Het hele leven

by Bart Moeyaert

In het begin waren we nooit alleen. We stonden met onze blote voeten midden in de overvloed, en als we gingen liggen, dan was het alsof we in het leven verdronken. Dan zochten de vrouw en ik elkaars hand en trokken we elkaar als het ware op het droge. “Gaat het?” zei zij dan tegen mij, of ik tegen haar. En dan ging het weer.’

In 2004 verraste Bart Moeyaert met het veelbekroonde, in acht talen verschenen De Schepping. Waar dat verhaal eindigde, begon in 2010 Het Paradijs, het poëtische resultaat van een nieuwe samenwerking tussen Moeyaert en het Nederlands Blazers Ensemble, dat een theaterproductie van de teksten maakte met een eigen bewerking van muziek van Joseph Haydn. In 2015 voltooiden zij samen de Haydn-cyclus met De Hemel.

De Schepping, Het Paradijs en De Hemel worden nu voor het eerst samengebracht onder de titel Het hele leven. Peter Van den Ende, die onlangs veel succes oogstte met zijn prentenboek Zwerveling, maakte er nieuwe illustraties bij.

Genres: Literature, Poetry

92 pages, Hardcover

First published August 18, 2020

About the author

De boeken, het toneel en de gedichten van Bart Moeyaert zijn sinds zijn debuut in 1983 door lezers van alle leeftijden ontdekt, wat hem een aparte plek geeft binnen de Nederlandstalige literatuur. Tot de meest bekende titels behoren ‘Het is de liefde die we niet begrijpen’, ‘Broere’, ‘Tegenwoordig heet iedereen Sorry’, ‘Morris’ en ‘Een ander leven’. Hij publiceerde drie dichtbundels: ‘Verzamel de liefde’, ‘Gedichten voor gelukkige mensen’ en ‘Helium’.

Tot 1995 was Moeyaert eindredacteur van een magazine voor jongeren, daarna werd hij fulltime schrijver. Zijn werk is vaak bekroond, zowel in binnen- als buitenland, o.a. met de Vlaamse Cultuurprijs (de huidige Ultima), de Boekenleeuw, de Zilveren Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil, de Deutsche Jugendliteraturpreis, en de Norske Oversetterpremien. In 2019 won hij de internationale Astrid Lindgren Memorial Award (https://alma.se/en/laureates/2019-bar...). In 2002, 2012, 2020 en 2024 eindigde hij op shortlist voor de internationale Hans Christian Andersen Award.

Zijn werk verscheen tot hiertoe in achtentwintig talen. In 2014 werd Moeyaert aangesteld als artistiek intendant van het project Gastland Vlaanderen en Nederland op de Frankfurter Buchmesse 2016. Van 2000 tot 2021 was Bart Moeyaert hoofddocent Schrijven aan de afstudeerrichting Woord in Antwerpen. In 2019 verliet hij Antwerpen, de stad waar hij in 2006 en 2007 Stadsdichter was, en verhuisde naar de bossen en de rust van Heide, Kalmthout.

Reviews

[Bart · Rating 4 out of 5]

4⭐️

[Eline · Rating 4 out of 5]

4⭐️

[Els · Rating 5 out of 5]

Gelezen én beluisterd. Zó, zó schoon.

[Bert · Rating 4 out of 5]

****(*)

[Kirsten Paoline König · Rating 5 out of 5]

'Ik had met God te doen. Hij was moe.
Als ik zeg dat God en ik maar weinig zijn, is dat een gok. Iets wat ik schat. Zeker weten zal ik het nooit. Sinds ik het niets heb gezien, is iets soms erg veel, en soms is bijna niets belachelijk weinig. En als ik daarop doordenk, is God wie weet bijna alles. Vind eens iets uit wat er nog niet is. Doe dat nog eens, en nog eens. Ik kan me voorstellen dat het scheppen van de dingen je niet in de koude kleren gaat zitten.
Ik heb eens een poppetje van brood gemaakt, het moest een schaap voorstellen.
Wat een lekker paard is dat, zei mijn moeder, terwijl ze er boter op smeerde.
Je maakt zo gauw fouten.'
.
.
'Het Hele Leven' is een kostbaar kleinood - onovertroffen verteld door meesterverteller Bart Moeyaert met adembenemend beeld van meesterkunstenaar Peter van den Ende 🖤

[Anton Segers · Rating 3 out of 5]

Moeyaert op zijn best: zijn laconieke trefzekere verwoording van de stroom van gedachten wordt hier verrijkt met rijke speelse fantasie.
De Schepping is gewoonweg zalig. Het paradijs bij momenten idem dito. Enkel De Hemel is wat minder, vandaar de 3 sterren.

[Kurt Thys · Rating 4 out of 5]

Een bundeling van drie eerdere voordrachten.
Bart Moeyaert is de koning van de kinderlijke eenvoud, terwijl hij het kinderboek méér dan overstijgt.
Een godsdienstig boekje? Ai, maar het is zo diep en het laat je zo nadenken over het leven in zulk een gestileerde taal dat me dat niet deert. Moeyaert is Meester!

[Ria Van Herck · Rating 5 out of 5]

Ik ben een grote fan van Bart Moeyaert. Het hele leven maakte me euforisch tijdens het lezen. De tekeningen van Peter Van Den Ende hadden daaraan een groot aandeel. Ik wist niet eens toen ik aan het boek begon dat het eigenlijk teksten waren op de muziek van de Haydn-cyclus. Ik ga dat boek herlezen met de muziek op de achtergrond…gegarandeerd.
Deel 1 : de schepping zou voor mij verplichte lectuur moeten worden (eigenlijk vind ik dat het in elke bijbel moet opgenomen worden als scheppingsverhaal). Deel 3 (Het laatste stuk), ‘de Hemel’ liet me hardop in lachen uitbarsten, dat is in deze coronatijden toch ook altijd meegenomen. Met dit citaat verraad ik niets, lijkt me: “ Goed”, zei ik, omdat ik niet op het woord kon komen dat je gebruikt als het niet beter kan, hoe heet het.

[Greet Balemans · Rating 5 out of 5]

Wat een heerlijk boekje is dit!
Genoten heb ik van die taalvirtuositeit, die Spielerei met woorden en zinnen… heerlijk gewoon!
Ontroerend, vertederend, speels, filosofisch, grappig, universeel-religieus, diepzinnig, poëtisch…

[Bruno · Rating 3 out of 5]

Ik mis Lilith.

[Dries Boudewijns · Rating 4 out of 5]

Bart Moeyaert zoals ik hem ken. Beklijvend en pakkend, ik vind hem een van de grootste schrijvers van vandaag de dag.

[Monique Van hest · Rating 5 out of 5]

Mooi zeg! Bart Moeyaert verstaat de kunst om met weinig woorden zoveel te zeggen. Bijzondere weergave - poetisch én humorvol - van Bijbelse teksten. Prachtige illustraties ook. Als toetje luister ik nu naar de bedoelde versie met het Nederlands Blazersensemble. Dubbel genieten.

[Els · Rating 5 out of 5]

Het hele leven. Door Bart Moeyaert. Met illustraties van Peter Van den Ende.

Na De schepping, Het paradijs en De hemel is er nu uiteindelijk Het hele leven. Lees dit boek als je wil verdwalen, in het alles en het niets. Als je op zoek bent naar vragen zonder antwoorden en wijsheid die amper in woorden past. Schoonheid die door letters en vlekken naar buiten barst.

Bart neemt je mee zoals alleen hij dat kan. Rustig, bedachtzaam, intens, geconcentreerd. Boordevol emotie, rede en muzikaliteit. Weemoedigheid.

De tekeningen van Van den Ende raken me hier meer dan in Zwerveling. Het ganse boek lang is er een ritme in woord en beeld dat een klank creëert die doorheen je hoofd, hart en ziel beweegt.

Laat je meeslepen, wiegen, fladderen en met grote ogen, enigszins vochtig, de tijd verliezen.

Vergeet vooral niet de hond met de parkiet op zijn kop te groeten. (Mooie boeken lees je met de cover er af.)

[Grietleest · Rating 5 out of 5]

Er zijn slechts 2 dingen mooier dan het hele leven van @bartmoeyaert.

1. Bart Moeyaert die de schepping (het eerste deel van het hele leven) zelf voorleest.
Believe me... Ik heb het eens mogen meemaken en ik heb nog nooit een zaal zo gezamenlijk horen zuchten van contentement.

2. Het hele leven kunnen voorlezen aan mijn 9-jarige dochter. En ze is er net zo gek op als ik 💕.

Doe jezelf een plezier en lees dit boek. Of leg het voor iemand onder de kerstboom 🎄.

[Geert van Rooijen · Rating 4 out of 5]

Wat een heerlijk kleinood! Oud verhaal in nieuwe woorden. Prachtig verlucht door Peter Van Den Ende. Hartverwarmend las het omdat Moeyaert erin slaagt je elke pagina te laten proeven. Vanaf bladzijde 1: “ in het begin was er niks. Het is moeilijk om je dat voor te stellen. [...] als je het begin van alles wil zien. Moet je erg veel weglaten. Ook je moeder.”

[Alicia · Rating 5 out of 5]

Heel fijn tussenboorboekje. Je bent er zo doorheen, maar je kunt wel even helemaal verdwijnen in de sprookjesachtige wereld waar God op een stoel de wereld schept en de dood als je naaste familie af en toe op bezoek komt. Mooie zinnen en beelden, grappig ook.

[Nike · Rating 5 out of 5]

Lezen en herlezen, dat overkomt me altijd met Bart Moeyaert. Bij elke lezing ontdek je, voel je, begrijp je iets nieuws. De tekeningen van Peter Vanden Ende zijn betoverend. Het vult mekaar zo mooi aan: het poëtische van de beelden, het beeldende van de woorden.

[Anna Helena · Rating 4 out of 5]

Nog eens een boek op papier gelezen. En maar goed ook, want er staan mooie illustraties in. Een boek dat je zo in 1,2,3 uitleest, maar meer vertelt dan er staat geschreven. Het had gerust nog wat dikker mogen zijn. Een 3,5 die ik afrond naar 4 wegens Moeyaert-fan.

[Tom · Rating 3 out of 5]

Ik had het graag meer sterren willen geven, maar de lichtheid waarmee Moeyaert zo vaak schrijft bagatelliseert het verhaal van Adam en Eva tot iets waar ik toch maar weinig voor voel. Het begin, de schepping, is mooi verwoord, maar vanaf De Zevende Dag voelt het aan als een metafoor die te lang wordt uitgerokken en daarbij zijn spitsvondigheid verliest.
Het had beter geweest mocht de schrijver dit liefdesverhaal in een ander tijdperk geplaatst hebben, net zoals het slot zich in de hedendaagse tijd afspeelt. Dit laatste verhaal, De hemel, is een Moeyaert-klassieker en toont een verfrissend beeld van De dood. Het bevat de onschuldige schoonheid van de liefde die Moeyaert zo vaak in zijn teksten ontbloot.

Toch is daar net in het liefdesverhaal, getiteld Het paradijs, weinig van terug te vinden. Het voelt zelfs cliché, een beetje geitenwollensokachtig met die lichtelijk seksuele metaforen die eerder ongemakkelijk aanvoelen dan dat ze een lach op m'n gezicht toveren, waardoor dit hoofdstuk de mist ingaat.

De tekeningen van Peter van den Ende zijn prima! Ze belichten een melancholische interpretatie van de tekst, wat een mooie wisselwerking oplevert.

[Karin · Rating 5 out of 5]

Telkens ik een boek van Bart Moeyaert lees, word ik gelukkig. Omdat hij het zo mooi en raak kan verwoorden, omdat ook zijn proza pure poëzie is. Ook bij "Het hele leven" is dat zo. In eenvoudige woorden maar zo treffend schrijft hij vol mededogen en wijsheid over de mens, God en de schepping, de liefde in het paradijs en de dood... Ernstige thema's... maar telkens is er die knipoog, die glimlach die relativeert en geruststelt.
De prachtige tekeningen van Peter Van den Ende maken het boek helemaal af!

[Michel Schynkel · Rating 4 out of 5]

Telkens ik iets las van Bart Moeyaert vond ik dat best goed, maar zelden kon ik me vinden in de jubelende kritieken die zijn publicaties vaak te beurt vallen. Maar toegegeven, dit is een heel sterk werkje: origineel, gevat en de fantasie prikkelend. Dit is ook een bijzonder verzorgde uitgave. De illustraties van Peter Van Den Ende zijn top en zorgen voor een meerwaarde. Een boek om nog een keertje te herlezen en weer nieuwe dingen in te ontdekken, zowel voor de jongere lezer als de volwassene.

[Chris · Rating 4 out of 5]

"In het begin was het niets er al, maar het was niet het niets van God. Het is moeilijk om je dat voor te stellen. Je moet alles wat er nu is nog niet laten zijn. Je moet het licht uitdoen, en er zelf niet zijn, en dan ook nog eens al het donker vergeten, want in het begin was er niets, ook het donker niet. Als je het begin van alles wil zien, moet je erg veel weglaten."

[Irma Kemper · Rating 5 out of 5]

een boek dat me bij zich op schoot trok

ik was weer even kind

de woorden wiegden me zachtjes 

en lieten een zaadje achter in mijn buik

dat groeide en botte en bloeide

tot een wijze boom 

zijn wortels stevig verankerd

de ranke takken met bladeren 

zachtjes ritselend op mijn hoofd

in de wind, in de wind, in de wind

[Leen · Rating 5 out of 5]

Door de muzikale, haast bezwerende taal- en klankrijkdom heeft het iets van een sfeervol gedicht, een evocatie van een toestand ergens tussen droom en werkelijkheid, herinnering en verlangen, schaduw en licht in. De Morgen

[Tessa Kerre · Rating 5 out of 5]

Hoe schoon is dit boek. Schoon, schoon, schoon. Ik ga het nog nekeer lezen. Daaaag.

[Liz · Rating 2 out of 5]

Not my cup of tea I guess. Te vreemd of te hoge verwachtingen over het vinden van nazinderende zinnen na het lezen van sommige recensies.

[Hemel · Rating 4 out of 5]

"welja" zei {g}od

[Luc Dejonghe · Rating 4 out of 5]

Origineel en mooi

[Carla · Rating 5 out of 5]

Ik was al fan van de bundels apart, de tekeningen van Peter Van den Ende maken het tot een prachtig geheel.

[amulier · Rating 4 out of 5]

Per ongeluk verkeerde boek uitgeleend maar was wel mooi! Soort variatie op het scheppingsverhaal. Mooi geschreven en heel kort dus aanrader als je eens in een uurtje iets wil uitlezen