What do you think?
Rate this book
На враќање
„На враќање“ е возбудлива и привлечно раскажана драматична животна приказна, роман за грешките и прошката, за разбраната и претрпена грешка, која секој може да ја направи, за моментите во кои човек се приземјува и го осознава сето неправилно извршено.
222 pages, Paperback
Published September 8, 2020
3 people are currently reading
44 people want to read
About the author
Фросина Пармаковска
7 books35 followersФросина Пармаковска е родена во Скопје во 1985 година. Дипломирала на Филолошки факултет, катедра за Општа и компаративна книжевност. Магистрирала на Институт за македонска литература, на Културолошки студии, тема „Варијации на магичниот реализам во светскиот и македонскиот роман“.
Има објавувано раскази во книжевни списанија, а во 2013 го објави романот „Пишувајќи ги изгубените топки“ (Култура). „Вишнова хроника“ (Или Или, 2014) е нејзин втор роман, а „Одбројување" (Или Или, 2017), трет. „Вишнова хроника“ стана финалист за престижната награда Роман на годината за 2014, која ја доделува Утрински весник, а истиот роман подоцна доживеа преводи на бугарски и украински јазик.
Има објавувано раскази во книжевни списанија, а во 2013 го објави романот „Пишувајќи ги изгубените топки“ (Култура). „Вишнова хроника“ (Или Или, 2014) е нејзин втор роман, а „Одбројување" (Или Или, 2017), трет. „Вишнова хроника“ стана финалист за престижната награда Роман на годината за 2014, која ја доделува Утрински весник, а истиот роман подоцна доживеа преводи на бугарски и украински јазик.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
June 23, 2021
"А јас ги отварам очите за да ја запаметам таа последна слика и гледајќи некаде низ прозорецот, пишувам со рацете на кои тогаш не им требаат очи. Утрото без да ме предупреди и без да се збогува, одамна беше заминало, а јас сум бескрајно среќен и исполнет од сите места на кои бевме, целиот свет што ни припаѓаше и можевме да го изменуваме дотолку да уништуваме натрапници и да оживуваме трупови на умрени објекти со помош на големи историски личности. Не можев ништо повеќе да посакам и за ништо не можев да се пожалам. Како да патував на летачки килими што можат секаде да ме однесат, каде и да посакам".
Ајме, толку исклучително и деликатно напишан роман! Несомнено е дека неизмерно уживав "патувајќи на летачкиот килим" - како што многупати запиша Пармаковска, низ свеста и потсвеста на протагонистот. Многу ми се допадна ненаметливиот начин на којшто писателката го поврзува романот со приказни и бајки од народното творештво. Цело време се чувствував како да читам роман на Вулф, кајшто тенка е линијата меѓу сонот и јавето, субјективното и објективното, посакуваното и оствареното, сегашноста и минатото.
Да ја цитирам и нејзината посвета во книгата: " едно Враќање кон првобитната среќа" - со ваша помош бидна и враќањето коешто ми го посакавте. 💌
Ајме, толку исклучително и деликатно напишан роман! Несомнено е дека неизмерно уживав "патувајќи на летачкиот килим" - како што многупати запиша Пармаковска, низ свеста и потсвеста на протагонистот. Многу ми се допадна ненаметливиот начин на којшто писателката го поврзува романот со приказни и бајки од народното творештво. Цело време се чувствував како да читам роман на Вулф, кајшто тенка е линијата меѓу сонот и јавето, субјективното и објективното, посакуваното и оствареното, сегашноста и минатото.
Да ја цитирам и нејзината посвета во книгата: " едно Враќање кон првобитната среќа" - со ваша помош бидна и враќањето коешто ми го посакавте. 💌
January 10, 2021
И пак прашајте ме зошто читам македонска литература.
Па греота е вакво нешто да не биде прочитано. Уште погреота е да не се споделат впечатоците. Каков мајстор е Фросина! И фолклор, и амелипуленовски сонувања, и летања, и потрага по среќата, и реалност, и филозофија на пишувањето.
Оние моменти кога се возиш во воз и додека трае патувањето, магично си ги средуваш в глава проблемите и животот? И романов ја има таа алегорија на патувањето.
Има и еден слој што нè потсетува дека сегашноста (реалноста) не треба да им робува на минатото и иднината. А, тоа, не секогаш е најлесната задача.
И конечно, некој некаде да напише нешто за погрешното акцентирање на нашите квази интелектуалци (стр.193)
Ви посакувам пријатни летања со летачки килим!
Па греота е вакво нешто да не биде прочитано. Уште погреота е да не се споделат впечатоците. Каков мајстор е Фросина! И фолклор, и амелипуленовски сонувања, и летања, и потрага по среќата, и реалност, и филозофија на пишувањето.
Оние моменти кога се возиш во воз и додека трае патувањето, магично си ги средуваш в глава проблемите и животот? И романов ја има таа алегорија на патувањето.
Има и еден слој што нè потсетува дека сегашноста (реалноста) не треба да им робува на минатото и иднината. А, тоа, не секогаш е најлесната задача.
И конечно, некој некаде да напише нешто за погрешното акцентирање на нашите квази интелектуалци (стр.193)
Ви посакувам пријатни летања со летачки килим!
October 24, 2020
Како и секогаш одличен стил на раскажување, одличен начин и знаење како да се скокне од едно, на друго, од реалност во сон, од сон во реалност. 4-ката е само затоа што лично повеќе се поврзав со „Одбројување“ и „Вишнова хроника“, но не го намалува квалитетот на напишото и е целосно субјективно. Дополнителен плус е тоа што е навистина актуелна приказната, сместувајќи ја баш во ова лудо ковид-19 време во кое живееме.
February 25, 2021
ме врати во родниот крај, погледнав низ прозорот на баба ми, која имаше исто такви 'чурук' комшии, ме потсети на убавините на Хајдар пашина џамија и ме расплака со суровата леснотија со која одлета далеку од синот... беше прекрасно интимно доживување
October 8, 2020
За ова да го опишам, морам да се соземам прво. А-у! Последниве 10 страници буквално беа кулминација каква што не очекував ни момент. Маестрално! Се чувствувам ко да сум паднал од летачките килими од некаде високо од облаците и сум се струполил на земја по што не чувствувам ништо. Е-ж-е-њ-е! Се восхитувам на леснотијата со која Фросина Пармаковска раскажува приказни, баш онакви какви што Андреј сака, за обичните луѓе.
Првиот дел од „На враќање“ беше прекрасен, но очекував некаков пресврт кој ќе го смени текот на нештата. Бев сигурен дека тоа нема да биде - ќе оди во Истанбул, ќе ја најде таму Тулај, одново ќе бидат заедно, ќе се спротивстават на цел свет... бла, бла, бла... Ќе беше многу стереотипно и несвојствено за Фросина Пармаковска. И таму некаде на средина од романот, читам - промоција на превод во Истанбул. Морам да признаам дека малку се разочарав, зашто мислев дека ќе се случи сѐ она што го спомнав погоре. Ама разочарувањето траеше само страница, страница и пол, по што, по пораката која Емануел ја добива од Абдула, се вратив во реалноста - ја читам Фросина Пармаковска, а не некоја патетика! Подоцна, во поглавјето кога треба да се сретне со Абдула, толку многу бев напнат, што не можам да опишам. Буквално читав со занес како да сум исклучен од светот околу мене, исто како и јас да летам на килимите. Знам дека во тој момент чувствував само како срцето забрзано ми чука. Може звучи ова патетично, но буквално беше така. А за крајот... немам зборови! Последните 10 страници, од предпоследниот повик на Ирина до крај, бев наежен од глава до пети! Па и како графички е решен бравурозниот завршеток - реченицата „Те чекаме дома“ е речиси сама на посебна страница и за да ја прочиташ мора да ја завртиш страницата, што ги амплифицираше импресиите неколкукратно - до сам крај не знаеш што пишува и што да очекуваш. Да беше, на пример, на крајот на претходната страна, љубопитноста за момент ќе ми го свртеше погледот натаму... и веќе немаше сѐ да биде исто.
Инаку, контекстот со оваа ужасна 2020, од една страна не го очекував и по малку можеби ме разочара, на почетокот, зашто не сакав сѐ она што за жал го живееме да биде пренесено и во романот, но испадна дека ако вирусот ја направи оваа 2020 најодвратната година која сме ја живееле, во романов внесе едно чудо оригиналност, тек на настаните каков што не може никој да предвиди и интертекстуалност која мене, лично, ме восхити.
За крај, морам да ги пофалам и метафорите, параболите, алегориите, или што и да се, со Силјан штркот, приказните за Мимар Синан и за мостот - тие внесуваат уште една димензија која дополнително го крева романот, буквално во височините... ко да е на летачки килими!
Првиот дел од „На враќање“ беше прекрасен, но очекував некаков пресврт кој ќе го смени текот на нештата. Бев сигурен дека тоа нема да биде - ќе оди во Истанбул, ќе ја најде таму Тулај, одново ќе бидат заедно, ќе се спротивстават на цел свет... бла, бла, бла... Ќе беше многу стереотипно и несвојствено за Фросина Пармаковска. И таму некаде на средина од романот, читам - промоција на превод во Истанбул. Морам да признаам дека малку се разочарав, зашто мислев дека ќе се случи сѐ она што го спомнав погоре. Ама разочарувањето траеше само страница, страница и пол, по што, по пораката која Емануел ја добива од Абдула, се вратив во реалноста - ја читам Фросина Пармаковска, а не некоја патетика! Подоцна, во поглавјето кога треба да се сретне со Абдула, толку многу бев напнат, што не можам да опишам. Буквално читав со занес како да сум исклучен од светот околу мене, исто како и јас да летам на килимите. Знам дека во тој момент чувствував само како срцето забрзано ми чука. Може звучи ова патетично, но буквално беше така. А за крајот... немам зборови! Последните 10 страници, од предпоследниот повик на Ирина до крај, бев наежен од глава до пети! Па и како графички е решен бравурозниот завршеток - реченицата „Те чекаме дома“ е речиси сама на посебна страница и за да ја прочиташ мора да ја завртиш страницата, што ги амплифицираше импресиите неколкукратно - до сам крај не знаеш што пишува и што да очекуваш. Да беше, на пример, на крајот на претходната страна, љубопитноста за момент ќе ми го свртеше погледот натаму... и веќе немаше сѐ да биде исто.
Инаку, контекстот со оваа ужасна 2020, од една страна не го очекував и по малку можеби ме разочара, на почетокот, зашто не сакав сѐ она што за жал го живееме да биде пренесено и во романот, но испадна дека ако вирусот ја направи оваа 2020 најодвратната година која сме ја живееле, во романов внесе едно чудо оригиналност, тек на настаните каков што не може никој да предвиди и интертекстуалност која мене, лично, ме восхити.
За крај, морам да ги пофалам и метафорите, параболите, алегориите, или што и да се, со Силјан штркот, приказните за Мимар Синан и за мостот - тие внесуваат уште една димензија која дополнително го крева романот, буквално во височините... ко да е на летачки килими!
This entire review has been hidden because of spoilers.
September 17, 2020
Со свои зборови и свое лично доживување: Целосно воздигнување од книжевниот мамурлак кој ме мачеше едно добри 3 месеци. Тоа го покажале само неколку автори кои можат да се бројат на прсти.
Топла препорака.
Топла препорака.
December 30, 2022
За разлика од Вишнова хроника овој роман не ме воодушеви воопшто.
Цел роман се некакви спомени се некои приказни...
Приказната со циганката премногу детски ми беше.
Првиот дел од книгата поубаво да го немаше тек во вториот како да почна приказната каква таква.
Цел роман се некакви спомени се некои приказни...
Приказната со циганката премногу детски ми беше.
Првиот дел од книгата поубаво да го немаше тек во вториот како да почна приказната каква таква.
February 12, 2024
Првите 100 страни ми беа одлични, лесно прелетуваат и те влечат да читаш. Во следните 100 воопшто не се пронајдов, легендите, приказните, или што и да се, не ме заинтересираа ни малку, а нити пак сакав да читам за короната или пак патетиките на веќе ионака недопадливиот главен лик. Темата што ја обработува книгата ми е океј, емотивна и релевантна, но не ми се допадна како авторката решила да ја извезе приказната докрај. Ми стана досадна, напорна и безвезна. Како што течеше дејствоето сѐ повеќе се чувствував оддалечено од истото. Вишнова хроника ми е многу подобра, а се надевам и најновата од Фросина нема да ме разочара.
December 13, 2021
Летање на килими, сѐ е кажано.
Лесно можев да се поврзам со главниот лик, затоа што како автор познато ми е губењето во сопствените мисли и одгледувањето во друг свет, дури и кога пред мене има некој кој ми зборува. Токму така и главниот лик во "На враќање" патува на летачки килими, но тој патува и физички, а патува токму кон неговиот сон, со надеж дека неговата фантазија може да биде јаве.
Но што со неговата реалност во немањето на синот?
Лесно можев да се поврзам со главниот лик, затоа што како автор познато ми е губењето во сопствените мисли и одгледувањето во друг свет, дури и кога пред мене има некој кој ми зборува. Токму така и главниот лик во "На враќање" патува на летачки килими, но тој патува и физички, а патува токму кон неговиот сон, со надеж дека неговата фантазија може да биде јаве.
Но што со неговата реалност во немањето на синот?
February 22, 2022
Сите имаме наша вистина. Вистина којашто за нас, за нашето срце и душа е најголема и највистинита од сите други вистини што постојат. Ја носиме во себе и длабоко сме убедени дека се` друго што се коси со нашето поимање на нештата е помалку важно, а ние можеме да се одвоиме од останатиот свет и да „одлетаме“ на своите летечки килими, во тој свој омилен свет, без да се обѕрнеме назад. Но, животот не е бајка, а ние немаме ниту таква привилегија да летаме на волшебен килим и да си ги остваруваме нашите неостварени желби. И доколку би имале, дали би биле подготвени да ја платиме скапата цена за таквиот лет?
Кога човек има се` што отсекогаш посакувал во животот и навидум ништо не може да ја помати неговата среќа, токму тогаш доаѓа тестот. Или искушението.
Главниот протагонист, писател во екот на својата слава, го живее својот сон и има се` што еден човек може да посака. Но, „проклетиот потстанар“ ја запоседнува душата негова и почнува да владее со него, водејќи го во непознат правец. Правец од кој враќањето е тешко и болно, неизвесно и мачно.
Во првиот дел на романот, патувањето со воз е патување кон минатото и едни од најдрагите спомени од детството. Некои работи се случуваат надвор од нашата моќ. Најдобро е да не ги будиме заспаните духови, да не копаме по минатото кое сме го закопале во куферот „два метри под земја“. Затоа што спомените од минатото секогаш создаваат илузија на „едни добри времиња“ кои повеќе ги нема и сакале или не, во човекот се буди желба да ги изживее сите тие мигови уште еднаш, да ги поправи грешките кои ги направил или да ги направи работите кои тогаш не успеал да ги направи. Останува во човекот да тлее она прашање „што ако...“ и оттука и оттаму произлегуваат многу други прашања и потпрашања кои водат во погрешна насока.
Во вториот дел, писателот веќе „одлетува“ на своите летечки килими, над магичниот Истанбул, препуштајќи се на својата фантазија, исчекувајќи го мигот на повторна средба со онаа која никогаш не успеал да ја „закопа“ заедно со куферот на спомените кои го болат. Силна, моќна борба на духот се случува во човекот кога разумот сосема свесно му говори дека тоа е илузија, дека она што вреди и за кое треба да се бори тој веќе го има, но го остава, а еден друг дел во него одекнува како последна молба за оживување на некогашните чувства кон девојката што му е оттргната од рацете во најубавите години. Патувајќи низ минатото, тој сака да ги оживее своите замрени младешки чувства, без да биде свесен дека тие се одамна веќе згаснати, дека она што го изградил тој низ годините со својата сакана сопруга и единствениот син е она за кое вреди да се живее. Дека споменот на минатото е посладок кога во сегашноста се соочуваме со вистинска болка и проблеми кои бараат решавање.
Пандемијата како дистописка појава е само потсетување на вредностите кои ги градиме во животот. Таа демнее над животите на сите нас, но истовремено и не` потсетува да се вратиме кон својот живот и се` она што таквиот живот го чини вреден за живеење.
Затворен во двонеделен карантин, нашиот писател се среќава со себе после долго време и вистински знае што сака. Сфаќа каде згрешил, колку високо „летнал“ без да сфати колку е болен падот. Сфаќа дека неговиот дом е неговата црква, црквата која тој ја изградил и во нејзините темели ја „заѕидал“ својата Ирина, а нивниот малечок ангел, Андреј, е чуварот на тој дом-црква, светоста на нивните животи. И само една мисла-водилка има која го одржува во живот во тие четири ѕидови за време на карантинот: „Те чекаме дома.“
Свесни ли сме за вистинските вредности во животот? Знаеме ли што имаме додека ги имаме или стануваме свесни за нив откако ќе ги изгубиме?
Животот дава многу шанси. Дава можности да се вратиме. А најважното од сите враќања е враќањето кон себе, кон сопственото јас!
Кога човек има се` што отсекогаш посакувал во животот и навидум ништо не може да ја помати неговата среќа, токму тогаш доаѓа тестот. Или искушението.
Главниот протагонист, писател во екот на својата слава, го живее својот сон и има се` што еден човек може да посака. Но, „проклетиот потстанар“ ја запоседнува душата негова и почнува да владее со него, водејќи го во непознат правец. Правец од кој враќањето е тешко и болно, неизвесно и мачно.
Во првиот дел на романот, патувањето со воз е патување кон минатото и едни од најдрагите спомени од детството. Некои работи се случуваат надвор од нашата моќ. Најдобро е да не ги будиме заспаните духови, да не копаме по минатото кое сме го закопале во куферот „два метри под земја“. Затоа што спомените од минатото секогаш создаваат илузија на „едни добри времиња“ кои повеќе ги нема и сакале или не, во човекот се буди желба да ги изживее сите тие мигови уште еднаш, да ги поправи грешките кои ги направил или да ги направи работите кои тогаш не успеал да ги направи. Останува во човекот да тлее она прашање „што ако...“ и оттука и оттаму произлегуваат многу други прашања и потпрашања кои водат во погрешна насока.
Во вториот дел, писателот веќе „одлетува“ на своите летечки килими, над магичниот Истанбул, препуштајќи се на својата фантазија, исчекувајќи го мигот на повторна средба со онаа која никогаш не успеал да ја „закопа“ заедно со куферот на спомените кои го болат. Силна, моќна борба на духот се случува во човекот кога разумот сосема свесно му говори дека тоа е илузија, дека она што вреди и за кое треба да се бори тој веќе го има, но го остава, а еден друг дел во него одекнува како последна молба за оживување на некогашните чувства кон девојката што му е оттргната од рацете во најубавите години. Патувајќи низ минатото, тој сака да ги оживее своите замрени младешки чувства, без да биде свесен дека тие се одамна веќе згаснати, дека она што го изградил тој низ годините со својата сакана сопруга и единствениот син е она за кое вреди да се живее. Дека споменот на минатото е посладок кога во сегашноста се соочуваме со вистинска болка и проблеми кои бараат решавање.
Пандемијата како дистописка појава е само потсетување на вредностите кои ги градиме во животот. Таа демнее над животите на сите нас, но истовремено и не` потсетува да се вратиме кон својот живот и се` она што таквиот живот го чини вреден за живеење.
Затворен во двонеделен карантин, нашиот писател се среќава со себе после долго време и вистински знае што сака. Сфаќа каде згрешил, колку високо „летнал“ без да сфати колку е болен падот. Сфаќа дека неговиот дом е неговата црква, црквата која тој ја изградил и во нејзините темели ја „заѕидал“ својата Ирина, а нивниот малечок ангел, Андреј, е чуварот на тој дом-црква, светоста на нивните животи. И само една мисла-водилка има која го одржува во живот во тие четири ѕидови за време на карантинот: „Те чекаме дома.“
Свесни ли сме за вистинските вредности во животот? Знаеме ли што имаме додека ги имаме или стануваме свесни за нив откако ќе ги изгубиме?
Животот дава многу шанси. Дава можности да се вратиме. А најважното од сите враќања е враќањето кон себе, кон сопственото јас!
July 17, 2021
Celiot život e edno patuvanje, si mislime dolgo ete predolgo, no toj e samo mig. Živeenjeto ni e samo spomeni nasobrani, tekovnost i segašnost koja e minliva vo sekoja izminata minuta i idnina koja ni e na dofat, ama ne možeme da ja dopreme pa samo ja proektirame.
Na toa patuvanje neminovno e ponekogas da se podzastane, da se svrtime nazad da pogledneme preku ramoto i da se soočime so site spomeni živi i mrtvi, da go pomestime prašlivoto perde za da se soočime so seto ona što sme go ostavile zad nas. Da ja duvneme prašinata i memlivosta na onoj kufer od mečti, idealiziranja, mladeški zanesi, detski bolki, koi sme go zakopale dlaboko vo toa nekogas. Da se vratime. Da se kačime na šaren letački kilim i da letneme nanazad, da se prestorime vo Siljan štrkot.
Takvo e patuvanjeto i vrakjanjeto na glanviot protagonist na ovoj roman. Vo prviot del patuva so voz vrakjajki se kon idealot na edna neostvarena ljubov, za da vo vtoriot del se kači na šaren kilim i da se prepušti na idealiziranje na istata taa žena i ljubov, prioa tolku izgubuvajki se i zaboravajki ja ljubovta i srekata koi gi ima vo segašnosta. Dozvoluva sodrzinata na zakopaniot kufer da go ponese i odnese...
I se vrakja i kopa po sebe si, i idealizira i leta na kilimot na fantazijata i se soočuva na samiot kraj so vistinata. A taa e deka bil sreken samo sega i ovde, a se što videl tamu nekogas e samo del od negovite mečti, del od negoviot mladeški zanes, deka lugjeto se menuvaat, stareat deka ne se takvi kako što toj gi zarobil vo svoite spomeni. I taman koga ke pristigne, toj sfakja deka mora da se vrati pak, no ovoj pat vo segašnosta, pa go bara šišeto so voda na Siljan so koja ke može da se zamie i da se vrati doma, a domašnite da go prepoznaat.
Uživav i ovoj pat vo nežnosta na raskažuvanjeto na Parmakovska. Kako da me kači na toj kilim pa me prošeta po najitimnite skrieni delovi na Emanuel, me potrese so negovite borbi koi gi bieše vo sebe, me zdobolea site negovi neizrečeni blagodaram..
Odlično patuvanje mi beše knigava, odlična lekcija da se vratam nekogas i jas da go trgam sopstvenoto perde, da go otkopam mojot star kufer. Da si go pobaram šareniot magičen kilim. No samo da im prostam na moite greški i spomeni, no samo vo sebe da najdam rabiranje i da ja sogledam nivnata važnost, bidejki me napravile toa što sum sega. Da im se nasmevnam na detskite kletvi, da im kazam natema natemago.. I da go zatvoram i perdeto i kuferot da i kazam zbogum na rozevata kukja. Pa da se vratam i da mu poglednam na sin mi vo oči, da go pregrnam onoj što me saka i go sakam , da si ja pozdravam segašnosta so široka nasmevka i prifakjanje, a na idninata da i podadam raka vo mir i spokoj, lesna i spokojna, simnata od site kilimi, a vo vozot da gi gledam rabotite koi doagjaat, a ne onie koi gi ostavam zad mene..
Odlična kniga, odlična!
Na toa patuvanje neminovno e ponekogas da se podzastane, da se svrtime nazad da pogledneme preku ramoto i da se soočime so site spomeni živi i mrtvi, da go pomestime prašlivoto perde za da se soočime so seto ona što sme go ostavile zad nas. Da ja duvneme prašinata i memlivosta na onoj kufer od mečti, idealiziranja, mladeški zanesi, detski bolki, koi sme go zakopale dlaboko vo toa nekogas. Da se vratime. Da se kačime na šaren letački kilim i da letneme nanazad, da se prestorime vo Siljan štrkot.
Takvo e patuvanjeto i vrakjanjeto na glanviot protagonist na ovoj roman. Vo prviot del patuva so voz vrakjajki se kon idealot na edna neostvarena ljubov, za da vo vtoriot del se kači na šaren kilim i da se prepušti na idealiziranje na istata taa žena i ljubov, prioa tolku izgubuvajki se i zaboravajki ja ljubovta i srekata koi gi ima vo segašnosta. Dozvoluva sodrzinata na zakopaniot kufer da go ponese i odnese...
I se vrakja i kopa po sebe si, i idealizira i leta na kilimot na fantazijata i se soočuva na samiot kraj so vistinata. A taa e deka bil sreken samo sega i ovde, a se što videl tamu nekogas e samo del od negovite mečti, del od negoviot mladeški zanes, deka lugjeto se menuvaat, stareat deka ne se takvi kako što toj gi zarobil vo svoite spomeni. I taman koga ke pristigne, toj sfakja deka mora da se vrati pak, no ovoj pat vo segašnosta, pa go bara šišeto so voda na Siljan so koja ke može da se zamie i da se vrati doma, a domašnite da go prepoznaat.
Uživav i ovoj pat vo nežnosta na raskažuvanjeto na Parmakovska. Kako da me kači na toj kilim pa me prošeta po najitimnite skrieni delovi na Emanuel, me potrese so negovite borbi koi gi bieše vo sebe, me zdobolea site negovi neizrečeni blagodaram..
Odlično patuvanje mi beše knigava, odlična lekcija da se vratam nekogas i jas da go trgam sopstvenoto perde, da go otkopam mojot star kufer. Da si go pobaram šareniot magičen kilim. No samo da im prostam na moite greški i spomeni, no samo vo sebe da najdam rabiranje i da ja sogledam nivnata važnost, bidejki me napravile toa što sum sega. Da im se nasmevnam na detskite kletvi, da im kazam natema natemago.. I da go zatvoram i perdeto i kuferot da i kazam zbogum na rozevata kukja. Pa da se vratam i da mu poglednam na sin mi vo oči, da go pregrnam onoj što me saka i go sakam , da si ja pozdravam segašnosta so široka nasmevka i prifakjanje, a na idninata da i podadam raka vo mir i spokoj, lesna i spokojna, simnata od site kilimi, a vo vozot da gi gledam rabotite koi doagjaat, a ne onie koi gi ostavam zad mene..
Odlična kniga, odlična!
July 24, 2021
Колку изнесува целата среќа и колку треба да е цела за да задоволува? Дали еднообразноста на секојдневието со која сме опкружени е среќа всушност? А дали надежта за подобро утре е онаа која ни го осветлува патот или онаа која сурово ќе не научи дека тоа подобро утре е денес? И наместо да ги најдам одговорите Фросина сé повеќе ме фрлаше на килимите напред назад, не дозволувајќи така лесно да ги најдам одговорите, за кои мислев од пред време ги знам. Но тука наездата од прашања не застанува. Се мотаат во секоја наредна реченица и истовремено читаш, се прашуваш, бараш одговори, се враќаш назад затоа што ти се допаднала реченицата, а со нетрпение читаш сé побрзо за да дознаеш што се крие зад опаснота на наредната страна.
И така се впушташ на летечките килими, но не знаеш каде те носат. Во кој дел од минатото безмилосно те фрлаат. И додека се свестиш си веќе длабоко навлезен во јамата на спомени, мечти, реалност, минато и сегашност и веќе не ја знаеш границата од сон и јаве.
И тука посебно се навраќаат моментите што останале да висат на забот на времето, да се нишаат на ветрот на заборавот, за во еден момент кога најмалку очекуваш да се откачат и да долетаат, само да те потсетат дека се незавршени. Нецели спомени кои со секој поминат ден оставаат дупка која се продлабочува и го зафаќа секое делче од умот, навлегува во мозокот и ја разорува душата, го буди натемаго, кој бездушно те тера да ги решиш. Па така немо ја оттурнуваш сегашноста, едноличното секојдневие, семејството кое со цела своја љубов и поддршка несебично ти се предава и ти тврдоглаво се враќаш назад....леташ со брзина на светлината и мислиш дека сега на оваа возраст ќе промениш нешто...дека сега е времето, сега ја имаш моќта да го промениш тоа што не ти дозволувала младоста. Но по која цена? Чудно е тоа што со самото навраќање назад, се враќа и цел оној ентузијазам на неисполнетите желби, кои како мрежа ти ги фатиле очите и чиниш...суровоста на светот исчезнала, а храброста со која сме чекореле и сме верувале дека сме непобедливи така магично ќе ни ги оствари желбите. И тоа веднаш.
Непрестајното навирање на спомените те носат во дворот на Хајдар Кади Џамија, каде за прв пат си се фатил во мрежата на љубовта, онаа иста мрежа исткаена од џбуновите кои некогаш ја гушеле џамијата, онаа мрежа која злокобно те влече назад и со таков залет те фрла напред дури до Истанбул, каде одговорите се завиени во ремек дело од Мимар Синан, криејќи сурова грдосија, распадната слика на мечти и наивност. И тогаш...одблесокот од монотонијата те освестува, те тресе, те дрма до бесвест. За дома. Сакаш да се вратиш во сегашноста. Но тоа изгледа многу потешк�� и пострашно, отколку враќањето во минатото. Каде се килимите? Дали го знаат патот за назад?
И така се впушташ на летечките килими, но не знаеш каде те носат. Во кој дел од минатото безмилосно те фрлаат. И додека се свестиш си веќе длабоко навлезен во јамата на спомени, мечти, реалност, минато и сегашност и веќе не ја знаеш границата од сон и јаве.
И тука посебно се навраќаат моментите што останале да висат на забот на времето, да се нишаат на ветрот на заборавот, за во еден момент кога најмалку очекуваш да се откачат и да долетаат, само да те потсетат дека се незавршени. Нецели спомени кои со секој поминат ден оставаат дупка која се продлабочува и го зафаќа секое делче од умот, навлегува во мозокот и ја разорува душата, го буди натемаго, кој бездушно те тера да ги решиш. Па така немо ја оттурнуваш сегашноста, едноличното секојдневие, семејството кое со цела своја љубов и поддршка несебично ти се предава и ти тврдоглаво се враќаш назад....леташ со брзина на светлината и мислиш дека сега на оваа возраст ќе промениш нешто...дека сега е времето, сега ја имаш моќта да го промениш тоа што не ти дозволувала младоста. Но по која цена? Чудно е тоа што со самото навраќање назад, се враќа и цел оној ентузијазам на неисполнетите желби, кои како мрежа ти ги фатиле очите и чиниш...суровоста на светот исчезнала, а храброста со која сме чекореле и сме верувале дека сме непобедливи така магично ќе ни ги оствари желбите. И тоа веднаш.
Непрестајното навирање на спомените те носат во дворот на Хајдар Кади Џамија, каде за прв пат си се фатил во мрежата на љубовта, онаа иста мрежа исткаена од џбуновите кои некогаш ја гушеле џамијата, онаа мрежа која злокобно те влече назад и со таков залет те фрла напред дури до Истанбул, каде одговорите се завиени во ремек дело од Мимар Синан, криејќи сурова грдосија, распадната слика на мечти и наивност. И тогаш...одблесокот од монотонијата те освестува, те тресе, те дрма до бесвест. За дома. Сакаш да се вратиш во сегашноста. Но тоа изгледа многу потешк�� и пострашно, отколку враќањето во минатото. Каде се килимите? Дали го знаат патот за назад?
June 17, 2021
Читањето на овој роман е како летање на летачки килими кои имаат моќ да прелетаат преку целиот живот откривајќи светови во кои забораваме дека некогаш сме биле. Навратив во детството, го почувствував мирисот на едно друго, безгрижно време, кога растев во прегратките на топлиот дом на баба и чурук комшиите поради кои излегувањето на тераса беше забрането. Долетав до сегашната јас и од високо гледав колку сум навистина среќна со она што го имам и колку неправедно среќата постојано ја бараме некаде настрана, застранувајќи од сегашниот миг кој го пуштаме да летне нецелосно доживеан. Нештата за кои забораваме да кажеме благодарам и минатото кое станало минато затоа што требало да биде минато и колку и да се оживуваат, тие чувствата припаѓаат на едно друго време, различно од ова во кое живееме сега и тука.
Прекрасно доживување!
Прекрасно доживување!
October 7, 2023
Еден од најдобрите романи од македонски автор што сум ги прочитал во животот. Имам неколку книги кои имаат ефект на шок, на животоосвестувачки - книги по кои човекот никогаш не е ист, нешто во него трајно се менува. "На враќање", за мене е токму таков роман.
April 1, 2023
This is the third book by the author that I read, and I definitely recommend it to other readers! Great storytelling, and realistic characters. One of the books I read in one breath!
November 12, 2021
Прва книга од неа, меѓутоа некако не сум воодушевена, премногу летања на килимот, премногу раскажувања за кој не разбрав каква цел имаат во книгата, премногу невозбудливи описи, кој на моменти здосадуваат. На почетокот ветуваше со некоја вобудлива приказна, но од страна за страна опаѓа и самиот главен лик.
Displaying 1 - 17 of 17 reviews