За ова да го опишам, морам да се соземам прво. А-у! Последниве 10 страници буквално беа кулминација каква што не очекував ни момент. Маестрално! Се чувствувам ко да сум паднал од летачките килими од некаде високо од облаците и сум се струполил на земја по што не чувствувам ништо. Е-ж-е-њ-е! Се восхитувам на леснотијата со која Фросина Пармаковска раскажува приказни, баш онакви какви што Андреј сака, за обичните луѓе.
Првиот дел од „На враќање“ беше прекрасен, но очекував некаков пресврт кој ќе го смени текот на нештата. Бев сигурен дека тоа нема да биде - ќе оди во Истанбул, ќе ја најде таму Тулај, одново ќе бидат заедно, ќе се спротивстават на цел свет... бла, бла, бла... Ќе беше многу стереотипно и несвојствено за Фросина Пармаковска. И таму некаде на средина од романот, читам - промоција на превод во Истанбул. Морам да признаам дека малку се разочарав, зашто мислев дека ќе се случи сѐ она што го спомнав погоре. Ама разочарувањето траеше само страница, страница и пол, по што, по пораката која Емануел ја добива од Абдула, се вратив во реалноста - ја читам Фросина Пармаковска, а не некоја патетика! Подоцна, во поглавјето кога треба да се сретне со Абдула, толку многу бев напнат, што не можам да опишам. Буквално читав со занес како да сум исклучен од светот околу мене, исто како и јас да летам на килимите. Знам дека во тој момент чувствував само како срцето забрзано ми чука. Може звучи ова патетично, но буквално беше така. А за крајот... немам зборови! Последните 10 страници, од предпоследниот повик на Ирина до крај, бев наежен од глава до пети! Па и како графички е решен бравурозниот завршеток - реченицата „Те чекаме дома“ е речиси сама на посебна страница и за да ја прочиташ мора да ја завртиш страницата, што ги амплифицираше импресиите неколкукратно - до сам крај не знаеш што пишува и што да очекуваш. Да беше, на пример, на крајот на претходната страна, љубопитноста за момент ќе ми го свртеше погледот натаму... и веќе немаше сѐ да биде исто.
Инаку, контекстот со оваа ужасна 2020, од една страна не го очекував и по малку можеби ме разочара, на почетокот, зашто не сакав сѐ она што за жал го живееме да биде пренесено и во романот, но испадна дека ако вирусот ја направи оваа 2020 најодвратната година која сме ја живееле, во романов внесе едно чудо оригиналност, тек на настаните каков што не може никој да предвиди и интертекстуалност која мене, лично, ме восхити.
За крај, морам да ги пофалам и метафорите, параболите, алегориите, или што и да се, со Силјан штркот, приказните за Мимар Синан и за мостот - тие внесуваат уште една димензија која дополнително го крева романот, буквално во височините... ко да е на летачки килими!