως σήμερα γίνονται οι γάμοι του και γαληνεύει. Ξεχνά τις χαρές του, μα δεν απαλύνεται ο πόνος. Χορεύει. Σέρνει πρώτος τον χορό σκυφτός, κατάχλωμος. Δίπλα του η νύφη λαμπερή, στητή, με ελαφρώς βαμμένα ροζ μάγουλα. Της γελά με ψεύτικη χαρά. Μουδιάζουν τα δάχτυλά του. Η Ερμίνα τον κοιτάζει, ίδιο βλέμμα με του γιατρού Σαπίρο. Η Ερμίνα ξέρει. Ο Σέρτζιο τρομάζει, ο Σέρτζιο πονά, ο Σέρτζιο χορεύει στο γάμο του, σέρνοντας πρώτος τον χορό.
Οι ήρωες αντιμετωπίζουν δολοφονίες με όπλο μια αφόρητη σιωπή που τους συνθλίβει αργά. Διασχίζουν την κόλαση χωρίς ελπίδα για το μέλλον.
Φόβος, ανικανοποίητο, εγκλωβισμός. Ακόμα και οι ξέμπαρκοι κοσμογυρισμένοι ναυτικοί νιώθουν να εγκλωβίζονται σ’ αυτόν το βράχο, για να συναγωνίζονται στα ψέματα, λέγοντας πρόστυχες ιστορίες έρωτα. Ο έρωτας όμως δεν καταφέρνει να τους οδηγήσει στην λύτρωση.
Κοινός τους παρονομαστής η αγωνιώδης προσπάθεια για επιβίωση, για λύτρωσης, κόντρα στον σκοταδισμό και στις δεισιδαιμονίες της εποχής.
Έτσι, όλοι μοιάζουν παγιδευμένοι, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να περισώσουν ό, τι μπορούν από τις ενδόμυχες επιθυμίες τους, σε μετωπική σύγκρουση με ό, τι προστάζει ο κοινωνικός τους περίγυρος. Με τον πόλεμο να ανασύρει μνήμες, η αλήθεια βγαίνει απ’ την κρυψώνα της και φωτίζεται.
Ρομίνα. …Ένα κακορίζικο, ένα σακάτικο πλάσμα… Σημαδεμένη. Σε ενδοσκόπηση και έρευνα προγονικών σφαλμάτων που κληροδότησαν πύον και τραύματα διαμπερή, ανεπούλωτα. Ισορροπεί οριακά μεταξύ παράνοιας και πραγματικότητας. Η Πέμη Γκανά γίνεται εκείνη και διηγείται την ιστορία της μαγικά.
Κι έπειτα μια αφόρητη λύπη την περιέβαλε σαν ένιωσε πως το σπλάχνο της θα χαράμιζε τη ζωή του για να ησυχάσει τον δαίμονα που κρυβόταν μέσα της, χαμένη στον φόβο, τρέμοντας τις φωνές που έρχονται και φεύγουν καταπώς εκείνες το ορίζουν, μες στη νύχτα ή στο ξημέρωμα, την ώρα που ρίχνεις νερό στο πρόσωπο, την ώρα που ανακατεύεις το τσουκάλι ή ταΐζεις τα ζωντανά, καθώς σμίγεις με τον άντρα ή έτσι όπως ξέγνοιαστη αγκαλιάζεις το παιδί, την ώρα του φαγητού ή ακόμα και τη στιγμή της μετάληψης.
Σέρτζιο. …Δοτικός και καλόψυχος. Εγκλωβισμένος σε παιχνίδι χωρίς νικητή. Η ευθύνη και το καθήκον του υποσκιάζουν την προσωπική του ευτυχία. Χαμένος και πληγωμένος, έτοιμος να τον ρουφήξει μια λειψή ζωή. Μικρή και άθλια. Δυο άνθρωποι που ταίριαζαν, μα δεν κατάφεραν να ζήσουν μαζί, και μια δυστυχισμένη που αγάπησε βαθύτατα έναν άπιστο άντρα που όμως δεν μπόρεσε να σταθεί δίπλα της. Ένα κορίτσι μισότρελο να παλεύει τους δαίμονές του κι ένας γεροναυτικός, θαλασσόλυκος σωστός, που πήρε την τύχη στα χέρια του και χάθηκε…
Η γραφή της συγγραφέως παρουσιάζεται απλή και κατανοητή, περιεκτική και καλά δομημένη. Με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες και εικόνες κινηματογραφικής ροής, σαν να γνωρίζει καλά όλα αυτά τα οποία αποτυπώνει στο χαρτί.
Πάψε, πάψε πια, μην το μαρτυράς -θα περάσει, ξέρω εγώ. ��η δίνεις σημασία, να κοροϊδεύεις τις φωνές για να λυτρωθείς. Μα μη μιλάς σε κανέναν γι’ αυτό, γιατί η αρρώστια θα θεριέψει, θα πάρει σάρκα και οστά και θα έρθει να μαγαρίσει τον τόπο. Δαιμονικά, παντού δαιμονικά, μας κατατρέχουν από παλιά. Είναι καταραμένο το αίμα της οικογένειάς μας και πάει από μάμα σε κόρη. Καμιά μας όμως δεν έσπασε τη σιωπή, και ο δαίμονας κρύβεται. Αλίμονο αν σπάσει η σιωπή.
Η ατμόσφαιρα είναι σκοτεινή και βαριά. Ερεβώδης. Η θλίψη αυξάνεται όσο γιγαντώνονται οι ανεκπλήρωτες επιθυμίες, όσο οι πνευματικοί ορίζοντες παραμένουν στενοί, όσο συναντάμε θάνατο από φονικά, αυτοκτονίες και αρρώστια. Οι χαρακτήρες είναι άκρως ολοκληρωμένοι. Η αλήθεια κρύβεται πίσω από κάθε γράμμα κάθε λέξης.
Βλασφημία, άγνοια, θανατικό. Αγωνίες, θυμοί και φόβοι σ’ ένα ακατάληπτο κι ακατάπαυστο μουρμουρητό. Φόβος και λήθη. Πόνος, συγχώρεση και κάθαρση.
Άνθρωποι που δεν αντέχουν. Δεσμοί ασφυξίας, πότε δολοφόνοι, πότε προστάτες. Εξάρτηση και εξαρτημένες αντιλήψεις.
Τα λάθη του παρελθόντος μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή μας; Τη ζωή των γύρω μας;
Πρόκειται για ένα ανάγνωσμα λυρικής διάθεσης και έντονων περιγραφών. Δόθηκε βάρος στον ψυχισμό των προσώπων με αναγνωστική ελευθερία επιλογής για την ταυτότητα των θυτών και των θυμάτων. Στροβιλίζεσαι διαρκώς σε μια δίνη λαθών, παθών και άλλοθι.
Η αλήθεια είναι πως οι μέρες περνούσαν μαρτυρικά αργά μέχρι να τη δει, κι από την άλλη έτρεχαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα που του έφερνε ζάλη, σέρνοντάς τον καθημερινά ένα βήμα κοντύτερα στον γάμο. Η λέξη και μόνο του έφερνε τρόμο. Θα καταδίκαζε δυο ζωές σε αιώνια κόλαση μιζέριας και θλίψης, θα καταδίκαζε τη δική του ζωή και της Μαριάντζελας, κι αν εκείνου του έπρεπε, δεν είχε δικαίωμα να χαλάσει και τη ζωή της αρραβωνιαστικιάς του.
Η κυρία Γκανά αφουγκράστηκε ορθά κάθε ανάγκη των ηρώων της. Σεβάστηκε την επιθυμία τους για ανεξαρτητοποίηση και για λύτρωση, χαρίζοντάς τους τον απαιτούμενο χωροχρόνο στην αφήγηση. Βάδιζαν μόνοι σ’ ένα ψυχικό απογύμνωμα με συντροφιά την αλμύρα, την εκδίκηση, με απαγορευμένους καρπούς, με μοιρολόγια κι εφιάλτες. Τα όρια του καλού και του κακού μπλέχτηκαν. Το νόμιμο μετατράπηκε σε άνομο, το ηθικό σε ανήθικο για να παντρευτούν αρμονικά πραγματικότητα και μύθος.
Εκεί συναντάμε τη Ρομίνα, την Αντονίνα, τον Μάσιμο, τον αδάμαστο καπτα Μπαρτόλο, τη γριά Νινούτζα, τη νόνα Γκρατσιέλα, τον Σέρτζιο στο καλογραμμένο δεύτερο μυθιστόρημα της Πέμης Γκανά, από τις Εκδόσεις Πνοή. Στα στενά πλαίσια του μικρού αυτού τόπου, που κάποια δύναμη εκσφενδόνισε μέσα στο πέλαγος, χωρούν μόνο προκαταλήψεις και φόβος απλών ανθρώπων για το άγνωστο, το διαφορετικό. Φτώχια και δεισιδαιμονίες. Ζοφερό το σκηνικό σε μια ιστορία τραγικά αληθινή όπως η ζωή. Με τραγικούς πρωταγωνιστές που αναλύονται σε βάθος αναδεικνύοντας την πνευματική στενότητα που βασιλεύει σε μια τόσο μικρή κοινωνία. Οι χαρακτήρες που έχουν δημιουργηθεί είναι άρτιοι και οι περιγραφές συγκλονίζουν. Πολύ ιδιαίτερη γραφή, δείγμα εξαιρετικής μυθοπλασίας με ανατρεπτικό τέλος. Η παράνοια σε μια εποχή άγνοιας για τις ψυχικές νόσους και ο φόβος του διαφορετικού σε συνδυασμό με την έντονη θρησκοληψία και τον σκοταδισμό της καθολικής εκκλησίας συνθέτουν ένα αποπνικτικό περιβάλλον για τους κατοίκους της Καπράγια που απεγνωσμένα ζητούν τη λύτρωση.
Αναγκαστικοί συμβιβασμοί και δεσποτικές επιρροές
Παρακολουθούμε τις σπαταλημένες ζωές των κατοίκων της και την απελπισία τους όταν έχουν να αντιμετωπίσουν καθετί που δεν μπορούν να καταλάβουν. Δύσκολα φτάνουν οι πληροφορίες σε απομονωμένα μέρη σαν την Καπράγια. Άγρια τοπία σαν την απόγνωση, τα πάθη, ίδια με τις ψυχές σε τρικυμία, σε μια αέναη πάλη με το παρελθόν.
Τα κύματα σκάνε με βία στ’ άγρια βράχια, η θάλασσα ανταριασμένη, μαύρη, σχεδόν με τρομάζει, στο βάθος τα ψαροκάικα που έφυγαν το πρωί παλεύουν να επιστρέψουν, γυναίκες και παιδιά μαζί με γέροντες ουρλιάζουν ασφαλείς στη στεριά κάτω στο πόρτο, και οι ριπές του ανέμου φέρνουν τη βροχή καταπώς ορίζουν, πότε λιμπέτσο και πότε γκρεγκάλε.
Άλλοτε γκρεγκάλε, άλλοτε σορόκια, χτυπούν αλύπητα τον βράχο της Καπράγια κάτω απ’ τη φορτέτσα, παντού το γαλάζιο “virare”, “μπριγκαντίνια”, τσιμπούκια και ναυτικοί σκούφοι. Ντόκια, πόρτια, λιμάνια κι αρμύρα, χαμένα μπάρκα και θρύλοι. Ξόρκια, μάγια, ιστορίες κι αγάπες πεθαμένων. Σπασμένα σκαριά, χαμένα αύτανδρα πλοία. Ιταλικός αέρας μυστικιστικής ατμόσφαιρας…
https://www.youtube.com/watch?v=BynV8...
Στη "θαλασσοπνιγμένη" Καπράγια, όλα μοιάζουν να κινούνται με αργούς ρυθμούς, σαν να μην κυλά ο χρόνος. Άντρες δυνατοί, πεισματάρηδες, γεννημένοι για φευγιό, ζυμωμένοι στην αρμύρα, ναυτικοί, θαλασσινοί. Μητριαρχική κοινωνία, όπου μαθαίνεις να ζεις με την απώλεια, με το θάνατο. Εδώ οι νόνες κάνουν κουμάντο, λόγω των αντρικών μπάρκων. Εδώ, οι κόρες παντρεύονται νέες, τις περισσότερες φορές χωρίς τη θέλησή τους και οι ψυχικές ασθένειες δαιμονοποιούνται.
Όσο και να φυλακίζεις το κορμί, ο νους μένει ελεύθερος να ταξιδεύει, να ονειρεύεται, και πάνω απ’ όλα να ελπίζει. Ήλπιζε κι ο Μπαρτόλο, σε κάτι ήλπιζε, να βρεθεί γρήγορα ο φονιάς της γυναίκας που αγαπούσε, να μεγαλώσει και το παιδί, να το καλοπαντρέψει -γιατί είχε λίρες πολλές απ’ τα ταξίδια του- και να περιμένει να πεθάνει μες στη θάλασσα, που περισσότερο από γυναίκα και παιδιά αγάπησε, όπως πρέπει στους ναυτικούς.
Η κυρία Γκανά χρησιμοποιεί περίτεχνα την ελληνική γλώσσα, με την επιλογή ενός υπέροχου ναυτικού λεξιλογίου, για να δημιουργήσει ένα σκοτεινό παραμύθι/τραγωδία για τη δυστυχία και τα περιορισμένα ατομικά πιστεύω. Ζωές χωρίς χνάρια αξιομνημόνευτα.
Παραμύθια της ιταλικής αμόρφωτης επαρχίας. Αμάθεια και προκατάληψη. Λάβαρα, σταυροί κι εξορκισμοί έναντι στο Κακό. Μάγισσες ή υποχείρια των δαιμόνων για να σπαρθούν θάνατος, φονικά κι ερημιά;
Η τοπική κοινωνία συνταράσσεται από μια σειρά φονικών. Ξημερώνουν σκοτεινές μέρες, τις οποίες ακολουθεί και μια επιδημία ευλογιάς (βαριόλας) με την παράνοια, την άγνοια, τον φόβο και τον θρησκευτικό φανατισμό να ηγούνται τη στιγμή όλοι ψάχνουν για εξιλαστήριο θύμα. Πώς να εξηγήσουν κάτι που δεν κατανοούν; Άρνηση, φόβος, στροφή στην εκκλησία, και τέλος εμπιστοσύνη στην επιστήμη.
Υπόγειες κινήσεις. Ποιοι ακούν το παράξενο κάλεσμα του νησιού; Μέσα σε τόση φασαρία, τόση πολλή σιωπή. Ποια είναι η Ρομίνα και ποια η Οφέλια; Πώς μπερδεύονται μεταξύ τους και πότε υπερισχύει η μια της άλλης; Τι ρόλο παίζει αυτό το παιδικό πρόσωπο με τα άγρια πράσινα μάτια που πετούν φλόγες;
Είμαι ό, τι φοβάσαι, είμαι ό, τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό, τι σου κρύβουν και ό, τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη. Είμαι εσύ, η Οφέλια.
Στην Καπράγια οι ναυτικοί νοσταλγούν τη θάλασσα και λυπούνται τους στεριανούς. Εκεί όλοι είναι έρμαια δεισιδαιμονιών και προκαταλήψεων της εποχής, όπου μια ψυχική νόσος αντιμετωπίζεται σαν κατάρα ή δαιμονικό. Ασθενείς της κατάρας αυτής οι γυναίκες μιας ολόκληρης γενιάς, με πραγματικό δράμα το γεγονός πως υποφέρουν σιωπηλά.
Τη βλέπει. Τον πλησιάζει συνοδεία του πατέρα, μες στα λευκά. Νύφη εύθραυστη. Πασχίζει να την αγαπήσει. Αδύνατο. Κόμποι ιδρώτα στο μέτωπό του, κόμπος και στο λαιμό. Ο γιατρός Σαπίρο τον παρατηρεί με βλέμμα επίμονο, ενοχλητικό, σαν γεράκι πάνω του, σκληρό. Ο γερο-γιατρός κατάλαβε, δεν μιλά όμως. Ο Σέρτζιο σαλιώνει τα χείλια του. Ξερά, σκασμένα. Η καρδιά του χτυπά δυνατά. Ντροπή, κοκκινίζει. Η νύφη του χαμογελά, μαργαριταρένιο χαμόγελο. Δίνει τους όρκους του με φωνή που τρέμει. Θα την αγαπά -ψέμα- θα την τιμά -ψέμα- θα την προστατεύει. Πρέπει να έχει πυρετό, το μέτωπο του καίει. Ψέμα. Δεν καίει το μέτωπο, δεν έχει πυρετό, φόβος είναι μόνο. Το μυστήριο τελειώνει λυτρωτικά. Λουλούδια λευκά παντού, μπουμπούκια, πράσινα φύλλα. Μυρωδιά βαριά, τριανταφυλλένια, λιβάνι. Πανικοβάλλεται, κηδεία θυμίζει, κι όχι χαρές. Οι σκέψεις του ανάκατες. Χάθηκε κι ο Μπαρτόλο, άνοιξε η θάλασσα και τον κατάπιε. Άδεια πια η Καπράγια. Και η Ρομίνα σαν εκείνον, θηρίο μαντρωμένο στο εμπορικό του σακάτη. Η αρρώστιά της χειροτερεύει· σαν να είδε τα σημάδια ο Σέρτζιο τη μέρα που έφευγε για τη Σετσίνα. Του δίνουν να πιει, ξεχνά για λίγο πως σήμερα γίνονται οι γάμοι του και γαληνεύει. Ξεχνά τις χαρές του, μα δεν απαλύνεται ο πόνος. Χορεύει. Σέρνει πρώτος τον χορό σκυφτός, κατάχλωμος. Δίπλα του η νύφη λαμπερή, στητή, με ελαφρώς βαμμένα ροζ μάγουλα. Της γελά με ψεύτικη χαρά. Μουδιάζουν τα δάχτυλά του. Η Ερμίνα τον κοιτάζει, ίδιο βλέμμα με του γιατρού Σαπίρο. Η Ερμίνα ξέρει. Ο Σέρτζιο τρομάζει, ο Σέρτζιο πονά, ο Σέρτζιο χορεύει στο γάμο του, σέρνοντας πρώτος τον χορό.
Οι ήρωες αντιμετωπίζουν δολοφονίες με όπλο μια αφόρητη σιωπή που τους συνθλίβει αργά. Διασχίζουν την κόλαση χωρίς ελπίδα για το μέλλον.
Φόβος, ανικανοποίητο, εγκλωβισμός. Ακόμα και οι ξέμπαρκοι κοσμογυρισμένοι ναυτικοί νιώθουν να εγκλωβίζονται σ’ αυτόν το βράχο, για να συναγωνίζονται στα ψέματα, λέγοντας πρόστυχες ιστορίες έρωτα. Ο έρωτας όμως δεν καταφέρνει να τους οδηγήσει στην λύτρωση.
Κοινός τους παρονομαστής η αγωνιώδης προσπάθεια για επιβίωση, για λύτρωσης, κόντρα στον σκοταδισμό και στις δεισιδαιμονίες της εποχής.
Έτσι, όλοι μοιάζουν παγιδευμένοι, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να περισώσουν ό, τι μπορούν από τις ενδόμυχες επιθυμίες τους, σε μετωπική σύγκρουση με ό, τι προστάζει ο κοινωνικός τους περίγυρος. Με τον πόλεμο να ανασύρει μνήμες, η αλήθεια βγαίνει απ’ την κρυψώνα της και φωτίζεται.
Ρομίνα. …Ένα κακορίζικο, ένα σακάτικο πλάσμα… Σημαδεμένη. Σε ενδοσκόπηση και έρευνα προγονικών σφαλμάτων που κληροδότησαν πύον και τραύματα διαμπερή, ανεπούλωτα. Ισορροπεί οριακά μεταξύ παράνοιας και πραγματικότητας. Η Πέμη Γκανά γίνεται εκείνη και διηγείται την ιστορία της μαγικά.
Κι έπειτα μια αφόρητη λύπη την περιέβαλε σαν ένιωσε πως το σπλάχνο της θα χαράμιζε τη ζωή του για να ησυχάσει τον δαίμονα που κρυβόταν μέσα της, χαμένη στον φόβο, τρέμοντας τις φωνές που έρχονται και φεύγουν καταπώς εκείνες το ορίζουν, μες στη νύχτα ή στο ξημέρωμα, την ώρα που ρίχνεις νερό στο πρόσωπο, την ώρα που ανακατεύεις το τσουκάλι ή ταΐζεις τα ζωντανά, καθώς σμίγεις με τον άντρα ή έτσι όπως ξέγνοιαστη αγκαλιάζεις το παιδί, την ώρα του φαγητού ή ακόμα και τη στιγμή της μετάληψης.
Σέρτζιο. …Δοτικός και καλόψυχος. Εγκλωβισμένος σε παιχνίδι χωρίς νικητή. Η ευθύνη και το καθήκον του υποσκιάζουν την προσωπική του ευτυχία. Χαμένος και πληγωμένος, έτοιμος να τον ρουφήξει μια λειψή ζωή. Μικρή και άθλια. Δυο άνθρωποι που ταίριαζαν, μα δεν κατάφεραν να ζήσουν μαζί, και μια δυστυχισμένη που αγάπησε βαθύτατα έναν άπιστο άντρα που όμως δεν μπόρεσε να σταθεί δίπλα της. Ένα κορίτσι μισότρελο να παλεύει τους δαίμονές του κι ένας γεροναυτικός, θαλασσόλυκος σωστός, που πήρε την τύχη στα χέρια του και χάθηκε…
Η γραφή της συγγραφέως παρουσιάζεται απλή και κατανοητή, περιεκτική και καλά δομημένη. Με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες και εικόνες κινηματογραφικής ροής, σαν να γνωρίζει καλά όλα αυτά τα οποία αποτυπώνει στο χαρτί.
Πάψε, πάψε πια, μην το μαρτυράς -θα περάσει, ξέρω εγώ. ��η δίνεις σημασία, να κοροϊδεύεις τις φωνές για να λυτρωθείς. Μα μη μιλάς σε κανέναν γι’ αυτό, γιατί η αρρώστια θα θεριέψει, θα πάρει σάρκα και οστά και θα έρθει να μαγαρίσει τον τόπο. Δαιμονικά, παντού δαιμονικά, μας κατατρέχουν από παλιά. Είναι καταραμένο το αίμα της οικογένειάς μας και πάει από μάμα σε κόρη. Καμιά μας όμως δεν έσπασε τη σιωπή, και ο δαίμονας κρύβεται. Αλίμονο αν σπάσει η σιωπή.
Η ατμόσφαιρα είναι σκοτεινή και βαριά. Ερεβώδης. Η θλίψη αυξάνεται όσο γιγαντώνονται οι ανεκπλήρωτες επιθυμίες, όσο οι πνευματικοί ορίζοντες παραμένουν στενοί, όσο συναντάμε θάνατο από φονικά, αυτοκτονίες και αρρώστια. Οι χαρακτήρες είναι άκρως ολοκληρωμένοι. Η αλήθεια κρύβεται πίσω από κάθε γράμμα κάθε λέξης.
Βλασφημία, άγνοια, θανατικό. Αγωνίες, θυμοί και φόβοι σ’ ένα ακατάληπτο κι ακατάπαυστο μουρμουρητό. Φόβος και λήθη. Πόνος, συγχώρεση και κάθαρση.
Άνθρωποι που δεν αντέχουν. Δεσμοί ασφυξίας, πότε δολοφόνοι, πότε προστάτες. Εξάρτηση και εξαρτημένες αντιλήψεις.
Τα λάθη του παρελθόντος μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή μας; Τη ζωή των γύρω μας;
Πρόκειται για ένα ανάγνωσμα λυρικής διάθεσης και έντονων περιγραφών. Δόθηκε βάρος στον ψυχισμό των προσώπων με αναγνωστική ελευθερία επιλογής για την ταυτότητα των θυτών και των θυμάτων. Στροβιλίζεσαι διαρκώς σε μια δίνη λαθών, παθών και άλλοθι.
Η αλήθεια είναι πως οι μέρες περνούσαν μαρτυρικά αργά μέχρι να τη δει, κι από την άλλη έτρεχαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα που του έφερνε ζάλη, σέρνοντάς τον καθημερινά ένα βήμα κοντύτερα στον γάμο. Η λέξη και μόνο του έφερνε τρόμο. Θα καταδίκαζε δυο ζωές σε αιώνια κόλαση μιζέριας και θλίψης, θα καταδίκαζε τη δική του ζωή και της Μαριάντζελας, κι αν εκείνου του έπρεπε, δεν είχε δικαίωμα να χαλάσει και τη ζωή της αρραβωνιαστικιάς του.
Η κυρία Γκανά αφουγκράστηκε ορθά κάθε ανάγκη των ηρώων της. Σεβάστηκε την επιθυμία τους για ανεξαρτητοποίηση και για λύτρωση, χαρίζοντάς τους τον απαιτούμενο χωροχρόνο στην αφήγηση. Βάδιζαν μόνοι σ’ ένα ψυχικό απογύμνωμα με συντροφιά την αλμύρα, την εκδίκηση, με απαγορευμένους καρπούς, με μοιρολόγια κι εφιάλτες. Τα όρια του καλού και του κακού μπλέχτηκαν. Το νόμιμο μετατράπηκε σε άνομο, το ηθικό σε ανήθικο για να παντρευτούν αρμονικά πραγματικότητα και μύθος.
April 3, 2021
Μια γυναίκα φοβάται πως είναι δαιμονισμένη και πνίγει τα παιδιά της για να μην κληρονομήσουν το κακό. Ένας θαλασσοδαρμένος λοστρόμος αράζει μόνιμα στο λιμάνι κι απαρνείται τις θάλασσες για τα μάτια ενός απαγορευμένου έρωτα. Ένα κορίτσι συναντά μια μυστηριώδη φίλη. Ένα σκοτεινό σύννεφο στέκει πάνω από την ξεχασμένη σχεδόν ναυτομάνα Καπράγια και θολώνει την κρίση των κατοίκων. Υπάρχουν κατάρες ή φταίνε μόνο τα λάθη μας; Τι ρόλο παίζει η γυναίκα στη ζωή του άντρα και σε τι φταίνε οι επόμενες γενιές; Ποιος θα νικήσει, η δεισιδαιμονία ή ο ρεαλισμός;
Πρόκειται για ένα δυνατό μυθιστόρημα με χαρακτήρες που παγιδεύονται στη μοίρα τους και ξεσπάνε για τα δικά τους λάθη και κρίματα σε αθώους αλλά και φταίχτες άλλων δεινών, με χαρακτήρες που είναι παγιδευμένοι σε απομονωμένους βράχους είτε πραγματικούς είτε μεταφορικούς και δε βρίσκουν διέξοδο από τη μαυρίλα και τη μιζέρια της ζωής τους. Διαδραματίζεται στο ιταλικό νησί Καπράγια από το 1910 ως το 1914 και είναι γεμάτο από αξέχαστες σκηνές, δυνατά αισθήματα, ρεαλισμό και εκπλήξεις.
Η Ρομίνα Μπρούνο είναι 12 ετών, ζει στο νησί με τους γονείς της, Μάσιμο και Αντονίνα, και με τη νόνα Γκρατσιέλα, προγιαγιά της από τη μεριά της μαμάς της. Η Αντονίνα ακούει φωνές που ουρλιάζουν και την κοροϊδεύουν και πιστεύει πως αυτή είναι η οικογενειακή τους κατάρα που κληρονομείται από γενιά σε γενιά. Όταν γέννησε τη Ρομίνα, οι φωνές έπαψαν αλλά στην πρώτη μετάληψη του παιδιού έγινε κάτι αναπάντεχο. Άτυχο, κακορίζικο, σημαδεμένο και σακάτικο, έτσι την αποκαλεί όλη την ώρα η νόνα της. Τα χρόνια θα περάσουν από πάνω της σφυρηλατώντας έναν ξεχωριστό χαρακτήρα και θα τη φέρουν αντιμέτωπη με κάτι προδιαγεγραμμένο. Δίπλα της, έχει τη Στέλλα, που ζει σε οικογένεια με εννιά αδέρφια και μια νόνα που καταφέρεται εναντίον της μητέρας του παιδιού συχνά. Μαζί θα μεγαλώσουν, θα επιλέξουν, θα σχεδιάσουν και θα φάνε τα απανωτά χαστούκια που θα αλλάξουν για πάντα τον ψυχισμό τους. Στα πόδια τους θα μπλεχτεί η Οφέλια, ένα συνομήλικο κορίτσι με μυστηριώδη συμπεριφορά και άγρια πράσινα μάτια. «-Είμαι ό,τι φοβάσαι, είμαι ό,τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό,τι σου κρύβουν και ό,τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη» (σελ. 22-23).
Οι γυναίκες στο νησί τραβούν τα βάσανα του νοικοκυριού και μιας ζωής χωρίς πρωτοβουλίες. Η συγγραφέας στήνει δίπλα στα δύο κορίτσια ενδιαφέρουσες ηρωίδες που υποκύπτουν ή αντιστέκονται, δρουν παρορμητικά ή υποτάσσονται. Κάποιες είναι σκληρές, κάποιες τρυφερές, με τους περισσότερους συζύγους να φεύγουν για χρόνια σε μπάρκα ή να θαλασσοπνίγονται. «Καλοκάγαθες στρουμπουλές κουτσομπόλες όλες τους. Τρομαγμένες κάτω απ’ το χέρι του άντρα και τα δεσμά της Καπράγιας… Γεννημένες να υπηρετούν πεθερές, άντρες, παιδιά κι εγγόνια. Ανίσχυρες κι έρμαια στις ορέξεις και τους πόνους» (σελ. 125). «Κουβέντες και λόγια άμαθων κοριτσιών που ονειρεύονται στιβαρά μπράτσα κι άντρες αποφασιστικούς και δυνατούς, αλλά με χαρακτήρα παιδιού, με την πίκρα της θαλασσινής αλμύρας στα χείλη, καπεταναίους φτασμένους κι ευαίσθητους ταυτόχρονα. Και κάναμε σχέδια» (σελ. 19). Έτσι μεγαλώνανε ως κορίτσια. Δέχονται το ξύλο, τις ταπεινώσεις, την κοροϊδία, την απαξίωση. Έτσι τα ‘ξεραν, έτσι τα περίμεναν. Ίδιες με τον τόπο: «Άγρια ήταν η νύφη, ίδια με την Καπράγια, στεγνή, αφόρητη, άχρωμη, τρομακτική. Ένας βράχος κακορίζικος, ένας φάρος σβηστός για να τσακίζονται τα καράβια» (σελ. 279). Μόνο που κάποιες δεν τις συντροφεύει μόνο η υπομονή και η καρτερία αλλά και τα σκοτεινά μονοπάτια του νου, ώσπου…
Ως προς τους άντρες, έχουμε ανθρώπους που στύβουν την πέτρα τη θαλασσινή αλλά και γεμάτους πάθος. Ανθρώπους που πολεμάνε το νερό αλλά τα χάνουν σαν πατούν το πόδι στη στεριά. Μαλθακοί και σκληροί, αμαρτωλοί και υποδειγματικοί, απαρτίζουν το άλλο μισό του νησιού. Ο καπτα-Μπαρτόλο Κούτσι είναι σκληραγωγημένος, αυστηρός, με αργασμένη ψυχική πέτσα από αλάτι και βάσανα, τώρα, σε μεγάλη ηλικία, κάνει διεκπεραιωτικά ταξίδια για ανεφοδιασμό του νησιού και για να πηγαινοφέρνει τον γιατρό. «Ήταν τραχύς άντρας, δίχως αβρότητες, μα μπρος της γινόταν άλλος άνθρωπος. Τρυφερός, με την καρδιά του να πονά όταν εκείνη δεν του έδινε σημασία κι ευτυχισμένος για μέρες αν το βλέμμα της έπεφτε πάνω του έστω και τυχαία» (σελ. 61).
Ο γιατρός Σέρτζιο, ημιμαθής αλλά με αγάπη για το επάγγελμά του, σύντομα διαπιστώνει ανησυχητικά σημάδια που δείχνουν ευλογιά καθώς και γεγονότα που θυμίζουν επιληψία ή και σχιζοφρένεια σε μια οικογένεια, οπότε ξεκινάει έναν αγώνα δρόμου για να μάθει και να θεραπεύσει, πριν οι δεισιδαίμονες κάτοικοι το αντιληφθούν και φωνάξουν καθολικούς ιερείς για εξορκισμό. Ξεκινάει έτσι ένας αγώνας δρόμου της επιστήμης ενάντια στην αμάθεια. Άλλωστε το μυθιστόρημα διαδραματίζεται σ’ έναν βράχο ριζωμένο στο τοσκανικό πέλαγος και τα δαιμονικά: «Θέριεψαν απ’ την αμάθεια και τη δεισιδαιμονία που κατέτρωγε πάντα τον άνθρωπο. Και γίνονταν δυνατότερα ώρα με την ώρα καθώς τρέφονταν απ’ τον φόβο» (σελ. 344). Ταυτόχρονα κι ο ίδιος μπλέκει σε κάτι που δεν περίμενε, πνίγοντας τον εαυτό του σε λειψή ζωή, παρασύροντας έτσι και τη Μαριάντζελα, τη γυναίκα που άφησε πίσω, ακριβώς απέναντι, στη Σετσίνα, η οποία τον καλημερίζει κάθε πρωί κοιτώντας την κορυφογραμμή του νησιού που τον φιλοξενεί.
Ταραντέλα και τζίνκα, θάλασσα κι αέρας συντροφεύουν το πέρασμα των χρόνων. Τα κορίτσια παντρεύονται στα δεκατέσσερα και αρχίζουν να γεννοβολάνε. Στην Καπράγια «…τριακόσιες ψυχές, με λύσσα γαντζωμένες στον βράχο τους, πάλευαν για τις ζωές τους» (σελ. 105). Με πόση παραστατικότητα, σκληράδα μα και τρυφερότητα δίνονται οι αποχαιρετισμοί στο λιμάνι όταν οι ναυτικοί σύζυγοι και γιοι κυρίως ξεκινάνε για άγνωστα μέρη, με μόνο τη φωτογραφία των δικών τους και την ελπίδα στα χέρια να τους ζεσταίνει τα φυλλοκάρδια… Στιγμές που έχει ζήσει και η δική μας ναυτοσύνη, μόνο που η συγγραφέας έστρεψε τη ματιά της στη γειτονική Ιταλία και δεν κάρπισε τη νέα της εκδοτική σπορά στην Ελλάδα, κάτι που δίνει αυτομάτως, μαζί με το αξιοπρόσεκτο στυλ γραφής, τη φρέσκια ματιά και την πρωτοτυπία που χρειάζεται η ελληνική μυθιστοριογραφία.
Και είναι σα να έχει ταξιδέψει εκεί και η ίδια, χαρτογραφώντας με την πένα της κάθε στενοσόκακο, εκκλησία και κτίσμα του νησιού αυτού. Ήθη και έθιμα, παραδόσεις και δοξασίες, δεισιδαιμονίες και προλήψεις, απόψεις και σκέψεις, ακόμη και ο ρόλος της Εκκλησίας σε σημεία καμπής που είναι έντονος ζωντανεύουν με ενάργεια και προσοχή τις αλλαγές στους χαρακτήρες, τους σκαλίζουν, τους σφυρηλατούν, τους επηρεάζουν. Εκτός όμως από τα γεγονότα της κλειστής κοινωνίας, έχουμε και σκηνές από τα μπάρκα σε λιμάνια μακρινά και ξένα, με πόρνες κα�� τρικυμίες, με ναυτικούς που τους καταπίνει η θάλασσα, με πούσι και μαλάρια σε πασατζέρικα και φορτηγά. Εξίσου προσεγμένα και ολοζώντανα καταγράφονται οι συνήθειες των ναυτικών με ορολογίες και περιγραφές που δίνονται υπέροχα και σωστά, χαρίζοντας ακόμη μεγαλύτερη αληθοφάνεια στα δρώμενα και τεκμηριώνοντας περαιτέρω τα ψυχογραφήματα των ηρώων. Ο δε πόλεμος που ξεσπάει στο τέλος και χειροτερεύει την ήδη απογοητευμένη και παγιδευμένη ζωή των ηρώων δίνει την ευκαιρία στη συγγραφέα να περιγράψει λιτά και ταυτόχρονα δυνατά τις συνθήκες που επικρατ��ύν στις μικρές κοινωνίες, με την αγωνία του τι θα φέρει η επαύριο και αν θα γυρίσει ο άνθρωπος που αποχαιρέτησαν με βουρκωμένα μάτια («το μπριγκαντίνι αργά ερχόταν να παραλάβει κορμιά για τον πόλεμο», σελ. 308).
Η αφήγηση είναι κυρίως τριτοπρόσωπη, με τη Ρομίνα να παρεμβάλλεται σε πρώτο πρόσωπο για να προχωράει την πλοκή λίγο παρακάτω, ζωντανεύοντας την εξιστόρηση και δίνοντας νέες οπτικές γωνίες στα γεγονότα. Έχουμε ιδιώματα με ανακατεμένες ελληνικές και ιταλικές λέξεις και προσεγμένο ναυτικό λεξιλόγιο. Η πλοκή εξελίσσεται κλιμακωτά και σταδιακά, γίνεται πολυδιάστατη, αλλάζει τους ήρωες, τους φέρνει αντιμέτωπους με λάθη, αμαρτήματα, αδικίες. Το ύφος είναι εξαίρετο, με ήπιες αλλά και δυνατές εικόνες, όπως αυτή της χαροκαμένης μάνας που σκάβει τη γη και τρίβει το χώμα πάνω της, λες και ξέθαβε τα παιδιά της και τ’ ακουμπούσε πάνω της για να τα νιώσει! Η συγγραφέας κεντάει στις ψυχογραφίες των χαρακτήρων της και στην ατμόσφαιρα των τόπων που τους περιβάλλει.
Το νέο μυθιστόρημα της Πέμης Γκανά είναι ένας ύμνος «για τους ανθρώπους που τους έχει καταπιεί η λήθη, που δεν έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην Ιστορία», όπως εξομολογήθηκε σε συνέντευξή της η ίδια η συγγραφέας. Ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, διαρκείς ανατροπές, μυστηριώδεις φόνοι, η αέναη πάλη του κακού με το καλό με τη βοήθεια των δαιμόνων και των αγγέλων, αμαρτίες και λάθη, όλα συμβαίνουν στον βράχο που λέγεται Καπράγια. Προσεγμένοι διάλογοι, φροντισμένα ιδιώματα, απανωτές αλλαγές και εκπλήξεις, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, δράση και αντίδραση συγκροτούν ένα διαφορετικό και καλογραμμένο μυθιστόρημα.
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%c...
Πρόκειται για ένα δυνατό μυθιστόρημα με χαρακτήρες που παγιδεύονται στη μοίρα τους και ξεσπάνε για τα δικά τους λάθη και κρίματα σε αθώους αλλά και φταίχτες άλλων δεινών, με χαρακτήρες που είναι παγιδευμένοι σε απομονωμένους βράχους είτε πραγματικούς είτε μεταφορικούς και δε βρίσκουν διέξοδο από τη μαυρίλα και τη μιζέρια της ζωής τους. Διαδραματίζεται στο ιταλικό νησί Καπράγια από το 1910 ως το 1914 και είναι γεμάτο από αξέχαστες σκηνές, δυνατά αισθήματα, ρεαλισμό και εκπλήξεις.
Η Ρομίνα Μπρούνο είναι 12 ετών, ζει στο νησί με τους γονείς της, Μάσιμο και Αντονίνα, και με τη νόνα Γκρατσιέλα, προγιαγιά της από τη μεριά της μαμάς της. Η Αντονίνα ακούει φωνές που ουρλιάζουν και την κοροϊδεύουν και πιστεύει πως αυτή είναι η οικογενειακή τους κατάρα που κληρονομείται από γενιά σε γενιά. Όταν γέννησε τη Ρομίνα, οι φωνές έπαψαν αλλά στην πρώτη μετάληψη του παιδιού έγινε κάτι αναπάντεχο. Άτυχο, κακορίζικο, σημαδεμένο και σακάτικο, έτσι την αποκαλεί όλη την ώρα η νόνα της. Τα χρόνια θα περάσουν από πάνω της σφυρηλατώντας έναν ξεχωριστό χαρακτήρα και θα τη φέρουν αντιμέτωπη με κάτι προδιαγεγραμμένο. Δίπλα της, έχει τη Στέλλα, που ζει σε οικογένεια με εννιά αδέρφια και μια νόνα που καταφέρεται εναντίον της μητέρας του παιδιού συχνά. Μαζί θα μεγαλώσουν, θα επιλέξουν, θα σχεδιάσουν και θα φάνε τα απανωτά χαστούκια που θα αλλάξουν για πάντα τον ψυχισμό τους. Στα πόδια τους θα μπλεχτεί η Οφέλια, ένα συνομήλικο κορίτσι με μυστηριώδη συμπεριφορά και άγρια πράσινα μάτια. «-Είμαι ό,τι φοβάσαι, είμαι ό,τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό,τι σου κρύβουν και ό,τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη» (σελ. 22-23).
Οι γυναίκες στο νησί τραβούν τα βάσανα του νοικοκυριού και μιας ζωής χωρίς πρωτοβουλίες. Η συγγραφέας στήνει δίπλα στα δύο κορίτσια ενδιαφέρουσες ηρωίδες που υποκύπτουν ή αντιστέκονται, δρουν παρορμητικά ή υποτάσσονται. Κάποιες είναι σκληρές, κάποιες τρυφερές, με τους περισσότερους συζύγους να φεύγουν για χρόνια σε μπάρκα ή να θαλασσοπνίγονται. «Καλοκάγαθες στρουμπουλές κουτσομπόλες όλες τους. Τρομαγμένες κάτω απ’ το χέρι του άντρα και τα δεσμά της Καπράγιας… Γεννημένες να υπηρετούν πεθερές, άντρες, παιδιά κι εγγόνια. Ανίσχυρες κι έρμαια στις ορέξεις και τους πόνους» (σελ. 125). «Κουβέντες και λόγια άμαθων κοριτσιών που ονειρεύονται στιβαρά μπράτσα κι άντρες αποφασιστικούς και δυνατούς, αλλά με χαρακτήρα παιδιού, με την πίκρα της θαλασσινής αλμύρας στα χείλη, καπεταναίους φτασμένους κι ευαίσθητους ταυτόχρονα. Και κάναμε σχέδια» (σελ. 19). Έτσι μεγαλώνανε ως κορίτσια. Δέχονται το ξύλο, τις ταπεινώσεις, την κοροϊδία, την απαξίωση. Έτσι τα ‘ξεραν, έτσι τα περίμεναν. Ίδιες με τον τόπο: «Άγρια ήταν η νύφη, ίδια με την Καπράγια, στεγνή, αφόρητη, άχρωμη, τρομακτική. Ένας βράχος κακορίζικος, ένας φάρος σβηστός για να τσακίζονται τα καράβια» (σελ. 279). Μόνο που κάποιες δεν τις συντροφεύει μόνο η υπομονή και η καρτερία αλλά και τα σκοτεινά μονοπάτια του νου, ώσπου…
Ως προς τους άντρες, έχουμε ανθρώπους που στύβουν την πέτρα τη θαλασσινή αλλά και γεμάτους πάθος. Ανθρώπους που πολεμάνε το νερό αλλά τα χάνουν σαν πατούν το πόδι στη στεριά. Μαλθακοί και σκληροί, αμαρτωλοί και υποδειγματικοί, απαρτίζουν το άλλο μισό του νησιού. Ο καπτα-Μπαρτόλο Κούτσι είναι σκληραγωγημένος, αυστηρός, με αργασμένη ψυχική πέτσα από αλάτι και βάσανα, τώρα, σε μεγάλη ηλικία, κάνει διεκπεραιωτικά ταξίδια για ανεφοδιασμό του νησιού και για να πηγαινοφέρνει τον γιατρό. «Ήταν τραχύς άντρας, δίχως αβρότητες, μα μπρος της γινόταν άλλος άνθρωπος. Τρυφερός, με την καρδιά του να πονά όταν εκείνη δεν του έδινε σημασία κι ευτυχισμένος για μέρες αν το βλέμμα της έπεφτε πάνω του έστω και τυχαία» (σελ. 61).
Ο γιατρός Σέρτζιο, ημιμαθής αλλά με αγάπη για το επάγγελμά του, σύντομα διαπιστώνει ανησυχητικά σημάδια που δείχνουν ευλογιά καθώς και γεγονότα που θυμίζουν επιληψία ή και σχιζοφρένεια σε μια οικογένεια, οπότε ξεκινάει έναν αγώνα δρόμου για να μάθει και να θεραπεύσει, πριν οι δεισιδαίμονες κάτοικοι το αντιληφθούν και φωνάξουν καθολικούς ιερείς για εξορκισμό. Ξεκινάει έτσι ένας αγώνας δρόμου της επιστήμης ενάντια στην αμάθεια. Άλλωστε το μυθιστόρημα διαδραματίζεται σ’ έναν βράχο ριζωμένο στο τοσκανικό πέλαγος και τα δαιμονικά: «Θέριεψαν απ’ την αμάθεια και τη δεισιδαιμονία που κατέτρωγε πάντα τον άνθρωπο. Και γίνονταν δυνατότερα ώρα με την ώρα καθώς τρέφονταν απ’ τον φόβο» (σελ. 344). Ταυτόχρονα κι ο ίδιος μπλέκει σε κάτι που δεν περίμενε, πνίγοντας τον εαυτό του σε λειψή ζωή, παρασύροντας έτσι και τη Μαριάντζελα, τη γυναίκα που άφησε πίσω, ακριβώς απέναντι, στη Σετσίνα, η οποία τον καλημερίζει κάθε πρωί κοιτώντας την κορυφογραμμή του νησιού που τον φιλοξενεί.
Ταραντέλα και τζίνκα, θάλασσα κι αέρας συντροφεύουν το πέρασμα των χρόνων. Τα κορίτσια παντρεύονται στα δεκατέσσερα και αρχίζουν να γεννοβολάνε. Στην Καπράγια «…τριακόσιες ψυχές, με λύσσα γαντζωμένες στον βράχο τους, πάλευαν για τις ζωές τους» (σελ. 105). Με πόση παραστατικότητα, σκληράδα μα και τρυφερότητα δίνονται οι αποχαιρετισμοί στο λιμάνι όταν οι ναυτικοί σύζυγοι και γιοι κυρίως ξεκινάνε για άγνωστα μέρη, με μόνο τη φωτογραφία των δικών τους και την ελπίδα στα χέρια να τους ζεσταίνει τα φυλλοκάρδια… Στιγμές που έχει ζήσει και η δική μας ναυτοσύνη, μόνο που η συγγραφέας έστρεψε τη ματιά της στη γειτονική Ιταλία και δεν κάρπισε τη νέα της εκδοτική σπορά στην Ελλάδα, κάτι που δίνει αυτομάτως, μαζί με το αξιοπρόσεκτο στυλ γραφής, τη φρέσκια ματιά και την πρωτοτυπία που χρειάζεται η ελληνική μυθιστοριογραφία.
Και είναι σα να έχει ταξιδέψει εκεί και η ίδια, χαρτογραφώντας με την πένα της κάθε στενοσόκακο, εκκλησία και κτίσμα του νησιού αυτού. Ήθη και έθιμα, παραδόσεις και δοξασίες, δεισιδαιμονίες και προλήψεις, απόψεις και σκέψεις, ακόμη και ο ρόλος της Εκκλησίας σε σημεία καμπής που είναι έντονος ζωντανεύουν με ενάργεια και προσοχή τις αλλαγές στους χαρακτήρες, τους σκαλίζουν, τους σφυρηλατούν, τους επηρεάζουν. Εκτός όμως από τα γεγονότα της κλειστής κοινωνίας, έχουμε και σκηνές από τα μπάρκα σε λιμάνια μακρινά και ξένα, με πόρνες κα�� τρικυμίες, με ναυτικούς που τους καταπίνει η θάλασσα, με πούσι και μαλάρια σε πασατζέρικα και φορτηγά. Εξίσου προσεγμένα και ολοζώντανα καταγράφονται οι συνήθειες των ναυτικών με ορολογίες και περιγραφές που δίνονται υπέροχα και σωστά, χαρίζοντας ακόμη μεγαλύτερη αληθοφάνεια στα δρώμενα και τεκμηριώνοντας περαιτέρω τα ψυχογραφήματα των ηρώων. Ο δε πόλεμος που ξεσπάει στο τέλος και χειροτερεύει την ήδη απογοητευμένη και παγιδευμένη ζωή των ηρώων δίνει την ευκαιρία στη συγγραφέα να περιγράψει λιτά και ταυτόχρονα δυνατά τις συνθήκες που επικρατ��ύν στις μικρές κοινωνίες, με την αγωνία του τι θα φέρει η επαύριο και αν θα γυρίσει ο άνθρωπος που αποχαιρέτησαν με βουρκωμένα μάτια («το μπριγκαντίνι αργά ερχόταν να παραλάβει κορμιά για τον πόλεμο», σελ. 308).
Η αφήγηση είναι κυρίως τριτοπρόσωπη, με τη Ρομίνα να παρεμβάλλεται σε πρώτο πρόσωπο για να προχωράει την πλοκή λίγο παρακάτω, ζωντανεύοντας την εξιστόρηση και δίνοντας νέες οπτικές γωνίες στα γεγονότα. Έχουμε ιδιώματα με ανακατεμένες ελληνικές και ιταλικές λέξεις και προσεγμένο ναυτικό λεξιλόγιο. Η πλοκή εξελίσσεται κλιμακωτά και σταδιακά, γίνεται πολυδιάστατη, αλλάζει τους ήρωες, τους φέρνει αντιμέτωπους με λάθη, αμαρτήματα, αδικίες. Το ύφος είναι εξαίρετο, με ήπιες αλλά και δυνατές εικόνες, όπως αυτή της χαροκαμένης μάνας που σκάβει τη γη και τρίβει το χώμα πάνω της, λες και ξέθαβε τα παιδιά της και τ’ ακουμπούσε πάνω της για να τα νιώσει! Η συγγραφέας κεντάει στις ψυχογραφίες των χαρακτήρων της και στην ατμόσφαιρα των τόπων που τους περιβάλλει.
Το νέο μυθιστόρημα της Πέμης Γκανά είναι ένας ύμνος «για τους ανθρώπους που τους έχει καταπιεί η λήθη, που δεν έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην Ιστορία», όπως εξομολογήθηκε σε συνέντευξή της η ίδια η συγγραφέας. Ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, διαρκείς ανατροπές, μυστηριώδεις φόνοι, η αέναη πάλη του κακού με το καλό με τη βοήθεια των δαιμόνων και των αγγέλων, αμαρτίες και λάθη, όλα συμβαίνουν στον βράχο που λέγεται Καπράγια. Προσεγμένοι διάλογοι, φροντισμένα ιδιώματα, απανωτές αλλαγές και εκπλήξεις, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, δράση και αντίδραση συγκροτούν ένα διαφορετικό και καλογραμμένο μυθιστόρημα.
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%b1%c...
Read
May 28, 2021Ρομίνα, Αντονίνα, Στέλλα, Γιολάντα, Κάπτα - Μπαρτόλο, Νινούτζα, Αγκοστίνο, Ρεντζίνα, Μάριο, Μαριάντζελα, Ερμίνα, Σέρτζιο είναι οι ήρωες αυτού του τραγικού παραμυθιού. Ναι, ένα ιστορικό παραμύθι. Αλήθεια πόσα από τα παραμύθια που μας έλεγαν όταν ήμασταν μικροί ήταν χαρούμενα ή είχαν αίσιο τέλος; Ξεμπέρδευαν με ένα «ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα» νομίζοντας ότι έτσι θα εξωράιζαν το σύνολο του παραμυθιού.
Η συγγραφέας τοποθετεί τη δράση στην Καπράγια, ένα νησάκι στο Τοσκανικό αρχιπέλαγος, το 1914, λίγο πριν την έναρξη του Ά Παγκόσμιου Πόλεμου. Ή πιο σωστά η συγγραφέας έζησε και ζει εκεί για να διηγηθεί την ιστορία της. Εντυπωσιακή η ενσωμάτωσή της στον τόπο της αφήγησης. Περιγράφει με απλότητα και ελεγχόμενη λυρικότητα- όπου χρειάζεται- τα ήθη και τα έθιμα, τους συμπεριφορικούς κανόνες, το ντύσιμο ακόμα -ακόμα και τα ειδικά σκεύη για μαγείρεμα.
Με μοναδική αφηγηματική δεινότητα, έρευνα και σίγουρα πολύ διάβασμα, κατάφερε να γίνει μία από αυτούς τους ξεχωριστούς και συνάμα περίεργους κατοίκους του νησιού. Που τελικά δεν είναι νησί αλλά «ένας κακορίζικος βράχος, ένας φάρος σβηστός που τσακίζονται καράβια, όνειρα, σχέδια και ελπίδες».
Η ανάπτυξη της ιστορίας θα έλεγα ότι ακολουθεί μια γραμμικότητα και τα όποια απαραίτητα μπρος-πίσω δεν κουράζουν, αντίθετα εξυπηρετούν τη ροή της.
Η Γκανά επιλέγει ένα λογοτεχνικό τέχνασμα αυτό της εγγαστρίμυθου. Ενώ η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη παρεμβάλει τους μονολόγους και τις φωνές μέσα από τη Ρομίνα για να εκτινάξει την πλοκή όπου φρενάρει και να αποδώσει καλύτερα το δράμα της οικογένειας από γενιά σε γενιά.
Με μότο το «Βράχο, βράχο τον καημό μου» ξεδιπλώνει όλες τις πτυχές αυτής της ιστορίας χωρίς να θέλει να «φιλέψει με το κατιτίς του» τον αναγνώστη ούτε να τον «γλυκάνει» με ένα happy end.
Εκεί που όμως δίνει ρεσιτάλ και τον δένει «ναυτικό κόμπο», είναι όταν αναφέρεται σε ναυτικούς όρους, ανέμους, παραγγέλματα και ειδικές εργασίες στα καράβια. Έτσι χαλαρώνει λίγο την ατμόσφαιρα με λίγο κρασί, λίγη θάλασσα και τον κάπταν Μπαρτόλο που μόνο στη θάλασσα μπορεί να είναι ο εαυτός του.
Με μια ατμόσφαιρα ομιχλώδης, καταθλιπτική και μαύρη όπου το φως δεν μπορεί να βρει δίοδο. Με μόνη διέξοδο τη θάλασσα. Για τους άνδρες το να μπαρκάρουν για μακρινά ταξίδια και για τις γυναίκες απλά να φύγουν να ζήσουν μια καλύτερη ζωή μακριά από το καταραμένο μέρος. Με αυτά τα δεδομένα οι γυναίκες «rule the land» αφού οι άνδρες είτε είναι στα καράβια είτε οι εναπομείναντες έχουν κουσούρια ή αναπηρίες.
Όλοι όσοι όμως μένουν πίσω είναι δέσμιοι θρησκευτικών φραγμών, λαϊκών δοξασιών και προλήψεων. Ακόμα και τα παιδιά που γεννιούνται, είναι κακορίζικα, άρρωστα και σημαδεμένα πνίγοντας κάθε μελλοντική ελπίδα για τις νέες γενιές και τον τόπο.
Κύριο χαρακτηριστικό όλων η σιωπή. Σε θέματα που δεν μπορούσε να συλλάβει εκείνη την εποχή ο ανθρώπινος νους, ούτε καν η επιστήμη, καλό είναι να μην ανοίγεσαι, μην βγει παραέξω το κακό. Όταν μάλιστα μιλάμε για ψυχικές ασθένειες που τότε αντιμετωπίζονταν με το δίπτυχο «μάγισσα-στην πυρά».
«Δαιμονικά, παντού δαιμονικά, μας κατατρέχουν από παλιά. Είναι καταραμένο το αίμα της οικογένειάς μας και πάει από μάμα σε κόρη. Καμιά μας όμως δεν έσπασε τη σιωπή, και ο δαίμονας κρύβεται. Αλίμονο αν σπάσει η σιωπή.»
Λίγοι ευημερούν στον τόπο αυτό, λίγοι χαίρονται, όλοι σχεδόν όμως ονειρεύονται το φευγιό τους. Όλοι εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. Μετρημένοι στα δάκτυλα αυτοί με κύριο χαρακτηριστικό τους, τι άλλο; Τον έρωτα που δεν καταλαβαίνει από προλήψεις, γεγονότα και επιδημίες. Με πρώτο και καλύτερο το γιατρό Σέρτζιο που είναι όλα για αυτόν στρωμένα μια χαρά, εκτός Καπράγια. Αφήνει όμως «το δημοσιουπαλληλίκι» της καριέρας, του γάμου και των ευοίωνων συνθηκών για να ρισκάρει για αυτό που προστάζει η καρδιά του. Αλλά σε αυτόν τον βράχο μην ψάχνετε για νικητές. Μην ποντάρετε σε κανένα στοίχημα τύπου νικητές-ηττημένοι. Οι δεύτεροι έχουν δυνατή ομάδα, παίζουν εντός έδρας και έχουν τη διαιτησία και την εκκλησία (όχι το Θεό) με το μέρος τους.
Μοναδικό ίσως αουτσάιντερ που κατατροπώνει τα προγνωστικά και κάνει «γκανιάν» η Στέλλα. Αυτή που από γυναίκα δούλα μεταμορφώνεται σε γυναίκα-δηλητήριο και θριαμβεύει κουνώντας στο τέλος μαντήλι.
Έχουν γράψει πολλοί πως η Γκανά έχει μια λογοτεχνικότητα και μια ξεχωριστή γραφή. Ισχύει σε μεγάλο βαθμό. Όμως το βασικό συστατικό των εξαιρετικών μυθιστορημάτων που παραδίδει, είναι κάτι απλό που ξεχωρίζει τους καλούς συγγραφείς από αυτούς που γράφουν καλές ιστορίες. Η εργατικότητα, η υπομονή κι η επιμονή σε βαθμό κακουργήματος θα έλεγα. Τρομακτική δουλειά. Οικοδομή με μυστρί και καλέμι αλλά και διακόσμηση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Προσεκτικά από όροφο σε όροφο μέχρι να φτάσει ρετιρέ και να κορυφώσει την αφήγησή της. Με συναίσθηση ότι γράφει ιστορικό παραμύθι με κοινωνική και αστυνομική χροιά οπότε οφείλει να γίνει είλωτας.
Δικαίωμα στην απελευθέρωση των ειλώτων στα αρχαία χρόνια είχε μόνο η Απέλλα. Την Γκανά μπορούν να την απελευθερώσουν και να την κατατάξουν μάλιστα ψηλά, όπως της αξίζει, ως «Πατρίκιο λογοτέχνη», μόνο οι αναγνώστες.
Αναζητήστε τη γραφή της.
Η συγγραφέας τοποθετεί τη δράση στην Καπράγια, ένα νησάκι στο Τοσκανικό αρχιπέλαγος, το 1914, λίγο πριν την έναρξη του Ά Παγκόσμιου Πόλεμου. Ή πιο σωστά η συγγραφέας έζησε και ζει εκεί για να διηγηθεί την ιστορία της. Εντυπωσιακή η ενσωμάτωσή της στον τόπο της αφήγησης. Περιγράφει με απλότητα και ελεγχόμενη λυρικότητα- όπου χρειάζεται- τα ήθη και τα έθιμα, τους συμπεριφορικούς κανόνες, το ντύσιμο ακόμα -ακόμα και τα ειδικά σκεύη για μαγείρεμα.
Με μοναδική αφηγηματική δεινότητα, έρευνα και σίγουρα πολύ διάβασμα, κατάφερε να γίνει μία από αυτούς τους ξεχωριστούς και συνάμα περίεργους κατοίκους του νησιού. Που τελικά δεν είναι νησί αλλά «ένας κακορίζικος βράχος, ένας φάρος σβηστός που τσακίζονται καράβια, όνειρα, σχέδια και ελπίδες».
Η ανάπτυξη της ιστορίας θα έλεγα ότι ακολουθεί μια γραμμικότητα και τα όποια απαραίτητα μπρος-πίσω δεν κουράζουν, αντίθετα εξυπηρετούν τη ροή της.
Η Γκανά επιλέγει ένα λογοτεχνικό τέχνασμα αυτό της εγγαστρίμυθου. Ενώ η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη παρεμβάλει τους μονολόγους και τις φωνές μέσα από τη Ρομίνα για να εκτινάξει την πλοκή όπου φρενάρει και να αποδώσει καλύτερα το δράμα της οικογένειας από γενιά σε γενιά.
Με μότο το «Βράχο, βράχο τον καημό μου» ξεδιπλώνει όλες τις πτυχές αυτής της ιστορίας χωρίς να θέλει να «φιλέψει με το κατιτίς του» τον αναγνώστη ούτε να τον «γλυκάνει» με ένα happy end.
Εκεί που όμως δίνει ρεσιτάλ και τον δένει «ναυτικό κόμπο», είναι όταν αναφέρεται σε ναυτικούς όρους, ανέμους, παραγγέλματα και ειδικές εργασίες στα καράβια. Έτσι χαλαρώνει λίγο την ατμόσφαιρα με λίγο κρασί, λίγη θάλασσα και τον κάπταν Μπαρτόλο που μόνο στη θάλασσα μπορεί να είναι ο εαυτός του.
Με μια ατμόσφαιρα ομιχλώδης, καταθλιπτική και μαύρη όπου το φως δεν μπορεί να βρει δίοδο. Με μόνη διέξοδο τη θάλασσα. Για τους άνδρες το να μπαρκάρουν για μακρινά ταξίδια και για τις γυναίκες απλά να φύγουν να ζήσουν μια καλύτερη ζωή μακριά από το καταραμένο μέρος. Με αυτά τα δεδομένα οι γυναίκες «rule the land» αφού οι άνδρες είτε είναι στα καράβια είτε οι εναπομείναντες έχουν κουσούρια ή αναπηρίες.
Όλοι όσοι όμως μένουν πίσω είναι δέσμιοι θρησκευτικών φραγμών, λαϊκών δοξασιών και προλήψεων. Ακόμα και τα παιδιά που γεννιούνται, είναι κακορίζικα, άρρωστα και σημαδεμένα πνίγοντας κάθε μελλοντική ελπίδα για τις νέες γενιές και τον τόπο.
Κύριο χαρακτηριστικό όλων η σιωπή. Σε θέματα που δεν μπορούσε να συλλάβει εκείνη την εποχή ο ανθρώπινος νους, ούτε καν η επιστήμη, καλό είναι να μην ανοίγεσαι, μην βγει παραέξω το κακό. Όταν μάλιστα μιλάμε για ψυχικές ασθένειες που τότε αντιμετωπίζονταν με το δίπτυχο «μάγισσα-στην πυρά».
«Δαιμονικά, παντού δαιμονικά, μας κατατρέχουν από παλιά. Είναι καταραμένο το αίμα της οικογένειάς μας και πάει από μάμα σε κόρη. Καμιά μας όμως δεν έσπασε τη σιωπή, και ο δαίμονας κρύβεται. Αλίμονο αν σπάσει η σιωπή.»
Λίγοι ευημερούν στον τόπο αυτό, λίγοι χαίρονται, όλοι σχεδόν όμως ονειρεύονται το φευγιό τους. Όλοι εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. Μετρημένοι στα δάκτυλα αυτοί με κύριο χαρακτηριστικό τους, τι άλλο; Τον έρωτα που δεν καταλαβαίνει από προλήψεις, γεγονότα και επιδημίες. Με πρώτο και καλύτερο το γιατρό Σέρτζιο που είναι όλα για αυτόν στρωμένα μια χαρά, εκτός Καπράγια. Αφήνει όμως «το δημοσιουπαλληλίκι» της καριέρας, του γάμου και των ευοίωνων συνθηκών για να ρισκάρει για αυτό που προστάζει η καρδιά του. Αλλά σε αυτόν τον βράχο μην ψάχνετε για νικητές. Μην ποντάρετε σε κανένα στοίχημα τύπου νικητές-ηττημένοι. Οι δεύτεροι έχουν δυνατή ομάδα, παίζουν εντός έδρας και έχουν τη διαιτησία και την εκκλησία (όχι το Θεό) με το μέρος τους.
Μοναδικό ίσως αουτσάιντερ που κατατροπώνει τα προγνωστικά και κάνει «γκανιάν» η Στέλλα. Αυτή που από γυναίκα δούλα μεταμορφώνεται σε γυναίκα-δηλητήριο και θριαμβεύει κουνώντας στο τέλος μαντήλι.
Έχουν γράψει πολλοί πως η Γκανά έχει μια λογοτεχνικότητα και μια ξεχωριστή γραφή. Ισχύει σε μεγάλο βαθμό. Όμως το βασικό συστατικό των εξαιρετικών μυθιστορημάτων που παραδίδει, είναι κάτι απλό που ξεχωρίζει τους καλούς συγγραφείς από αυτούς που γράφουν καλές ιστορίες. Η εργατικότητα, η υπομονή κι η επιμονή σε βαθμό κακουργήματος θα έλεγα. Τρομακτική δουλειά. Οικοδομή με μυστρί και καλέμι αλλά και διακόσμηση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. Προσεκτικά από όροφο σε όροφο μέχρι να φτάσει ρετιρέ και να κορυφώσει την αφήγησή της. Με συναίσθηση ότι γράφει ιστορικό παραμύθι με κοινωνική και αστυνομική χροιά οπότε οφείλει να γίνει είλωτας.
Δικαίωμα στην απελευθέρωση των ειλώτων στα αρχαία χρόνια είχε μόνο η Απέλλα. Την Γκανά μπορούν να την απελευθερώσουν και να την κατατάξουν μάλιστα ψηλά, όπως της αξίζει, ως «Πατρίκιο λογοτέχνη», μόνο οι αναγνώστες.
Αναζητήστε τη γραφή της.
December 28, 2020
"Καπραγια"
Κάθε φορά, που διαλέγω ένα βιβλίο για, να διαβάσω, ανυπομονώ να δω, που θα με φτάσει και το τι θα μου προσφέρει.
Κάποιες φορές έρχεται η απογοήτευση και κάποιες άλλες γοητεύομαι τόσο πολύ, που δεν μπορώ να κλείσω το βιβλίο αν δε φτάσω στο τέλος..
Ξεκινώντας την ανάγνωση της Καπραγιας το πρώτο στοιχείο, που εντοπίζει κάποιος είναι η λογοτεχνική χροιά, που είναι διάχυτη στο βιβλίο, και από άποψη γραφής αλλά και από την πλευρά γραφής.
Η συγγραφέας από τις πρώτες τις σελίδες και σε αυτό το βιβλίο μα και στο βιβλίο της Kairlov δείχνει ότι είναι λογοτέχνης. Ο τρόπος, που χειρίζεται τις λέξεις μα και η λυρικότητα στη γραφή της δεν αφήνει καμία αμφιβολία στον αναγνώστη.
Από την άλλη έχει το χάρισμα, όταν έχεις διαβάσει αρκετές σελίδες να ξεχνάς ότι διαβάζεις Ελληνίδα αλλά να θεωρείς ότι διαβάζεις βιβλίο ξένης λογοτεχνίας.
Το πιο σημαντικό όμως για εμένα είναι ότι η Κα Γκάνα δεν έχει μοτίβο, δεν επαναλαμβάνετε, είναι μια ρεαλίστρια παραμυθού, που κάθε φορά δεν ξέρεις με ποιόν τρόπο θα σε ξαφνιάσει. Και αυτό λείπει από την ελληνική λογοτεχνία του σήμερα.
Το βιβλίο: Καπραγια αναδεικνύει τις αρχαίες τραγωδίες. Έχει πνοή Αττικού δράματος, όχι λόγω των δυσάρεστων γεγονότων ή των ανεπιθύμητων καταστάσεων αλλά λόγω του λυρισμού που περιγράφονται οι σκηνές και οι πράξεις των ηρώων.
Η Καπραγια είναι ένα δράμα.
Ένα δράμα, που ξετυλίγεται μέσα απο θρύλους και δεισιδαιμονίες
Οι τραγικές φιγούρες αυτού του βιβλίου είναι οι σειρήνες και οι μούσες. Οι γυναίκες, που οι πράξεις τους αντισταθμίζουν και τους ρόλους τους.
Οι ίδιες είναι η γένεση και οι ίδιες είναι η κατάρα. Οι ίδιες είναι η χαρά και ο θάνατος.
Οι άντρες παίζουν τον ρόλο του "χορού", που στην αρχαία Ελλάδα την είχαν πάντα οι γυναίκες.
Οι πράξεις τους αλλάζουν σε ελάχιστο βαθμό την ιστορία και τους ρόλους των γυναικών.
Δεν είναι το ριζικό τους, ούτε τα πιόνια τους. Υπάρχουν μα στην πραγματικότητα θα υπάρχουν πάντα. Και εδώ ο ρόλος τους είναι ποτέ μεταφορικός και πότε αλληγορικός.
Στην Καπραγια η συγγραφέας δένει με αριστοτεχνικό τρόπο πολλά λογοτεχνικά είδη χωρίς κανένα από αυτά να είναι περαιτέρω ή να δίνει σαν αποτέλεσμα ένα μπερδεμένο γαϊτανάκι.
Δίνει την τραγικότητα των συναισθημάτων, των αισθήσεων, της ατμόσφαιρας, των πράξεών ακόμη και των σκέψεων των ηρώων με δεξιοτεχνία χωρίς να ξεφεύγει. Και όλα αυτά μαζί δίνουν ένα κλασικό λογοτεχνικό μυθιστόρημα.
Τα συναισθήματα είναι ανάμικτα κατά την ανάγνωση.
Τα κυριότερα είναι ο πόνος, η αγωνία, ο φόβος και ο άξονας όλων είναι η ελευθερία της ψυχής.
Η ψυχή είναι πνοή.
Και εδώ σε αυτό το μυθιστόρημα η ψυχή είναι η κινητήρια δύναμη των όσο ακολουθούν.
Των πράξεών, των συναισθημάτων, της χαράς και του θανάτου.
Στην ίνδια υπάρχει ένας θρύλος, που λέει;
Ότι η ψυχή και το μυαλό ήταν δύο οντότητες, που όταν πλάστηκε το ανθρώπινο σώμα δε θέλησαν να γίνουν ένα μαζί του γιατί το ανθρώπινο σώμα και οι πράξεις του ανθρώπου θα τα διαφθείρουν έτσι ο Θεός τους είπε ότι θα ελευθερωθούν με δική τους βούληση, όταν αυτά θελήσουν και το σώμα θα γυρίσει πίσω στον δημιουργό του.
Και εδω η ψυχή και το μυαλό ελεθευρωνται από το σώμα και δρουν μαζί ως ένα.
Δεν ελέγχονται όμως οι άνθρωποι προσπαθούν μέσα από αυτά τα δύο να αλλάξουν τις Μοίρες της ζωής τους.
Να αλλάξουν τα δεδομένα, που έχουν ήδη γραφτεί στο τεφτέρι της ζωής τους.
Οι πράξεις των ηρώων είναι η αρχή και το τέλος της μοίρας της Καπραγια.
Η ψυχή και το μυαλό τους είναι αυτά, που αλλάζουν τις πράξεις τούς.
Δεν είναι οι ήρωες που παίζουν το ρόλο τους είναι αυτά τα δύο, που έγιναν ένα και παίζουν το παιχνίδι των ανθρώπινων βουλών για, να αλλάξουν το καλό και το κακό.
Και στο τέλος νικά η αλήθεια της ζωής.
Γιατί οι άνθρωποι αν δεν πιστέψουν στη δύναμη τους δε θα μπορέσουν ποτέ να πορευτούν χωρίς την ανάσα της ελευθερίας, την ανάσα της δικής τους πνοής.
Θα μείνουν ήρωες μια τραγικής ωδής στη ζωή και θα ζουν ανάμεσα στην τρέλα και στον πόνο.
Ξεχνώντας πως οι περισσότερες τραγωδίες έχουν άσχημο τέλος.
Γιατί οι άνθρωποι πνίγηκαν στα πάθη τους χωρίς να καταφέρουν ποτέ να αγγίξουν την ελευθερία και την ευτυχία.
Η Κάπραγια είναι ένα μυθιστόρημα, που αν κρυφό κοιτάξουμε πίσω από τις λέξεις και τις πράξεις των ηρώων θα αντικρίσουμε ένα κομψοτέχνημα της τελευταίας δεκαετίας.
Γιατί το θέμα δεν είναι πάντα οι λέξεις, η ροή, η πλοκή και η ιστορία. Κάποιες φορές πρέπει να έχουν την ικανότητα να κοιτάμε πίσω από αυτά για, να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη δύναμη του κάθε βιβλίου και του δημιουργού του.
Κάθε φορά, που διαλέγω ένα βιβλίο για, να διαβάσω, ανυπομονώ να δω, που θα με φτάσει και το τι θα μου προσφέρει.
Κάποιες φορές έρχεται η απογοήτευση και κάποιες άλλες γοητεύομαι τόσο πολύ, που δεν μπορώ να κλείσω το βιβλίο αν δε φτάσω στο τέλος..
Ξεκινώντας την ανάγνωση της Καπραγιας το πρώτο στοιχείο, που εντοπίζει κάποιος είναι η λογοτεχνική χροιά, που είναι διάχυτη στο βιβλίο, και από άποψη γραφής αλλά και από την πλευρά γραφής.
Η συγγραφέας από τις πρώτες τις σελίδες και σε αυτό το βιβλίο μα και στο βιβλίο της Kairlov δείχνει ότι είναι λογοτέχνης. Ο τρόπος, που χειρίζεται τις λέξεις μα και η λυρικότητα στη γραφή της δεν αφήνει καμία αμφιβολία στον αναγνώστη.
Από την άλλη έχει το χάρισμα, όταν έχεις διαβάσει αρκετές σελίδες να ξεχνάς ότι διαβάζεις Ελληνίδα αλλά να θεωρείς ότι διαβάζεις βιβλίο ξένης λογοτεχνίας.
Το πιο σημαντικό όμως για εμένα είναι ότι η Κα Γκάνα δεν έχει μοτίβο, δεν επαναλαμβάνετε, είναι μια ρεαλίστρια παραμυθού, που κάθε φορά δεν ξέρεις με ποιόν τρόπο θα σε ξαφνιάσει. Και αυτό λείπει από την ελληνική λογοτεχνία του σήμερα.
Το βιβλίο: Καπραγια αναδεικνύει τις αρχαίες τραγωδίες. Έχει πνοή Αττικού δράματος, όχι λόγω των δυσάρεστων γεγονότων ή των ανεπιθύμητων καταστάσεων αλλά λόγω του λυρισμού που περιγράφονται οι σκηνές και οι πράξεις των ηρώων.
Η Καπραγια είναι ένα δράμα.
Ένα δράμα, που ξετυλίγεται μέσα απο θρύλους και δεισιδαιμονίες
Οι τραγικές φιγούρες αυτού του βιβλίου είναι οι σειρήνες και οι μούσες. Οι γυναίκες, που οι πράξεις τους αντισταθμίζουν και τους ρόλους τους.
Οι ίδιες είναι η γένεση και οι ίδιες είναι η κατάρα. Οι ίδιες είναι η χαρά και ο θάνατος.
Οι άντρες παίζουν τον ρόλο του "χορού", που στην αρχαία Ελλάδα την είχαν πάντα οι γυναίκες.
Οι πράξεις τους αλλάζουν σε ελάχιστο βαθμό την ιστορία και τους ρόλους των γυναικών.
Δεν είναι το ριζικό τους, ούτε τα πιόνια τους. Υπάρχουν μα στην πραγματικότητα θα υπάρχουν πάντα. Και εδώ ο ρόλος τους είναι ποτέ μεταφορικός και πότε αλληγορικός.
Στην Καπραγια η συγγραφέας δένει με αριστοτεχνικό τρόπο πολλά λογοτεχνικά είδη χωρίς κανένα από αυτά να είναι περαιτέρω ή να δίνει σαν αποτέλεσμα ένα μπερδεμένο γαϊτανάκι.
Δίνει την τραγικότητα των συναισθημάτων, των αισθήσεων, της ατμόσφαιρας, των πράξεών ακόμη και των σκέψεων των ηρώων με δεξιοτεχνία χωρίς να ξεφεύγει. Και όλα αυτά μαζί δίνουν ένα κλασικό λογοτεχνικό μυθιστόρημα.
Τα συναισθήματα είναι ανάμικτα κατά την ανάγνωση.
Τα κυριότερα είναι ο πόνος, η αγωνία, ο φόβος και ο άξονας όλων είναι η ελευθερία της ψυχής.
Η ψυχή είναι πνοή.
Και εδώ σε αυτό το μυθιστόρημα η ψυχή είναι η κινητήρια δύναμη των όσο ακολουθούν.
Των πράξεών, των συναισθημάτων, της χαράς και του θανάτου.
Στην ίνδια υπάρχει ένας θρύλος, που λέει;
Ότι η ψυχή και το μυαλό ήταν δύο οντότητες, που όταν πλάστηκε το ανθρώπινο σώμα δε θέλησαν να γίνουν ένα μαζί του γιατί το ανθρώπινο σώμα και οι πράξεις του ανθρώπου θα τα διαφθείρουν έτσι ο Θεός τους είπε ότι θα ελευθερωθούν με δική τους βούληση, όταν αυτά θελήσουν και το σώμα θα γυρίσει πίσω στον δημιουργό του.
Και εδω η ψυχή και το μυαλό ελεθευρωνται από το σώμα και δρουν μαζί ως ένα.
Δεν ελέγχονται όμως οι άνθρωποι προσπαθούν μέσα από αυτά τα δύο να αλλάξουν τις Μοίρες της ζωής τους.
Να αλλάξουν τα δεδομένα, που έχουν ήδη γραφτεί στο τεφτέρι της ζωής τους.
Οι πράξεις των ηρώων είναι η αρχή και το τέλος της μοίρας της Καπραγια.
Η ψυχή και το μυαλό τους είναι αυτά, που αλλάζουν τις πράξεις τούς.
Δεν είναι οι ήρωες που παίζουν το ρόλο τους είναι αυτά τα δύο, που έγιναν ένα και παίζουν το παιχνίδι των ανθρώπινων βουλών για, να αλλάξουν το καλό και το κακό.
Και στο τέλος νικά η αλήθεια της ζωής.
Γιατί οι άνθρωποι αν δεν πιστέψουν στη δύναμη τους δε θα μπορέσουν ποτέ να πορευτούν χωρίς την ανάσα της ελευθερίας, την ανάσα της δικής τους πνοής.
Θα μείνουν ήρωες μια τραγικής ωδής στη ζωή και θα ζουν ανάμεσα στην τρέλα και στον πόνο.
Ξεχνώντας πως οι περισσότερες τραγωδίες έχουν άσχημο τέλος.
Γιατί οι άνθρωποι πνίγηκαν στα πάθη τους χωρίς να καταφέρουν ποτέ να αγγίξουν την ελευθερία και την ευτυχία.
Η Κάπραγια είναι ένα μυθιστόρημα, που αν κρυφό κοιτάξουμε πίσω από τις λέξεις και τις πράξεις των ηρώων θα αντικρίσουμε ένα κομψοτέχνημα της τελευταίας δεκαετίας.
Γιατί το θέμα δεν είναι πάντα οι λέξεις, η ροή, η πλοκή και η ιστορία. Κάποιες φορές πρέπει να έχουν την ικανότητα να κοιτάμε πίσω από αυτά για, να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη δύναμη του κάθε βιβλίου και του δημιουργού του.
December 26, 2021
https://vivlionerga.blogspot.com/2021...
Πάντα με γοήτευαν τα βιβλία που είναι ζωσμένα σε ένα πέπλο θολό, ζοφερό και μυστηριακό. Που δημιουργούν από τις λέξεις και τις εικόνες τους μια ατμόσφαιρα μοναδική, αναδύοντας μέσα από αυτή την ατμόσφαιρα συναισθήματα που αλλάζουν διαρκώς κατακλύζοντας σε σταδιακά και δημιουργώντας παράλληλα μια νέα πραγματικότητα μέσα από τις ανατροπές τους. Γιατί σε αυτό το βιβλίο αυτό που ανατρέπει τις εξελίξεις είναι τα ίδια συναισθήματα που αλλάζουν για να αναδείξουν το μέγεθος της φθοράς εκείνων που υποφέρουν και εκείνων που προσπαθούν να εξηγήσουν και να αλλάξουν τα γεγονότα με έναν είτε θεμιτό τρόπο που να δικαιολογεί ώριμα την ουσία των πράξεων είτε με έναν αιρετικό και παράδοξο τρόπο. Που έρχεται κόντρα με κάθε τι ανθρώπινο και λογικό. Από την μια η απελπισία και από την άλλη η σκοταδιστική εμμονή. Και ανάμεσα σε αυτά εκείνος που θα προσπαθήσει να ισορροπήσει τα πράγματα ώστε να οδηγηθεί στην οδυνηρή αλλά λυτρωτική ωστόσο αλήθεια. Μια αλήθεια που θα ακροβατεί πάντα ανάμεσα στο σκοτάδι και στο φως. Αλλά και εκείνος που θα προσπαθήσει να οδηγήσει τα πάντα και πάλι στο σκοτάδι. Μια πάλη ανθρώπων, ιδεών, αξιών και χαμένων ονείρων που πνίγονται στα βάθη της θάλασσας ή της αβύσσου για να αναδυθούν και πάλι φέρνοντας στο φως το σκοτεινό η φωτεινό κομμάτι του εαυτού τους δοσμένο πια με την ολοκληρωμένη εικόνα του.
Η ιστορία του βιβλίου τοποθετείται στην Καπράγια. Είναι ένα νησί του Τοσκανικού αρχιπελάγους. Μια πόλη σκοτεινή, υγρή, απόκοσμη. Γεμάτη μυστικά και ένοχα εμπόδια. Μια πόλη κατοίκων που είναι στην ουσία αποστασιοποιημένοι από κάθε συναίσθημα, παραδομένοι στους δικούς τους προσωπικούς δαίμονες. Ο χρόνος μοιάζει σταματημένος οι ζωές των ανθρώπων σχεδόν κενές. Με έναν τρόπο συγγραφικής μαεστρίας και γλαφυρής περιγραφής η συγγραφέας εισχωρεί στις ψυχές των ηρώων και βγάζει προς τα έξω όλο τον κρυφό τους κόσμο. Για να εκφράσει τους φόβους, τις ενοχές, τις νοσηρές τους σκέψεις. Για να τους κάνει να ζήσουν από κοντά ξανά τα δικά τους εγκληματικά λάθη, να τους κάνει να ζήσουν ξανά και ξανά τους δικούς τους προσωπικούς εφιάλτες για να τους αποτινάξουν ή να αφεθούν σε αυτούς αιώνια. Για να τους κάνει να ζήσουν κάτι διαφορετικό από αυτό που πίστευαν. Τον έρωτα, την υποταγή, την αλλαγή προσέγγισης επάνω στην ίδια την ζωή. Την επιμονή και την παραίτηση. Ο κάθε ήρωας αντιπροσωπεύει την ίδια την στασιμότητα απέναντι στο κατεστημένο ή την απεγνωσμένη πάλη ανάμεσα στο λογικό και στο παράλογο. Στην ανάγκη του να επιβληθεί σε αυτό που πιστεύει και σε αυτό που είναι πραγματικό. Οι ήρωες είναι εγκλωβισμένοι, υποτάσσονται και κρύβουν κάτω από το χαλί τα προβλήματα τους, από απεγνωσμένη ανάγκη ή από εμμονικές προτροπές. Μέσα από αυτή την ισχυρή πάλη ο στάσιμος χρόνος κινεί τα νήματα και φέρνει κοντά τις πραγματικές προθέσεις, τα αληθινά κίνητρα των σκοτεινών πράξεων. Τα ουσιαστικά αποτελέσματα ανάμεσα στην ημιμάθεια, την γνώση και την περιχαράκωση στον θρησκευτικό φανατισμό.
Η πλοκή κάνει κύκλους. Περιστρέφεται πότε νωχελικά και πότε με γρήγορο ρυθμό. Πότε εκτινάσσεται και πότε εστιάζει επάνω σε συγκεκριμένα περιστατικά. Ανάμεσα σε μια τριτοπρόσωπη γραφή αλλά και με μονολόγους των πρωταγωνιστών για να εντοπιστούν όλα εκείνα τα κομμάτια που δίνουν φωνή και οντότητα στον κόσμο που κουβαλάνε. Η γλώσσα ιδιότυπη ακουμπάει όπως προ είπα επάνω στα συναισθήματα χωρίς να χαρίζεται. Περιγράφοντας με αγριότητα και κυνικότητα τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων που παραπαίουν στον άρρωστο ψυχισμό τους. Στον καταπιεσμένο εαυτό τους που ορίζει μια κοινωνία μυστικών και καθωσπρεπισμού. Μια δεσποτική κοινωνία που αναδύεται μέσα από θρησκοληψίες και δεισιδαιμονίες. Μια κοινωνία που είναι ανίκανη να δει αυτό που ζει ο διπλανός. Που αρνείται να αναγνωρίσει την πραγματική αλήθεια που κρύβεται μέσα στις ψυχές των ανθρώπων και προσπαθεί να τα εξηγήσει όλα διαμέσου μιας σκοτεινής διαδρομής που φέρνει τα δαιμόνια απέναντι στην επιστήμη, την θρησκοληψία απέναντι στην λογική, το φόβο απέναντι στην τρέλα. Την αλήθεια απέναντι στο ψέμα.
«Πως σε λένε;» τη ρώτησα.
«Είμαι η Οφέλια».
«Κι εγώ η Ρομίνα».
«Το ξερω» μου είπε γελαστά.
«Από που το ξέρεις;».
«Από πάντα», αποκρίθηκε δίχως να με κοιτάζει.
Τρόμαξα. «Ποια είσαι; τι είσαι;» ψέλλισα.
«Είμαι ό,τι φοβάσαι, ό,τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό,τι σου κρύβουν και ό,τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη». «Είμαι εσύ! η Οφέλια»
«Είμαι η Ρομίνα, ούρλιαξα, Η Ρομίνα, μόνο η Ρομίνα»
Το βιβλίο αυτό είναι ένα βιβλίο κραυγή απέναντι στην ανάγκη των ανθρώπων να μιλήσουν για τις αλήθειες τους, Η κραυγή αγωνίας να μην ξεχάσουν αυτό που κρύβουν μέσα τους και είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό που πιστεύουν οι άλλοι για αυτούς. Από αυτό που τους έχουν κάνει να πιστεύουν οι καταστάσεις και οι λανθασμένες επιλογές ή οι λάθος διαγνώσεις και οι εσκεμμένες υποβολές. Από αυτό που τους ορίζει η κοινωνία και το φύλο τους. Και η εποχή η ίδια που είναι χωμένη μέσα στις προκαταλήψεις, τον σκοταδισμό, την κοινωνική βία και την παντελή άγνοια επάνω στις ψυχικές ασθένειες και την θεραπεία τους. Τα γεγονότα μέσα από την αντίληψη του κάθε ήρωα, αλλά και μέσα από την αντίληψη του αναγνώστη ,αλλάζουν διαρκώς μορφή μέχρι να διαμορφωθεί οριστικά στο μυαλό του η τελική εικόνα των πράξεων και των χαρακτήρων και να ξεριζωθεί εντελώς η ψεύτικη εικόνα. μιας επίπλαστης πραγματικότητας σκηνοθετημένης και οριοθετημένης μέσα στα συγκεκριμένα πρότυπα που ορίζουν βίαια άνθρωποι υπεράνω υποψίας.
Μέσα από την προσωπική απελπισία, την αγωνία, τις ανατροπές. Την καταπάτηση των ηθικών φραγμών. Το σκοτεινό και υγρό τοπίο. Η σκληρότητα της απομόνωσης του νησιού. Αλλά και η ελευθερία της θάλασσας. Αλλά και τα ιδιαίτερα δίπολα που φτιάχνει στους χαρακτήρες της η συγγραφέας. Στα δίπολα που κινούνται σε συνδυασμούς αλλάζοντας διαρκώς θέση και ρόλους. Στους γυναικείους χαρακτήρες, στα παιδιά στους αντρικούς χαρακτήρες. Όλοι τους απέναντι τους έχουν τον αντίπαλο που καθρεπτίζει τα ελλειπτικά σημεία του χαρακτήρα τους και προσθέτει τα κενά σημεία της υποκινούμενης συμπεριφοράς τους. Για αυτό και οι ήρωες βαδίζουν νοερά ανά δύο ζώντας το δράμα τους μέχρι την στιγμή που βίαια θα απεγκλωβιστούν από το βαθύ σκοτάδι της ύπαρξης τους. Μέσα από όλα αυτά η συγγραφέας καθοδηγεί τα πάντα στην διαφώτιση μιας ολόκληρης εποχής. Στην απενοχοποίηση πράξεων, που έχουν στιγματίσει ολόκληρες γενιές. Στην εξιλέωση και στην κάθαρση που συμβαδίζει όχι απόλυτα με το θεμιτό, αλλά με αυτό που ορίζει η εποχή και οι αγκυλώσεις της. Αλλά και αυτό που ορίζει η εξέλιξη και η προσεκτική επιμονή επάνω στην ρίζα των πάντων που είναι πάντα η αλήθεια. Η αλήθεια που κρύβουμε μέσα μας. Η αλήθεια που οδηγεί την συμπεριφορά μας προς το καλό και το κακό. Η αλήθεια της επιστήμης, η αλήθεια που είναι αποδεκτό να φανερωθεί και να κατανοηθεί. Η αλήθεια της τρέλας και η αλήθεια της λογικής. Αλλά και εκείνη η αλήθεια του συντηρητισμού και του φανατισμού που φυλακίζει ζωές και σκοτώνει συνειδήσεις.
Πάντα με γοήτευαν τα βιβλία που είναι ζωσμένα σε ένα πέπλο θολό, ζοφερό και μυστηριακό. Που δημιουργούν από τις λέξεις και τις εικόνες τους μια ατμόσφαιρα μοναδική, αναδύοντας μέσα από αυτή την ατμόσφαιρα συναισθήματα που αλλάζουν διαρκώς κατακλύζοντας σε σταδιακά και δημιουργώντας παράλληλα μια νέα πραγματικότητα μέσα από τις ανατροπές τους. Γιατί σε αυτό το βιβλίο αυτό που ανατρέπει τις εξελίξεις είναι τα ίδια συναισθήματα που αλλάζουν για να αναδείξουν το μέγεθος της φθοράς εκείνων που υποφέρουν και εκείνων που προσπαθούν να εξηγήσουν και να αλλάξουν τα γεγονότα με έναν είτε θεμιτό τρόπο που να δικαιολογεί ώριμα την ουσία των πράξεων είτε με έναν αιρετικό και παράδοξο τρόπο. Που έρχεται κόντρα με κάθε τι ανθρώπινο και λογικό. Από την μια η απελπισία και από την άλλη η σκοταδιστική εμμονή. Και ανάμεσα σε αυτά εκείνος που θα προσπαθήσει να ισορροπήσει τα πράγματα ώστε να οδηγηθεί στην οδυνηρή αλλά λυτρωτική ωστόσο αλήθεια. Μια αλήθεια που θα ακροβατεί πάντα ανάμεσα στο σκοτάδι και στο φως. Αλλά και εκείνος που θα προσπαθήσει να οδηγήσει τα πάντα και πάλι στο σκοτάδι. Μια πάλη ανθρώπων, ιδεών, αξιών και χαμένων ονείρων που πνίγονται στα βάθη της θάλασσας ή της αβύσσου για να αναδυθούν και πάλι φέρνοντας στο φως το σκοτεινό η φωτεινό κομμάτι του εαυτού τους δοσμένο πια με την ολοκληρωμένη εικόνα του.
Η ιστορία του βιβλίου τοποθετείται στην Καπράγια. Είναι ένα νησί του Τοσκανικού αρχιπελάγους. Μια πόλη σκοτεινή, υγρή, απόκοσμη. Γεμάτη μυστικά και ένοχα εμπόδια. Μια πόλη κατοίκων που είναι στην ουσία αποστασιοποιημένοι από κάθε συναίσθημα, παραδομένοι στους δικούς τους προσωπικούς δαίμονες. Ο χρόνος μοιάζει σταματημένος οι ζωές των ανθρώπων σχεδόν κενές. Με έναν τρόπο συγγραφικής μαεστρίας και γλαφυρής περιγραφής η συγγραφέας εισχωρεί στις ψυχές των ηρώων και βγάζει προς τα έξω όλο τον κρυφό τους κόσμο. Για να εκφράσει τους φόβους, τις ενοχές, τις νοσηρές τους σκέψεις. Για να τους κάνει να ζήσουν από κοντά ξανά τα δικά τους εγκληματικά λάθη, να τους κάνει να ζήσουν ξανά και ξανά τους δικούς τους προσωπικούς εφιάλτες για να τους αποτινάξουν ή να αφεθούν σε αυτούς αιώνια. Για να τους κάνει να ζήσουν κάτι διαφορετικό από αυτό που πίστευαν. Τον έρωτα, την υποταγή, την αλλαγή προσέγγισης επάνω στην ίδια την ζωή. Την επιμονή και την παραίτηση. Ο κάθε ήρωας αντιπροσωπεύει την ίδια την στασιμότητα απέναντι στο κατεστημένο ή την απεγνωσμένη πάλη ανάμεσα στο λογικό και στο παράλογο. Στην ανάγκη του να επιβληθεί σε αυτό που πιστεύει και σε αυτό που είναι πραγματικό. Οι ήρωες είναι εγκλωβισμένοι, υποτάσσονται και κρύβουν κάτω από το χαλί τα προβλήματα τους, από απεγνωσμένη ανάγκη ή από εμμονικές προτροπές. Μέσα από αυτή την ισχυρή πάλη ο στάσιμος χρόνος κινεί τα νήματα και φέρνει κοντά τις πραγματικές προθέσεις, τα αληθινά κίνητρα των σκοτεινών πράξεων. Τα ουσιαστικά αποτελέσματα ανάμεσα στην ημιμάθεια, την γνώση και την περιχαράκωση στον θρησκευτικό φανατισμό.
Η πλοκή κάνει κύκλους. Περιστρέφεται πότε νωχελικά και πότε με γρήγορο ρυθμό. Πότε εκτινάσσεται και πότε εστιάζει επάνω σε συγκεκριμένα περιστατικά. Ανάμεσα σε μια τριτοπρόσωπη γραφή αλλά και με μονολόγους των πρωταγωνιστών για να εντοπιστούν όλα εκείνα τα κομμάτια που δίνουν φωνή και οντότητα στον κόσμο που κουβαλάνε. Η γλώσσα ιδιότυπη ακουμπάει όπως προ είπα επάνω στα συναισθήματα χωρίς να χαρίζεται. Περιγράφοντας με αγριότητα και κυνικότητα τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων που παραπαίουν στον άρρωστο ψυχισμό τους. Στον καταπιεσμένο εαυτό τους που ορίζει μια κοινωνία μυστικών και καθωσπρεπισμού. Μια δεσποτική κοινωνία που αναδύεται μέσα από θρησκοληψίες και δεισιδαιμονίες. Μια κοινωνία που είναι ανίκανη να δει αυτό που ζει ο διπλανός. Που αρνείται να αναγνωρίσει την πραγματική αλήθεια που κρύβεται μέσα στις ψυχές των ανθρώπων και προσπαθεί να τα εξηγήσει όλα διαμέσου μιας σκοτεινής διαδρομής που φέρνει τα δαιμόνια απέναντι στην επιστήμη, την θρησκοληψία απέναντι στην λογική, το φόβο απέναντι στην τρέλα. Την αλήθεια απέναντι στο ψέμα.
«Πως σε λένε;» τη ρώτησα.
«Είμαι η Οφέλια».
«Κι εγώ η Ρομίνα».
«Το ξερω» μου είπε γελαστά.
«Από που το ξέρεις;».
«Από πάντα», αποκρίθηκε δίχως να με κοιτάζει.
Τρόμαξα. «Ποια είσαι; τι είσαι;» ψέλλισα.
«Είμαι ό,τι φοβάσαι, ό,τι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ό,τι σου κρύβουν και ό,τι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη». «Είμαι εσύ! η Οφέλια»
«Είμαι η Ρομίνα, ούρλιαξα, Η Ρομίνα, μόνο η Ρομίνα»
Το βιβλίο αυτό είναι ένα βιβλίο κραυγή απέναντι στην ανάγκη των ανθρώπων να μιλήσουν για τις αλήθειες τους, Η κραυγή αγωνίας να μην ξεχάσουν αυτό που κρύβουν μέσα τους και είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό που πιστεύουν οι άλλοι για αυτούς. Από αυτό που τους έχουν κάνει να πιστεύουν οι καταστάσεις και οι λανθασμένες επιλογές ή οι λάθος διαγνώσεις και οι εσκεμμένες υποβολές. Από αυτό που τους ορίζει η κοινωνία και το φύλο τους. Και η εποχή η ίδια που είναι χωμένη μέσα στις προκαταλήψεις, τον σκοταδισμό, την κοινωνική βία και την παντελή άγνοια επάνω στις ψυχικές ασθένειες και την θεραπεία τους. Τα γεγονότα μέσα από την αντίληψη του κάθε ήρωα, αλλά και μέσα από την αντίληψη του αναγνώστη ,αλλάζουν διαρκώς μορφή μέχρι να διαμορφωθεί οριστικά στο μυαλό του η τελική εικόνα των πράξεων και των χαρακτήρων και να ξεριζωθεί εντελώς η ψεύτικη εικόνα. μιας επίπλαστης πραγματικότητας σκηνοθετημένης και οριοθετημένης μέσα στα συγκεκριμένα πρότυπα που ορίζουν βίαια άνθρωποι υπεράνω υποψίας.
Μέσα από την προσωπική απελπισία, την αγωνία, τις ανατροπές. Την καταπάτηση των ηθικών φραγμών. Το σκοτεινό και υγρό τοπίο. Η σκληρότητα της απομόνωσης του νησιού. Αλλά και η ελευθερία της θάλασσας. Αλλά και τα ιδιαίτερα δίπολα που φτιάχνει στους χαρακτήρες της η συγγραφέας. Στα δίπολα που κινούνται σε συνδυασμούς αλλάζοντας διαρκώς θέση και ρόλους. Στους γυναικείους χαρακτήρες, στα παιδιά στους αντρικούς χαρακτήρες. Όλοι τους απέναντι τους έχουν τον αντίπαλο που καθρεπτίζει τα ελλειπτικά σημεία του χαρακτήρα τους και προσθέτει τα κενά σημεία της υποκινούμενης συμπεριφοράς τους. Για αυτό και οι ήρωες βαδίζουν νοερά ανά δύο ζώντας το δράμα τους μέχρι την στιγμή που βίαια θα απεγκλωβιστούν από το βαθύ σκοτάδι της ύπαρξης τους. Μέσα από όλα αυτά η συγγραφέας καθοδηγεί τα πάντα στην διαφώτιση μιας ολόκληρης εποχής. Στην απενοχοποίηση πράξεων, που έχουν στιγματίσει ολόκληρες γενιές. Στην εξιλέωση και στην κάθαρση που συμβαδίζει όχι απόλυτα με το θεμιτό, αλλά με αυτό που ορίζει η εποχή και οι αγκυλώσεις της. Αλλά και αυτό που ορίζει η εξέλιξη και η προσεκτική επιμονή επάνω στην ρίζα των πάντων που είναι πάντα η αλήθεια. Η αλήθεια που κρύβουμε μέσα μας. Η αλήθεια που οδηγεί την συμπεριφορά μας προς το καλό και το κακό. Η αλήθεια της επιστήμης, η αλήθεια που είναι αποδεκτό να φανερωθεί και να κατανοηθεί. Η αλήθεια της τρέλας και η αλήθεια της λογικής. Αλλά και εκείνη η αλήθεια του συντηρητισμού και του φανατισμού που φυλακίζει ζωές και σκοτώνει συνειδήσεις.
September 17, 2021
Καπράγια: Ένας βράχος πεταμένος στο Τοσκανικό αρχιπέλαγος! Ένα μικρό νησί με λιγοστούς κατοίκους που έχουν διαμορφώσει μια δική τους ξεχωριστή κοινωνία, έναν μικρόκοσμο αποκομμένο από τις νόρμες των πολλών. Η θρησκοληψία και οι προκαταλήψεις κυριαρχούν και η θάλασσα-θεά, καλεί κοντά της τους άντρες του νησιού συνέχεια και εκείνοι μαγεμένοι να ανακαλύψουν τις χαρές της, φεύγουν μακριά από το νησί τους, από τις οικογένειες και ότι αγαπούν..
Πίσω μένουν οι γέροι ναυτικοί που αναπολούν τα ταξίδια τους, μάνες που καρτερούν τους γιους τους, γυναίκες που ποθούν τον γυρισμό του άντρα τους, παιδιά που περιμένουν να δουν τον πατέρα τους ξανά.. ένα ξανά, που μπορεί να είναι για κάποιους, η τελευταία φορά..
“Καπράγια” ένα δυνατό ψυχολογικό θρίλερ, διαφορετικό από όσα έχουμε διαβάσει μέχρι τώρα. Αποτελεί σίγουρα μια πρωτότυπη και ευφυέστατη συγγραφική σύλληψη και αυτό από μόνο του αποτελεί μια όμορφη έκπληξη, που συναρπάζει και προκαλεί έξαψη στον αναγνώστη.
Η αφήγηση ξεκινά στις αρχές του 1900. Δυο αιώνες πριν, ο αναγνώστης καλείται να γίνει ένας από τους κατοίκους του νησιού και αόρατα, να ακολουθεί τις διαδρομές ζωής που διαγράφουν..Γρήγορα και εύκολα η περιγραφική δεινότητα της συγγραφέως το καταφέρνει. Η κλειστοφοβική ατμόσφαιρα του νησιού γίνεται εντονότερη όσο η ιστορία ξετυλίγεται και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, ως και την τελευταία σελίδα.
Στο νησί συναντάμε την Ρομίνα, ένα κορίτσι που ζει στην Καπράγια με τους γονείς της, μια σχεδόν φυσιολογική ζωή. Η Ρομίνα από πολύ νωρίς έρχεται αντιμέτωπη με τους δικούς της δαίμονες και με διάφορα τραγικά γεγονότα, που θα αλλάξουν ριζικά τον ψυχισμό της και τον χαρακτήρα της.. Μόνες της φίλες η Στέλλα, ένα παιδί που θα κουβαλήσει το δικό της βάρος ζωής και η Οφέλια που συστήνεται έτσι στην Ρομίνα, “Είμαι ότι φοβάσαι, είμαι ότι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ότι σου κρύβουν και ότι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη”
Οι γυναίκες του νησιού υποταγμένες στην μοίρα τους, άλλες φορές είναι υποχείρια ενός συζύγου, άλλες μιας πεθεράς στον ρόλο του άντρα αρχηγού, όσο εκείνος λείπει και άλλοτε απλά είναι έρμαια της ίδιας τους της ζωής. Όχι όμως η Αντονίνα, η μητέρα της Ρομίνας, που πάντα προσπαθεί να ορίζει και να κατευθύνει τις ζωές του άντρα της, του Μάσσιμο και της κόρης της. Μα όλα έχουν ένα τίμημα και η Αντονίνα πληρώνει το δικό της..
Ο κάπτα Μπαρτόλο, είναι ένα γνήσιος εραστής της θάλασσας. Δεν μπορεί να κρατηθεί μακριά της, την λατρεύει και μόνο δίπλα της βρίσκει τον εαυτό του και το νόημα της δικής του ζωής. Μόνο κοντά της βρίσκει την δική του λύτρωση και όμως, αναγκάζεται να μείνει μακριά από μακρινά ταξίδια και εγκλωβισμένος στο νησί, μαραζώνει και παραδίνεται στο αβέβαιο και τον φόβο, στο άγνωστο και το παράδοξο. Παραδίδεται στην δική του μοίρα και τρέφεται από μικρές χαρές που του χαρίζει, προσπαθώντας να καλύψει τις τεράστιες πληγές του, που συνεχώς αιμορραγούν και τον πονούν..
Ο γιατρός Σέρτζιο, η φωνή της λογικής, της επιστήμης. Φτάνει στο νησί με μικρή επαγγελματική πείρα, μα καταφέρνει πολλά. Στην Καπράγια πάει νομίζοντας πως ήδη έχει βρει την αγάπη, μα το νησί αυτό είναι γεμάτο εκπλήξεις. Εκπλήξεις και γεγονότα που τις περισσότερες φορές αναζωπυρώνουν τον φόβο και δημιουργούν σενάρια που γεννιόνται από νοσηρές φαντασιώσεις, που τις τρέφουν η αμάθεια και η προκατάληψη. Εκείνος όμως θα δώσει τον δικό του αγώνα απέναντι σε όλα. Έναν αγώνα με αμφίρροπα αποτελέσματα, που θα τον κρίνουν πολλές μάχες.
Η Πέμυ Γκανά σε αυτό το βιβλίο δημιουργεί έναν δικό της τόπο και τον ζωντανεύει στην φαντασία των αναγνωστών της, ζωγραφίζοντας ιδανικά με τις φωτογραφικές περιγραφές της, κάθε του γωνιά. Εκεί τοποθετεί τους χαρακτήρες που απαρτίζουν την ιστορία που μας αφηγείται. Κανένας δεν είναι αληθινός, κανείς ποτέ δεν υπήρξε κι όμως καταγράφει τόσο τέλεια τα ψυχογραφήματα τους, που τους κάνει άμεσα κατανοητούς. Μέσα από τις δικές τους αποφάσεις και συμπεριφορές, από τα δικά τους λάθη και αδυναμίες, μέσα από την δική τους ψυχική δύναμη και μεγαλείο ανθρωπιάς, μεταφέρει τον αναγνώστη σε μια εποχή μακρινή και άγνωστη, σκιαγραφημένη όμως με τόση ακρίβεια και εμπλουτισμένη με κάθε απαραίτητη πληροφορία από την συγγραφέα του βιβλίου, που γρήγορα η περιρρέουσα ατμόσφαιρα τον απορροφά και τον κάνει μέρος της ιστορίας και όχι απλό παρατηρητή. Ζει στην Καπράγια, βιώνει κάθε αλλαγή και συμμερίζεται κάθε ανησυχία και φόβο, κάθε παράξενη συμπεριφορά, κάθε σκληρή απόφαση. Έτσι δίνει ζωή στους ήρωες της και κερδίζει το στοίχημα, μιας και σκορπά από πάνω τους την λήθη και φέρνει ξανά τις ζωές τους στο φως..
Ο έρωτας κατοικεί και αυτός στην Καπράγια και κάνει τις δικές του προσπάθειες να κατακτήσει τις καρδιές των κατοίκων της. Άλλοτε δημιουργεί την ελπίδα και άλλες την ψευδαίσθηση, πως μπορεί να προσφέρει στις πονεμένες και φοβισμένες ζωές τους, την λύτρωση.. Αλλά μπορεί να τα καταφέρει μόνος του και εναντία σε τόσα δεινά που τους απειλούν;
Το “Καπράγια” είναι ένα μυθιστόρημα απλά γραμμένο και κατανοητό, ενώ ταυτόχρονα γίνεται πολύ αποκαλυπτικό. Πολυσήμαντο και πολυδιάστατο κοινωνικά, ηθικά, θρησκευτικά, ανθρωπιστικά. Οπωσδήποτε είναι ένα βιβλίο ανθρωποκεντρικό και πολλών και διαφορετικών αναγνώσεων. Κάθε φορά θα έχει κάτι καινούριο να αποκαλύψει και να πει, στον αναγνώστη του. Παρακολουθώντας μέσα από τις σελίδες, τις φράσεις, και διυλίζοντας τις λέξεις, ο αναγνώστης παρακολουθεί πολλές οικογενειακές ιστορίες και βλέπει πως εξελίσσονται οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των ηρώων του βιβλίου και των γύρω τους. Γίνεται μέτοχος σε μια πραγματικότητα που αν και ξέρει πως είναι μυθοπλαστική, την βιώνει ως αληθινή, εντάσσεται εύκολα στον χωροχρόνο των ηρώων και γρήγορα, ανακαλύπτει πολλά στοιχεία που τον αφορούν.
Η συγγραφέας καταπιάνεται με επώδυνα και δύσκολα θέματα, ενδοοικογενειακή βια, προκαταλήψεις, θρησκοληψία, ανεξήγητο, δεισιδαιμονίες, μαγεία, φθορά, φόνοι, απώλεια, θάνατος, παράνοια, παιδική κακοποίηση, είναι κάποια από αυτά. Όμως καταφέρνει επιδέξια να μην κάνει την ιστορία αποπνικτική και δυσάρεστη για τον αναγνώστη. Σκόπος της είναι να υπενθυμίσει ότι η ανθρώπινη υπόστασή, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κάθε εποχή, την κάθε κουλτούρα, την κάθε νοοτροπία και φυσικά με την επίγνωση του αναπόφευκτου τέλους. Ο άνθρωπος μέχρι και σήμερα, κατάφερε πολλά, μα δεν κατάφερε να αναστρέψει την θνητότητά του. Αναζητά απεγνωσμένα τρόπους για την υστεροφημία του ή για μια εφήμερη αθανασία. Την αναζητά μέσα από τα πεπραγμένα του, στον έρωτα, στην δουλεία του, στα έργα και στους απογόνους του και έτσι παρηγορείται στην σκέψη, πως θα γλιτώσει από την λήθη. Ο φόβος του θανάτου διαμορφώνει, κατευθύνει, κινητοποιεί και καθορίζει πολλές φορές την ζωή του ανθρώπου, από την αρχή της ύπαρξης του και για αυτό, ορισμένοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου, ζουν στη σκιά του επειδή στην πραγματικότητα, δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τη ζωή.
Το “Καπράγια” είναι ένα λογοτεχνικό έργο που αντανακλά πολλές φιλοσοφικές αναζητήσεις μέσα από τα κοινωνικά θέματα που ακουμπά και απηχούν ακόμα και στο σήμερα. Η αντιμετώπιση της επιδημίας ευλογίας που ξέσπασε στο νησί, συνειρμικά οδηγεί στην πανδημία του κορωνοϊού που σήμερα ζούμε όλοι. Κοινά σημεία του τότε με το σήμερα, κάνουν τον αναγνώστη να σκέφτεται πως ίσως πολλά δεν άλλαξαν και πως πάντα ο άνθρωπος, έβρισκε την ελπίδα του στον θεό και στην επιστήμη, χωρίς όμως να σταματά να τρέφει τον φόβο μέσα του για το απρόοπτο, το ανικανοποίητο και το αναπόφευκτο.
Το Καπράγια είναι ένα βιβλίο που πρέπει να διαβάσουν όσοι θέλουν να ταξιδέψουν σε χρόνους περασμένους και μακρινούς, σε τόπους άγνωστους και διαφορετικούς. Είναι ένα βιβλίο για όσους θέλουν να κοιτάξουν με ενδιαφέρον το παρελθόν και να ακούσουν τις φωνές εκείνων που σκέπασε η λήθη, να δουν τα πρόσωπα εκείνων που έσβησαν χωρίς κανένα ίχνος και απόδειξη πως κάποτε έζησαν.. Το Καπράγια είναι ένα βιβλίο για εκείνους που θέλουν να φυσήξουν την σκόνη από τις ζωές όλων αυτών των ανθρώπων και να τους δουν.. να τους δώσουν δηλαδή το δικό τους αποτύπωμα στον χρόνο.
Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
Συγχαρητήριά στη συγγραφέα και στις εκδόσεις Πνοή για την επιλογή αυτού του βιβλίου.
https://vivlionorizontes.com/%ce%ba%c...
Πίσω μένουν οι γέροι ναυτικοί που αναπολούν τα ταξίδια τους, μάνες που καρτερούν τους γιους τους, γυναίκες που ποθούν τον γυρισμό του άντρα τους, παιδιά που περιμένουν να δουν τον πατέρα τους ξανά.. ένα ξανά, που μπορεί να είναι για κάποιους, η τελευταία φορά..
“Καπράγια” ένα δυνατό ψυχολογικό θρίλερ, διαφορετικό από όσα έχουμε διαβάσει μέχρι τώρα. Αποτελεί σίγουρα μια πρωτότυπη και ευφυέστατη συγγραφική σύλληψη και αυτό από μόνο του αποτελεί μια όμορφη έκπληξη, που συναρπάζει και προκαλεί έξαψη στον αναγνώστη.
Η αφήγηση ξεκινά στις αρχές του 1900. Δυο αιώνες πριν, ο αναγνώστης καλείται να γίνει ένας από τους κατοίκους του νησιού και αόρατα, να ακολουθεί τις διαδρομές ζωής που διαγράφουν..Γρήγορα και εύκολα η περιγραφική δεινότητα της συγγραφέως το καταφέρνει. Η κλειστοφοβική ατμόσφαιρα του νησιού γίνεται εντονότερη όσο η ιστορία ξετυλίγεται και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, ως και την τελευταία σελίδα.
Στο νησί συναντάμε την Ρομίνα, ένα κορίτσι που ζει στην Καπράγια με τους γονείς της, μια σχεδόν φυσιολογική ζωή. Η Ρομίνα από πολύ νωρίς έρχεται αντιμέτωπη με τους δικούς της δαίμονες και με διάφορα τραγικά γεγονότα, που θα αλλάξουν ριζικά τον ψυχισμό της και τον χαρακτήρα της.. Μόνες της φίλες η Στέλλα, ένα παιδί που θα κουβαλήσει το δικό της βάρος ζωής και η Οφέλια που συστήνεται έτσι στην Ρομίνα, “Είμαι ότι φοβάσαι, είμαι ότι όλοι αυτοί φοβούνται, είμαι ότι σου κρύβουν και ότι προσπαθούν να θάψουν στη λήθη”
Οι γυναίκες του νησιού υποταγμένες στην μοίρα τους, άλλες φορές είναι υποχείρια ενός συζύγου, άλλες μιας πεθεράς στον ρόλο του άντρα αρχηγού, όσο εκείνος λείπει και άλλοτε απλά είναι έρμαια της ίδιας τους της ζωής. Όχι όμως η Αντονίνα, η μητέρα της Ρομίνας, που πάντα προσπαθεί να ορίζει και να κατευθύνει τις ζωές του άντρα της, του Μάσσιμο και της κόρης της. Μα όλα έχουν ένα τίμημα και η Αντονίνα πληρώνει το δικό της..
Ο κάπτα Μπαρτόλο, είναι ένα γνήσιος εραστής της θάλασσας. Δεν μπορεί να κρατηθεί μακριά της, την λατρεύει και μόνο δίπλα της βρίσκει τον εαυτό του και το νόημα της δικής του ζωής. Μόνο κοντά της βρίσκει την δική του λύτρωση και όμως, αναγκάζεται να μείνει μακριά από μακρινά ταξίδια και εγκλωβισμένος στο νησί, μαραζώνει και παραδίνεται στο αβέβαιο και τον φόβο, στο άγνωστο και το παράδοξο. Παραδίδεται στην δική του μοίρα και τρέφεται από μικρές χαρές που του χαρίζει, προσπαθώντας να καλύψει τις τεράστιες πληγές του, που συνεχώς αιμορραγούν και τον πονούν..
Ο γιατρός Σέρτζιο, η φωνή της λογικής, της επιστήμης. Φτάνει στο νησί με μικρή επαγγελματική πείρα, μα καταφέρνει πολλά. Στην Καπράγια πάει νομίζοντας πως ήδη έχει βρει την αγάπη, μα το νησί αυτό είναι γεμάτο εκπλήξεις. Εκπλήξεις και γεγονότα που τις περισσότερες φορές αναζωπυρώνουν τον φόβο και δημιουργούν σενάρια που γεννιόνται από νοσηρές φαντασιώσεις, που τις τρέφουν η αμάθεια και η προκατάληψη. Εκείνος όμως θα δώσει τον δικό του αγώνα απέναντι σε όλα. Έναν αγώνα με αμφίρροπα αποτελέσματα, που θα τον κρίνουν πολλές μάχες.
Η Πέμυ Γκανά σε αυτό το βιβλίο δημιουργεί έναν δικό της τόπο και τον ζωντανεύει στην φαντασία των αναγνωστών της, ζωγραφίζοντας ιδανικά με τις φωτογραφικές περιγραφές της, κάθε του γωνιά. Εκεί τοποθετεί τους χαρακτήρες που απαρτίζουν την ιστορία που μας αφηγείται. Κανένας δεν είναι αληθινός, κανείς ποτέ δεν υπήρξε κι όμως καταγράφει τόσο τέλεια τα ψυχογραφήματα τους, που τους κάνει άμεσα κατανοητούς. Μέσα από τις δικές τους αποφάσεις και συμπεριφορές, από τα δικά τους λάθη και αδυναμίες, μέσα από την δική τους ψυχική δύναμη και μεγαλείο ανθρωπιάς, μεταφέρει τον αναγνώστη σε μια εποχή μακρινή και άγνωστη, σκιαγραφημένη όμως με τόση ακρίβεια και εμπλουτισμένη με κάθε απαραίτητη πληροφορία από την συγγραφέα του βιβλίου, που γρήγορα η περιρρέουσα ατμόσφαιρα τον απορροφά και τον κάνει μέρος της ιστορίας και όχι απλό παρατηρητή. Ζει στην Καπράγια, βιώνει κάθε αλλαγή και συμμερίζεται κάθε ανησυχία και φόβο, κάθε παράξενη συμπεριφορά, κάθε σκληρή απόφαση. Έτσι δίνει ζωή στους ήρωες της και κερδίζει το στοίχημα, μιας και σκορπά από πάνω τους την λήθη και φέρνει ξανά τις ζωές τους στο φως..
Ο έρωτας κατοικεί και αυτός στην Καπράγια και κάνει τις δικές του προσπάθειες να κατακτήσει τις καρδιές των κατοίκων της. Άλλοτε δημιουργεί την ελπίδα και άλλες την ψευδαίσθηση, πως μπορεί να προσφέρει στις πονεμένες και φοβισμένες ζωές τους, την λύτρωση.. Αλλά μπορεί να τα καταφέρει μόνος του και εναντία σε τόσα δεινά που τους απειλούν;
Το “Καπράγια” είναι ένα μυθιστόρημα απλά γραμμένο και κατανοητό, ενώ ταυτόχρονα γίνεται πολύ αποκαλυπτικό. Πολυσήμαντο και πολυδιάστατο κοινωνικά, ηθικά, θρησκευτικά, ανθρωπιστικά. Οπωσδήποτε είναι ένα βιβλίο ανθρωποκεντρικό και πολλών και διαφορετικών αναγνώσεων. Κάθε φορά θα έχει κάτι καινούριο να αποκαλύψει και να πει, στον αναγνώστη του. Παρακολουθώντας μέσα από τις σελίδες, τις φράσεις, και διυλίζοντας τις λέξεις, ο αναγνώστης παρακολουθεί πολλές οικογενειακές ιστορίες και βλέπει πως εξελίσσονται οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των ηρώων του βιβλίου και των γύρω τους. Γίνεται μέτοχος σε μια πραγματικότητα που αν και ξέρει πως είναι μυθοπλαστική, την βιώνει ως αληθινή, εντάσσεται εύκολα στον χωροχρόνο των ηρώων και γρήγορα, ανακαλύπτει πολλά στοιχεία που τον αφορούν.
Η συγγραφέας καταπιάνεται με επώδυνα και δύσκολα θέματα, ενδοοικογενειακή βια, προκαταλήψεις, θρησκοληψία, ανεξήγητο, δεισιδαιμονίες, μαγεία, φθορά, φόνοι, απώλεια, θάνατος, παράνοια, παιδική κακοποίηση, είναι κάποια από αυτά. Όμως καταφέρνει επιδέξια να μην κάνει την ιστορία αποπνικτική και δυσάρεστη για τον αναγνώστη. Σκόπος της είναι να υπενθυμίσει ότι η ανθρώπινη υπόστασή, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κάθε εποχή, την κάθε κουλτούρα, την κάθε νοοτροπία και φυσικά με την επίγνωση του αναπόφευκτου τέλους. Ο άνθρωπος μέχρι και σήμερα, κατάφερε πολλά, μα δεν κατάφερε να αναστρέψει την θνητότητά του. Αναζητά απεγνωσμένα τρόπους για την υστεροφημία του ή για μια εφήμερη αθανασία. Την αναζητά μέσα από τα πεπραγμένα του, στον έρωτα, στην δουλεία του, στα έργα και στους απογόνους του και έτσι παρηγορείται στην σκέψη, πως θα γλιτώσει από την λήθη. Ο φόβος του θανάτου διαμορφώνει, κατευθύνει, κινητοποιεί και καθορίζει πολλές φορές την ζωή του ανθρώπου, από την αρχή της ύπαρξης του και για αυτό, ορισμένοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου, ζουν στη σκιά του επειδή στην πραγματικότητα, δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τη ζωή.
Το “Καπράγια” είναι ένα λογοτεχνικό έργο που αντανακλά πολλές φιλοσοφικές αναζητήσεις μέσα από τα κοινωνικά θέματα που ακουμπά και απηχούν ακόμα και στο σήμερα. Η αντιμετώπιση της επιδημίας ευλογίας που ξέσπασε στο νησί, συνειρμικά οδηγεί στην πανδημία του κορωνοϊού που σήμερα ζούμε όλοι. Κοινά σημεία του τότε με το σήμερα, κάνουν τον αναγνώστη να σκέφτεται πως ίσως πολλά δεν άλλαξαν και πως πάντα ο άνθρωπος, έβρισκε την ελπίδα του στον θεό και στην επιστήμη, χωρίς όμως να σταματά να τρέφει τον φόβο μέσα του για το απρόοπτο, το ανικανοποίητο και το αναπόφευκτο.
Το Καπράγια είναι ένα βιβλίο που πρέπει να διαβάσουν όσοι θέλουν να ταξιδέψουν σε χρόνους περασμένους και μακρινούς, σε τόπους άγνωστους και διαφορετικούς. Είναι ένα βιβλίο για όσους θέλουν να κοιτάξουν με ενδιαφέρον το παρελθόν και να ακούσουν τις φωνές εκείνων που σκέπασε η λήθη, να δουν τα πρόσωπα εκείνων που έσβησαν χωρίς κανένα ίχνος και απόδειξη πως κάποτε έζησαν.. Το Καπράγια είναι ένα βιβλίο για εκείνους που θέλουν να φυσήξουν την σκόνη από τις ζωές όλων αυτών των ανθρώπων και να τους δουν.. να τους δώσουν δηλαδή το δικό τους αποτύπωμα στον χρόνο.
Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
Συγχαρητήριά στη συγγραφέα και στις εκδόσεις Πνοή για την επιλογή αυτού του βιβλίου.
https://vivlionorizontes.com/%ce%ba%c...
July 19, 2024
Στο Τοσκανικό αρχιπέλαγος βρίσκεται ένα βράχος πεταμένος. Στην άκρη του, μιαν ανάσα από τον γκρεμό, υπάρχει και ένας μισογκρεμισμένος πύργος. Είναι ένα μικρό νησί, η Καπράγια, που έχει ελάχιστους κατοίκους, οι οποίοι είναι αγράμματοι, παράξενοι, ιδιόρρυθμο��, με δεισιδαιμονίες, προκαταλήψεις και απαρχαιωμένα «πιστεύω». Οι περισσότεροι από αυτούς είναι γυναικόπαιδα και γέροι ναυτικοί που περνούν τον χρόνο τους στο καπηλειό του Τζοβάνι, πίνοντας κρασί και αναπολώντας τα ναυτικά ταξίδια που είχαν κάνει σε όλες τις θάλασσες του κόσμου.
Η ιστορία που ξεδιπλώνεται, τοποθετείται χρονικά από το 1910 – 1914, λίγο πριν το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου πολέμου και κεντρική ηρωίδα του βιβλίου είναι η 12χρονη Ρομίνα Μπρούνο. Ένα κορίτσι γεννημένο να είναι καταραμένο, κακορίζικο και αυτό το πιστοποιούσε ��ο εκ γενετής σημάδι που είχε, το οποίο ξεκινούσε από την αριστερή πλευρά του λαιμού και έφτανε ως πίσω στο αυτί. Έτσι πίστευαν οι περισσότεροι, η αλήθεια είναι όμως πως η Ρομίνα έπασχε από μια ψυχική διαταραχή, την οποία εντόπισε ο γιατρός Σέρτζιο. Εκείνη παλεύει καθημερινά με τους προσωπικούς της δαίμονες, προσπαθεί να τους αντιμετωπίσει, όμως δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τι είναι αληθινό και τι αποκύημα της φαντασίας της.
Φαντασία και πραγματικότητα. Τρέλα και ψευδαισθήσεις. Λογική και παράνοια. Αγάπη και μίσος. Φόβος και ελπίδα. Σκοτάδι και φως. Πού αρχίζει το ένα και πού τελειώνει το άλλο; Σε ποια σημεία συνυπάρχουν και τα δυο;
Αντονίνα, Μάσιμο, κάπτα – Μπαρτόλο, Οφέλια, Γκρατσιέλα, Στέλλα, πάστορας Αιμίλιο, γιατρός Σέρτζιο, Σέντζα, Μαριάντζελα, Ερμίνα, είναι μερικοί από τους κύριους χαρακτήρες της υπόθεσης. Γυναίκες άβουλες, με κατεβασμένο το κεφάλι, δίχως φωνή, άποψη, γνώμη, υποταγμένες στις προσταγές του άντρα τους ή της πεθεράς. Ζωές κενές, δίχως νόημα. Άντρες σκληροί, που έφαγαν την θάλασσα με το κουτάλι, που αναμετρήθηκαν με τα κύματα των ωκεανών, σκληρόπετσοι, αυστηροί και αυταρχικοί, άξεστοι. Άντρες τρυφεροί, ευαίσθητοι, γεμάτοι αγάπη και αλτρουισμό, που είναι ικανοί να κάνουν τα πάντα για τους ανθρώπους που νοιάζονται και αγαπούν.
Όλοι πάντως, ανεξαιρέτως, είναι άνθρωποι βασανισμένοι, ταλαιπωρημένοι, που έρχονται αντιμέτωποι με τις προκαταλήψεις και τις δεισιδαιμονίες της κλειστής κοινωνίας, τα ήθη, τα έθιμα και τις θρησκευτικές δοξασίες. Τρομακτικά μυστικά, σφραγισμένα στόματα, ανομολόγητα πάθη, έρωτες καταδικασμένοι να μην καρποφορήσουν. Άνθρωποι δυστυχισμένοι, υποταγμένοι στα «πρέπει» της κοινωνίας. Η καρδιά δεν είχε λόγο, την είχαν φιμώσει, δεν της επέτρεπαν να πάρει τα ηνία, να χαράξει την πορεία που θα ακολουθούσαν όλοι εκείνοι που ένιωσαν το μαγικό άγγιγμα της αγάπης και τον τρελό της χτύπο μέσα στο στήθος τους. Άλλωστε, μπορούσαν η αγάπη και ο έρωτας να υπερτερήσουν και να βγουν νικητές σε μια άνιση μάχη με τα τόσα δεινά που χτυπούσαν αλύπητα τους κατοίκους του νησιού της Καπράγια;
«Καπράγια» είναι ένα δυνατό και καλογραμμένο μυθιστόρημα, με άρτια δομημένους χαρακτήρες, με ολοζώντανες και παραστατικές περιγραφές. Η πλοκή είναι πρωτότυπη, κινηματογραφική με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ, η γραφή λυρική, η αφήγηση ρεαλιστική και τριτοπρόσωπη και ρέει αβίαστα. Η ατμόσφαιρα είναι γκρίζα, κλειστοφοβική και σε συνδυασμό με τους μυστηριώδεις φόνους, μια επιδημία ευλογιάς, τις συνεχόμενες ανατροπές και την αιώνια μάχη μεταξύ καλού και κακού, όλα αυτά συνθέτουν ένα εξαιρετικό σκηνικό που θα σας μείνει αξέχαστο! 8 / 10
Η ιστορία που ξεδιπλώνεται, τοποθετείται χρονικά από το 1910 – 1914, λίγο πριν το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου πολέμου και κεντρική ηρωίδα του βιβλίου είναι η 12χρονη Ρομίνα Μπρούνο. Ένα κορίτσι γεννημένο να είναι καταραμένο, κακορίζικο και αυτό το πιστοποιούσε ��ο εκ γενετής σημάδι που είχε, το οποίο ξεκινούσε από την αριστερή πλευρά του λαιμού και έφτανε ως πίσω στο αυτί. Έτσι πίστευαν οι περισσότεροι, η αλήθεια είναι όμως πως η Ρομίνα έπασχε από μια ψυχική διαταραχή, την οποία εντόπισε ο γιατρός Σέρτζιο. Εκείνη παλεύει καθημερινά με τους προσωπικούς της δαίμονες, προσπαθεί να τους αντιμετωπίσει, όμως δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τι είναι αληθινό και τι αποκύημα της φαντασίας της.
Φαντασία και πραγματικότητα. Τρέλα και ψευδαισθήσεις. Λογική και παράνοια. Αγάπη και μίσος. Φόβος και ελπίδα. Σκοτάδι και φως. Πού αρχίζει το ένα και πού τελειώνει το άλλο; Σε ποια σημεία συνυπάρχουν και τα δυο;
Αντονίνα, Μάσιμο, κάπτα – Μπαρτόλο, Οφέλια, Γκρατσιέλα, Στέλλα, πάστορας Αιμίλιο, γιατρός Σέρτζιο, Σέντζα, Μαριάντζελα, Ερμίνα, είναι μερικοί από τους κύριους χαρακτήρες της υπόθεσης. Γυναίκες άβουλες, με κατεβασμένο το κεφάλι, δίχως φωνή, άποψη, γνώμη, υποταγμένες στις προσταγές του άντρα τους ή της πεθεράς. Ζωές κενές, δίχως νόημα. Άντρες σκληροί, που έφαγαν την θάλασσα με το κουτάλι, που αναμετρήθηκαν με τα κύματα των ωκεανών, σκληρόπετσοι, αυστηροί και αυταρχικοί, άξεστοι. Άντρες τρυφεροί, ευαίσθητοι, γεμάτοι αγάπη και αλτρουισμό, που είναι ικανοί να κάνουν τα πάντα για τους ανθρώπους που νοιάζονται και αγαπούν.
Όλοι πάντως, ανεξαιρέτως, είναι άνθρωποι βασανισμένοι, ταλαιπωρημένοι, που έρχονται αντιμέτωποι με τις προκαταλήψεις και τις δεισιδαιμονίες της κλειστής κοινωνίας, τα ήθη, τα έθιμα και τις θρησκευτικές δοξασίες. Τρομακτικά μυστικά, σφραγισμένα στόματα, ανομολόγητα πάθη, έρωτες καταδικασμένοι να μην καρποφορήσουν. Άνθρωποι δυστυχισμένοι, υποταγμένοι στα «πρέπει» της κοινωνίας. Η καρδιά δεν είχε λόγο, την είχαν φιμώσει, δεν της επέτρεπαν να πάρει τα ηνία, να χαράξει την πορεία που θα ακολουθούσαν όλοι εκείνοι που ένιωσαν το μαγικό άγγιγμα της αγάπης και τον τρελό της χτύπο μέσα στο στήθος τους. Άλλωστε, μπορούσαν η αγάπη και ο έρωτας να υπερτερήσουν και να βγουν νικητές σε μια άνιση μάχη με τα τόσα δεινά που χτυπούσαν αλύπητα τους κατοίκους του νησιού της Καπράγια;
«Καπράγια» είναι ένα δυνατό και καλογραμμένο μυθιστόρημα, με άρτια δομημένους χαρακτήρες, με ολοζώντανες και παραστατικές περιγραφές. Η πλοκή είναι πρωτότυπη, κινηματογραφική με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ, η γραφή λυρική, η αφήγηση ρεαλιστική και τριτοπρόσωπη και ρέει αβίαστα. Η ατμόσφαιρα είναι γκρίζα, κλειστοφοβική και σε συνδυασμό με τους μυστηριώδεις φόνους, μια επιδημία ευλογιάς, τις συνεχόμενες ανατροπές και την αιώνια μάχη μεταξύ καλού και κακού, όλα αυτά συνθέτουν ένα εξαιρετικό σκηνικό που θα σας μείνει αξέχαστο! 8 / 10
December 3, 2020
Η συγγραφέας μας μεταφέρει σ’ ένα σκοτεινό και απόμερο νησί την «Καπράγια» εκεί που οι προκαταλήψεις, οι εξαρτημένοι οικογενειακοί δεσμοί και το θανατικό που έχει σαρώσει την περιοχή διαμορφώνουν τις αντιλήψεις των προσώπων. To κυρίαρχο ερώτημα είναι το κατά πόσο τα λάθη του παρελθόντος μπορούν να επηρεάσουν την δική μας ζωή και των γύρω μας.
Η Ρομίνα είναι η ηρωίδα της ιστορίας. Μέσα από την ενδοσκόπηση που κάνει ανατρέχει σε λάθη των πρόγονων της τα οποία άφησαν ανεπούλωτες πληγές στους μεταγενέστερους. Όσον αφορά την ψυχική της κατάσταση κινείται σε λεπτό σχοινί μεταξύ παρανοϊκών σκέψεων και πραγματικών γεγονότων,
Ένα σκοτεινό και ατμοσφαιρικό ανάγνωσμα με έντονη λυρική γραφή, δυνατές περιγραφές και άρτιους λογοτεχνικούς ήρωες. Η συγγραφέας ασχολήθηκε σε βάθος με τον ψυχισμό των προσώπων και αφήνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να επιλέξει ο ίδιος ποιος είναι το θύμα και ο θύτης σε μία ιστορία που η δίνη των γεγονότων δεν αφήνει περιθώρια σκληρής αποπομπής καθώς τα σφάλματα έχουν και το άλλοθι τους.
Συγχαρητήρια στη Πέμη Γκανά για το άρτιο βιβλίο που δημιούργησε και αναβλύζει κάθε πρόταση και παράγραφος εικόνες γεμάτες πόνο, συγχώρεση και κάθαρση.
Αναζητήστε το και καλή ανάγνωση.
Η Ρομίνα είναι η ηρωίδα της ιστορίας. Μέσα από την ενδοσκόπηση που κάνει ανατρέχει σε λάθη των πρόγονων της τα οποία άφησαν ανεπούλωτες πληγές στους μεταγενέστερους. Όσον αφορά την ψυχική της κατάσταση κινείται σε λεπτό σχοινί μεταξύ παρανοϊκών σκέψεων και πραγματικών γεγονότων,
Ένα σκοτεινό και ατμοσφαιρικό ανάγνωσμα με έντονη λυρική γραφή, δυνατές περιγραφές και άρτιους λογοτεχνικούς ήρωες. Η συγγραφέας ασχολήθηκε σε βάθος με τον ψυχισμό των προσώπων και αφήνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να επιλέξει ο ίδιος ποιος είναι το θύμα και ο θύτης σε μία ιστορία που η δίνη των γεγονότων δεν αφήνει περιθώρια σκληρής αποπομπής καθώς τα σφάλματα έχουν και το άλλοθι τους.
Συγχαρητήρια στη Πέμη Γκανά για το άρτιο βιβλίο που δημιούργησε και αναβλύζει κάθε πρόταση και παράγραφος εικόνες γεμάτες πόνο, συγχώρεση και κάθαρση.
Αναζητήστε το και καλή ανάγνωση.
April 9, 2021
Η ιστορία του βιβλίου διαδραματίζεται στην Καπράγια, ένα μικρό νησί στο Τοσκανικό πέλαγος, πριν από τον Α παγκόσμιο πόλεμο.
Οι κάτοικοι του είναι άνθρωποι φτωχοί κυρίως ναυτικοί γεμάτοι προλήψεις και δεισιδαιμονίες. Η αφήγηση σε πολλά σημεία έχει ένταση και προκαλεί τρόμο ενώ σε άλλα είναι ήρεμη. Σαν την θάλασσα που όσο διαβάζεις το βιβλίο σχεδόν τη μυρίζεις.
Η Πέμη Γκανά έχει δημιουργήσει ήρωες ολοκληρωμένους και μια ιστορία άκρως κινηματογραφική. Η γραφή της ιδιαίτερη και λυρική, με ωραία πινελιά την χρήση της ναυτικής ορολογίας.
Πρώτη φορά δυσκολεύομαι να γράψω κάτι για βιβλίο. Ό,τι και να πω θα είναι πολύ λίγο. Το σίγουρο είναι πως η Πέμη Γκανά και η "Καπράγια" ήρθαν για να μείνουν.
Πολλά πολλά συγχαρητήρια για αυτό το βιβλίο!!!!!
Οι κάτοικοι του είναι άνθρωποι φτωχοί κυρίως ναυτικοί γεμάτοι προλήψεις και δεισιδαιμονίες. Η αφήγηση σε πολλά σημεία έχει ένταση και προκαλεί τρόμο ενώ σε άλλα είναι ήρεμη. Σαν την θάλασσα που όσο διαβάζεις το βιβλίο σχεδόν τη μυρίζεις.
Η Πέμη Γκανά έχει δημιουργήσει ήρωες ολοκληρωμένους και μια ιστορία άκρως κινηματογραφική. Η γραφή της ιδιαίτερη και λυρική, με ωραία πινελιά την χρήση της ναυτικής ορολογίας.
Πρώτη φορά δυσκολεύομαι να γράψω κάτι για βιβλίο. Ό,τι και να πω θα είναι πολύ λίγο. Το σίγουρο είναι πως η Πέμη Γκανά και η "Καπράγια" ήρθαν για να μείνουν.
Πολλά πολλά συγχαρητήρια για αυτό το βιβλίο!!!!!
October 12, 2020
Ένα μυθιστόρημα που κατά την γνώμη μου αποτελεί τομή στην σύγχρονη Ελληνική Λογοτεχνία. Η συγγραφέας μοχθεί, αφήνει το συναίσθημα να βαστά την πένα της, ελευθερώνει πλήρως το μεγαλείο της Ελληνικής γλώσσας, γι' αυτό και "επικοινωνεί" άψογα και σε βάθος με τον αναγνώστη. Στον πυρήνα του κειμένου συνενώνονται πολλά λογοτεχνικά είδη, κάτι που γίνεται αριστοτεχνικά και με επίγνωση της βαθύτερης ανάγκης των αναγνωστών για μία και αδιαίρετη Λογοτεχνία. Το ταλέντο και η επίμονη δουλειά αθροίζουν ένα άρτιο, συναρπαστικό και καθηλωτικό αποτέλεσμα.
Πέμη Γκανά
"Καπράγια"
Εκδόσεις Πνοή
Πέμη Γκανά
"Καπράγια"
Εκδόσεις Πνοή
August 7, 2025
Kαλογραμμένο κ καλοστημένο αλλά καθόλου του γούστου μου.
February 22, 2021
Την Καπράγια τη χτυπάει ο βορειοανατολικός άνεμος και την αγριεύει. Είναι μια μικρή κουκίδα στο Τοσκανικό πέλαγος και ο Γκρεκάλε, ο Γραίγος έχει σταματήσει τον χρόνο στο παρελθόν.
Ο παγωμένος, βροχερός άνεμος του χειμώνα έδωσε όψη μυστηρίου και αγριότητας στον φαιό βράχο και στους ανθρώπους. Οι κάτοικοι της τελούν υπό ένα νομοτελειακό εθιμοτυπικό που θυμίζει μεσαιωνική περίοδο, αν και ο χρονικός προσδιορισμός της ιστορίας λαμβάνει χώρα στις αρχές του 20ου αιώνα, λίγο πριν και κατά την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η δραματικότητα και το σκοτεινό θέμα του βιβλίου εξελίσσεται με μια εσωτερικότητα· όσο προχωράει παίρνει το ελικοειδές σχήμα του σαλιγκαριού και οπισθοδρομεί στον πυρήνα της ψυχής των ηρώων του. Δεν υπάρχει ένωση, δεν υπαινίσσεται λύτρωση, το τέλος έχει κυριολεξία, ως προς την έννοια και τη σημασία.
«Στην Καπράγια τα κορίτσια παντρεύονται νωρίς, εκεί γύρω στα δεκατέσσερα και σύντομα αρχίζουν να γεννοβολούν το ένα κουτσούβελο πίσω από το άλλο και το χαμόγελο σταδιακά χάνεται. Κι έπειτα μαυροντύνονται και πριν το καταλάβουν ρυτιδιάζουν τα πρόσωπά τους και η ζωή τους φεύγει σιγά σιγά και χάνεται, και δεν μένει τίποτα πια να θυμίζει τα ανέμελα παιδιά που ζήσαν κάποτε σε ένα βράχο που τον είπαν Καπράγια». Μα και τα παιδιά αυτού του τόπου γεννιούνται και δείχνουν το σημάδι της ζωής μετά από λίγο, σαν ξεχασμένα, σαν αναποφάσιστα, «με μια κραυγή ανάμεσα σε κλάμα και ανάσα».
Όπως τα παιδιά της Στέλλας στο Λιβόρνο.
Αυτή είναι η αφορμή για να αναμετρηθεί ο αναγνώστης με τις συνθήκες της ζωής των γυναικών του βράχου. Η Ρομίνα σκέφτεται, προσπαθεί να ερμηνεύσει και να κατανοήσει την τρέλα. Ο φόβος εκλογικεύει την παράνοια, η άγνοια διογκώνει τη δεισιδαιμονία, η εκούσια άρνηση προκαλεί και εδραιώνει το δυστοπικό και κατατονικό ύφος του παρασκηνίου της ιστορίας. Εύστοχα, θα παρατηρήσει ο αναγνώστης, η Ρομίνα έχει ένα alter ego στον κόσμο της ψυχικής της δ��αταραχής, την Οφέλια (το αιώνιο λογοτεχνικό πρόσωπο της τρέλας, η Οφηλία του Σαίξπηρ). Η νόνα Γκρατσιέλα, η γιαγιά της, είναι αποκύημα του άρρωστου νου της. Δομείται, ίσως, από μακρινές αφηγήσεις ή αναφορές που εγγράφηκαν στο υποσυνείδητό της, αλλά θυμίζει στην όψη και στην ιδιοσυγκρασία τη Νινούτζα, τη γειτόνισσα -κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τις διεργασίες ενός νου που παραπαίει στο ασυνείδητο. Ο Σέρτζιο, ο γιατρός διεξάγει μια πρώιμης μορφής ψυχανάλυση, που αν και δίνει συμπεράσματα δεν μπορεί να εφαρμόσει θεραπεία· όλη η διαδικασία είναι αδόκιμη και χωρίς επιστημονικές αποδείξεις (η Ρομίνα κοιτάζει τις σημειώσεις του γιατρού και βλέπει μαύρες μουτζούρες. Αν και δεν ξέρει γράμματα, ο αναγνώστης παραπέμπεται στα ψυχολογικά τεστ που γίνονται σήμερα στους ψυχικά διαταραγμένους ανθρώπους).Η απευκταία μοίρα της Ρομίνας είναι κατανοητή εκ προοιμίου. Ο τρόπος και η διαδικασία θα αποκαλυφθούν διαβάζοντας την ιστορία της.
Όλα τα πρόσωπα της Καπράγιας είναι δορυφόροι της Ρομίνας. Ο καθένας με τον τρόπο του εξηγεί, δικαιολογεί και προσδιορίζει την κατάσταση και την φύση της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων της, αν και ως μοναδικές οντότητες θα μπορούσαν να είναι ξεχωριστά θέματα για τη συγγραφή διαφορετικών βιβλίων. Ο σημαντικότερος σύνδεσμος της Ρομίνας είναι οι ναυτικοί που ξεμπάρκαραν. Η σιβυλλική μορφή του καπτα-Μπαρτόλο.Το εμμονικό μυαλό του, το φευγιό της σκέψης του, οι ενοχικές του αποφάσεις. Ακατάληπτοι εσωτερικοί μονόλογοι συνδέονται με την ψυχική αστάθεια της ηρωίδας.
Η ιστορία της Καπράγια κονταροχτυπιέται ανάμεσα στους χαρούμενους ρυθμούς της ταραντέλας και τον λυγμό από τα μοιρολόγια των μαυροντυμένων γυναικών. Είναι ένας παθογενής αγώνας δρόμου ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο της ανθρώπινης ψυχής, το όνειρο και τη συνθήκη της ξυπνητής κατάστασης -αλληλένδετα στην ιστορία για να επισημάνουν το θέμα της, τη συνεχή πάλη του ανθρώπινου νου. Ο βράχος αυτός αφομοιώνει τη διαφορετικότητα των ηρώων κι έτσι τείνουν όλοι σε μια κοινή κατάσταση: οι ήρωες γίνονται βράχια. Ο βορειοανατολικός άνεμος που τα χτυπάει τα λειαίνει και χάνουν κάθε αντίσταση. Όλα κυλούν πάνω τους και το αλμυρό νερό τους δίνει όψη τρομακτική. Το βιβλίο θα μπορούσε να διηγείται τη ζωή των ναυτικών αφού ξεμπαρκάρουν (όλοι οι συγγραφείς μας έχουν πει για το γοητευτικό βίο τους στα λιμάνια και για τα τραβέρσο τους στην θάλασσα, αλλά ποτέ για τη μυστική τους θλίψη όταν ξεμείνουν στη στεριά). Θα ήταν μια θαυμάσια ιστορία για τις μάγισσες και τους «σημαδεμένους» του Μεσαίωνα, την άτεγκτη και γεμάτη προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες τακτική της εκκλησίας στη Ιερά Εξέταση, για την νοοτροπία των ανθρώπων, που ζουν στην αμάθεια που προκαλεί εγκλήματα ή για μια επιδημία ευλογιάς που προκαλεί φόβο και θάνατο ή για μια ιστορία αγάπης που δεν λυτρώθηκε ποτέ. Με έναν τρόπο καθηλωτικό, είναι όλα αυτά μαζί. Το σκηνικό περιβάλλον της Καπράγια θα μπορούσε να προσομοιωθεί στο Dogville του Τρίερ ή στην ταινία του Κακογιάννη, Το Κορίτσι με τα μαύρα και να μετατρέπει το σενάριο σε μια μεταφορά σαν των στίχων του Λόρκα, «Τρεχάτε, χωριανοί, χάθηκε ο Γιάκομο, το παιδί, το παιδάκι».
Θα σας πρότεινα να διαβάσετε την Καπράγια. Όχι σαν ένα ψυχογραφικό θρίλερ, αλλά σαν μία πολυσχιδή ιστορία, ένα μωσαϊκό χαρακτήρων και καταστάσεων που αναθεωρεί ακόμα και βιβλία της ξένης λογοτεχνίας που χαρακτηρίζονται best sellers.
Ο παγωμένος, βροχερός άνεμος του χειμώνα έδωσε όψη μυστηρίου και αγριότητας στον φαιό βράχο και στους ανθρώπους. Οι κάτοικοι της τελούν υπό ένα νομοτελειακό εθιμοτυπικό που θυμίζει μεσαιωνική περίοδο, αν και ο χρονικός προσδιορισμός της ιστορίας λαμβάνει χώρα στις αρχές του 20ου αιώνα, λίγο πριν και κατά την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η δραματικότητα και το σκοτεινό θέμα του βιβλίου εξελίσσεται με μια εσωτερικότητα· όσο προχωράει παίρνει το ελικοειδές σχήμα του σαλιγκαριού και οπισθοδρομεί στον πυρήνα της ψυχής των ηρώων του. Δεν υπάρχει ένωση, δεν υπαινίσσεται λύτρωση, το τέλος έχει κυριολεξία, ως προς την έννοια και τη σημασία.
«Στην Καπράγια τα κορίτσια παντρεύονται νωρίς, εκεί γύρω στα δεκατέσσερα και σύντομα αρχίζουν να γεννοβολούν το ένα κουτσούβελο πίσω από το άλλο και το χαμόγελο σταδιακά χάνεται. Κι έπειτα μαυροντύνονται και πριν το καταλάβουν ρυτιδιάζουν τα πρόσωπά τους και η ζωή τους φεύγει σιγά σιγά και χάνεται, και δεν μένει τίποτα πια να θυμίζει τα ανέμελα παιδιά που ζήσαν κάποτε σε ένα βράχο που τον είπαν Καπράγια». Μα και τα παιδιά αυτού του τόπου γεννιούνται και δείχνουν το σημάδι της ζωής μετά από λίγο, σαν ξεχασμένα, σαν αναποφάσιστα, «με μια κραυγή ανάμεσα σε κλάμα και ανάσα».
Όπως τα παιδιά της Στέλλας στο Λιβόρνο.
Αυτή είναι η αφορμή για να αναμετρηθεί ο αναγνώστης με τις συνθήκες της ζωής των γυναικών του βράχου. Η Ρομίνα σκέφτεται, προσπαθεί να ερμηνεύσει και να κατανοήσει την τρέλα. Ο φόβος εκλογικεύει την παράνοια, η άγνοια διογκώνει τη δεισιδαιμονία, η εκούσια άρνηση προκαλεί και εδραιώνει το δυστοπικό και κατατονικό ύφος του παρασκηνίου της ιστορίας. Εύστοχα, θα παρατηρήσει ο αναγνώστης, η Ρομίνα έχει ένα alter ego στον κόσμο της ψυχικής της δ��αταραχής, την Οφέλια (το αιώνιο λογοτεχνικό πρόσωπο της τρέλας, η Οφηλία του Σαίξπηρ). Η νόνα Γκρατσιέλα, η γιαγιά της, είναι αποκύημα του άρρωστου νου της. Δομείται, ίσως, από μακρινές αφηγήσεις ή αναφορές που εγγράφηκαν στο υποσυνείδητό της, αλλά θυμίζει στην όψη και στην ιδιοσυγκρασία τη Νινούτζα, τη γειτόνισσα -κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τις διεργασίες ενός νου που παραπαίει στο ασυνείδητο. Ο Σέρτζιο, ο γιατρός διεξάγει μια πρώιμης μορφής ψυχανάλυση, που αν και δίνει συμπεράσματα δεν μπορεί να εφαρμόσει θεραπεία· όλη η διαδικασία είναι αδόκιμη και χωρίς επιστημονικές αποδείξεις (η Ρομίνα κοιτάζει τις σημειώσεις του γιατρού και βλέπει μαύρες μουτζούρες. Αν και δεν ξέρει γράμματα, ο αναγνώστης παραπέμπεται στα ψυχολογικά τεστ που γίνονται σήμερα στους ψυχικά διαταραγμένους ανθρώπους).Η απευκταία μοίρα της Ρομίνας είναι κατανοητή εκ προοιμίου. Ο τρόπος και η διαδικασία θα αποκαλυφθούν διαβάζοντας την ιστορία της.
Όλα τα πρόσωπα της Καπράγιας είναι δορυφόροι της Ρομίνας. Ο καθένας με τον τρόπο του εξηγεί, δικαιολογεί και προσδιορίζει την κατάσταση και την φύση της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων της, αν και ως μοναδικές οντότητες θα μπορούσαν να είναι ξεχωριστά θέματα για τη συγγραφή διαφορετικών βιβλίων. Ο σημαντικότερος σύνδεσμος της Ρομίνας είναι οι ναυτικοί που ξεμπάρκαραν. Η σιβυλλική μορφή του καπτα-Μπαρτόλο.Το εμμονικό μυαλό του, το φευγιό της σκέψης του, οι ενοχικές του αποφάσεις. Ακατάληπτοι εσωτερικοί μονόλογοι συνδέονται με την ψυχική αστάθεια της ηρωίδας.
Η ιστορία της Καπράγια κονταροχτυπιέται ανάμεσα στους χαρούμενους ρυθμούς της ταραντέλας και τον λυγμό από τα μοιρολόγια των μαυροντυμένων γυναικών. Είναι ένας παθογενής αγώνας δρόμου ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο της ανθρώπινης ψυχής, το όνειρο και τη συνθήκη της ξυπνητής κατάστασης -αλληλένδετα στην ιστορία για να επισημάνουν το θέμα της, τη συνεχή πάλη του ανθρώπινου νου. Ο βράχος αυτός αφομοιώνει τη διαφορετικότητα των ηρώων κι έτσι τείνουν όλοι σε μια κοινή κατάσταση: οι ήρωες γίνονται βράχια. Ο βορειοανατολικός άνεμος που τα χτυπάει τα λειαίνει και χάνουν κάθε αντίσταση. Όλα κυλούν πάνω τους και το αλμυρό νερό τους δίνει όψη τρομακτική. Το βιβλίο θα μπορούσε να διηγείται τη ζωή των ναυτικών αφού ξεμπαρκάρουν (όλοι οι συγγραφείς μας έχουν πει για το γοητευτικό βίο τους στα λιμάνια και για τα τραβέρσο τους στην θάλασσα, αλλά ποτέ για τη μυστική τους θλίψη όταν ξεμείνουν στη στεριά). Θα ήταν μια θαυμάσια ιστορία για τις μάγισσες και τους «σημαδεμένους» του Μεσαίωνα, την άτεγκτη και γεμάτη προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες τακτική της εκκλησίας στη Ιερά Εξέταση, για την νοοτροπία των ανθρώπων, που ζουν στην αμάθεια που προκαλεί εγκλήματα ή για μια επιδημία ευλογιάς που προκαλεί φόβο και θάνατο ή για μια ιστορία αγάπης που δεν λυτρώθηκε ποτέ. Με έναν τρόπο καθηλωτικό, είναι όλα αυτά μαζί. Το σκηνικό περιβάλλον της Καπράγια θα μπορούσε να προσομοιωθεί στο Dogville του Τρίερ ή στην ταινία του Κακογιάννη, Το Κορίτσι με τα μαύρα και να μετατρέπει το σενάριο σε μια μεταφορά σαν των στίχων του Λόρκα, «Τρεχάτε, χωριανοί, χάθηκε ο Γιάκομο, το παιδί, το παιδάκι».
Θα σας πρότεινα να διαβάσετε την Καπράγια. Όχι σαν ένα ψυχογραφικό θρίλερ, αλλά σαν μία πολυσχιδή ιστορία, ένα μωσαϊκό χαρακτήρων και καταστάσεων που αναθεωρεί ακόμα και βιβλία της ξένης λογοτεχνίας που χαρακτηρίζονται best sellers.
January 26, 2021
🖌Ένα νησί κάπου στο Τοσκανικό πέλαγος είναι ο πρωταγωνιστής του βιβλίου.
Μετά την Τσαρική Ρωσία, την Αγία Πετρούπολη και το Μινσκ, η συγγραφέας στήνει την ιστορία της σε έναν άλλον τόπο, και την τοποθετεί χρονικά δύο αιώνες πίσω, λίγα χρόνια πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέχρι την έναρξή του.
🖌Ρομίνα, Αντονίνα, Στέλλα, Γιολάντα, Κάπτα - Μπαρτόλο, Νινούτζα, Αγκοστίνο, Ρεντζίνα, Μάριο, Μαριάντζελα, Ερμίνα, και ανάμεσά τους οι εφιάλτες, άλλοι αληθινοί, άλλοι πέρα από κάθε λογική.
Μια επιδημία ευλογιάς και οι ανεξήγητοι φόνοι που συνταράσσουν το νησί, επιδεινώνουν το αδιέξοδο αυτών των ψυχών.
Πρόσωπα τραγικά που υποφέρουν είτε από τους ασφυκτικά στενούς οικογενειακούς δεσμούς, είτε από τις προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες που κυριολεκτικά ‘’δέρνουν’’ τη μικρή κοινωνία τους, με τις στείρες θρησκευτικές δοξασίες να καθορίζουν τη ζωή τους, προσπαθούν να βρουν διέξοδο, με δεμένες τις μοίρες τους αναντίρρητα μεταξύ τους, χωρίς να ελπίζουν σε κάτι, χωρίς φως, μέχρι να χαθούν στη λήθη. Μόνο η θάλασσα – τυχεροί όσοι μπάρκαραν – έρχεται λυτρωτής στα βάσανά τους.
«Δυο αστραπές έσκισαν τον ουρανό, το μπουρίνι ερχόταν και ο γκρεγκάλε που δυνάμωνε, τον τραβούσε στ΄άγνωστα, δυνατά σαν μαγνήτης. Κοίταξε το φλόκο πάνω από το κεφάλι του, μα μήτε που κουνήθηκε. Τρεμόπαιξαν για λίγο τα μάτια του, και το λιμάνι της Κουριτίμπα ξεπρόβαλε έξαφνα πολύβουο μπροστά του. Χαμογέλασε ο λοστρόμος της «Αουρόρα», ο λοστρόμος του «Bella Italia». Μπραζίλι. Θάλασσες ανοιχτές, όμορφες σοκολατένιες πόρνες. Λαύρα. Ματσακόνι στις λαμαρίνες που καίγουν. Όμορφη μέρα.»
🖌Η άκρως λογοτεχνική γραφή της κ. Γκανά, αναδεικνύεται σ΄αυτό το μυθιστόρημα, πιο ώριμη, πιο δυνατή δημιουργώντας ένα σκοτεινό, κλειστοφοβικό μυθιστόρημα, με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ μέσα του.
🖌Τα μικρά κεφάλαια επιταχύνουν τον ρυθμό του κειμένου και οι εναλλαγές από πρωτοπρόσωπη αφήγηση σε τριτοπρόσωπη δεν εμποδίζουν καθόλου τη ροή του. Η συγγραφέας επιτυγχάνει να δώσει στη Ρομίνα της -μέσω της γραφής της σε πρώτο πρόσωπο-, έναν εμπιστευτικό-ανατριχιαστικά εξομολογητικό χαρακτήρα.
🖌Αγάπησα ιδιαίτερα όλα εκείνα τα κεφάλαια που αναφέρονται στη ναυτική ζωή – θυμίζουν τον αγαπημένο μου ποιητή Καββαδία- όπου η γραφή της συγγραφέως αλλάζει και από τραχιά ή γλυκιά ανάλογα με τη ροή της ιστορίας, αποκτά εκείνο το γρέζι που μόνο οι θαλασσινές ιστορίες έχουν.
«Τη νύχτα μετοικούν οι Συμπληγάδες στα μπαρ του λιμανιού και στα μπορντέλα.» (Στεργιανή ζάλη)
🖌Αν και θα προτιμούσα να έβλεπα λίγο φως, μια μισάνοιχτη κουρτίνα μέσα στο σκιερό σκηνικό, που να έχει τη μορφή της κάθαρσης-τιμωρίας, εν τούτοις δέχομαι τους λόγους που σίγουρα είχε η συγγραφέας.
🖌 Αν αναζητάτε μια δυνατή λογοτεχνική πένα - όπως είθισται να λέμε -, διαβάστε το.
Μετά την Τσαρική Ρωσία, την Αγία Πετρούπολη και το Μινσκ, η συγγραφέας στήνει την ιστορία της σε έναν άλλον τόπο, και την τοποθετεί χρονικά δύο αιώνες πίσω, λίγα χρόνια πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέχρι την έναρξή του.
🖌Ρομίνα, Αντονίνα, Στέλλα, Γιολάντα, Κάπτα - Μπαρτόλο, Νινούτζα, Αγκοστίνο, Ρεντζίνα, Μάριο, Μαριάντζελα, Ερμίνα, και ανάμεσά τους οι εφιάλτες, άλλοι αληθινοί, άλλοι πέρα από κάθε λογική.
Μια επιδημία ευλογιάς και οι ανεξήγητοι φόνοι που συνταράσσουν το νησί, επιδεινώνουν το αδιέξοδο αυτών των ψυχών.
Πρόσωπα τραγικά που υποφέρουν είτε από τους ασφυκτικά στενούς οικογενειακούς δεσμούς, είτε από τις προκαταλήψεις και δεισιδαιμονίες που κυριολεκτικά ‘’δέρνουν’’ τη μικρή κοινωνία τους, με τις στείρες θρησκευτικές δοξασίες να καθορίζουν τη ζωή τους, προσπαθούν να βρουν διέξοδο, με δεμένες τις μοίρες τους αναντίρρητα μεταξύ τους, χωρίς να ελπίζουν σε κάτι, χωρίς φως, μέχρι να χαθούν στη λήθη. Μόνο η θάλασσα – τυχεροί όσοι μπάρκαραν – έρχεται λυτρωτής στα βάσανά τους.
«Δυο αστραπές έσκισαν τον ουρανό, το μπουρίνι ερχόταν και ο γκρεγκάλε που δυνάμωνε, τον τραβούσε στ΄άγνωστα, δυνατά σαν μαγνήτης. Κοίταξε το φλόκο πάνω από το κεφάλι του, μα μήτε που κουνήθηκε. Τρεμόπαιξαν για λίγο τα μάτια του, και το λιμάνι της Κουριτίμπα ξεπρόβαλε έξαφνα πολύβουο μπροστά του. Χαμογέλασε ο λοστρόμος της «Αουρόρα», ο λοστρόμος του «Bella Italia». Μπραζίλι. Θάλασσες ανοιχτές, όμορφες σοκολατένιες πόρνες. Λαύρα. Ματσακόνι στις λαμαρίνες που καίγουν. Όμορφη μέρα.»
🖌Η άκρως λογοτεχνική γραφή της κ. Γκανά, αναδεικνύεται σ΄αυτό το μυθιστόρημα, πιο ώριμη, πιο δυνατή δημιουργώντας ένα σκοτεινό, κλειστοφοβικό μυθιστόρημα, με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ μέσα του.
🖌Τα μικρά κεφάλαια επιταχύνουν τον ρυθμό του κειμένου και οι εναλλαγές από πρωτοπρόσωπη αφήγηση σε τριτοπρόσωπη δεν εμποδίζουν καθόλου τη ροή του. Η συγγραφέας επιτυγχάνει να δώσει στη Ρομίνα της -μέσω της γραφής της σε πρώτο πρόσωπο-, έναν εμπιστευτικό-ανατριχιαστικά εξομολογητικό χαρακτήρα.
🖌Αγάπησα ιδιαίτερα όλα εκείνα τα κεφάλαια που αναφέρονται στη ναυτική ζωή – θυμίζουν τον αγαπημένο μου ποιητή Καββαδία- όπου η γραφή της συγγραφέως αλλάζει και από τραχιά ή γλυκιά ανάλογα με τη ροή της ιστορίας, αποκτά εκείνο το γρέζι που μόνο οι θαλασσινές ιστορίες έχουν.
«Τη νύχτα μετοικούν οι Συμπληγάδες στα μπαρ του λιμανιού και στα μπορντέλα.» (Στεργιανή ζάλη)
🖌Αν και θα προτιμούσα να έβλεπα λίγο φως, μια μισάνοιχτη κουρτίνα μέσα στο σκιερό σκηνικό, που να έχει τη μορφή της κάθαρσης-τιμωρίας, εν τούτοις δέχομαι τους λόγους που σίγουρα είχε η συγγραφέας.
🖌 Αν αναζητάτε μια δυνατή λογοτεχνική πένα - όπως είθισται να λέμε -, διαβάστε το.
August 29, 2021
ΜΕΣΟ ΤΕΧΝΗΣ!!! Λίτσα Κοντογιάννη
Ακρωτήρι Καπράγια, Τοσκάνη Ιταλίας, αρχές του προηγούμενου αιώνα. Μια ατμόσφαιρα χρωματισμένη έντονα γκρίζα και κλειστοφοβική, όπως ακριβώς κυριαρχεί στο εξώφυλλο του βιβλίου. Θα μπορούσε να πει κανείς πως έχει έντονα στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ.
Ένας άγονος και υγρός διαολότοπος, μια απίστευτα ρεαλιστική αφήγηση, χαρακτήρες παγιδευμένοι στα λάθη και τη μοίρα τους, προκαλώντας και τη μοίρα των συντοπιτών τους. Αμαθής και αγράμματοι, θύματα των προκαταλήψεων, να προσπαθούν να γιατρέψουν τη τρέλα και τις ψευδαισθήσεις με ξόρκια και μαντζούνια.
Ένα απίστευτα δυνατό, με γερές βάσεις στη πραγματικότητα μυθιστόρημα, που προκαλεί πολύ δυνατά συναισθήματα στον αναγνώστη.
Μια ολοζώντανη γλώσσα που ρέει αβίαστα και μπορεί να μας κάνει να περιπλανηθούμε σε μια κοινωνία που υπήρξε κάτι παραπάνω από 100 χρόνια πριν, να γίνουμε μάρτυρες για το πόσο διαφορετικό πνευματικό επίπεδο κυριαρχούσε τότε και τις πραγματικά σπαταλημένες ζωές ανθρώπων που τους κατάπιε η λήθη και κανείς δεν τους θυμάται πια, καθώς το στίγμα τους χάθηκε για πάντα, αφού δεν κατάφεραν να αφήσουν πίσω τους ένα σημάδι αξιομνημόνευτο.
Μια εποχή εξαιρετικά δύσκολη για τις γυναίκες, ειδικά σε αυτό το νησί, μιας και οι περισσότερες μικροπαντρεύονταν. Ή ήσαν σκληρές για να μπορέσουν να επιβληθούν και να επιβιώσουν, ή μαλθακές, υποταγμένες για να αντέξουν το ξύλο, την ταπείνωση, την απαξίωση, την ειρωνεία για να μπορούν να υπηρετούν συζύγους, πεθερικά, και ολόκληρο το σόι τους.
Οι δε άντρες σκληροί σαν τους βράχους του νησιού, ναυτικοί ριζωμένοι σε λιμάνια και θάλασσες, αλλά παρ’ όλα αυτά γεμάτοι με αντιθέσεις στην ψυχοσύνθεσή τους.
Ένα πολύ καλογραμμένο μυθιστόρημα που το συνιστούμε στους αναγνώστες, που τους αρέσει ένα ρεαλιστικό ταξίδι στο χθες.
Ακρωτήρι Καπράγια, Τοσκάνη Ιταλίας, αρχές του προηγούμενου αιώνα. Μια ατμόσφαιρα χρωματισμένη έντονα γκρίζα και κλειστοφοβική, όπως ακριβώς κυριαρχεί στο εξώφυλλο του βιβλίου. Θα μπορούσε να πει κανείς πως έχει έντονα στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ.
Ένας άγονος και υγρός διαολότοπος, μια απίστευτα ρεαλιστική αφήγηση, χαρακτήρες παγιδευμένοι στα λάθη και τη μοίρα τους, προκαλώντας και τη μοίρα των συντοπιτών τους. Αμαθής και αγράμματοι, θύματα των προκαταλήψεων, να προσπαθούν να γιατρέψουν τη τρέλα και τις ψευδαισθήσεις με ξόρκια και μαντζούνια.
Ένα απίστευτα δυνατό, με γερές βάσεις στη πραγματικότητα μυθιστόρημα, που προκαλεί πολύ δυνατά συναισθήματα στον αναγνώστη.
Μια ολοζώντανη γλώσσα που ρέει αβίαστα και μπορεί να μας κάνει να περιπλανηθούμε σε μια κοινωνία που υπήρξε κάτι παραπάνω από 100 χρόνια πριν, να γίνουμε μάρτυρες για το πόσο διαφορετικό πνευματικό επίπεδο κυριαρχούσε τότε και τις πραγματικά σπαταλημένες ζωές ανθρώπων που τους κατάπιε η λήθη και κανείς δεν τους θυμάται πια, καθώς το στίγμα τους χάθηκε για πάντα, αφού δεν κατάφεραν να αφήσουν πίσω τους ένα σημάδι αξιομνημόνευτο.
Μια εποχή εξαιρετικά δύσκολη για τις γυναίκες, ειδικά σε αυτό το νησί, μιας και οι περισσότερες μικροπαντρεύονταν. Ή ήσαν σκληρές για να μπορέσουν να επιβληθούν και να επιβιώσουν, ή μαλθακές, υποταγμένες για να αντέξουν το ξύλο, την ταπείνωση, την απαξίωση, την ειρωνεία για να μπορούν να υπηρετούν συζύγους, πεθερικά, και ολόκληρο το σόι τους.
Οι δε άντρες σκληροί σαν τους βράχους του νησιού, ναυτικοί ριζωμένοι σε λιμάνια και θάλασσες, αλλά παρ’ όλα αυτά γεμάτοι με αντιθέσεις στην ψυχοσύνθεσή τους.
Ένα πολύ καλογραμμένο μυθιστόρημα που το συνιστούμε στους αναγνώστες, που τους αρέσει ένα ρεαλιστικό ταξίδι στο χθες.
September 5, 2021
Μακάρι να υπήρχαν περισσότερα από πέντε αστέρια για αυτό το βιβλίο. Είναι λες και δημιουργεί ένα δικό του είδος. Βαθιά κοινωνικό και ταυτόχρονα με αγωνία και ένα σκοτεινό μυστικό, που έρχεται να σε ταρακουνήσει στο τέλος και να σου ανοίξει τα μάτια σε αυτόν τον τόσο παράξενο κόσμο μας, που τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Υπέροχος λόγος, ιδιαίτερος, με γραφή που θυμίζει παλαιότερους συγγραφείς και ήρωες αληθινούς και ανθρώπινους.
January 7, 2024
Υπέροχο , μοναδικό, ιδιαίτερο, ατμοσφαιρικό βιβλίο. Σε ταξιδεύει σε άλλη εποχή.
Displaying 1 - 16 of 16 reviews