Η προστασία των γλωσσικών μεινοτήτων στην Ευρώπη

by Sotirios Livas, Σωτήριος Λίβας, Μαρία Α.Μ. Τσίγκου

"[...] η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός, συνεχώς μεταβαλλόμενος, μετακινούμενος, που δεν μπορεί να παραμείνει αγνός και καθαρός, ακριβώς γιατί αποτελεί μέσο επικοινωνίας ανθρώπων και μέρος της βιωμένης καθημερινότητάς τους. Δεν μπορεί να διατηρείται στη φορμόλη ή στις προθήκες ενός μουσείου, ως εύθραυστο δείγμα ενός πολιτισμού που κινδυνεύει να πεθάνει, ως είδος που θαυμάζουν και μαζί λυπούνται κάποιοι επισκέπτες".
Ξεκινώντας από την (και καταλήγοντας στην) πολυπλοκότητα και τον πολυσχιδή χαρακτήρα της γλώσσας, στο βιβλίο επιχειρείται να εξεταστεί σε βάθος το πλαίσιο προστασίας των γλωσσών των μειονοτικών κοινοτήτων στην Ευρώπη του σήμερα. Στον πρώτο άξονα αυτής της εξέτασης γίνεται αναφορά σε θεωρητικές προσεγγίσεις της γλώσσας, σε γλωσσικές ποικιλίες και χαρακτηρισμούς γλωσσών, στις μειονοτικές και περιφερειακές γλώσσες, στο φαινόμενο της εξαφάνισης γλωσσών, της πολυγλωσσίας και της γλωσσικής ετερότητας, στις γλωσσικές πολιτικές αντίστασης στη θνησιγλωσσία κ.λπ. Στον δεύτερο άξονα γίνεται αναφορά σε γλωσσικές μειονοτικές κοινότητες που, για ιστορικούς λόγους, αντιμετωπίστηκαν και αντιμετωπίζονται στην Ευρώπη κυρίως ως φορείς συγκεκριμένων πολιτιστικών αγαθών. Το σημείο στο οποίο οι δυο άξονες συναντώνται είναι το πεδίο των δικαιωμάτων και των συμβατικών κειμένων που σχεδιάστηκαν για την προστασία των γλωσσών ως πολιτιστικών αγαθών. Ανταποκρίνεται, άραγε, η προστασία αυτή στη σημερινή πραγματικότητα των ευρωπαϊκών κοινωνιών της οικονομικής κρίσης, της μετανάστευσης και της υποδοχής προσφύγων, της ανόδου του λαϊκισμού και του μισαλλόδοξου, ρατσιστικού λόγου;
"[...] η προστασία των δικαιωμάτων των γλωσσών αποτελεί εξ ορισμού εννοιολογικό ατόπημα, υπό την έννοια ότι η γλώσσα, κάθε γλώσσα, υπάρχει χάριν των ομιλητών της και αποτελεί αφηρημένη οντότητα- ως τέτοια είναι παράλογο να έχει δικαιώματα [...] δικαιώματα έχουν οι ομιλητές και η όποια προστασία πρέπει να αφορά εκείνους και όχι τις γλώσσες τους".

382 pages, Unknown Binding

First published January 1, 2019

About the author

Dr Sotirios Livas is Assistant Professor at the Department of Foreign Languages, Translation and Interpreting at the Ionian University. He holds a BA in Law from the National and Kapodistrian University of Athens (1989), an MA in International Development Law and Development Studies from Panteion University (1997) and a PhD in Law and International Relations from the Ionian University (2003). He has extensive legal experience, since he practices law since 1992, specializing in administrative as well as civil law and ADR. In addition, he has an outstanding academic profile and varied teaching experience having taught, among others, International Law, International Relations, and International Relations in the Middle East, Spanish Legal Terminology to undergraduate students and French and English Terminology of EU Texts and International Relations to postgraduate students. He is currently in charge of the Placements and Internships Scheme and he was head of the Spanish section of the Department of Foreign Languages, Translation and Interpreting. He is a member of the “Hellenic Society of International Law and International Relations” and the “Mobilities Research Institute”, while he participates in the Eurolect Observatory research project. He has published articles in international journals and edited volumes; he is the author of the monograph Globalization, Nationalism and Islam and the editor of the Greek-Spanish and Spanish-Greek Dictionary of Legal Terms.


Ο Σωτήριος Λίβας είναι απόφοιτος του Νομικού τμήματος της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων του Ιονίου Πανεπιστημίου (2003). Έχει διδάξει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο μαθήματα νομικής μετάφρασης. Είναι υπεύθυνος της Πρακτικής Άσκησης, υπεύθυνος της Ειδίκευσης Διερμηνείας και ήταν υπεύθυνος της Ειδίκευσης Ισπανικής του Τμήματος. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, του Διεθνούς Ινστιτούτου Κινητικότητας, ενώ συμμετέχει και στο επιστημονικό πρόγραμμα "Παρατηρητήριο Ευρωλέκτου". Έχει, μεταξύ άλλων, γράψει πάνω από δεκαπέντε άρθρα σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά για τον ισλαμισμό, την Τουρκία και τη συμβατότητα Ισλάμ – δημοκρατίας, τρεις μονογραφίες, πάνω από σαράντα βιβλιοκριτικές, έχει μεταφράσει από τα αγγλικά δυο βιβλία, έχει επιμεληθεί άλλο ένα και είναι ο επιμελητής του Ισπανοελληνικού – Ελληνοϊσπανικού Λεξικού Νομικών Όρων.