499 Haiku

by Dariusz Brzóska-Brzóskiewicz

„Dariusz Brzóska Brzóskiewicz od ponad ćwierćwiecza pisze, deklamuje, przedstawia (para)teatralnie, śpiewa i omawia własną poezję, którą niezmiennie etykietuje jako haiku.” Tak pisze w przedmowie do nowego tomu 499 Haiku Brzóski Brzóskiewicza Beata Śniecikowska. Faktycznie tom, który przedstawiamy, to jedno z najciekawszych polskich zjawisk artystycznych wyrosłych z fascynacji tą dalekowschodnią formą liryczną. Nie jest to jednak fascynacja naśladowcza – Dariusz Brzóska-Brzóskiewicz stworzył własną formę haiku, która jest niekiedy komicznym, niekiedy groteskowym, a zawsze ironicznym i lirycznym nawiązaniem do haiku. Są to swoiste wariacje na temat tej kontemplacyjnej formy poezji. „Dariusz Brzóska Brzóskiewicz od ponad ćwierćwiecza pisze, deklamuje, przedstawia, śpiewa i omawia własną poezję, którą niezmiennie etykietuje jako haiku.
Teksty powstałe w ostatnich latach […] okazują się zaskakujące w kontekście wcześniejszej twórczości poety. To utwory bardzo bliskie zachodniemu prototypowi haiku: zwięzłe, wpisujące się w proste schematy sensualne, niedyskursywnie, mimetycznie – i czule – rejestrujące rzeczywistość, wreszcie: oszczędne w użyciu środków stylistycznych. Niektóre liryki przypominają nawet poezję zen, pewna część z nich wydaje się bliska koanom. Najliczniej reprezentowane w twórczości Brzóski pozostają jednak wiersze, których związki z haiku uznaję za niejednoznaczne. Myślę o tekstach prezentujących wycinki z codzienności, w znacznej części – mikroobrazki ze świata natury. Różnice między japońskimi miniaturami a Brzóskowymi kadrami z rzeczywistości są klarowne i znaczące.

528 pages, Hardcover

First published October 21, 2020

Reviews

[ajsinfajer]

Haiku to forma specyficzna, w swoim zamyśle często broniąca się przed konkretną interpretacją. W języku polskim przybrała raczej formę zabawy słowem i rytmem, aniżeli zgodną z klasycznymi japońskimi wzorcami (choćby przez niejapoński sposób zapisu w wersach czy brak typowego metrum).

Haiku Brzóski bywają piękne, bardzo ciekawe, niekiedy inspirująco satyryczne, czasem zupełnie nietrafione. Najbardziej podobają mi się te „polskie”, dostosowane do polskiego rytmu, a nie przesadnie uproszczone ku stylistycznej zgodności z oryginałami japońskimi – te momentami pachniały mi wręcz grafomaństwem, którego humor nie jest w stanie wytłumaczyć („Byle co”:
Nie
Akceptuj
Byle
Czego

lub

„Himalaje”

Każdy
Ma
Swoje
Himalaje

lub

„Dramat”

Dramat
To jedno
Życie
To drugie

lub nieoryginalne i powielane: „Życie”

Życie
To sztuka
Sztuka
To nie życie).

Te są jednak w mniejszości, i z tomiku 499 zdecydowanie wyniosę wiele pięknych momentów:

Kleją się
Do twarzy
Zapachy
Miodowych łąk

Być
Najwięcej
Znaczy
Teraz

Traci pamięć
Dzielny Lud
Wielkich czynów ojców
Z radością się zapiera


„Na materacu”

Toń kołyszącej wody
Uspokaja falujące ciało
Myśli same
Uciekają ku słońcu

„Warkocze”

Twoich dłoni
Warkocze
Zaplatam
Wieczorem

„Słońce”

Słońce
Odbite
W Twoich ustach
Całuje moje oczy