การเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของชนชั้นผู้นำไทยตั้งแต่รัชกาลที่ ๔ - พ.ศ. ๒๔๗๕

by อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์

ยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไทยมีอายุไม่ยืนยาว แต่เป็นยุคที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการหล่อหลอมลักษณะของรัฐและสังคมไทยในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางภูมิปัญญา

งานวิจัยนี้ช่วยอธิบายการก่อรูปและการคลี่คลายอย่างสลับซับซ้อนของภูมิปัญญาหรืออุดมการณ์ของชนชั้นนำซึ่งได้สถาปนาและปกครองรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และยังอธิบายพลวัตภายในของรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ที่ส่งผลให้ชนชั้นนำรุ่นใหม่ปฏิเสธส่วนที่เป็นสาระสำคัญของภูมิปัญญาดังกล่าว พร้อมกับพัฒนาและเผยแพร่ความคิดใหม่ ซึ่งนอกจากจะบั่นทอนสิทธิธรรมของชนชั้นนำเดิมแล้ว ยังผลักดันให้เกิดการปฏิวัติเพื่อเปลี่ยนระบอบการปกครองใน พ.ศ. ๒๔๗๕ อีกด้วย

เสน่ห์ของงานวิจัยเรื่องนี้อยู่ที่ความพยายามที่จะเข้าใจพลังทางภูมิปัญญาที่ผลักดันให้มนุษย์กระทำการต่าง ๆ มิใช่มุ่งสนับสนุนหรือโจมตีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง เมื่ออ่านแล้วจึงมองเห็นความสืบเนื่องทางภูมิปัญญาระหว่างคณะราษฎรกับชนชั้นนำของรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไม่น้อยไปกว่าความขัดแย้ง

347 pages, Paperback

First published January 1, 1995