Jump to ratings and reviews
Rate this book

Natuurlijk: Een pleidooi voor duurzaamheid

Rate this book
Natuurlijk, het Boekenweekessay van 2018, is 'een ode aan de natuur en een vurig pleidooi om de aarde in betere staat achter te laten voor volgende generaties.'

144 pages, Paperback

First published March 10, 2018

6 people are currently reading
80 people want to read

About the author

Jan Terlouw

59 books177 followers
Jan Cornelis Terlouw was a Dutch politician, physicist and author. A member of the Democrats 66 (D66) party, he served as Deputy Prime Minister of the Netherlands from 1981 to 1982 under Prime Minister Dries van Agt.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
38 (12%)
4 stars
138 (44%)
3 stars
108 (34%)
2 stars
22 (7%)
1 star
3 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 39 reviews
Profile Image for Dolf Patijn.
804 reviews54 followers
March 19, 2018
De meeste jaren koop ik tijdens de boekenweek ook het boekenweekessay om het vervolgens op de boekenplank neer te zetten. Ik heb kort geleden besloten om mijn leven te beteren door tussen twee romans in een van deze vergeten essays te lezen. Ik heb nog een behoorlijk aantal te gaan maar het begin is gemaakt. De eerste twee die ik las ( Jelle Brandt Corstius en Connie Palmen) vielen mij tegen. Zij wisten geen echte essays te schrijven, maar ik had goede hoop bij het uitkomen van het nieuwe boekenweekessay van Jan Terlouw.

Jan Terlouw heeft mooie jeugdboeken geschreven maar is ook wetenschapper en politicus in ruste. Deze drie beroepen heeft hij in dit schitterende essay weten te verenigen. Het is een subtiel pleidooi voor het beter omgaan met de natuur geworden waarbij hij persoonlijke ervaringen op een mooie manier met wetenschappelijk bewijs weet te vermengen. Daardoor komt de boodschap des te duidelijker binnen alhoewel ik me wel afvraag of hij niet preekt voor eigen parochie want ik heb het gevoel dat mensen die dit essay kopen en lezen voor een groot deel toch al bewuster leven, stemmen en meer hun best doen om de natuur te ontzien. Maar goed, wanneer ik naar mezelf kijk dan kan het altijd beter. Ik wil mijn verwarmingssysteem verbeteren (wij stoken hier op het Ierse platteland op kerosine) en wil binnen twee jaar een nieuwere, efficiëntere verbrandingsketel laten installeren en het huis beter laten isoleren etc. Terlouw weet met dit pleidooi mij in ieder geval te enthousiasmeren omdat hij genuanceerd is en niet verwacht dat mensen zich luxe ontzeggen maar dat we er naar kijken hoe we bij onze afwegingen zoveel mogelijk kijken naar hoe het schoner en beter kan. Hij omarmt moderne technologie omdat we met die technologie juist heel veel goeds kunnen doen en naar een schoner en beter milieu kunnen toewerken. Het moet echter wel nu gebeuren want sommige veranderingen zijn al niet meer terug te draaien en de klok staat op vijf voor twaalf: dat wordt uit dit goedgeschreven essay wel duidelijk.
Profile Image for Café aux Lettres.
81 reviews12 followers
March 11, 2018
Wat een fijn essay. Het mooiste aan dit essay is de passie en de liefde die Terlouw toont voor de natuur. Je wordt bijna jaloers op al zijn kennis en ervaring. Het essay maakt enthousiast en bezorgd en vermoedelijk is dat precies wat de bedoeling was van Terlouw!
Profile Image for Petra.
43 reviews1 follower
February 25, 2019
Een helder essay van Jan Terlouw waaruit zijn passie en liefde voor de natuur blijkt en waarin hij pleit om de aarde in betere staat achter te laten voor de volgende generaties.
Profile Image for Joost van Hoek.
213 reviews3 followers
March 28, 2018
Het pleidooi voor een betere wereld is helder. De oplossing van Terlouw is helder (van oude energie van de zon, naar nieuwe) en zijn geloof in de techniek is grenzeloos. Wat ons te doen staat is helder. Daarom wordt het essay van Terlouw na een tijdje een herhaling van zetten. Maar hij mag dat van mij,want dit pleidooi kan niet vaak genoeg gehoord worden, al zijn de mensen die het tot zich zouden moeten nemen er vaak doof voor.
Profile Image for Elsje.
700 reviews48 followers
July 8, 2018
Een hartstochtelijk pleidooi voor het beperken van de impact die de mens op de natuur en het klimaat heeft. Inhoudelijk niks nieuws maar het kan nooit kwaad die boodschap maar weer eens te brengen...
Profile Image for Lisa.
458 reviews8 followers
August 29, 2025
4 sterren. Een kort, meanderend boekje van Jan Terlouw over natuur en duurzaamheid in Nederland. Leuk om wat inzichten over hem te krijgen. Af en toe zitten er ook grappige stukjes in. Ik moet wel zeggen dat de rode draad heel erg van de hak op de tak ging.
Profile Image for Rowan.
564 reviews33 followers
April 10, 2018
Dit essay zou iedereen moeten lezen. Het is zo belangrijk, zo nodig, dat mensen zich meer bewust worden van de bedreiging van de aarde.
Profile Image for Erwin Vermeulen.
122 reviews1 follower
January 25, 2022
Belangrijk dat een man van zijn status een boek schrijft over de ernst van klimaatverandering. Geschreven in 'Jip & Janneke'-taal zou het voor iedereen toegankelijk moeten zijn.

Ik was enigszins teleurgesteld dat de vee/vlees-industrie pas na 74 bladzijden ter sprake komt. En daarmee hangt samen dat Terlouw heel stellig is dat alle energie duurzaam moet worden opgewekt, maar met betrekking tot vleesconsumptie het alleen over minderen heeft. Dat terwijl helemaal stoppen met vlees (& zuivel & eieren) zoveel makkelijker en sneller te bewerkstelligen zou zijn en zoveel extra voordelen heeft.
Ach ja, ook Al Gore had tijd nodig om dat in te zien.
167 reviews
April 2, 2018
Beetje kinderlijk en eenvoudig geschreven. De oproep is prima.
Profile Image for Linde.
60 reviews25 followers
January 23, 2020
“Ik heb een prachtig leven gehad, ik wil dat jullie dat ook hebben.”

Een makkelijk te lezen kort bokje, leuk geschreven, zo uit, zet je stiekem toch aan het denken.

Bijzondere man die een pleidooi heeft geschreven als boekenweekgeschenk 2018 om de aarde in betere staat achter te laten voor de volgende generaties. Een man met liefde en passie voor de natuur die laat inzien dat energie die we krijgen door de zon (stralen, wind en water) moeten gebruiken vs fossiele energie die we te snel gebruiken voor de aarde. Economisch is dat niet eens slecht voor de welvaart (doen dus!). Minder dieren eten is beter dan minder kinderen krijgen in derdewereldlanden. En stem voor degene in een partij die het meest voor de natuur is, de politiek houdt het tegen en zij moeten het juist regelen voor ons.

Gekregen van mijn moeder.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Hendrik Dejonckheere.
656 reviews13 followers
March 11, 2018
Jan Terlouw maakt er zich in dit boekje iets te makkelijk van af. Hij probeert de kool en de geit te sparen in zijn oproep om de effecten van het Antropoceen zo veel mogelijk te mitigeren. Hij adresseert wel onze verslaving aan welvaart, groei, vleesconsumptie maar laat het lijken alsof de Urgentie wel meevalt. Dat is natuurlijk reeds lang niet meer het geval. Dat hij niet meer de systemische elementen in de politiek blootlegt vind ik jammer. Het gegeven dat je als politiekers niet voor de troepen kan uitlopen is een relatief zwak argument als je kijkt naar de subsidie op de verkeerde soort energie en het belastingvrij laten van kerosine. Jan Terlouw is een aardig man, misschien werkt de zachte hand beter dan......laat het ons hopen.
Profile Image for Wendy.
751 reviews24 followers
June 14, 2019
Zoals op de achterflap staat: 'Een ode aan de natuur en een pleidooi voor duurzaamheid', dat is dan ook de perfecte samenvatting van dit essay, dat ik met veel plezier gelezen heb. Je hóórt het Jan Terlouw als het ware zelf vertellen. Zijn schrijfstijl is zijn spreektaal, en erg toegankelijk en helder.

Staat er veel nieuws in dit boekje? Nee, zeker niet voor mensen die al met de natuur, het milieu, het klimaat begaan zijn. Maar hij verpakt zijn boodschap op een mooie manier, en voegt er leuke wetenswaardigheden aan toe. Hij bereikt ongetwijfeld niet degenen die bereikt zouden moeten worden, maar de boodschap moet gebracht blijven worden.

'We hebben de natuur zo hard nodig: om te ademen, om te leven.
Om er deel van uit te maken.'
Profile Image for Floor Van renssen.
102 reviews7 followers
August 1, 2018
Essay over hoe mensen omgaan met milieu en natuur en over de klimaatcrisis; hij belicht oplossingen vanuit economisch, technologisch en politiek perspectief.
Aanvankelijk weinig nieuws en in wat gezapige stijl geschreven. Naar het einde toe wist het me toch te pakken vanwege de heldere, onvermijdelijke boodschap van de klimaatramp waarop we afstevenen. Maar zonder pessimisme. Terlouw maakt duidelijk dat er nog steeds iets aan gedaan kan worden. Hernieuwt bij mij wel de passie om me hiervoor in te zetten.
Als spreker met charisma (tijdens indrukweekend vrijheidscollege in Zwolle april jl.) is hij overtuigender dan als schrijver.
Profile Image for Petra.
702 reviews11 followers
March 10, 2020
Een kort essay over hoe we als Nederlanders (en natuurlijk mensen vooral) wat beter voor de natuur zouden moeten zorgen. Waar Terlouw de natuur beschrijf is hij net zo aandoenlijk als in de DWDD uitzending en dat is genieten. Heerlijk hoe hij de vergelijking trekt tussen een condor en kippen. De rest van het boek vertoont niet heel veel samenhang en heeft een lichte ondertoon van 'boze oude witte man'. Daarom niet echt mijn type essay, maar wel mooi als dit andere lezers de natuur (weer meer) laat waarderen. Nu door naar de tips hoe wij als mensen beter voor de natuur kunnen zorgen?
Profile Image for Jacques.
494 reviews9 followers
April 16, 2018
Een ode aan de natuur en een pleidooi voor duurzaamheid. De boerenjongen, (jeugd)auteur, politicus Jan Terlouw vertelt hoe belangrijk het is om goed zorg te dragen voor de natuur: 'We hebben de natuur zo hard nodig om te ademen, om te eten. Om er deel van uit te maken'.
Een goed natuurbeleid is 'Geen technisch probleem en economisch een overzichtelijk probleem. In wezen is het een politiek probleem'.
Profile Image for Katja Smit.
564 reviews2 followers
November 15, 2021
De boodschap in dit boekje is duidelijk: we moeten zo snel als het kan stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen.

Het boekje is een essay. Tijdens het lezen bleef ik maar de stem van Jan Terlouw horen. Qua stijl meer een verhaal voor in een televisieprogramma dan voor in een boek, vond ik. Anekdotes en bijzinnen waren niet van de lucht. Een verhaal voor het grote publiek, maar dan via een medium waarmee je dit grote publiek niet snel bereikt.
505 reviews4 followers
March 18, 2018
Pleidooi voor meer waardering voor natuur en meer inzet op duurzaamheid. Terlouw is er zeer goed in om op hele eenvoudige, toegankelijke manier uit te leggen wat begrippen als broeikaseffect of circulaire economie inhouden. Vrees alleen dat hij met deze uitgave alleen mensen bereikt die zich dit al bewust zijn.
137 reviews
February 6, 2022
Op zich wel oké. Het hele klimaatprobleem (ecologisch, biologisch, natuurkundig, de techniek die we nodig hebben, politiek en economisch) wordt simpel en in heldere stappen uitgelegd. Daardoor eigenlijk niets nieuws, alles wist ik al door FPS. Wel af en toe heel mooie passages waarin Terlouw zijn liefde voor (vooral de simpele dingen in de) natuurlijk verwoordt.
Profile Image for Monique.
383 reviews25 followers
March 12, 2018
Ik vond het een hartstikke leuk boekje. Geen idee waar al die negatieve kritiek vandaan komt. Hij vertelt op prachtige wijze over de Nederlandse natuur, met weetjes waar ik geen weet van had. Vooral hetgeen hij vertelde over bijen. Erg interessant.
96 reviews20 followers
April 21, 2018
Jan Terlouw has such a lovely writing style and such a genuine love for nature and research and stories and that just made it a joy to read this essay. If only his (former) party would have the same grace and sense of responsibility.
Profile Image for Sybryn.
60 reviews4 followers
October 13, 2025
Goed om van in slaap te vallen.
Als we mensen willen warmer maken voor natuur vrees ik dat ik deze stijl niet motiverend vind. De inhoud voelt ook wat achterhaald doordat het al wat ouder is.
Ik geraakte niet tot t eind.
Profile Image for Frans Van Der Zanden.
495 reviews9 followers
March 10, 2018
Helder pleidooi om beter en duurzamer met onze natuurlijke omgeving om te gaan. Met zonne-energie en minder vlees eten kan ieder individu al heel wat doen om onze aarde te behoeden en te behouden.
Profile Image for Lotte.
13 reviews
March 18, 2018
Een essay dat je doet nadenken. Schitterend!
Profile Image for Judith.
70 reviews
March 20, 2018
Iedereen die de natuur maar een klein beetje een warm hart toedraagt heeft niets nieuws gelezen. Laten we hopen dat dit boekje ook mensen bereikt die dit nog niet wisten. In heldere Terlouw-stijl.
Profile Image for weaverannie.
1,222 reviews2 followers
March 21, 2018
Een hartstochtelijk pleidooi om beter voor onze planeet te zorgen. Daarmee kan je het alleen maar eens zijn
Profile Image for Saskia (Smitie).
686 reviews3 followers
July 22, 2018
Een klein essaytje met een goede boodschap, maar met weinig nieuws te melden.
Displaying 1 - 30 of 39 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.