ไดอารี่ล็อคดาวน์อู่ฮั่น

by 郭晶, เรืองชัย รักศรีอักษร (Translator), Guo Jing

นี่คือไดอารี่ที่ถ่ายทอด "เสียงจริง" จากผู้อยู่ในเหตุการณ์ระหว่างล็อกดาวน์เมืองอู่ฮั่น

23 มกราคม 2020 วันแรกที่นครอู่ฮั่นถูกสั่ง "ล็อกดาวน์" อย่างกะทันหัน เพราะการระบาดของโรคติดต่อชนิดใหม่ที่ส่งผลให้มียอดผู้ป่วยและเสียชีวิตจำนวนมาก ท่ามกลางภาวะสับสนและหดหู่จากสถานการณ์ ประชาชนชาวอู่ฮั่นไม่ได้รับข้อมูลที่ชัดเจนจากทางการ พวกเขายังต้องกินต้องใช้ ทว่าสิ่งจำเป็นอย่างหน้ากากอนามัย แอลกอฮอล์ อาหารสด และอาหารแห้งที่วางขายตามซูเปอร์มาร์เก็ตกลับร่อยหรอ...ไม่ต่างจากขวัญกำลังใจในการรับมือกับหายนะครั้งนี้กัวจิงวัย 29 ปี เป็นนักสังคมสงเคราะห์และนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิสตรี เธอติดอยู่ที่อู่ฮั่นระหว่างการปิดเมือง เมื่อเริ่มตระหนักว่าสิ่งที่น่ากลัวกว่าพื้นที่ที่ถูกปิดกั้น คือการที่ประชาชนถูกปิดหู ปิดตา และปิดปาก เสียงร้องทุกข์เล่าความเป็นจริงของพวกเขาล้วนถูกปิดกั้น เธอจึงเริ่มเขียนไดอารี่ออนไลน์ หวังจะเป็นจุดเชื่อมแบ่งปันทุกข์สุขระหว่างเพื่อนร่วมชาติและเป็นกระบอกเสียงไปสู่โลกภายนอก

นอกจากบอกเล่าความเป็นไปในอู่ฮั่น กัวจิงยังตั้งคำถามต่อระบบคิดและค่านิยมของผู้คนในชาติ สะท้อนคุณค่าชีวิตของผู้คนหลากหลายสาขาอาชีพซึ่งได้รับผลกระทบจากการระบาดใหญ่ครั้งนี้ต่างๆ กันไป ไดอารี่ฉบับออนไลน์ของเธอกลายเป็นเครื่องมือทลายการปิดกั้นของพื้นที่ สลายอคติ และเสริมความเข้าอกเข้าใจ แม้ไดอารี่ของกัวจิงจะจบลง (1 มีนาคม 2020) ก่อนปลดล็อกดาวน์เมืองอู่ฮั่นนานนับเดือน แต่หนังสือเล่มนี้ยังทำหน้าที่เป็นคู่มือเปิด-เปิดตา-เปิดใจให้ผู้อ่านชาวไทยได้อย่างดี

Genres: China

320 pages, Paperback

Published August 1, 2020

Reviews

[suzie · Rating 5 out of 5]

郭晶《武漢封城日記》

p. 34 (2020/1/26)
「網路的審查和限制不是現在才有，可在這個時候顯得更加殘忍。很多封城的人被困在家裡，大家靠網路獲取資訊，保持和家人朋友的聯繫，讓我們不用真的成為孤島。」

—

這本書真讓我驚喜！好好看呀！即便這兩個月來我幾乎每天都會聽和COVID-19有關的podcast（臺灣、中國、新聞類和議題討論的都有），但作者和他的朋友們思索的面向，還是有許多我先前沒想過的部份。
比方說，我曾想過隔離封鎖時，孤絕感對心理層面的衝擊和影響，但他們還想到了封城中的家暴問題。
> 「如果女人被家暴，員警還會不會出外勤？她能獲得援助嗎？」（p. 156）

實在是太喜歡這本書了！（收進錦囊書單）

—

3/30早上在群組看到有人提到這本書：「不是很建議讀這本書，如果要讀的的話，注意不要被她的情緒帶著走」，還說：「不過橫看成嶺側成峰，遠近高低各不同。就像這位作家對於武漢過於誇大的記錄被很多人反對一樣，每個武漢人看到的疫情都是不一樣的。而我們每個人對這本書的看法也會不一樣。」

我實在很疑惑也很介意，便追問了一下：
「咦，我目前讀到2/15的日記，看下來沒覺得有太多煽動性的情緒呀。
反而可以看出，他書寫時知道自己只是一個個人，在封城時能見到的也有限，但很希望可以在封城時成為一個連結。
其中一篇日記還說了，有人問他現在武漢怎麼樣了，他真的沒辦法回答這個問題，因為他只是寫出他看到的武漢而已，實際上武漢這麼多人，也有不同的社會階層，誰能看到整個城市的全貌呢？他也無法代替所有武漢人發言。（←這段是我現在憑印象打的，並不是日記原文喔）

就我目前看到的部份……也不明白所謂「過於誇大的記錄」具體來說是指？我看他住的社區在武漢封城初期都還能正常出門買菜散步，期間也訪問了許多路上的清潔員。2/15社區才公告接下來三天才能出門採買一次。感覺都是滿一般的記錄呀。
難道是日記後來就歪掉了？
還是你說的是方方，我說的是郭晶，我們說的是不同人的日記？」

結果真的是搞錯了XDD 對方說的是方方的封城日記。

—

讀到一半有個很強烈的感覺，那就是，假如這本書能在每一頁都標上日期會更好一點。因為回顧封城日記，很需要跟「這是哪一天的日記」做連結，這也是我在記錄書摘時會特別標上日期的原因（只記頁碼意義不大）。

不過這本書能夠這麼快出版，已經是很難得的事了，而且居然連電子書都一起上架！還有特別收錄作者獨家專文、封城生活影像、標語公告與大事記：http://moo.im/a/abcpqP

這次能這麼快把書看完，一方面是書深得我心，另一方面是覺得出版社都這麼快把書出出來了，我難道還能放著不看嗎？

書摘的部份我就不貼了。
懶得打字是一個原因，另一個原因是，我看了幾篇日記後，發現郭晶寫的日記有個慣性，每篇日記當然都有觸動我的地方，但是只摘那麼幾句話，跟他所呈現的觀點、他分享想法的方式，是有一段差距的，假如可以直接看全文會更好。
儘管他在序裡說自己「不是一個專門的寫作者，也沒有什麼文筆」，但我看了卻覺得，他所處的社會、他對人事物的關懷，還有封城防疫的特殊時空，讓他的日記從自身連結到時事，寫一寫又繞開來，也是很可以理解的。

—

郭晶在日記裡提到他和朋友錄了一期播客，有興趣的人也可以聽聽：
127 / 疫控时期，如何重建对生活的掌控感——对话被困武汉的心理咨询师 | 有点田园
https://rss.com/podcasts/youdiantiany...

如果有人對COVID-19 podcast感興趣的話，可以參考：
https://workflowy.com/s/suzie-podcast...
（不過只更新到3/25收聽的節目）

[Lu · Rating 4 out of 5]

「這場封鎖讓時間和空間靜止了下來，我們的情感和情緒則被放大了。
我從未如此關注過自己，很多細小的思緒在此刻很難轉瞬即逝。
我們平常有很多管道調整，發洩甚至逃避自己的負面情緒，
而在封鎖中，這變得異常困難，
以往我們可以通過聚會、玩遊戲、發展興趣愛好等很多方式自我調節，如今都難以做到。」

最近臺灣的疫情狀況變嚴重，急升的確診人數與人們的生活不得不出現改變，讓很多事情都不一樣了。雖然目前還沒有到封城的地步，但為了防疫，我們在生活上，也逐步開始體驗各種其他國家已經先經歷的影響，也讓我想到去年在圖書館讀完的這本《武漢封城日記》的種種，將去年留下的閱讀筆記再度拿出來翻了一下。

本書是紀錄身為女權主義者與社工身份的郭晶，自2020年1月23日因疫情導致武漢封城時，身處於武漢寫下的日記。裡面細細的寫下居家隔離後，她從個人的視角體會在自己身心上的變化，以及在社區與社會看到的所見所聞。

「除了憤怒，我們還有震驚、傷心、無力等很多複雜的情緒。
長期處於這樣的情緒中而沒有調節的管道會影響個體的身心健康。
面對疫情的恐慌感、無力感都無法消失，但可以減弱。
有些道理說起來容易，生活中的問題卻沒辦法在知道道理的瞬間消失。」

這本書裡，我尤其喜歡她從社會學科背景去看見關於封城後對於家庭、女性的變化，以及討論家暴和有社會需求的人們的視角。在疫情發生之前，我很少去思考極端情況下，弱勢民眾的需要以及不得外出後對他們的影響。而最近台北疫情也蔓延到社會局社工的情況，讓我再次想到不僅醫事及社福人員得處於高壓及高風險下，接下來弱勢民眾的困難又將何去何從。
疫情使死亡離得更靠近，也使每個人的生活被打亂，不得不去針對未曾發生或認為不會發生的情境，思考以前不需要加以準備或防範的情況。

有趣的是在這本書中，他也寫下每一天在家裡吃的食物與偶而採購（或得到）食物的紀錄，曾經這部分是我在閱讀這本書時最快跳過的部分，但等到自己待在家之後，反而常常在想著要如何解決吃飯問題時，浮現這本書裡面寫下關於每天吃飯內容的這件事情。讓人在回想到這段時又多了一些連結感。

「希望不是否認當下和過去，而是從現在開始往前走。面對肺炎，我們不要輕易對別人講『會過去的』，因為沒有那麼輕易過去。」

透過他在書中紀錄下在隔離期間與朋友間視訊聊天的內容，討論了安頓、社會行動、對於政策與政府的想法、家庭關係以及死亡焦慮等各種議題，讓我在閱讀時也從他們的討論中得到很多反思。這本書只收錄到一段期間的內容，據說他的日記後來還有繼續在更新（雖然後續我沒有上網去繼續瀏覽），但可以知道的是疫情自去年至今也尚未明朗，仍處於得不到結尾的現在進行式。但在這個困難過程中，我們仍要珍視、維繫彼此的連結，並抱持繼續前進的力量。

「人可以被困住，但不能因此停住，我們需要找一些事情讓自己行動起來。
不管你在哪裡，如果你有能力，可以為抵抗疫情做一些事，
如果你還沒有找到自己的位置，也希望你過好自己的生活。」

[Vanonearth · Rating 4 out of 5]

不想為本書打分，畢竟它是個活生生的悲劇。讀完卡繆的《瘟疫》再讀此日記，再看今天的疫情消息，根本是精神折磨...... 不知作者是否還好，不知疫情什麼時候會完，不知疫情過後還有沒有人會記住今天所有人的犧牲......

[庆忌 · Rating 5 out of 5]

更新成100%还不算finished吗？

[nana🐱 · Rating 5 out of 5]

แค่เนื้อหาในเล่มก็หดหู่มากพออยู่แล้ว ชีวิตที่ต้องอยู่แบบปิดเมืองมันแย่มากจริงๆ เป็นเรื่องราวที่ไม่มีสื่อที่ไหนจะมาเป็นกระบอกเสียงให้พวกเค้าได้ ยิ่งเป็นจีนแล้วด้วย แต่ที่หดหู่กว่าคือผ่านมาปีครึ่งแล้วสถานการณ์ที่ไทยก็ไม่ได้ต่างกับจีนมากเลย นอกจากเรื่องปิดเมืองหรือห้ามออกจากเขตอาศัยอย่างเข้มงวดแล้วทุกอย่างก็เหมือนกันหมด ทั้งปิดกั้นสื่อ ไม่มีการเยียวยาให้ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อน ลิดรอนสิทธิเสรีภาพต่างๆแต่ไม่ได้สัดส่วนกับประโยชน์สาธารณะที่ได้เลย (ก็คืออิโรคนี่ก็ติดเชื้อจำนวนไม่ลดลงเลย)

อีกอย่างที่ชอบคือคนเขียนเล่มนี้เป็นนักสิทธิสตรี ซึ่งนี่ไม่เคยอ่านงานของคนจีนเท่าไหร่ที่ไม่ใช่นิยาย เลยตื่นเต้นกับการอ่านความคิดหัวก้าวหน้าของคนจีน ได้แต่หวังว่าเค้าจะช่วยทำให้สังคมที่นั่นดีขึ้นได้ เพราะแม่งยากจริงๆอะพอเป็นจีน สู้ๆนะคะ ;--;

[Tan Clare · Rating 5 out of 5]

刚开始是一日阅读一章，因为要体现细味咀嚼人生某种超脱“操之过急”的智慧，哪知最后还是作罢。因为有些无奈心酸感慨，真会让人不胜负荷，真实生活既然那么无助地“操之”，就不必为“过急”心态而有任何罪孽感，作者写来真实、自己阅读体验亦如此吧。

[Katie Chun · Rating 3 out of 5]

อ่านแล้วหดหู่ เศร้า บรรยายได้ดีค่ะ

[Tina · Rating 4 out of 5]

喜欢插图

[哲伦 周 · Rating 5 out of 5]

Wonderful and touching. 補標. 很感人了.

[Niko Lee · Rating 3 out of 5]

日記式的寫作手法，內容聚焦在生活，主要描寫購買生活用品等雜事，雖然也有訪問路邊清潔人員，但未深刻探討，整體趨於平淡。

[😼jiriguru · Rating 3.5 out of 5]

🌕🌕🌕🌗🌑

完全没有煽情和忿恨，只是冷静地记录。我猜也有可能是因为在疫情初期，谁都不知道接下来会发生什么，大多数人都处于不知所措的状态。有清洁工在其他职位都停工的情况下继续清扫的场面，也有被家暴的女人报警之后警察不出警的情节。但更多的就是昨天吃了什么，今天怎么过的，明天会怎么办。封城状态下，能看到的只有字面意义上的「昨天、今天、明天」。

让我想起疫情初期我也开始在家工作的情形。最长纪录是连续24天除了出门丢垃圾其他时间都不出门。想到组里本地的独居同事之间开始交换地址和电话，这样万一有事，其他人知道能去哪帮忙。想到卫生纸消毒液都脱销。想到早晨五点起床在手机上抢菜…一晃已经三年了。

日记从2020年1月23日开始，到3月1日。因为这本书出版于2020年3月，所以之后的日记没有收录。出版商可能也没想到，在那之后的两年多时间里发生的事更值得记录和关注。

因为众所周知的原因，这本书在豆瓣上没有条目。