İdeal dünyanın en büyük temsilcisi olan Platon’un günümüze kadar ulaşan eserleri üzerinden açığa çıkarılan 7 temel öğreti, yaşamın türlü zorluklarıyla başa çıkmak zorunda kalan modern insana uzun süre önce unutmuş olduğu bilgeliği tekrar hatırlatıyor. İyinin, doğrunun, ahlakın ve insanın tanımını hakikate en yakın şekliyle açıklayan Platon, binlerce yıl öncesinde kurmuş olduğu bilgelik okulu Akademi’de, bizleri hâlâ öğrencisi olarak ağırlamaya devam ediyor.
"Kimi insanlar doğuştan kötü, kimileri de doğuştan iyi midir?"
Destek yayınları bu felsefe serisini iyi ki çıkarmış açıkçası beni çok aydınlattığını düşünüyorum. Serinin bu kitabında öncelikle Platon kimdir, nasıl biridir sorularının cevaplarını ve onun hayatını anlatıyor. Ardından Platon'un bazı örnek diyalogları ile yedi öğretisinden bahsediyor.
Gerçekten herkesin okuyabileceği akıcılıkta ve sade bir dile sahip. Lise çağından itibaren herkese tavsiye ederim.
"Hiç kimse bile bile kötülük işlemez, kötülük bilginin eksikliğinden ileri gelir."
Aynı gemide yol aldığının farkında olmayan her birey attığı her adımda istemeyerek de olsa sadece o gemiyi batırmak için çalışır.
Tek bir kişinin bile isini hakkıyla yapmaması toplumdaki küçük bir eğriyi açığa çıkaracak ve bu eğrilik zamanla toplumun diğer kesimlerine de yansıyarak sistemdeki bozulmalara sebep olacaktır.
Örneğin bir ayakkabıcının iyi imal etmediği bir ayakkabı bir başkasının ayağını vurmaya başlar. Ayakkabısı ayağını vuran kişi bir süre sonra ayağındaki acıdan dolayı is göremez hale gelir ve kendi işini yapamaz. Diyelim ki bu adam bir aşçı olsun. Iyilesmek için birkaç günlük istirahate çekilen aşçı, artık yemek pisiremediği için duvar ustalarının kendi işlerini bırakmasına ve yemek pişirmek zorunda kalmasına sebep olur. Bu da ustaların duvar inşa etmek için harcayacakları vakti yemek yapmaya ayırmak zorunda kalmalarına neden olur. İşler böylece zincirleme gelişerek bir kişinin isini doğru yapmamasindan kaynaklanan aksaklığın toplumun tamamına yayılmasına ve düzenin bozulmasına yol açar.
Hatta bununla da sınırlı kalmaz isini doğru yapmayan kişi kendini tanımadığı ve kendinin farkında olmadığı için bu sürecin de farkında olmaz. Kendi işini doğru yapmadığı halde bir de dünyanın neden bu halde olduğuna söylenir, bu düzenin hiçbir zaman değişmeyeceğinden de dem vurur.
Bu tarz insanlar her şeyin değişmesi gerektiğini, her şeyin yanlış ve yolundan sapmış olduğunu ileri sürdükleri halde dönüp bir türlü kendilerine bakmazlar. Onların dışında olan her şey yanlış doğru olansa bir tek onlardır.
"İnsan, altına gümüşe değer verir deriz de bu yanlıştır. Altının gümüşün peşinden koşarken asıl aradığımız, bunlar yoluyla elde edeceğimizi sandığımız ve her şeyden üstün tuttuğumuz şeylerdir."
...
"... Aslında birçoğumuz bu soruları başkasından duymuş olduğumuz hazır cevaplarla yanıtlıyoruz. Kendi zihnimizle, kendi el emeğimiz göz nurumuzla açığa çıkmış olan doğrular değil sahip olduğumuz cevaplarımız. Birçok görüş, başkasından hazır alınmış bir kıyafet gibi duruyor üzerimizde. En küçük bir yırtılmada ne yapacağımızı bilemiyor, nasıl dikip tamir edeceğimiz konusunda hiçbir fikir yürütemediğimiz için de büyük çapta kriz anı yaşıyoruz. Çıkmazımız da işte tam olarak bu noktada başlıyor. "
...
"İnsanın doğruyla eğriyi kendi kendine ayıramayıp, hakeme, yargıca başvurması, adaleti başkalarından beklemesi o şehirde eğitimin bozuk olduğuna en açık kanıt değil midir? "
...
"Bir devleti akıllı yapan şey ne ise, insanı akıllı yapan şey de odur."
Platon'un felsefesini özetler nitelikte kısa lakin anlaşılır ve dolu bir eser olmuş. Platon'un günümüze kadar ulaşan eserleri üzerinden açığa çıkanlan 7 temel öğretiyi içeriyor.
Bu öğretiler: 1. İnsanı değil, insandaki kötüyü terket. 2. Önce kendi sev, sonra başkalarını. 3. Gerçeği bilmek istiyorsan, ötesine bak. 4. Bildiğini bilme, bilmediğini bil. 5. Yönetilmek istemiyorsan, yönetmeyi öğren. 6. Hayatı anlamak istiyorsan önce müziği anla. 7. Yaşamak istediğin dünyanın insanı ol.
Müziğin ve geometrinin Platonun hayatındaki önemli bir yer teşkil ediyor. Kitap sayesinde bunu da öğrenmiş olduk.
Sayfa sayısı olarak kısa ama içerik olarak öğretici bir kitap.
Bir devleti akıllı yapan şey neyse insanı da akıllı yapar demiş. Makrodan mikroya vurgu yapmış. Sokratesin öğrencisi Platon eğer birey düzelirse toplumda düzelir demiş net işte... Ayrıca bir devlette 4 unsur bulunur: doğruluk,yiğitlik,bilgelik ve ölçü
Kendisinin kölesi olan kendinin efendisidir. Yani insanın kendi ödevlerini yaparsa her şey düzelir'e getirmiş evet ama iş herkesin kendine düşen görevi layığıyla yapmasına kalıyor şuan toplumumuzdaki kokuşmanın sebebi de bu ...
Gelecek ay Platon Devletini de okuyacağım bu kısa felsefe serisini herkes okumalı
Özellikle yazarın bu topraklara hatta günümüz Türkiye’sine mesajlar ile harmanlayarak Platon’u aktarıyor olmasını (örn. sevgi nedir ne değildir bağlamında) çok değerli buldum. Hızlı kolay yararlı ve güzel bir okuma.
Önsöz,kitaptan daha bilgi verici. Kitap içerisindeki sözler çok örneklerle açıklanıyor ve bu örnekler fazlasıyla tekrarlanıyor. Platonu öğrenmek için okunacak bir kitap olduğunu düşünmüyorum. Yine de hazırlayanın ellerine sağlık.
Yazar, kitabi olustururken keske aralara Platonun bir kac sozunu serpistirip kalanini tamamen kendi fikirleriyle olusturmasaymis veya bu yolu tercih ediyorsa da kitabin adini boyle koymasaymis.
"Geometri bilmeyen giremez" in önkoşulu aslında "Bildiklerini unutmazsan yeni bir şey öğrenemez ve sürekli eski bilgilerin zincirine bağlı kaldığın için de özgürlesemezsin."demenin bir başka yoludur.