Ο Σαίξπηρ, η Αναγέννηση κι εμείς

by Τίνα Κροντήρη

Το βιβλίο αυτό τόσο μέσα από τον τίτλο όσο και μέσα από το περιεχόμενό του, φιλοδοξεί να μας προβληματίσει και ως προς τη δική μας σχέση με τον Σαίξπηρ. Υπονοεί ότι ο τρόπος θεώρησης μιας χρονικά απομακρυσμένης ιστορικής στιγμής (και των δημιουργημάτων της) αλλάζει από εποχή σε εποχή. Δεν έχουμε πρόσβαση σε καμία απόλυτη αλήθεια, όπως δεν είχαν άλλοι πριν από μας. Ζούμε στον 21ο αιώνα και κουβαλάμε ορισμένες πολιτισμικές αποσκευές. Μπορούμε να δούμε τον Σαίξπηρ και την εποχή του μόνο μέσα από την ιδιαίτερη πολιτισμική μας ταυτότητα και θεωρητική σκοπιά μέσα από το ιστορικό μας πρίσμα.

251 pages, Paperback

Published January 1, 2002

About the author

Η Τίνα (Σταματία) Κροντήρη έλαβε το πτυχίο της από το Πανεπιστήμιο του Ιλλινόις στο Σικάγο, και το διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο του Σάσσεξ στην Αγγλία. Από το 1989 διδάσκει θέατρο και λογοτεχνία της Αναγέννησης στο Τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης όπου σήμερα είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια. Έχει δημοσιεύσει διάφορα άρθρα και βιβλία πάνω στο αντικείμενό της.

Reviews

[Searchingthemeaningoflife Greece · Rating 5 out of 5]

[...]Στη μεσαιωνική εποχή η κωμωδία δεν ήταν απαραίτητα συνυφασμένη με το γέλιο. Κωμωδία ήταν ό,τι δεν ήταν τραγωδία ή οτιδήποτε είχε αίσιο τέλος. Στην κωμωδία υπήρχε μια πορεία από τη σύγχυση προς την τάξη, από την άγνοια προς τη γνώση, από τη δυστυχία στην ικανοποίηση, από τον χωρισμό στην ένωση, από τη στειρότητα στη γονιμότητα και από την ελεύθερη ζωή στον γάμο. Κατά αυτή την έννοια η Θεία Κωμωδία του Δάντη εμπίπτει στο κωμικό είδος. Δεν προκαλεί γέλιο, όμως έχει αρμονικό τέλος - την ένωση της ανθρώπινης ψυχής με τον Θεό. Με το ίδιο κριτήριο, τα Μυστήρια και Ηθικά Δράματα (Mysteries & Moralities) του 15ου αιώνα ήταν κωμικά, γιατί κατέληγαν στον θρίαμβο του Χριστού και στη σωτηρία της ανθρώπινης ψυχής. Γενικά, η κωμωδία κατέληγε σε γάμο ή τουλάχιστον σε κάποια ένωση ή επανασύνδεση, η οποία επέλυε τη σύγκρουση και έφερνε τους χαρακτήρες σε αρμονία. Κατά την Αναγέννηση η αντίληψη αυτή συνέχισε να υπάρχει σε γενικές γραμμές. [...]
 

[...]Τα σαιξπηρικά έργα δεν επιβεβαιώνουν την επίσημη ιδεολογία, και επομένως δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι λειτούργησαν ενισχυτικά προς τις συντηρητικές δυνάμεις, όπως έχει υποστηριχτεί. Και δεν την επιβεβαιώνουν διότι ο Σαίξπηρ δεν ανάγει ποτέ το δράμα σε ηθικό δίδαγμα. Συμπεριλαμβάνει τόσες αμφισημίες και αντιπαραθέτει τόσες πτυχές, ώστε καθίσταται αδύνατη η ανάγνωση των έργων του ως πολιτικών ή ηθικών κηρυγμάτων. Αυτό που κατορθώνουν τα σαιξπηρικά έργα είναι να εντοπίζουν και να προβληματικοποιήσουν τους κοινωνικο-πολιτικούς άξονες που συνιστούν την κυρίαρχη ιδεολογία.[...]